Aimat SERRA

Bogres d'Ases (extrait)


**************


Siái jamai estat bèn integrat dins lo viure francimand e pènse ara, coma que ne vire, qu'o serai pas. Pasmens, passèt un tèmps, quichave per m'«auçar», coma cresiái, fins a la vida bèla, onorabla, la dau bèu monde que l'escòla me fasiá entrevèire. Ai fach, d'annadas e d'annadas l'esfòrç que fan, crese bèn, leis Occitans per devenir Francés vertadièrs, un pauc mai monsurs e pas tant cacibralhas. Dempuèi l'escòla obligatòria cadun ensajava de s'afrancesar e, a cha pauc, aquesta obligacion èra apareguda coma un drech benlèu, e mai que mai coma lo biais solet per se tirar de sa condicion, per èstre assegurat de se levar la fam sens que siá de besonh de trimar de lònga tot una vidassa. Ges de promocion, tan pichòta foguèsse, sens l'escòla. « Passa ton certificat--disiá mon paire--e podràs aver una plaça au caud l'ivèrn, a l'ombra l'estiu; que gele, plòga, deluge, lei mesadas tombaràn. » Ai seguit lo conselh. Vesiái alara de profièchs e non pas lei desavenis. Arribava que me sentiguèsse encaunhat. 
I fasiá pas mai. Mei gents o disián, lo mèstre d'escòla o disiá, tot lo monde èran d'acòrdi aquí dessús; me veniá pas l'idèa d'anar de còntra. 
Mai me fau vièlh, mai m'avise d'aver forçat dins una rega que m'alunchava de ieu; òc, ai forçat tot lo sant clame d'annadas d'escòla longassas per me sortir d'un monde qu'èra mieu e qu'auriá degut lo demorar. Mas l'escòla èra aquí per me far vergonha d'aquel monde mieu. Parlava pas, ela, la lenga de mei gents, la lenga dau vilatge, e me podiái pas pensar que l'escòla se poguèsse enganar o que foguèsse una aisina un mejan au servici d'una politica amassaira unificaira e estraçaira d'aquò nòstre. 
Per aquò d'aquí entamene aquel racònte. Devine l'existéncia d'una mena de dialectica entre mon mitan mairenau, vertadièr, e l'autre lo qu'a pas capitat, e mai m'aga pron amalugat de me far cabussar dins son aira francimanda.