Jacme AZAÏS

SATIRAS BESIERENCAS 
(extrait)


****************


SATIRA VII 
Mon incognito e los camèls (1) de Besièrs

Dins una vila tròp quilhada
Sètz nascuts nos braves amics;
E per lo terral adalits
Avètz la tèsta mal cerclada.
Dirai pas que sètz emperits;
Avètz quauqua bona pensada,
Sabètz un pauquet de latin;
E, se de sen qualqua lecada 
Dins vòstra tèsta èra tombada,
Seriàtz aimable a * rabir.
Vos manca pas de * maraudisa,
Benlèu memes de michandisa;
Avètz de lengas de petaç
Tan portadas al desaïci,
Qu'amb sos fissons ambe delici,
De Jèsus renovelariàtz
E l'agonia e lo suplici,
Se sus la Plaça lo teniàtz.
Atal expliqui la sentença 
Que sovent vos crachan sul nas;
Car enfin a ma coneissença,
S'en tiri lo tems de licença,
Es qu'amb la lenga que tuatz.
Sètz babilhards, sètz fotimoses,
Estordits coma d'estornèls,
Coma de martas curioses,
Flanaires, badalucs, pegoses,
Per tot dire, enfin, de camèls.
Quand sul cuol del Camèl escriguèron: " sèm fòrça ",
Nòstres ancians se conesquèron plan,
Melhor qu'eles sus vòstra bòça
Lo Doctor Gall n'auriá pas mes la man.
Es contra vòstras cameladas
Qu'ai pres de Juvenal la foet e lo flagèl
E vos donarai de rascladas
Tant qu'aurètz pas cambiat de pèl. 
Per devinhar qual sòi totes sètz en campanha;
Aicí vòstre esprit es butat
Per lo demon de la curiositat,
E plan segur n'a pas la canha.
Paures cotralhs, cercatz una montanha
E benlèu trobaretz un rat. 
Epilòg. 
Dins la cambreta un pauc escura
Ont sòi pichotament lotjat,
Ont còchi presque sus la dura,
Mais ont dormissi plan cotat,
Risi sol de la tablatura
Que mos vèrses vos an donat.
De tala e tala conjectura
Mai d'un falord s'es empaumat;
Mais tot çò qu'a conjecturat
Es luènh de la realitat
Coma l'ivèrn de la verdura,
Que dòna al printèmps sa beutat.
Avètz bèl batre la campanha,
Bastir de castèls en Espanha,
Téner l'uèlh dobèrt o tancat;
Mon nom per v'autres es sacrat;
Sauprètz qual sòi quand me serai nommat :
Lo mistèri que m'acompanha,
Alòrs, mès pas pus lèu, vos serà revelat:
Reconestretz alòrs s'ai pas dich la vertat
Quand vos ai dich: " Cercatz una montanha
E benlèzl trobarètz un rat. " 


Camèls: lo camèl, aquel de Sant Afrodisi, ditz la legenda, es la " bèstia " de 
Besièrs. Maquina de bòsc e de tela, menava los passacarrièras per las fèstas 
de la ciutat S'i podiá legir d'un costat " ex antiquitate renascor " e d'autre 
" sèm fòrça "...