Enric MOLIN

E la Barta Floriguèt (extrait)


***********


Lo Francés
La patz l'aviá susprés dins un pòste de brossa, tot al fons del Tonkin ont, dempuèi vint-e-uèch meses luchava contra los Pavilhons-Negres, contra la fatiga, contra las fèbres, contra la mòrt. Tanlèu qu'aviá ajut en pòcha son òrdre de rapatriament èra partit en cantant: li semblava que sos pès tocavan pas tèrra. Li calguèt pr'aquò una setmana, dins los vialets, al mièg dels bòsses, a travèrs la brossa, per veire lusir la primièira vila, Lao-Kay.
D'aquí, en davalant lo Flume-Roge, subre la canonièira que l'emportava, li semblava qu'anava arribar lo lendeman. Mas una autra setmana li metèron; tota una setmana a veire filar de bòsses de bambós e de risièiras, e d'ostals polits e mirgalhats, de cordeladas d'ostalons menuts, coma de gàbias de canarís. 
Puèi, dins un reboge de soldats, de marins, d'òmes rossèls e de «conganhas» èra estat lo grand depart a Haï-Phong, sus un batèu supèrbe, lo «Colombo » que, pendent cinquanta jorns, nuèch e jorn, los aviá breçats sus una mar sens fin. 
Non s'èran arrestats qu'a Singapor, lo temps d'apasturar los uèlhs sus aquela vila estranja. D'unses li avián falordejat, coma fan tant de joves a vint ans. El, totjorn prudent e sage, e qu'aviá pas, non plus, d'argent per totas las pòchas, aviá crompat un rasor, pas mai. Un rasor per far sautar una barbassa d'un bada-man, tota issagada coma un babís, que sa mamà seriá estada engertada se l'aviá vist arribar tant felut a l'ostal... 

Tant i a. Cinquanta jorns entre cèl e aiga abans d'abroar a Tolon ! A fòrça, la languina vos arrapa dessús; l'òme voldriá anar plus viste, encara plus viste ! L'òm voldriá poder volar, coma la pensada, ailàs ! 
Tanben, a l'arribada, quunta jòia ! Reveire la França ! Reveire la França ! Après tant de temps e tant de misèrias ! Es quicòm de brave, alèra! L'òm se sent urós, l'òm se sent benesit. Alèra l'òm se tracha que l'òm a escapat al dangier de la reveire plus jamai. En soscant a-n-aquelses que son demorats enlai tan luènh, tan luènh, de l'autre costat de la tèrra, l'òm a pena a creire que siague vertat que l'òm a fach aquel long viatge, e que l'òm es arribat. L'òm agacha a l'entorn per assajar de se reconèisser. Dels uèlhs l'òm cèrca de puèges, de cloquièrs, d'ostals, de visatges coneguts; dels uèlhs l'òm cèrca l'ostal.