Joan BODON Lo Libre del Grand Jorn (extrait) **************** Primièra Part: L'ETERNITAT I - CLARMONT Perqué davalèri a Clarmont ? Es a París que voliái anar. Mas n'aviái un sadol de me téner drech sul tren. Dempuèi Besièrs contra lo carrèu. Los rencs me petavan. E seriá lèu mièja nuèch. Clarmont-Ferrand. Clarmont d'Auvèrnha. Aquí o endacòm mai. Èri pro luènh ça que la del meu ostal. Degun me cercariá pas aquí. Donc sortiguèri de la gara. Pas de paquets ni de farda. Res que ieu e qualque sòu. A Montpelhièr, al Crèdit Agricòl me volián pas pagar mon chèc. Pr'aquò l'aviái signat coma cal. Mas telefonèron a ma caissa locala que lor donèt de referéncias bonas. Ara l'aviái mon argent. Just çò que me caliá... Vila desconeguda. Clarmont. Pel primièr còp de la vida... Non, per tota la vida. Coma davant totas las garas una plaça. Traversèri la plaça e la carrièira. Anèri al lum. Verdas e rojas las letras gròssas, ostalariá e bar: «Mirabeau». «Mirabeau» o «Mirabèl» en nòstra lenga. Nòstra lenga o solament la mia lenga: lenga d'Òc. « Mirabeau ». Aquí tot çò que me caliá, me semblava. La musica d'una maquina. Las espatlas nusas de las filhas. De rires. A cada taula de potons. Me seguèri. Tot sol encara. Tot sol. Cap de filha venguèt pas a ieu. Non èra pas çò que cercavi. N'aviái qu'a beure e pagar. Pas mai.. Ja la serviciala èra aquí ça que la: « Que volètz ? » me demandava. « Coma los autres ! » respondèri. Una aiga ròsa dins los veires, totes. Mas èra pas d'aiga. De vin d'Auvèrnha al gost de pèiras e de ruscas vispras: lo vin de Corent. Al primièr chucal torceguèri las potas, la lenga me fresinèt.... Mas pr'aquò estorrèri lo veire e ne demandèri un autre e encara d'autres. Aquel vin èra coma una saba brumosa de vinha fòla. Aquel vin seriá lo meu... Una ora aital a beure, polidament. La maquina molinava totjorn sa musica... Tot còp la pòrta d'una rèiresala se dobrissiá. Mas perqué se risián tant dins la reire-sala ? Es aquú que dintrariái pas. Degun me diriá pas lo mot? D'aquelas filhas de las espatlas nusas n'i aviá pas una per ieu. Es pr' aquò una filha que cercavi per te conéisser, Clarmont. La tèrra se coneis al vin mas es a la filha que se coneis la vila... Paguèri e sortiguèri. Las filhas, de costuma, se tenon a l'entorn de las garas o de las catedralas. Alara me'n anèri per las carrièiras. Aital arribèri davant lo monument dels mòrts de la guèrra de quatòrze. Tot sol encara, tot sol. Un soldat de pèira m'agachava. Verdun la Marna... En amont luènh clòscas dels mòrts escampilhadas sul camp de las batèstas. Mas aiçí pas solament una filha per ieu...