Ives ROQUETA

Argerianas (extrait)


***************


Soi ben pro vièlh per aver fach la guèrra, jamai pr'aquò encara soi pas estat en Argeria. Dins lo temps, coma èri pas brica decidat a partir asclar de fellagàs ni a me far tuar per aparar las colonias, m'èri fach reformar coma caluc: al cap d'un desenat de jorns de casèrna e d'espital, m'avián reconoscut esquizofrèna-agorafòba... 
Uèi es en tant que poèta francofòne que m'an convidat a Constantina per un parelhat de setmanas de recitals, de discutidas, d'atalhièrs d'escritura. 
-- Qu'es aquò, los atalhièrs d'escritura, demandi. 
-- Un daquòs de mòda d'aquesta passa. Te meton d'escrivans ensemble, los passejan, los fan escriure sus çò qu'an vist, sentit, comprés, retengut. 
Apèlan aquò atalhièr d'escritura, parlan de lectura plurala d'un paisatge, d'una vila, d'una societat, te sabi. Es una mondanitat coma una autra: 
quicòm coma una cort d'amor o una salonada preciosa al temps dels avions, dels hôtels de torisme e del manhetofòne. O enregistran tot, o meton dins sa sonotèca, tot plan estampilhat, e degús o escota pas mai. 
-- E as pensat a ieu per aquò ? 
-- Ai pensat que te cambiariá las idèas de t'anar passejar, d'anar veire lo temps que fa e çò que se ditz e se |L08 passa endacòm mai... E de te tirar de l'escòla un quinzenat de jorns. L'Institut francés de Constantina organisa un rescontre entre escrivans francofònes de França e d'Argeria. 
Ai donat ton nom. 
-- Mas escrivi pas qu'en lenga d'òc... 
-- Lo director o sap. 
-- E de que ne ditz? 
-- Es consent. Aquò li agrada. Pensa que serà pas missant que son public de Constantina se maine que lo francés es pas la sola lenga que se parla e que s'escriu en França. A dins l'idèa qu'aquò interessarà los berbèrs que son en Argeria dins una situacion un pauc semblanta a la dels bretons o dels occitans aicí. 
-- Se compreni plan, me mandas alà far lo provocator. 
-- Non. L'estrangièr del dedins. N'i aurà un autre, del defòra: Adonis. Veses qual es? 
-- L'ai legit, en traduccion. E l'ai ausit un parelhat de còps dire sa poësia en araba. 
-- Supèrbe? Trapas pas?... Avèm pensat que seriá excellent que los poètas francofònes se trapèsson confrontats ambe aquela poësia, los d'aicí e los d'aval. Los d'aval mai que mai: un sirian mai o mens libanés que viu a París e qu'escriu en araba e d'argerians que vivon a Argièr, Constantina e Oran e qu'escrivon en francés...