Leon CORDAS Los Macarèls I ************** LETRA PER F.-PETER KIRSCH AQUESTA letra, amic, se presenta coma una responsa dins lo temps. Banquier, lauraire, Cal faire onor a sos afaires. Los provèrbis son de bona companha... Ma letra, sas referéncias son pas perdudas, son en balança, remandadas sine die. Es pas ni deguda ni esperada. Era pas solament besonh de l'escriure, si que non per l'onor d'un afar penjat al cròc. Un afaire d'òmes ça que la. Mai de lauraire que de banquier. Çò que fa pas res a la causa. Los grands, los gròsses, los micuts, quand se tracha d'onor es coma se se parlava d'una besonha de prètz: es totjorn un pauc mercandejar. Mas lo qu'a la pica al cap de las dents sap de l'onor çò que besonha comanda. O sabes, tu, Kirsch, que, vengut d'Austria en Occitània en curiós ni mai ni mens, t'i retrobèras en estudiant-explorator d'un mond escondut lo païs occitan... Maudit mas disponible retirat mai frairenal. I a una patologia de la societat occitana que contunha d'èsser e de florir flòra de la vida vidanta oficiala. Es tu que me donèras lo dit «estat patologic» en referéncia. Perque las causas son aiçí faitas coma aquò que cal venir del defòra per se n'avisar melhor. Sarrar la consciéncia viva dins la carn totjorn viva. Çò que faguèras tu. En t'integrant a nosautris sens renegar res de ta personalitat austriaca « Lo mond es un vilatge; soi lo vesin d'un pauc mai luènh... ». Al nivèl d'aquela solidaritat dins un afaire d'òmes n'escriguèras pel primièr còp una letra qu'ai totjorn aquí. Abans de venir a mon davant... Aquò fa pro temps.Unis dètz ans ara. Ai pres lo temps de soscar... D'aquí ven que ma responsa dobrís un libre dont los fuèls barrutlan, alejan, van e venon dins lo temps. D'aquí ven mai que mon jutjament a daissat en camin tot çò formal e convengut. L'èime sol es engatjat. E mai s'al cap de sa retirada, coma un poble secutat, sacrificat, que s'arrapa per viure o morir a la cima de sas montanhas mai reddas, mai salvatjas, l'èime l'ai recaptat dins un renèc. Fau d'un renèc un signe de familha . Irètge de bon dreit, liure coma lo rire e lo cant. I a d'estètas que jògan als maudits. Las culturas tròp ricas -- tròp sadolas d'aver trop panat -- nos an acostumat a aquela contesta entortibilhada coma un tatoatge excessiu al torn de son monilh tròp gras. Cal èsser maudit abans de nàisser per un Macarèl plan plaçat. Aiçò o legirà, a ta seguida, qual voldrà e ne pensarà çò que voldrà... Repreni ma letra amb lo dialòg. Es pas ma panta de filosofar per filosofar. Ai fait acte d'escriure. D'escriure en òc. Es una responsabilitat que sona l'analisi e comanda de naut.