Joan Frederic BRUN

Setembralas (extrait)


***************


Lo sovenir d'aquela jornada, l'anavan puòi gardar tota sa vida. Clar, linde coma aquelas tantossadas d'estiu. Los manits èran estats campejar pus luònh que la font d'En Barbian. Aquí que las ribas dau rajal venon mai escalabrosas. Amont sus lo sèrre i a una vièlha clastra afondrada que se ditz Sant Vincenç. I èran montats veire Joan de la Sèrp, un vièlh boscatièr que passava ara sas jornadas amb una pala e un pic per cavar de pertot las arroinas. Puòi que calculava de i dessosterrar lo tresaur dels ancians monges. E quau sap se quauque jorn capitariá pas, disián los manits. A aquel moment i auriá pas pus digús per rire. Los manits ensajavan d'imaginar aquel Joan de la Sèrp, subran vengut ric, e vestit tot de nòu. Coma lo cònsol o lo farmacian. Capitavan pas de se o representar per de bòn. 
-- Perqué, aviá dich Apollina a Ricard, se sona Joan de la Sèrp ? 
-- Li dison tanben l'Espanhòu, que son paire veniá de Galícia. L'escais nom ven de quora èra pas encara nascut. Quand sa maire èra prens, un jorn, sus l'ancian carnin ferrat de la Boissièira que passa per Lacalm e Boscòrre, rescontrèt una vièlha masca que se disiá la Blasalha e la saludèt pas. L'autra li traguèt un agach empoisonat. E pus luònh sus la dralha veguèt una sèrp gigantala, un grand colòbre coma n'i aviá d'aquel temps, que los sonavan gisclasses. Lo gisclàs mostrava sos fissons. 
Sisclava. Èra lòng que ne finissiá pas. Batiá amb la coa la polsa blanquinosa sus lo camin, en espinchant la femna. La maire de Joan sabiá que los gisclasses, |L08 tot còp, quand son gròsses, atacan l'òme, mentre que las vipèras mordisson pas que quora las menaçatz. Se rapelava d'un vièlh dau vilatge que lo gisclàs s'èra enrondat sus sa camba e aviá mancat de l'estranglar amb una fòrça terribla. Èra un jorn de Junh que tota la garriga èra coma un forn dins la calorassa. Te dise coma m'an dich. La femna partiguèt en corriguent coma una perduda fins au vilatge. E quinze jorns puòi, quora lo manit nasquèt amb lo dessenh d'una sèrp en roge sus lo front, se diguèt qu'aquò veniá de la paur qu'aviá aguda en esperant lo manit, lo jorn qu'aviá pas saludada la Blasalha e qu'aviá vista la sèrp. 
Per aquò, lo manit li diguèron per escais Joan de la Sèrp. E el, tota sa vida, las sèrps, las preniá dins la man doçament, dins la garriga. Li fasián pas cap de mau. Aviá paur de quicòm mai, Joan. Que semblava pas de bòn, pasmens: los sabauds. Se ne veguèsse un a dètz passes, sabiá pas pus ont èra, veniá caluc. Aviá dins l'idèa qu'èran tot regonfles d'un verin mai que mortau. E son uòlh portava lo malastre. Adonc coma s'endevinha, tota l'enfança de Joan de la Sèrp èra estada emplida de bònas galejadas ont los colègas li metián de sabauds dins lo cartable, dins la saqueta, dins lo lièch, dins las braias...