Joan BODON

La Grava sul Camin (extrait)


***************


WALDENBURG
Ai paur! Darrièr la ròda de fèrre d'un vagon me soi aplatussat. Una bronzor se sarra sus l'Autobahn(1). Diriàtz las aigas d'una granda mar. 
Tot còp un flac, un sarrabastal. Las bastendas de la gara fumassejan, destrantalhadas. Ai paur. Los Alemands son partits dempuèi un brieu. Nos an daissats aquí, en plena gara, al mièg dels vagons escarmentrats. E sèm demorats aquí, totes estirats, sens gausar bolegar.
«Slava! Slava!»(2) Los Russes presonièrs cridan de l'autra part: «Slava!» Me lèvi. Tot lo mond se lèva; galaupam amont cap al camin. Un tank s'es arrestat. «Slava! Slava!» cridam nosautres tanben sens comprene.
De soldats davalan del tank, la camisa pegosa de susor e de grais. Maites sègon darrièr, pòrtan la blòda corta. «Slava! Slava!» L'Armada Roja!
(1) Autostrada
(2) Osca ! Osca !
Un oficièr jovenòt e seriós nos parla doçament. En quatre mots d'alemand, un Rus presonièr nos ditz de qué ne vira; sèm liures, cal anar en vila, se presentar al burèu militar. E partissèm sul camin, mesclats: Franceses, Russes, Italians. Ne crosam, de camions cargats: «Slava! Slava!» Enlà, darrièr nosautres, las mitralhairas gisclan. Lo solelh se claus. La frescor tomba d'un còp. Dintram dins la vila: Waldenburg. Los ostals de teules roges son pas gaire arroïnats. De dròlles s'amassan sus una plaça. 
Que passa lèu la batèsta!
Soi las!
«Se nos arrestàvem, me ditz Lacòsta. Lo burèu es luènh, degun nos acompanha pas.»
Nos siesèm per tèrra. Tayeb, de Marselha, demòra amb nosautres dos. La negror davala.
«Podèm pas dormir sus las pèiras pr'aquò! De coratge, Lacòsta!»
Lo pasiment retronís: una ronda que se sarra. La mitralheta jol braç, una femna la mena. Entredubrissèm un portal bèl, nos engulham dins una cort.
«Al garatge serem a l'abric!
--Al garatge, me ditz Tayeb, i pensas pas! Es una cambra que nos cal, e un lièch se podèm. Venètz, seguètz-me.»
Un corredor, un escalièr... Montam a palpas. Totas las pòrtas son clavadas. Un rai de lum: aquí i a de mond. Tustam. Dedins, una femna crida e lo lum s'atuda. Tustam mai, bramam:
«Tür auf! Tür auf!»(1)
De qué? Nos vòlon pas dubrir, pòdon pas solament respondre? La cal desmantibelar la pòrta! La cal desmantibelar! Lacòsta brandís un pigassonèl qu'èra dins un canton amb l'aiga e lo sable de la defensa contra las bombas. Pinga! panga! las pòstes se desjuntan. Cridam coma de falords: «Licht! Licht!(2) Lo lum s'aluca. Pel trauc que venèm de far entrevesèm un òme grosset que demanda pietadosament:
«Was wollen Sie? Was wollen Sie?(3)
-Tür auf! Tür auf! Schnell!»(4)
L'òme nos dubrís. Dintram.
«Avèm talent, l'òme. Avèm talent. Sèm tres Franceses desliurats. Cal que nos fagatz jaire.
(1) Dubrissètz! Dubrissètz!
(2) De lum! De lum!
(3) Qué volètz? Qué volètz?
(4) Dubrissètz! Dubrissètz! Lèu!