Ferran DELÈRIS 

L'Aucon (extrait)


***************


En se fasent vièlh, Mossur Delfons, lo mèstre d'escòla de Montanhac, vesiá de volcans pertot. La mendre còla un pauc redonda, amb de pendilhasses a l'entorn, e tè ! aqui n'i aviá un de mai. I caminava sul còp, l'espersava e lo vistalhava a temps e léser. Las pèiras sobretot l'atrasián. Se ne trobava una pas tròp bèla, pas tròp pesuga, sarrada, maureleta, s'agenolhava al ras. La pellevava, la virava e la revirava per mièlhs l'espepissar. Qualque còp la te lecava quitament per ne conéisser lo gost. 
Li agradèsse, se risiá coma un mainat. Tanben s'espofinavan los que lo fintavan far. « Es caluc, se pensavan. Aquò, rai !... A l'estable o pel prat, las vacas li trason pas mal. Cal ben que s'apare de languir, e ne cal ben de tot biais per far un mond ! » De verai, Mossur Delfons aviá pro bonas rasons. Montanhac es pas luènh d'Auvèrnha e se poiriá plan que los pairasses e las mairassas d'en amont aguèssen, bèl brieu i a, eissamat per en aval. Èran de marrida grana e l'agram s'escampilha a bufal d'autan.
Dins la Comuna qu'es tanben la parròquia, lo que mai lo fasiá regassar èra lo de la Bòria de la Capèla. Per temps de caça, se ne virava qu'acorsèsse lèbres o perdigals sul Puèg dels Gòrps, amb qualque sabentàs de la Vila, lo menava lèu fach a pus cima. Se tampava, doblidava cans, carnièrs, fusilhs e la li te debitava sa leiçon. 
Es aital qu'un dissabte al ser de novembre de 1953, lai se trobava amb Mossur Balaruc, un companh de l'Escòla Normala de Rodés, director de l'escòla primària de La Vila. Una gròssa tufa, aquel Mossur Balaruc, mas un piètre caçòrla. Marcava plan amb sas bòtas de cuèr roge, sa vesta verda de quatre pòchas, son capèl negre emplumat.
Mas èra pus adrech de la forqueta que del fusilh. Auriá mancada una vaca estacada a la grépia. Son quite can se fotiá d'el. Dempuèi qu'aviá petat dos còps per res a una lèbre tota rascla per una estolha, lo seguiá pas pus. S'èran pas que totes dos, anava redolar a son sicap dins devesas, bartasses o milhs. Lo paure Director podiá estuflar e cridar son sadol. 
Èra coma s'aviá pissat dins Avairon. Nòstre can tornava quand aviá pro saufinat e ornhat. Pièg, se caçavan a mai d'un, raportava als autres. Tot aquò per dire que Mossur Balaruc èra lo parelh d'aurelhas que caliá a Mossur Delfons. N'aprofiechèt.