Joan BODON

Las Domaisèlas (extrait)


***************


I - AQUEL DIMENGE
Per aquel dimenge d'agost, vèrs las doas oras de vèspre, Clamenç travèrsa lo sòl de l'escodre d'un còp èra. E ara se'n va pel claus dels bartasses longs. Lo solelh dardalha. Clamenç, tot còp, tira sul berret. 
Clamenç. Pòrta de cauças treliças, d'un blau passit, sarradas per una cencha boclada de coire. Ni vèsta, ni brisaud, solament una camiseta roja, de las margas cortas. E se'n va, linge e leugièr. A pro pena se prautís de sas sabatinas de cuèr doç las èrbas secas rabastinadas que cracinan a cada pas. 
Al fons del claus lo pibol se quilha, un pibol traucat, al ras del pesquièr. Mas lo pesquièr es tarit. La baldra put. Clamenç trauca pel bartàs que coneis lo pas. Un moment se ten d'un tanc de garric. Se daissa tombar dins lo camin plond. Aquí lo solelh pòt pas dintrar de tant que lo randal es espés. 
Clamenç sèc lo camin en davalant. Ni mai trabuca pas per las pèiras que redòlan. De cada part, lo tap... Sus man esquèrra un autre caminòl desboca. Pus luènh un arrapador còpa lo tap per menar dins un camp. 
Clamenç monta per l'arrapador. Sauta la cleda barrada. Lo camp es tot plantat de bledas que corban lors fuèlhas ablasidas de calor. E Clamenç se soven. Quand èra pichon, s'èra enfugit de l'ostal que son paire lo cridava. Òc, se voliá anar pèrdre pels bòsques, el, lo paure nenon... Mas la siá maire l'aviá tornat trapar just al mièg d'aquel camp plantat de bledas coma ongan... E Clamenç sentís coma una vergonha d'èsser estat mainatge... Torna tirar sul berret. Marcha pus prompte. Aital arriba a la castanhal. Cal encambar los arams de la clausura, d'arams de destrena de cables de mina, totes rosegats de rovilh dempuèi que son estirats aquí. 
Uèi se'n tròban pas mai d'aqueles arams. Las minas son tampadas e los cròses negats. 
Entre los castanhièrs butan las falguièiras. Degun las vendrà pas copar amb lo volam per far l'apalhatge del bestial. La castanhal serà pas netejada per la davalada. Pelons e castanhas se perdràn. Per la carral degun i passa pas mai amb lo carri. Las èrbas de balca esfaçan las traças. 
Mas las rodals se coneisson encara. Clamenç, pr'aquò, sèc la carral que serpateja pel travèrs fins a l'iga. Dins lo rèc sens aiga se rison las pèiras lisas. Una ròca gima: qualques gotas tot còp. A pro pena se plora lo trauc de l'ase: aquel gorg aquí qu'embaucèron un còp èra lo darrièr ase del païs. Crebat èra l'ase coma uèi lo païs. 
Ara la carral tresplomba lo rèc. Clamenç la sèc totjorn sens broncar. Una gorga lusís aval a l'ajuston del rèc secadís amb lo riu de l'Avanida que s'estorrís pas jamai l'estiu. Un rajòl canta, l'autre mormolha. La carral s'enfonza. Clamenç gasa lo riu. 
Per delà l'aiga la carral se pèrd. Un vial demòra, que ribasseja. E Clamenç sèc lo vial, tira vèrs capval en artelhant.