Leon CORDAS

Los Macarèls II (extrait)


**************


NADAL DELS QUATRE CAMINS
De contaralhas de Nadal - per que ne volètz - ja ne contavan per aqueste ressopet...
Cal dire qu'èran aquí dètz e sèt: qualquis parelhs mai o mens joves emai de celibataris coma lo Fulbèrt. Res que d'amics que se coneissián de de temps e que, al maset de la Cabridèla, s'èran jurats un ressopet a tot petar. Los Miquèls qu'avián pas mancat la messa de mièja nuèit, disián ben que la caliá pas renegar çaquelà aquela Santa Nuèit, mas Paulon qu'es viticultor (e que, cavista de primièra, ven son nèctar tot a la flasqueta), afortissiá qu'aviá embarrat lo Petit Jèsus dins una botelha... 
E que quand la beurián aquela, sus elis la benediccion del Filh e del Paire per l'Esperit "in vino veritas" !
Aquò faguèt de bravis còps de caissals, una rajada de vins de tota mena, de tota color, reddes coma tal picapol o licorós coma aquel muscat, que, de tot biais, n'acabavan pas pus. Lèu-lèu las gaunhas venguèron rojas, los uèlhs lusents, las lengas aviadas. Fulbèrt trobava mofla la cuèissa de sa vesina que la patejava a plaser a cada botelha novèla, a cada panta de rire, en signe d'aprobacion - lo corrent passava, passava plan. Èra lo Nadal de l'amistat.
Atal se parlèt tanben de contaralhas de Nadal. Cadun contava la seuna: folclòre o edificacion mas miracle o meravilha a cada còp... De miracles en meravilhas se parlèt encara de trèvas, de mascas e d'encantaments: "E gara los que passaràn, una nuèit de Nadal sens èsser confessats de fresc, pels Quatre-Camins!" Diguèt una que teniá de sa grand una legenda sus aquel passatge malefic.
La Crosada, la Croseta, los Quatre-Camins, dos camins que se copan en crots, es conegut dins tot folclòre que son d'endreits causits per mascariás, pachas satanicas, coma dels brigands. Lo mai sovent, per los esconjurar, pòrtan una crotz de fèrre, de pèira, de las Rogacions... 
Aquestis, de Quatre-Camins, èran pas qu'un crosament de plana sus una rota dreits, longanha coma un pibol, a l'angle dreit. Una crotz, òc, amb un cipressièr a un canton, un cabanòt a un autre, emai que copava plan la visibilitat !
Fulbèrt i passariá al retorn e i passava sovent. Diguèt que i aviá pas, el, jamai rescontrat ni trèva ni sòrt-getat: exceptat que, malgrat lo STOP, i èra arribat plan tròp d'accidents.