Robèrt LAFONT

Bertomieu (extrait)


**************


Tota la nuech l'aura faguèt batre la pèu gelada contra lo tòc dau roire. 
Cada ronfle metiá en traïn lo tambornejar, que s'alentissiá e mermava a pena abans de prene mai vam d'una cisampada. Lo picadís me ramentava d'àutrei nuechs dins leis montanhas dau cap d'Orient: ailà s'estaca au còu deis arets e dei bòchis de gràndei sonalhas fustejadas, tant que d'estiu lei pastres pòdon ren dormir senon en pagelant a l'ausida lei fonsors de vaus e leis estiradas de pastencs. Mai ara tenem pas l'estiu e mai es luencha d'una vida de camins, l'Aracòsia. Se pense d'Asia, es per imaginar lo vent que ven dei confinhas d'India e galaupeja sens tornar prene bofe sus plateus e codolieras, passa vilas e satrapias, monta serres e sauta crestas, landa acimelat en subre Susa e Babilònia, enrega un corredor d'Assiria per çai venir tot just me batre lo temps a la pòrta de la tuta ont m'aclatave. Tota la nuech que m'acoatere, m'empeguere dins mon recanton coma un rese maigre dins una ascleta de muralha. L'Asia alenava son immensitat au ras dau pare viu que me sentiáu vengut, un peçuc de carneta tremoladissa, tres degots de sang demembrats dau ceu e de la terra.
Doblidat, ò Mestre, si que o siáu. E mai es pas lo primier còp. I aurà leu quaranta ans que ton servici me butèt sus leis estradas e lei dralhas d'aquest grand mond qu'ara me ronca dins l'esquina. La solesa, l'ai coneguda tant amara e desesperada que me l'ere pas facha a la mesura. Sens bolieras, termes ni tombada d'orizont. La solesa granda coma Asia, e ieu pequerlet, una bestiòla òrda, vila e sofrenta: aquí la comparança que ton servici me i condemnèt sus tota Pàrtia e pus luenh, que dei províncias vistas, la memòria traucada n'a escolat lei noms a l'aventura dau viatge. 
Pòde plus ren testimoniar en ton nom, Mestre. Lo freg e la lassiera m'an engrepesit la coneissença deis òmes e deis endrechs. Lo vent m'a secat l'eime coma un gaudre e glaçat lo comprenòri. Sabe tan solament qu'ai remontat tant de païs coma n'aviáu fachs e qu'ara m'atròbe, dins una terribla freg de primauba, sus lo lindau d'un cabanon, a recaçar en plen morre lo talh de l'aire, mentre que contunha de tustar contra l'arbre ont es penjada aquesta pelalha de feda, reja, empeirada.