TWEElampenschijnen, despiegelschemerblauwt,erschrijnen lichteninmeubelsrondom, alledingenzijnstom. Ikhoorademuiteenvrouw komen,ikwou ikwou--ikzitzwaarenstil, 'tisnietswatikwil. Hoordeklokrikketikken, hijteltdeoogenblikken. HermanGorter,Verzen1890. aarde.html"\ DEgolvenenhunvervoorovervallen methunpralendzoosierlijkzoodwaaszoovergetenbovenalle allealleallealtijdwillenwezen, enhetzinkenineen,hetheelnietmeerwillenwezen maardieponderandere,allezezinkenvergaande methundoffetrouwewater-menschoogen, onderelkanderelkmomplend,onderelkanderelkstaande, allenomlaagenomlaagenniemandmeerhooger-- donderendgaanzeomhoognaardeeenzamepralendehooge wereldverlichtendelucht-- klotsendevollerotsendewiegelendgestreeptdonkerevlakkigewater, volgroenblankschuime,borstig,schuimuitgezogen water,nogwater,maarwordendelicht,maarlicht maarstarendeliefelijkeenzaam,hetstillegodswereldlijklicht vandenhemel--enhierhetgroenstreeligwindliggendwgoogend neederiggras--naardeboomenachterwaartsboogend, vandestille,groveaarde. HermanGorter,Verzen1890. aldoor.html"\ ALDOORdatmetalenruischenvandemetalenstralendezee enhetwoestlichtegebots,hetwreedegolfwe, hetflitsigebijtigefijnstralendoneindige, hetzoowijdspreidigevloedendomheinige, entochdatvollenatteblauweaangerol, hetsprenkelschuimediepwatervol, 'toogfijneooglavendewaterdagen, daarbovenhetvlakkeluchtvlaggen-- gaandedaardameswange'alsbloemedichtvoorheen, parasolzilvere,handekenshange,juweeligeinoogschijn. alleen.html"\ IKbenalleeninhetlamplicht, dedingenkijkenmeteengladgezicht, ommein'tlicht. Dedingenstaanommezoostil teluistrenwatdestiltewil, vertellenwil. Eneenverledenkomtmeaandeooren diestilopkijkenendiestilophooren, dingenverloren. HermanGorter,Verzen1890. armjong.html"\ IKwastoeneenarmejongen mettegrootverlangen. Langeluchtenkwamengevaren alslichtezeebaren overmijnhoofd,overmijnhoofd-- mijnlichtweenendhoofd. Oprezenzonnen,vergingen ophunnegoudvurigezwingen, moevielmijnooginmijnhoofd. Mijnlichaamwastoenzoowonderlijk, elklidafzonderlijk leefde,ikzaghetaan, ikwistnietwaartegaan. Enlentenenkwamenmetademen, sleepluchteninsleeplichtewademen, enlichtegroenegroenblondendeschromen lichtlichtlijkstraalvingerendomboomen englansplekkendewateren enuitgestrektklateren deseeuwigenhemels enernstigekemels vanwolken,onderwijlhoogoverdelucht-- mijnjeugd,mijnjeugd,vlucht,vlucht, vluchtniettegauwvoorbij, maarblijfbijmij. Endonkerenachten metpurperblauwgedachten enwoordenuitomlagestad-- ikzat,ikzat duisteromfonkeld,nachtoogbelonkeld, omhoogtegenmijnkussen gedachtentesussen enwiegeleninmijnarmen-- datmaaktezoowarme mijnborstenademlangsmijnhals. Endandeverlangenween naardeschitterlichtzeen, naarhetteerevingrigespelen, naarhetongehoordtintelgekwelen, naarhetstrependfellichtendooglichtblauwen, naarhetlichtezwemenvanvrouwen, naaromtrekkenlichtdievallendkwijnen, waarlichamenlijnenschijnen, verweg,verweg-- terwijlhierverweg tranenneervallen,lachenopschijnen, en'tleveninlichtetreinen lachendvoorbijgaatalsofhetleeft-- zievr,vrgeeft zichdeeennadeanderopalsgolven, golven,golvenbedolven deeennadeander,allesislichten, wit,witverlichten enscheem'rendschijnen vlekkenenlijnen...; datisdekoninklijkedag dieneenarmkindzag, langgeleden,langgeleden, verlangende,tochtevreden, nietwegdurvenduitverlangen, lange,lange,lange. Enaltijdweerdagen goudzonspreidingvlagen enmijnnaaktearmenomhooginhetlicht enmijnhoofdachterovernaar'tlicht, enaltijdwachten watingedachten geheelnietmeerwasdanwitlicht. HermanGorter,Verzen1890. avond.html"\ AVOND.Deheuvelsvallenvaal-- klimtdehemelinpraal hoognaardesterren, somberzonlaatenrood,verre. Degrijzestofweg vastindesomberstronkrommeldehei, boomenvoor'tzonroodverweg, waarikademenrij. Geuren,vocht-enkouzoete-- voortgaanderijendewielen omdetrappendevoeten-- oogzwervenenzweetrillen. HermanGorter,Verzen1890. beweging.html"\ BEWEGINGisvrmeongewis, dagnauwsiddrendis geboren,waarmenschenvluchten doorheen,doordewitteluchten, dezwartemenschenstoeten flauwooge,hangvoete-- denachtvalt,dezwartebrandnacht,-- dieheeftnauwomgebracht hetzilverigelislicht, ofomdegevels zwiependenevels wedervanstengelendlicht. Levenbewegingisongewis, ikwerdgeboren ennaarmijtevoren drongenopgolvenaan vlottenmetmenschenbelaan, menschengezichtenendingen, menschenzoovreemdelinge in'tdaglicht,zoolichtenfijn, metzoowelbegrepenschijn. Enikzelfliepzooteademen deheetverbrandewademen derlucht,dievanzelfdoetdrenken keelenenvolbeschenken. Ikademdelichttevree, alleendesavondsdee ikdeoogenderdingentoe, danwaslommemoe enwoumeooknietmeeraanzien-- elkdingwerdzwartvanaanzien. Ikhebhongergekregen, ikvoeldedeleege holeninmijwordendesnachts, inmijisonverwachts verlangengekomen, omijneleegearmen, omijnoogen,omijnarme verlangendeoorenenzoomen vanmijnbloedendenmond-- Sidderd'iktoen,rondommestond bleekenflauwoogighetlichten vanaldewereldgezichten. Handenomhoogbenikgegaan vluchten,dezoutetraan stroomdeovermijnlippen, mijnvoetensloegendeslippen vanderdagengewaan langswaarikvluchtendgegaan. Ikschreide,ikschreidezoo, mijnkeelverharddezoo, ikliepzoohard,zoohard, zoo'npijndeedmijnhart. Owitheerlijklicht,wis lichtdatrondommeis, maagddielichtluchtzijt, totuhebikgeschreid. Stilstaiknubiju, vollichtishetmijnu, hettrillendewieglendeleven-- ikziehetomhoogfijnbeven, ikziehetbeneevaststaan, warm-lichtend,koeldonkrendopeeneffenbaan. Wijstaandaardiepverscholenin, hebbe'onzelustenonzezin daarin,ishetniet,ishetniet,niemandweet onsvredegekomen,verdwenenleed. HermanGorter,Verzen1890. bleeke.html"\ DITzijndebleeke,bleeklichteweken, 'kziedemenschengaan,zesteken hunschamelehoofdenin'tstildaglicht, elkheefteenandergezicht. 'kHoorhoezetegenelkanderspreken woordendieblekenenvrweken, danzijnzeweerallewg, en'tiseenzaamalseenweg. Mijnhoofdisleegenmijnmondisdroog, mijnoogenbrandenomhoog, 'tiskoudenstoffigenwit aldatlicht,waarinikzit. Mijnhoofdhebikinmijnhanden, elkaarvoelenwarmdewanden van'tvleesch,mijnbeenenzijnmoe van'tlevendatiktochdoe. HermanGorter,Verzen1890. blinkend.html"\ BLINKENDlichtsplinterdefijn, uitstortteikindenschijn, hetstraaldeovermijnoogen,hetstroomdelangsmijnlippen, hetvielovermijngebogenarmenenhanden--mijntippen vanmijnvingerenstriemdenzijnteeregewevenlichthuid, mijnhoogebeenenriemdenhetspikklendspatzilvereruit-- entoenwasikindedage waarhrezoetstroomigebeddenlagen, hare,dejongegezwollenbladigebloemigeroodelent'-- totmegewend. Zegingzoodansend,zooarmenzwaarheffendlichtendvoorbij, haarstroomenderug,eenglijbaanvanlicht,haarlichtvollezij, hetrondehoofddaarvanboven, deomhoogzolendevoet-- devingerszooalslovers dieznuwigdwindtrillendoet-- endaarkwamzeookweeraan deluchtvanzichduwend,overdeaarde,luchtbelaan, inhetzwaredaglichtmethaareigenlachlicht ademendzwaaralsofzezong,omdathethaarlippenhgvoldrong, endeteedergeveldeborstenomhoog waarlangshetlichtlangzaamvloog omdatzjhetwas--omdatzjzjwas-- hetroodelangzamelichtewittemeteenbeetjegoudelicht enoverhaarwangengezicht gleedhetnederomlaag,langzaamenjuistdaaromtraag, enzekwamzoodichtbijme enzeneerleime haarteederevolleborsttegenmijnlip eenogenblik,wanteentip wasookalveelteveelvoormij enzestreeldeookovermij haargrooteomhooggehevenzwaremaarmijlichtehand enzelegdeaanmij heelhetuitgestrektebloeiendebloem-beddigeland vanhaarfonkelend,gazzend,zonnend,koren-vlammendlijf enikhieldmestijf omniettevallen,wantikvoeldededuizendtallen vangrootebloeddruppelsopspringenalseenregeninmij-- maaralseenplassendestralenderegeninMei voeldeiktoenhetlichtvanhaaroogen doordeglimlichteglanzendedrooge luchtenovermeheen-- 'twerdstillerommeheen, ikzaghaargaan,lichtspreidendalseenradvanvuur, verderenverder,zwijmenindag,overalgelijkvuur-- omhoogwaszeenomlaag, nuwashetoveraldag, boven,beneden--vurigtevreden-- enikstondalleenmetmijnlach. HermanGorter,Verzen1890. buiten.html"\ DEzeebuitengrijs,zilverig,regenig,lommerig,inwolke'cirkelgespreide-- hier,ohierweekelijk,stillekesgroen,verwijddenaar'twijde, mijnhoofd,omijnhoofdindemakkelijkzwakkelucht-- mijnoogenzookoel,zooberegendvoordelucht, mijnhandenwatwarmneerhangende-- ozooinzoeleomvangendedroevigheidbijdegangende rotsigegolvebedwaaldezee ikmijnhoofdinmijnhandendee-- maarhetschitterigruischensproeiig,dedonderritsel, hetklokkendgekabbel,hetlekkendtongflitsen-- hetbloedinmijnhandisdroog-- nuschaduwe,zeevollezeegevoormijnoog. HermanGorter,Verzen1890. chrysan.html"\ DEluchtwasgeelalsgeelechrysanthemen-- weiengoudgroeninfonklendeatmosfeeren vanmisten--goudgesmoltenhorizonnen-- doorgoudzongloedendmiststrooigoudverduisterd. Eengoudenlichtterwereldgoudentwijfel, overal,overal,koninklijktwijfel, twijfelendgoud,goudenvertwijfeling. Troondenonz'harteninhetgoudenduister, in'tgoudonz'oogenalskristallenkronen. HermanGorter,Verzen1890. daarligt.html"\ DAARligtdatwater--datschitterendewater. Ziehoehetschittert,hetschitterspreekt,schittertrompettertindelucht indedonzigegonzigefijnesatijnelucht-- datdroogzilvereopzwemmendewater indatrondomblauwedronkkoudedronkdiepewater, 'tiseenzeebleeksprekendschuim eenwoordenmondinhetruim schreeuwendedoordegonswindnaarhethemelruim, datstreefwater,datgeerwater,datwilwelwater, hetvaltalvoorovermetzijnonhoorbaargeschater teplonzentelachenmet'tgezichtonderwater-- ohetoogthoog,pijlendhoog,hetoverstroomtelkaar valtaan,valtaan,verenver,daardaar-- ennuligthetweerschaterenduittelachen naarallekanten,alsofzewatzagen, deluchtisbovenwittigteer,rondom valwolkenenvrgaandeboomerijenom, nietheelverishetlgestoomdenevel, molensenboomeneven,even. HermanGorter,Verzen1890. deboom.html"\ DEboomenwarenstil, deluchtwasgrijs, deheuvelenzonderwil lagenopvreemdewijs. Demannenwerktenwat rondomindeaard, alsgroevenzeeenschat, maarkalmenbedaard. Overdeaardewas waarschijnlijkalleszoo, dewerelden'tmenschgewas zelevennauw. Ikliephetaantezien bangentevreden, mijnvoetenalsgoedelien liepenbeneden. HermanGorter,Verzen1890. deheide.html"\ DEheideismaarstil, hetoveralvollicht, enalseenzilverspil hetzonnelicht; dewolkenvarenweg overhetvageblauwgrijze, heelverliggenwitteweg opzilverewijze. Ikvoeldenwindvergaan ommijneooren, ikwildewelvergaan in'tlichtteloore. HermanGorter,Verzen1890. delen.html"\ DElentekomtvanver,ikhoorhemkomen endeboomenhooren,dehoogetrilboomen, endehoogeluchten,dehemelluchten, detintellichtluchten,deblauwenwitluchten, trilluchten. Oikhoorhaarkomen, oikvoelhaarkomen, enikbenzoobang wantditishetsiddrendverlang watnugaatbreken-- odelentekomt,ikhoorhemkomen, hoordeluchtgolvenbreken rondomrondommijnhoofd, ikhebhetwelaltijdgeloofd, nuishijgekomen. Goudishetindeluchtalsgoudeheiligen, inlabberlichtkleeden,dezeilige dienudeaardebevaren,bezeilen, overdeluchtemeeren methetzachtgladdekleedscheeren enblijvenwijlen enkomenkeeren, hetzachtehoogluchtkleedtillendezeilen zeheeneenweerwiegelende enblikkenzichspiegelend indeblauweverwarmdewaterevlakken. Ohoorjehaarkomen metjezachtewarmevingeren hoogtrillendeindebloeme- luchtendierondomklingelen? metjevlottendhaare methetlichtgebaren vanjeblauwevervlietendeoogen inhetallerhooghooge hethoogheiligeluchtigegoudluchterelicht? hoorje'mkomentederstillicht? Latenwenulachen lachenlachenlachen inzijngezichtdatdaardagen dagendoetindendag, latenwetranenweenen weenenweenenweenen, hijweentookoveronshenen inzijnsneeuwglinsterdag. Lentelichtisnugekomen, eindelijkishetgekomen, olatenwetochlachen lachenzoolichtalsdagen, wanthijiser,hijis engijonz'droefenis valtochintintellichttranen alsbleekevallendemanen stilindelichternis. Wijvoelenalstwee hooge,opstengelverhoogdelenterood-bloemen middenindelichtzee-- delenteisgekomen. HermanGorter,Verzen1890. delucht.html"\ DEluchtwasfijn.Avond. Zonweg.Eenschijnavond-- eenveldgroenkoren,goudzilver ondergolflichtgeschilver. Eengrijzegeiteneengeitje, en'ngrijsblondborstblootmeisje dwarsophaarknietjes-- zoomethundrietjes. Eensprongvan'tkleinegeitje, eenwoordvan'tkleinemeisje 'tooggrootenhetvelblond-- allesonbewogen,bezond. HermanGorter,Verzen1890. destille.html"\ DEstilleweg demaannachtlichteweg-- deboomen dezoostiloudgewordenboomen-- hetwater hetzachtbespannentevree'water. Endaarachterin'tverdeneergezonkenhemel met'tsterrengefemel. HermanGorter,Verzen1890. dezon.html"\ DEzon.Dewereldisgoudengeel enallezonnestralenkomenheel destilleluchtdooralsengelen. Haarvoetjeshangentebengelen, meisjesmondjesblazengoudenfluitjes, geliptemondjeslachengoudgeluidjes, lachmuntjeskletterendopditmarmer, ikzitenwarmm'er. Kijkzenuloopenwendendommeheen, 'tlijktweleenherfstopdenwittensteen, eenherfstvandorreengelekraakbladen, engeleninwevegoudwaden, zwevendeguldvliezen, neigendezonbiezen, fluitendegoudenzonnegeluiden, zeleidenelkaarvanuithetzuiden, zeloopenovermijnmarmersteen ingoudmuiltjesheen. En'tlijktofzenuweloveralzijn, dewereldisvolmeteengeelengoudwijn. HermanGorter,Verzen1890. diaphaan.html"\ INdevertezagikblankewateren, voormewaszachtklateren vaneenestemdieikwelken, endaaromheenwas'tlstilteen diehoordeiknogmeerdan'tkleingebeek vanwoordeninhaarzachtgespreek. Alleswasstilbehalvehetstemklateren, daarachterblonkenblankewateren. Ikhoordekleinewoordengaan inglazenstiltediaphaan. HermanGorter,Verzen1890. donoog.html"\ 'SAVONDSin'tdonkerdoetzedeoogendicht danwordthetwarmenrooderomhetoog, vliedendegaathetweem'lendwittelicht datbranddedaagsbrandendewangendroog. Erisniets,maartochis'talslangzaamfluiten, langeroodmantelsnadrenvanderuiten, en'tduisterspreienvallenen'tomsluiten, allesdichtbijenwarm,'tvergaanvanbuiten. Eenvrouw.'sNachtsligtzewarmenstilteleven, vanwarmteendonker,nietsdanzich,omgeven. HermanGorter,Verzen1890. eenkind.html"\ EENkinddataltijdverlangt, zooalseengrootbloemharthangt, open,zoogeboren inhetdaggloren. HermanGorter,Verzen1890. eikegeel.html"\ ERwasveelgoudeikegeel lichtgerezenengroengegroeid,veel gesiddervoorblauwgouwe wittetrilling,heelevengrauwe, omdathetoogzeerdeed van'tzonnigestekendeleed. Spiegelendwasdeluchtofikoveralwandelde, heetgezwollenofikinduizendveranderde. HermanGorter,Verzen1890. enik.html"\ ENikbijdestillezeen derwereldzoowreedtevreen levende,hongerende, o,ikverhongerende, ikmetmijndroogehanden, ikmethetknarsetanden, ikmethetalaangrijpen, ikmethettotnietsrijpen vanbleekebegeerendevruchten-- ikatdegeduchte lauweademenmetmijnooren, ikstondbibberendvoorde grootewijdopenespiegeloogen-- deblauwelichthoogten. Hoor,zegaatoverdezeen debleekesneewwee, sneewvlagigheid-- dewatersbeneen, zeliggenteschreien vangragigheid-- erbegintblauwblinken, devoetenzinken totons,totons-- dearmendalen, roodwordthetvale vleeschzooalsrooddons. Ikziehaarlijf, zeisvolschaduwenrood-- teerzijndedaleninhaar. HermanGorter,Verzen1890. ergens.html"\ ERGENSmoetentochzijndelichtewatrenvanhaaroogen-- Mijnhandenzijnzooheeteendrooge-- enhetlichtewatervanhaarstem-- mijnkeelisindorreklem. Hetkantochzooaltijdnietduren metdebrandendeuren-- mijnstemisschor, mijnoogendor. HermanGorter,Verzen1890. gebened.html"\ GEBENEDIJDE-- Meisjegebenedijde van'tlicht,van'topewijdewijde. Hoezoetdelichtwolkenzichaanuspreiden, hoestildelichte'uwoogenin,uit,glijden, pareltuwkeelin,uit,hetluchtgetijde, witbladigein'topewijdewijde, gebenedijde, gebenedijde. HermanGorter,Verzen1890. gijstaat.html"\ GIJstaatzooheel,heelstil metuwehanden,ikwil uzeggeneenzooliefwat, maar'kweetnietwat. Uwschoudertjeszijnzoomooi, omuislichtgedooi, warm,warm,warm--stilomhangen vanwarmte,ikdoeverlangen. Uwoogenzijnzooblauw alsklaarwater--ikwou datikeensevenukonzijn, maar'tkanniet,ikblijfvanmijn. Enikweetnietwat'tiswat ikuzeggenwil--'twastochwat. HermanGorter,Verzen1890. gijzijt.html"\ GIJzijteenstillewitteblinkesneeuw, gijzijteenblinkezee'tintelzee. GIJzijteenschemerwitteleliemeid, gijzijteenwijdevlinderveluwheid. GIJzijthetopene,hetwitte,'twillende, hetwachtend,straalvlammend,lichtlillende. HermanGorter,Verzen1890. golven.html"\ DEboomengolvenopdeheuvelen boomhoofdenstilindenevelen lentelichtezachtlentelicht. Detorenmetzijngezicht daarmiddeninwijstdeftignoguren, verbeeljeuren,uren,uren-- 'tisomtestikken indezeoogenblikken, hetkriebelendlachen ikkanhethaastnietverdragen, ikstik inditkrankzinnigelichtedeftigeoogenblik. HermanGorter,Verzen1890. gons.html"\ DEgonsregen,regen-- hetpbewegen vanbladenalswatervalt, deregenvaltvaltvalt. Zooinmezelfgedokentezitten in'tglanzigenietmeerwitte licht--ennooittebeginnen bewegingenniettebezinnen. Deregenmaaktgrauwestrepen indegladgrauwgeslepen lucht--degordijnenhangen treurig,dendaglange. HermanGorter,Verzen1890. grijs.html"\ INeengrijshuisenineenkamerlicht woontze,zelooptstil,ademtstilaltijd, haarblikkelichte'inkamerslichtlijkheid desdaagsaan,'snachtsisstrakhethuisgezicht. Zeiszooroodigindatparellicht datoverdagoverstadshuizenzwicht, 'tgelaatin'thaarstaatvoor'traamopgericht alseenroodbloemekevanbladenlicht. 'sAvondsin'tdonkerligtzevaakteschreien, hetwarmedonkerdoethaarzooverblijen. HermanGorter,Verzen1890. heethand.html"\ MIJNhandenzijnzooheet-- mijnoogenbrandenzoomoe diepinmijnhoofd,ikweet nietsmeer,ikbenzoomoe. Erzijnstemmenopstraat, windenhemellicht-- ommeisdrooggepraat, mijngehoorzwicht. Enerisnietsinmijover danhetarmehongrig'verlang-- ikhebhetzoolang,zoolang, hetwilnietmeerover. HermanGorter,Verzen1890. heik.html"\ HIKwoujijwasdelucht datikjeademenkon enjezieninhethoogelicht endoorjegaankon. Waarzijnjearmenenjehanden endiewitteoverschoonelanden vanjeschoudersenschijnendeborst-- ikhebzoo'nhongerendorst. HermanGorter,Verzen1890. helrood.html"\ 'SNACHTSdanis'tlevenhaarzoohelenroode, danwaaienrozeblaandoor'troodehelle zwartfonkelendommuurde,hetplasroode kamertjeenspringenplasbloedwellen. Alsrozeknoppendikvoeltzedanzwellen gelokenoogen,bloedigfrisscheroode, haarhoofdjezoobloemerigalsroodebellen vanrozenaaneenrozeboomzoorood,zooroode Desmorgensalszewaaktheeftzenogover verlangendathetaltijdwasennimmerover. HermanGorter,Verzen1890. ijlings.html"\ LAATiknudenkenhoedatalleswas, gaattochnietvoorbij,mijngedachten,zooras, enschooneblankestemblijftin'tzwartduisterstaan wiltochnietzooijlingsvanmijweggaan. 'tWasbuitendestadindekou vanwaterenwei,ergrauw bliesdewindhetlaaglandover,deboerensliepen, destadwasverlichtwaardewakkeremenschenliepen. Dewolkenweendensoms,verder gingenze,zonderherder vanzelvealsmenschendoen diedoelloos,aarzelendspoen. Zwartglansdenmijneoogen, mijnmondwerdzwartin'tdroogen, fijnspikkeldendruppelsneer op'tdroogelippenbegeer. Zachtdruppeldenneerdeteere nachtdruppelsdiedorstvermeeren, dezwartenevelvlam sloegommestilenklam onderdewolkenzwartvanglans, beglommenalsofhetdeschans geharnastwasvandeaarde diezebewaarde. Toenhebikmestilneergezet aandenwegrandenmet mijnoogenhebikdestadaangekeken diedeeddeluchtverbleeken, diedeeddeluchtverbleeken endeoogenschrikken, destadlagdaarstiltebranden, hetleekweleengrootewarande buitenals'tzomeris, hetdonkerinbosschenis. Ikbegontoenstilterillen eninmebangvoormijngillen tewordendatikgingdoen, ikkonhetniethoudentoen. HermanGorter,Verzen1890. ikhou.html"\ ZIEjeikhouvanje, ikvinjezooliefenzoolicht-- jeoogenzijnzoovollicht, ikhouvanje,ikhouvanje. Enjeneusenjemondenjehaar enjeoogenenjehalswaar jekraagjezitenjeoor metjehaarervoor. Ziejeikwougraagzijn jou,maarhetkannietzijn, hetlichtisomje,jebent nutochwatjeeenmaalbent. Oja,ikhouvanje, ikhouzoovrees'lijkvanje, ikwouhethelemaalzeggen-- Maarikkanhettochnietzeggen. HermanGorter,Verzen1890. ikproef.html"\ IKproefdedelauweluchten endegeduchte,deverschrikklijkgeduchte maarstilleheelkalmeklanken-- zelfniethollenze,nietwanken. Enhetlichtenookstil,vanzelve, endedoodenachten,dewelven diestilaannederzegen opmijzoojongzoostilneergelegen. Oinmewashetgrijpen, hetnooitrijpen, hetwillen,hetbrijzelendwillen-- oenhetrillen,hetrillen weg,verweg--maarhetkalmleven enstillenschijngeven, hetlichtenalsvandedagen, dagenalsoogenzagen dalendalenalshallezalen, vanbovenbeschenengelijkelijk doorhetstiloogenblikkelijk. HermanGorter,Verzen1890. ikzat.html"\ IKzattoenheelstiltewerken, deboekenwarenalszerken voorme,ikwistwelwat elkgrafinzichhad. Mijnlijfzatdaarineenkamer, boomtakkenvoorhetraamer heenkropenenweer,vervelend, metgroenebladenalgeelend. Mijnoogenzagenverwonderd naar'tbuitenlicht,maarzonder't zelftewetenwatof hunlichtoppervlaktrof. 0mijnhartwastoenzoohongerig, zooangstigenzooverlangerig, zoodroogenhetregendeniet, enelkedaggingteniet. Ikzatindielichtedagen-- mijnharthieldnooitoptejagen-- ikzattezienentewerken, alleswasm'alsdoodzerken. HermanGorter,Verzen1890. ikzat2.html"\ IKzateensheelalleentespelen opeengedachteharp,dekelen vanschemeringenduisternisommij fluisterdenliedjes,hetleektooverij. Mijnvingersenmijnoogenteedergleeden langsgelesnaren,bovenenbeneden blevenzelanger,wantikwistnietwat verachteringedachtevlaktezat. Eenkinderbeeldje,datispgerezen zwieriginhaargewaad,zehadtelezen gezeteninhaarvreemdgedachtenboek, nustondzeineengeelenrimpeldoek. Nukwamzedichterbij,wezijngekomen middentervlakteonderheelwatboomen, wesprakenniet,wantbovenzeidewind almijngedachtenendievanhetkind. Maartedansenzijnwewelgegaan, heenenweer,openneer,eenlangebaan vanluchtigepassen,voetenbeurteling omhoog,omlaag,alsrozenbuiteling. Tedansenzooalstweerozengaan, rozerooderozentusschengroeneblaan samengesprotenvanuitnesteel, tweewindewiegelingen,geengeheel maaraltijdtwee,hoewelzeongescheiden hetlevendoordansenmethunroodebeiden. Zoodanstenwij,mijnvingersscholenin 'tgeelglimmendefluweel,eendiepenzin voeldenzedaarvan'tlevendedatedel in'tgelewoonde,endewindevedel bliesuiteenademvaneengelestof zooalseenzonneschijninbloemehof Wijzeidenaltijdnietsmaarsprongenomonsom-- haargoudenoogenfonkelden,haarlippenblevenstom-- dewindzeialgedachten,endedansemaat, diefonkeldeindiamantophaargelaat. Maareind'lijkzeizegoeiendagenisweerweggegaan, opharelippendanstelach,haarkleedwasalsdemaan zooflikkerendom'tdansendlijf,zoosprongzeheel,heelver, zooalsdegoudenmaaneerst,toenzooalsdegoudenster. Ikbenzooalseenoosterster,zijtinteltinhetwesten, wijtwee'nvogelswetenweldetakkenonzernesten, wijkomennogwelweertesaam,ishetniet,ishetniet, dansendeliefste,liefste,liefste,opwindelied? Maaronderwijlzitiktespelen opeengedachteharp,dekelen vanschemeringenduisternisommij fluisterenliedjes,hetlijkttooverij. HermanGorter,Verzen1890. ikzat3.html"\ IKzateensheelalleentedenken aaneengedachtezee,hetkrenken vangeelegolfjeskriebeldemijnvoet, ikvoeldealszoetlacheninme,zoet. Eenmurmelwindjeflootmeomdebeenen langblikkendschovenzichdegolvenhenen verlangend,enzeveinsdenhunnenlach, zeweendendnalsikzenietmeerzag. Enstilbegonnentoendebleekemisten knievouwendoptestaaneninderisten lvoorttegaan,demurmelwindwerdkoud, demistewangenwaterwangeblauwt. Entoenkwamzeaangegleden verhetijswater-- voetenhaarkletterendeden, handenmethandschater, lichtendverrezenmdewittemisten kijkendelichtoogigofzevergiste zichmettekomen,maarzeweigerdenn-- oweenen,weenen,weenen deedzemetgeween. Weenen,weenen,weenen, lachen,lachen,lachen, ikwistnietofdruppelenschenen, ikwistmetwatoogenzagen-- gledenhaarkoudehanden, vielenhaarmarmerwangen dichtvoormeneer,eilanden lichtzagikinverlangen- zee,hareoogenblinken, deedzetochnederzinken stillekens,smeltend,nevelendaanmijnvoet-- spraakademen,oogademen,handademen,haarademenriektenzoet. Weenenweenenweenen, lachen,lachenlachen, ikweetnietwateruitschene, ikweetnietwateruitzage-- overmijnstrakkeoogen sloegendeneergebogen nevelenvanhaarom-- dichtinmijnmondkeelstom, drongenhaarnevelen, lichaamteomrevelen vielenharelichtzeilen, sloegenhaarvlamwaden mistvonkelselbeladen dooddronken,neergelegen,bleefikwijlen. Oweenenweenenweenen, olachenlachenlachen, haararmendedenmedragen, haarhandendedenmeschragen alseenhoogehoogewagen-- mistenhebbengeschenen lachendalsblankevanen-- omonstwee'nhenen fonkeldenvallendetranen, ikwistwatmijnoogenzagen. HermanGorter,Verzen1890. inde.html"\ INdezwartenachtiseenmenschaangetreden, dezwartenachtwolkenvlogen, dezwarteloofstammenbogen, dewindgingzwaarinzwarterouwkleeden. 'tGezichtwaszoobleekin'tzwartehaar, dehandenwrongen,demondborgmisbaar, denekwaszwart, eenhelwas'thart, vandaarkwamhetzwarteenworgdehaar. Metdewind,metdeboomenenmetaldewolken iszegekomen, hetwarenrondomhaargrootevolken vanzwartenachtdroomen. Bijeengrootzwartwateraanzijnzoom heeftzeheelstilgestaan, delanggeledengeborenboom heefthettoengeran-- endewindendewolkenhebbenstilgestaan, zehaddenhetnietgedacht, anderswarenzenietgegaan enhaddenhaarniethierheengebracht, enallezijnzeblijvenstaan, dewindendeboomeblaan enhetwolkevolk endezwartegolvenindekolk, endevadersendevoorouders stondenomhoog instillewolkenmethunschouders, totdevoeteninzwartetoog, endekinderendiezehadwillenbaren, kwamenrondom tegendeboomenstaan,zewaren kleinenstom, enndingdatzeinhaarleven altijdhadgehad, kwamnuheelhoogbovenhaarzweven lichtendmat, eengrootevogel,eengrootebloem, eenklinkendeklok,haargrooteroem, haarstemwaarmeezewasgeboren hingnuomhoogenlietzichhooren. Enaldiekindrenendieouden haddenhetnietgedacht, enooknietdestemdiebovendewouden nogzongindennacht-- diewasaltijdin'tlevengeweest haareeniglam, dieblaattenunogalseeneenzaambeest ofzebijhemkwam, diewasheteenigevuurgeweest voorharehanden, daarkwamze'savondsergbevreesd uitdemenschelanden, diewashetdroomenenlavendeslaap voorhaarin'tlevengeweest, diestondnuboven,eeneenzaamschaap, eenblatendbeest. Maartochzegingenzesleurdemee ineensleep, kindrenenklanken,inzwartezee gingallesscheep, en'tdreefnogeven,hetwaterzwart vonktevandiamant, indiegrooteschipbreukbrakookhethart, alleszonk,hetlaatstdehand. HermanGorter,Verzen1890. kouw.html"\ DATkouwevleeschvaneenander Tegenm'ndroogehanden enmijnoogenonzichtbaarindennacht-- datkoelesappigevleesch--enaldekracht vanmedennachtin--'tisalsdood, alleszwart,geenwit,geenrood-- mijnheelehoofdlijktwelkoel, erisnergenseendoel-- zoolekkerzwartisdenacht, zonderoogen,zondergedacht, datnattenachtbad, datverdronkene,datdaggat, datrondomdauwiggevoel, mijnhoofdiszoolekkerkoel. HermanGorter,Verzen1890. leven.html"\ LEVEN,zoeleomsomberdeeveninschitterde, indeluchten,deregene,dezachtstrijkgevederde, olevenhetgevendealtijddoorstillende, olevendattochschijnthetaltijddoorwillende, hetinzwevendkameren,hetvolopverlichtende dewegen,waarlangsgaatheteenzaamuitzwichtende, klaar,nimmerdroomendeoogenbewegen, armstrekkendleven,hoofdomvattend,kussendzoodichtbijaanziendtegen dewakkereoogen,oschijnend,somsflikkerend,somsevenroode, maardurendomsomberde,ookzondernoode. HermanGorter,Verzen1890. lommer.html"\ HETwasdienavondzoostil endeboomenstondenzoostil--zoostil, dehoogelommerdeboomen--devr-fijnvingrigetoppen naastelkaarenachterelkaaralsvingerpoppen-- alleswaszoostilzoostil enhetgehoektehuiszoostil inhethelderelichtalswater alsdroogwater. Odiefonkelfijnetranelachegloeiendkoelelucht odiefonkelgroenesomberhardewreederustigegrond daarstondzijinop,daarstondikop,naastelkaar, zijingezonkenblikken,ingezonkenhaar metdefijnroodewang,methetneergaandelang lijniggezicht--entoenzeienwemaaromhetnooittedoen. Wehieldentocheigenlijknietzooveelvanelkaar-- iederafzonderlijk--alleskalmenraar. HermanGorter,Verzen1890. looder.html"\ INdenheetennachteenheetzwartgrijskorenveld heeftmijheetvoetigheetoogigheethandigontsteld, vanachterdrongmedewindigenachtigehitte in'tdikkigelooderigrooierigstoftezitten, mijnoogenbloedzwaarhingenvoorhetgeschaarde starrenachtbeddendgroenhittendaarzwaarde. HermanGorter,Verzen1890. mijnlief.html"\ MIJNliefstewasdood, toenbenikgegaan allewereldendoor, ikhebgevonden,dewereldisgroot, maarzijwasdood. Ikhebveelgevonden,dewereldisgroot, erzatenveelindennacht metwittevingrenwenkend,demacht vanmijnedoodewasheelgroot. Toenbenikgekomenopeenenakker, omijnliefstewordwakker, gijlaagtdaarneerzoozwart, droomasch,verbranduwhart. Gijhadttelanggewachtbijhetvuur, elknacht-endaguur zaagtgemind'rendevlam alsofeendiefhaarnam. Entoenhetstervendwasop'thout hetroodevuur--tekoud washet--toenhebtge'topgestookt meteigenziel,hetheeftgerookt, hetheeftgeknetterd,hetheeftdevonken doenspringenenlonken, hetvuurheeftsissendhethoutgekust alskleinemeisjes--hetisgebluscht, omijnliefstewordwakker, uwaschiszoozwartopdenakker. Eninmijnangstbenikheengegaan eenheeleindweg,overdebaan deroodeliederenmonden omteroependedagschuwe, nachtziekeschaduwe, haarziel,diebijdewachtvuren wachttedenachturen, ofzenoglevendwas, omterak'lenindeasch, omtelokkenuitdelucht, alszesomsdaarinwasgevlucht, datzekwamommetoetespreken, langsmijnwangenhaarweeke lippentelatengaan-- dearmenommeteslaan, methaarvingersmijnhoofdtestreelen inmijnoorentekweelen, methaarstemmijtezeggendat ikhaaraltijdhebliefgehad-- Dezemondenzijngegaan, ikhoordezealsklokkenslaan: Roodegewaden,roodezij ligtnuklaar,eengrootewei vanroodezijde,komokom, liefste,zijnliefste,ikbiderom. Roodsatijnvoor'troodlichaam, roodebloemenvoorhethaar, roodebladenalsom'traam wingertgeblaar-- wehebbenhetallemaalklaargestrooid, wehebbendewerelduitgerooid vanalhetnietbrandende,alhetnietrood, gekuntnukeeren,armenbloot. Roodepapavers,roodetulpen vallenrondomdebreedefulpen spreidingvanhetroodfluweel-- eenroodliedzingteruitdekeel vanroodevogelen,vijverwijn purperthetmarmer,inkarmijn zithijalleenmetheetelippen, roodejonkvrouwenhoudendeslippen vanzijnenmantel,komdiehijwacht-- rondomduistertdepurperenacht. Rondomduistertdepurperenacht, komkeerweer,okomdiehijwacht, ikbenzijntrouweroodetrompetter, omenomgaik,ngedacht waaitmijvoortendreuntgeschetter uitmijnenroodenmonddielacht, lachtvandeweerpijndiezijnhett'er brandtinmijnroodenarmenmond, 'kwildedatikuwedervond-- komkeerweer,zijnliefste,hijwacht inpurperroodengloendennacht. Dieroodekersen,dieroodedrank stroomdeenvielvergeefs,dierank bleefeenzaamindendorrennacht, heeftdenvogelnietweergebracht. Deavondamtnuhaargoudgroenelicht, waarisuwgezicht,waarisuwgezicht? opaardestaateenaltaaropgericht, groenegetakkenbrandenrookenlicht, waarisuwgezicht,waarisuwgezicht? Deavondademtomgoudgroeneboomen, zultgenukomen,zultgenukomen, hetkoprenmosbrandt,aanhungroenetoomen entrenzenschuddenaldewaterstroomen, zultgenunietkomen,zultgenunietkomen? Groeneruitersgaanindraf, rappehoefklinkershoogtenaf, avondhoogten.-- Groenejachtstoetenrijdenop zwaarbestamdenheuveltop indehoogte. Zeblazendaarhooghunkoprenklaroenen, groenevaandelsdragenbaroenen, staanallemaalinavondlicht, blazenorkestnaarhetWestgericht-- dewereldlavend gaanzonenavond dood,odood--waarisuwgezicht?-- hetwordtzoodonkeronderdeboomen, zultgenukomen,zultgenukomen, waarisuwgezicht? Deruiterszijnnaarhuisgekomen elknaarzijnslotindeoudeboomen, denachtheeftheninhunslotengedekt, deavondhadhaarnietgewekt. Dezonheefttoenzelfeenliedgezongen, ikhadmijnhandengewrongen omhoog,mijwaszooerg,ergbange, ikwaszooflauwenzoomoevanverlangen. Ikhebhemgevraagdtelachen, zelfkon'knietwagen, mijdachtzezoukomenopzijnverlangen. "Ikgazelfopenkomgeredenaan, prachtigestralenvliegtnuafenaan, regenwolkenregentnudaarneer, regenboogspanuoverhetzeemeer. Regenverguldutoteengoudennet, wereldspreidutoteengoudzijdenbed, zee'nomvaltmeteengoudwaterval goudenappelderaardvanoveral. Regenwolkennunietmeer, regenbogengaatnuver kleurigesluiersuiteenscheuren, wereldontsluitdehoogedeuren, goudeneruimtenopentu-- goudenlicht,goudschaduw. Komttotmijalwievergieten zielingoudingrootenstoet, stralendiehetlevenlieten nuterugmijtegemoet.-- gaatnuallenachtermij, breedevleugels,mijterzij, staathierbovenallewolken, regebogen,endevolken vanmijndienaars,luideschreeuwt, goudenstemmenuitgesneeuwd. Winden,vliegtaan sneeuwbelaan, aanalledaken dieerraken woestesterrenongezien, zoekthetkinden gaattevinden waarzeooitheeftkunnenvlien." Hijstondtewachten inzijnprachten staatnunog,zekeerdeniet-- keerdeweerhetsneeuwelied. Mijnliefsteisdood,ikbengegaan allewereldendoor-- ikhebgevonden,dewereldisgroot, maarzijwasdood. Dewereldisgroot,eenregenboog hebikmijnreizengemaakt, diestaattebrandenhemelhoog-- ikrijsdaaropbrandendnaakt. Mijbrandtditeenegrooteverdriet, ikkannietvinden, wieeensommijhetlevenliet, diejongehinde, datjongekindje,diejongebloem, dieochtendwolk,dienachteroem, diewittester,diebloemewinde, diejongehinde. Ikbengegaandewereldendoor, ikkan'tnietvinden waarinzeschuiltdieikzoominde, zijisteloor. Zijwasdezonenikderegen, zijscheendoormij-- envanonsbeideisopgestegen eenkleurenrij. Diehangtnubovenindelucht metwereldvlucht, dewereldisgroot,eindloosgroot maarzijisdood. HermanGorter,Verzen1890. oals.html"\ 0ALSdezonschijnt endeaardwegkwijnt indienluister, wegin'tduister, enmaarscheem'rendhethoofd opheftinschauwomloofd-- treednader,treednader, blankvoetentegader, tegaderdevoeten,dehanden-- delachtande deblauwooge deblondhooge, dezilverwoordenweenende, hetlijnighoofdleenende achteroveromhoogindelucht-- zoet,zoet,langzaamvlucht doorhetzonnedagen indehoogehagen zon--zoetzoetlangzaamvlucht, ganiettegauwvoorbij,voorbij,voorbij,delucht blijfthangendebevendeachteru-- verlangendeeeuwignaaru, eeuwig,eeuwig,--vluchtniettevlug-- achteruwrug rekikdearmen vanverlangen,vanverlangen rekikdearmen, vluchtniettevlug. 0hoeblankzijtgijvanrug, zongebrand,uitgeglansdvleesch-- waarhettotschouderoprees, waardelichteharen intrillendesnaren indezonnescharen hangensaamindelucht, indeluchtindelucht terwijlgijvlucht. 0alsdezonschijnt endeaardwegkwijnt wginhetduister-- endanwgdeluister, uweluister, alleluister. HermanGorter,Verzen1890. okoele.html"\ 0KOELEzwarteademenvandennacht, stilvlietendekannenvanwijnzwartgebracht inhaarrouwvingerenslependzoozacht-- gaatlavendetotwaarmijnliefstewacht. Zietgehetflonkerendzwareroode wijnvochtdekanuit,deroodgoude, vallendwarsdoordenzwartennacht, datisdesombereroodeoude opgegravenebloedenddoode wijnindenachthandhiergebracht. 0mijnliefstelatenwedrinken samenhetrood,alszee'pinken dwalennaarhuisdiedevischvangstdoen-- samendiepdoorhetduisterzinken tusschendehuizendiedonkerweerklinken ofzebinnenonsstappennadoen. Diehuizendiezijnwelvolgeladen stillelichtmenschendiezichteraden woordengevenenlachenstil-- wijloopensaamdoorhetduistertebaden boordevolvolvandedonkerezaden vreugdediestrakshooggroeienwil. Geelegelatenkijkenvanmenschen achterderamenengaandangrijnzen omonstwee'ndiestrompelenvoort-- hoerenomhoekendenmondvolwenschen loeren,enruggenvanmannendeinzen meeindestraatstroomgoudgeboord. Onzegeslotenoogengaan-- langsonzeoogendegolvengaan, duisterelucht-- wijzijntweevisschendiegaanbewonen diepbegravenzwartezeeholen zondergerucht. Indezwartestad indesteenkolestad indestadgestegenvanmetaal, daarhebikeenzaal zwartgebrand--roodvanminne, daarbrandtgeellichtvanbinnen. Deleegewandenstaanrondom, gevallenfluweel,daarvouwenzichom destilleplooienverrukkend-- dangaandaarrukkend deroodgoudenlichtendoor-- wijoogendstaandaarvoor-- enwandelenzuchtend. Alsstompehuizengelichtgeraamd, waarhetweerlichtinvlamt zoozijnonzewandendaar-- alsgrootevrouwenmetvallendhaar staandehoekenomhoogenhoudenverzaamd hetzachtfloersezaalgeraamt. Daarstaanweenhoudenstil, werakenelkaarmetgeril enkijkenalrondomons-- inonsisgegons, verbuitengonstookdestad somberenmat. Maargrootevlambloemengaanbeginnen inuwehandentewieglenvanminne-- uwharenrijzenalseenvlam, uwwangenzijnvuurvloeiend,lichtklam-- odoeinmijvergaan datvlammendberaan. HermanGorter,Verzen1890. onzhoofd.html"\ ONZ'hoofdenweenenenzijngenegen tegenelkaar,zeweenenenweenen. Hetlichtspintbinnenzijnelaatstewade, diehebbenweom,deafscheidswade. Blinkendzwervendeglimmerlichten, enaldedingenzijnaanhetbezinnen. Hetlichtisbinnenaanhetoogenblikken enaldedingenzijnaanhetlichtdrinken. Streelendespreekthetlicht,zweemendefleemen zijnblinkendelippenbijhetafscheidnemen. Onz'hoofdenweenen,armenoverbruggen onz'schouders,stilstaanonzeruggen. Hetlichtelegertrektnustappendhenen, ritsellichtindelaatstedezeengene. Onz'hoofdenzijngenege'enweenen tegenelkaar,zeweenen,weenen,weenen. Hetlichtzegtonzetranengoedendag omkijkend,zeweerglimmendag. HermanGorter,Verzen1890. poort.html"\ TOENbliezendepoortwachtersopgoudenhorens, buitendaarsparteldehetlichtop'tijs, oenfonkeldendehoogeboometorens, blinkendesloegdeOostewinddezeis. Uwvoetenschoptenomhooghetwittesneeuwsel, uwoogenbranddendeblauwehemellucht, uwharenwareneengoudgespannenweefsel, uwzwierendehandeneenrovogelvlucht. Deoogeninudiefonkendenjong-goude, hetbloedinuvloogwentel-roowiekendom, deoogenderluchtdieantwoorddenzoogoude, bovendrevenijsschuimwolkenom. IJskoudwashet--lagendewatersbezijen klinkklaarvanijsniet,spiegelendonderzon, schreeuwdehetheetelichtnietbij'toverglijen, omdathetsnelvoetigdekounietlijdenkon. Debolleblauwwangigeluchtbliesinzijngouden horenenomgespannenmetzijnvuist-- deluchtkon'twijdweerklinkennietmeerhouden, berstteenbrakenblauwesneeuwvloogvergruisd. Dewereldwaseenblauweenwittezale, daarstondeensneeuwbedtintelsneeuwmidde'in, uwgoudhoofdnaarzwaanveerengingtedalen-- lachendelaagtge,overhetveld,handblanke,blanktande,trantelekoningin. HermanGorter,Verzen1890. regstad.html"\ HETregendeindestad, toenkwamerwat muziekvanstraatmuzikanten, diebliezennaardekanten. Toenvoeldeikdenleugen vanvroolijkheidin'tgeheugen, diemenalskindeensheeft, tedansenomdatmenleeft. HermanGorter,Verzen1890. rondloop.html"\ IKhadzoolangrondgeloopen, deurenwarenvoorbijgekropen, endelichtedagen diemijnoogenzagen endezwartenachten diemijnlevenombrachten-- endoordestadbenikgegaan langsdesteenhuizentotaan haar--otoenheefthaarstemgeklonken. Eerstzacht,toenluiderenluider, alsdewinddieuithetzuid'er opsteekt--mijnhartdoetpijn, betraandmijnoogenschijn. Oikverlangdeomnietsmeertezijn, nietsmeerdanhaarenmijn zelfheelwegtelaten omindiezachtematen overtegaanvanhaar, optelevenmethaar stemenweerneertezinken-- haarstemdeedzooommeklinken-- diekwamin'truischenvanhaarhaar in'tschijnenvanhaaroogenwaar zeteerlichtroodeis-- haararremis zooalseenboomomhooggegroeid tothaargezichtdatalseenbloemuitbloeit. Dedaggingenookhetzonnelicht vanhaargezicht, ikzatalseenpelgrimbij eenboomenzijbovenmij. Indestiltevanharenavend lagikalseenschipgehavend, mijnhartdeedeenbeetjepijn. Nogaltijdkanik'tnietzeggen, mijnarmeverlangennietzeggen, mijnleegteenmijnbegeer grooterenmeerenmeer. HermanGorter,Verzen1890. rooshand.html"\ EENrooderoosisinmijnhand ziehoepuur elkbladbrandt, nuisvolvuur elkmijneroogen,mijnhoofdverbrandt. Odofkarmijn bevrorenwijn uitslaandplotsinroodevlammen envuurroodbloed fonteinengloed, gebrokenuitdehartedammen. Ikkanstarenenaluwlichtvergaren, ikkanliggenneder,'ngeblazenveder, hijgend,hijgendomu, ikkanmijwasschendiepinplassen, ikkanhoogopdrinkenuwhooguitblinken, uwvlammenluw. Eenrooderoosstaatvoormijnslaap ziehoesomber, bloedinmijnslaap, eendroomalsamber, inroodezeedroom,ikblankerkaap. Odroevigklotsen ensomberderbotsen rondommijndroomendenvoet-- obloemfonteinvanrouw, roerloozedroomvanvrouw, witschitterensomberalsroet. Ikkandroomenvan'tbijukomen ikkanweenen,bijuverschenen, gijzijtzooroodinmijnziel-- gijzijtmijnglonde,mijneeuwigwonde vulkaanwaarinikviel. Dood,odood, sombere,sombergeronnenrood, kom,okom. HermanGorter,Verzen1890. rouwbeha.html"\ IKliep'savondsdoormijnestad, Hetwaterzwartvloerig,elkhuishad zichvanboventotondermetrouwbehangen, datwaszoomijnverlangen. Envooralleramenzaten mijnonderdanennaarmetezien, zehaddenhetdonkergelaten ommetebetertekunnenzien. Enmiddenopeenplein wouikalleenzijn, ikhebmijnherautenverzonden naaralleronde. Denroodehoordeikzingen verafenmetzijnzwingen karmijnroodklepprenhard, hetroodewasnuzwart. Enersloegeenzwartebranduit veraf,devlamstakzijnhanduit, daarwaseenvrouwegeschreeuw, woordenalsvonkensneeuw. Ikzateenzaamtekijken uithetdonkernaarhetprijken dervlamenhetdeedmezeer, langzaamkwam'tdonkerweer. Enwaardegelewasgegaan, verscheenhijhoogalsdegeelemaan, dehuizenenaldedaken zwartbijhetgeelafstaken. Dehuizenkregeneenvalschenschijn vanschoonheidofzevanebbenhoutzijn metlijstenvlammendvangoud, ivorenbalkengeelenoud. Envrouwenkwamenuitsteken hethoofduitramen,zekeken ensprakenwatwoordjesfijn envalschzooalsmuntenzijn. Enmannenkwamenmetkoppen vooruituitdestedesloppen, hetroodedikkewerdgeel, zeienwoordenzwartenveel. Ikzatheelstilenrecht, mijnonderdanenzijnslecht, dachtik,ikbenalleen-- ikvoeldemetrotschentevren. HermanGorter,Verzen1890. samen.html"\ SAMENteloopentusschenbreedezeen enlandeilandenalswijsamendeen, samenteetenvandegrijzelucht-- enaldoordoordatnzelfdeengeducht uitgaantevoelentotelkanderheen ennietstezeggen,armemenschentwee'n, welnaastelkandermaartochganschalleen, uwhandennaastmijopenneerziengaan enuweoogeninhetopwaartsgaan overmijvoelen--hoordebreedezee wellendenkomendmeteenzelfdetree. Wachtmaarnaardewinternachten alwatinmijngedachten weenendezitmijnkind, omijnbleekmeisjegevindt hetindestillemistezeen, treeddanbinnendiewinterween, zwemeralszilvervisch, waaderwijdarmig,eris zilverenlichtwelhierenginder, daarkomteenadem,eenwinder blaastereenopenmeer, daarvlamthetgoudenbegeer vanvlammenomhoog, daariseenboog vastindennevelmuur, eninhetwinternachtuur groeitlangsdenisseloovervlam. Zitdaardanneerenslauwklam tranengewaaddichtomuwleden uwbloemronde,natwitteleden. Wiegelendkomenineenrij schouderezinkend,stemmezinkend, schoudererijzend,stemmerijzend teerelichtwezensnaderbij. Zelachenmethandenopenneer, trillendevoetenslaanhetteer luchtgenevelomzeheen, vonkenzilverspatomhetbeen, oogenblinkeninhetverlichten indoorzichtigeaangezichten. Zedragenbekersenschalen volmeteendrankvanverhalen bobblendvanstemmelucht, hetwaterkooktenzucht, gedrinkthet,datiseentroost, enmijngedachtenkroost danstalshetuzietlachen-- kanhetnietstilverdragen, springtbijuopuwknie, hunmoedertjeweetwelwie 'tlachengezondenheeft, hunmondaanhaaroorenbeeft. Ditiseendronkdiedoetookklinken, binnenhethoofdvanhaardiedrinken doetdeteerewindeschaal, wiegelendwindeverhaal wuiftdeblikkenheenenweer, langzamer,langzamer,teer vallendeoogendicht, daarligthetwicht. Eenbleekevrouwineenmistnacht, eenvandekinderenwischtzacht tranennogweg, zegaanalleweg. HermanGorter,Verzen1890. satijn.html"\ DEgrijzeluchtalseensatijnenwaaier diekoeldeluchtwaaitmetweinigetranen, eenslappeweekewaaier,zeegrijswaaier, dielangsdewangenwaaitdenattetranen. Flapperendstaandewaggelendelanen aaiendebladen,'tpklappendgeblaaier, pralendgroenwaaitdetrantelendewanen langsboomehage'wankelvoetemaaier. Satijnenluchtistroebelenonklaar, deregenvaltomlaagvolenklaar. HermanGorter,Verzen1890. schaduw.html"\ SCHADUWENwand'leninhaaroogezalen, langzametraagheengaandewadedroomen, omharenhalsin'thaarschaduwe'opale. Enlichteblauweenroodetintenzoomen debleekgesluierdegekantemouwen, 'tgeschulpteopenophaarborst,deroome,-- enlangzaamstijgenuitdedonkererouwe van'tduister,hoogeheuvelrondingen zooalsdeheuvels'savondsteaanschouwen, entraagverzinktindoodezinkingen dehoogeborstenbuik,wanneerdeschouwe rookademweerverlaatinwindingen. HermanGorter,Verzen1890. schreibe.html"\ ZEzatdaarrechtopenkeek, deoogenopnestreek. Stillichtschooldaarin, eenlach-ofeenschreibegin. Haarhandenenhaargezicht ware'indekamerlicht, haaroogenlichttennaarvoren-- destiltedeedruischenhooren. Ikwachtteof'tsprekenbegon, langzaamaanzebegon woordenstilnaelkander alskindergewandel. HermanGorter,Verzen1890. smorgens.html"\ 'SMORGENSophetwittelaken doetereengelaatontwaken-- datligtdaaralseenwaterlelie opeengolfwater,opdepeluw. 'sMiddagslooptzeinhetboschteschijnen, haaroogentusschenbladenalstweekleine vuurjuweelen,kijkendineenlaan-- bladenruischenweerdicht,zeisgegaan. 'sAvondslachtzeineenstille kamer,zonder'tzelftewillen wordtzeweerdroomerigenlacht minderenminder--zegtgonacht. HermanGorter,Verzen1890. Ditgedicht,geschrevenindetijdvandeVerzen1890,isdoorGorterpasin1897ingevoegdinde"Sensitieveverzen"getiteldeafdelingvanzijnverzamelbundelDeschoolderpoziedievoorhetoverigecorrespondeertmetdeVerzen1890.Hetgaatdaarvoorafaan"Laatiknudenkenhoedatalleswas" sneeuwm.html"\ ERwastoensneeuwop'tmos, daaroplagzelos-- Haarlippennatenopen, deoogennatenopen. Haarhandtiktedengrond, hettragevingerwit, haarschoudersgingenrond, inblauwophetsneeuwwit. d'Oogenbenedenmij paarligovale-- Zeleekeenstukvanmij uitmijverdwalen. Nuschijntdezonopstraat, daarschreeuwteenmenschopstraat, erisklaterendkarregeratel indedomm'lendeverte. 'tKlarekamerlichtgeklater met'tlampgoud,'tboekroodgesterte. Wakkerpdroomtwaterstaat met'trustigglimmeubelgelaat HermanGorter,Verzen1890. stemklok.html"\ 'kHEBmijnoortegenzooveelstemklokkengeleend, mijnmondisdoorzooveelwindengegaan, ikhebtochzooveellachenmeegemeend, bijtochzooheelveeldingenhebikstilgestaan-- totikbijukwam,omijnschitterlief, mijnedelsteenhand,umijnoogelief, mijnvonkendrad,mijnvogelvliegendvuur, mijnschitterliefvanaltijddooreduur-- entotdewerelddiezooinmijwas verzameldvroegeralsinspiegelglas, werdgij--ikhebhetallesopgehoopt totu,hetisinugedoopt alsbrandendhoutinvuur, omijnlichtschitterliefvanaltijdduur-- zijtgijdaardoormisschienzooopgeblonken, liefdesherinneringtesaamgezonken?-- ikstarondomualseenvastemuur, ensamenspele,uwlichtenmijngetuur. HermanGorter,Verzen1890. stilgrys.html"\ ALdiegrijzedagen methunstijvelachen televenen'tniettemeenen, maarandersofandersgeene. Entochlichttevredetezijn, alleenwatoogenpijn van'tfelgeellichten-- o'savondsdeoogentedichten! Dedagenzijnlichtreuzen daarwandeliklaagtusschen. HermanGorter,Verzen1890. stilsta.html"\ INdestiltevandestad kwamze,haarrokruischte, dewittehandenhad zestil,ikluisterde. HermanGorter,Verzen1890. terug.gif"\ GIF87a-%D,-% H*\Ȑa#JHā3j܈qǏ;iQ$"MD(c)R#-+!AL(tm)?1/4ǝ HAARoogentinkelkelken, haarhandstilrood, haarlijfeenwllekelke uitharenschoot. HermanGorter,Verzen1890. tireine.html"\ MIJNgrijzetintelreine mijnwittestreelefijne methoogvanomhooggezwier vanuwhandekens,schier hetvlerkegezwaaivanvogeltjes, hetomkomenvanwiekmolentjes, zeveerenzoofraaidoordelucht, mijnoorhoortgeheelgeengerucht, enuwwangenglijdenaan enuwlippenstaansaamaan beweegloosrood enineensdaarvlood eenkoelrondwoordegespreekvanze, woordenzookoelalsrondehande' diezichneerleggenindemijne, devollebloedige,bloemefijne-- hetkwamtegenmeaan tegenmijnoorenaan koelgeblaze--arefijne, vlaggeroode--vlaggekwijne. HermanGorter,Verzen1890. toende.html"\ TOENdetijdenbladstilwaren,langgeleen, iszegeboren,inherfststilteeenbloem, diestaatbleeklichtin'tvalelichtgeween,-- regenendoendewolkenomhaarom. Zestondbleeklichtmiddeninsomberheid, delichteoogen,'tblondhaardaaromgespreid, dewittehanden,tranenopmeen'gentijd, eenlichtarmmeisjedatlichthongerlijdt. Brengoverhaarbloemgloedekleuren,uw bloedrood,onieuwgetijdedatisnu. HermanGorter,Verzen1890. toenzag.html"\ TOENzagikje-- Erwastoenveellicht, dekamerwaseenbloemdiedicht ineensopenuitgaatschijnen, hetlichtvloogrondinlijnen. Ikwasheelstilenikdachtnietveel, gehebtgekekenenheel mijnhoofdiswijdopengewaaid, zooals'szomersopengelaaid bovenopeenwijd,wijdland, ineenwijdwereldschopenland-- zoowasikeensindiekamer indieroodegouddoorlijndekamer waarhetgasgoudlichtdoorvloogopvleugels vleugslaandewegslaanderoeivleugels indeteerelucht, indebevendelucht, indeluchtdievluchtalsjedoorgaat-- hoorhoorhooroikhoorhet, jeteerdroogkeelstemmetjespreken, omhoogenwatlagerspreken vlakvoorme,ikrookjeteervleesch, jeuitschijnendstillevendvleesch, ikstikteinjeoogenkijken indattintelendblootekijken uitdatstilhoofdbewegen, indattrillenendatbewegen vanjehandenenjehoofdenjevoet zooalshetaanmenunogdoet. Okonikmaarvinden hetuitvlietendgezwinde woordenriviersterrelsel waarinikhetallesvertel voordatikweggasterven inhetlevenwaarinikzoozwerve. Maaroschoonetintelkleure diebinnendegrootelichtdeuren vandenzonzomeris, enaldelichtlichternis, dehoogeheiligemis vandedagen, engoudlichtenavondschijn inderoodekamerdiezijn, waarinzijtoenwas methaarlichaamalsglas zoodoorzichtig,zoolichtig,wiltwezen samenaltijduitgelezen inmediehaareenmaalzag inuwlichtroodgoudwittendag. Wantlaatikmaarbibbren enmaarheelwgsidderen inwoordenopdatnietsmeeris danharelichternis. HermanGorter,Verzen1890. tralpral.html"\ DEstraalpralendedag, deaardwijdehemeldag, lenteinnooitgeziene licht-hetblauwmoesseliene wittigschitt'rendomhoog, alleen'tzongoudennoog. Binneniskalmgepraal paarllicht,nietnzonnestraal. HermanGorter,Verzen1890. tstrand.html"\ HETstrandwasstilenbleek, ikzatdoodstilenkeek naardeblauwerimpeling-- erwasookwindgezing. Ikwistwienaastmezat witrokkigenzehad roosroodhetgladgezicht-- erwasookveelzonlicht. HermanGorter,Verzen1890. tuflos.html"\ GIJzijteenbloem,eenlichteroodebloem indonkrekamer'snachts,eenbloem,eenbloem-- vrmderstedeopschokkendgedoem, dichtmderstiltesuiskokendgesoem-- eenlichteroodebloem,eenwittebloem. Gijzijtmijnhart,mijneenzaamlevendhart, dedadenvanmijnlijfslaanrondomhard, wreedklaterendestemveinstvreugdensmart, bliksemtmijnlijf,maarbinnenis'talzwart-- eenzaaminmijleeftgij,mijnlevendhart. Gijzijtzoodonkerentochvlakbijmij-- eenbloemvooroogeneneenhartinmij-- ikzoektezeggenhoe'kverlangenlij. HermanGorter,Verzen1890. verzen.html"\ HermanGorter Verzen 1890 TOENdetijdenbladstilwaren,langgeleen IKzattoenheelstiltewerken 0ALSdezonschijnt WIJzilvrenwezens,nevellichten,gewassen GIJzijteenstillewitteblinkesneeuw 0KOELEzwarteademenvandennacht DEzon.Dewereldisgoudengeel DEstilleweg INdezwartenachtiseenmenschaangetreden DEboomenwarenstil DEheideismaarstil HETisweebleekeriggrijs EENkinddataltijdverlangt BEWEGINGisvrmeongewis IKbenalleeninhetlamplicht TOENzagikje IKzateensheelalleentespelen GIJstaatzooheel,heelstil SCHADUWENwand'leninhaaroogezalen MIJNliefstewasdood IKproefdedelauweluchten VOELjedennacht DElentekomtvanver,ikhoorhemkomen HETstrandwasstilenbleek HIKwoujijwasdelucht DITzijndebleeke,bleeklichteweken IKwastoeneenarmejongen HAARoogentinkelkelken STILzitze,kijktvoorzich 'tISzwartendonker HETwasindenzwartennacht HETregendeindestad ZACHTkwamzealsjongesneeuw ENikbijdestillezeen DEluchtwasgeelalsgeelechrysanthemen GIJzijteenbloem,eenlichteroodebloem INdestiltevandestad 'SAVONDSin'tdonkerdoetzedeoogendicht ONZ'hoofdenweenenenzijngenegen 'SNACHTSdanis'tlevenhaarzoohelenroode TOENbliezendepoortwachtersopgoudenhorens IKzateensheelalleentedenken DEstraalpralendedag HETgoudenzongezwier 'TISallesweenen,destorm,hethuis EENrooderoosisinmijnhand MIJNhandenzijnzooheet ERGENSmoetentochzijndelichtewatrenvanhaaroogen INdevertezagikblankewateren IKhadzoolangrondgeloopen IKwildeikkonuietsgeven ZEzatdaarrechtopenkeek IKlagteslapenopmijnbed IKliep'savondsdoormijnestad SAMENteloopentusschenbreedezeen ZACHTLICHTElentenen LAATiknudenkenhoedatalleswas INeengrijshuisenineenkamerlicht ZIEjeikhouvanje HETwasdienavondzoostil 'kHEBmijnoortegenzooveelstemklokkengeleend DEgrijzeluchtalseensatijnenwaaier AVOND.Deheuvelsvallenvaal DEluchtwasfijn.Avond BLINKENDlichtsplinterdefijn DAARligtdatwater--datschitterendewater MIJNgrijzetintelreine ALdiegrijzedagen INdenheetennachteenheetzwartgrijskorenveld GEBENEDIJDE ERwasveelgoudeikegeel ERwastoensneeuwop'tmos TWEElampenschijnen DATkouwevleeschvaneenander DElente--ikstamiddeninhaar DEboomengolvenopdeheuvelen DEgonsregen,regen DElampschijnt,dekamerisopen ALDOORdatmetalenruischenvandemetalenstralendezee DEzeebuitengrijs,zilverig,regenig,lommerig,inwolke'cirkelgespreide DEgolvenenhunvervoorovervallen LEVEN,zoeleomsomberdeeveninschitterde Toevoeging 'SMORGENSophetwittelaken Bijgedragendoor:DickvanHalsema HTML:MarcvanOostendorp,voorhetProjectLaurensJanszoonCoster vlamam.html"\ "IKlagteslapenopmijnbed leliebebloemdenmet mijnwittevingerendooddoodstil. Hetwasdaarstilstilstil-- Ruischenvanwaskaarsen, 'tknappenvanvlamamandelen, deluchtgoudeasch--schaarse leli'nlagenopmijnspreitewandelen. Ikbengeborenalseenbloem brekendeindebleekelucht als'tguldenelenteisindelucht, develdennogwatsneeuwbevlucht, goudenelucht,sneeuwgrondrondom. Ikbengegroeidtotdezemaagd dagegelijk,zooonversaagd blinkend,wanneerdedagedaagt-- guldennaarblauwenboog-- ikwiegeldezooomhoog. Iklegdemijnederopmijnbed wachtendeachterover,met mijnvoetenschuifikdestillesneeuw waariniklig,defonklendesneeuw, dievultrondommijzijnkristal mijnhals,mijnarmenenhetdal tusschenmijnborsten,alsikblaas sneeuwtovermijeenjachtsneeuwgaas, kristalletjesspel,mijnademrust, zedooienalshetvelzekust. Ikhebmijnkamerzooindestad, waaromkwamtochnietwat iklagtewachten, zoowitwarennachten, zoowitenleeg, ikwenddemijnoogenenneeg naarallekantenmijnhoofd-- erwasmetochietsbeloofd. Nietskwamerdangoudgeluid, ikstakmijnarmenuit, dieblonkenzooeenzaamlicht, ikslootzerondommedicht-- ikademdediepinmij 'tgoudkoudedatovermij hingalseendroogemist-- ikhadmezekervergist. Toenbenikopgestaan heenenweergegaan hijgendetusschendelichtstandaarden dezonnenvanmijnslaapgaarde, ikkondaarnietlangerzijn indengoudkoudenschijn. Komnu,okomnuhooren naaral'tdringendtevoren uitmijnenarmenmond, ikwildedatgemevond, ikuommetutekeeren naarhetvlammen,hetteere lichten,hetbibbrendeschijnen- uitenhetverwegkwijnen, stervenvanlichtindehoeken, nietlangerwilikdanzoeken licht,maarhetroodebloed datgloeiendelevendoet. Kominmijnwittekameren daardeedikverzamelen stilteenwitalbast lichtvooreenhoogengast. O'tisdaarstilstilstil, wachten,alleengeril vanvlammenenvlamamandelen, ruischendegaattewandelen hetlichtinhetgoudengewaad hangendeindeluchtstraat." HermanGorter,Verzen1890. vlijblaen.html"\ DElampschijnt,dekamerisopen-- buitenhoorikdewindloopen. Debladen,deflappendebladen, deflaplentebladen--deflapnachtbladen, zezijngroenenzezijnzwartenslap-- hunnattelippen,'tslaphandegeklap-- hoor'topwaaien,'talle-weggaan, daarkomenzeweeraan-- hetschermutselin'tdonkervanzachtewapenen, hetaanelkaarklapperen, hoorzeindeverteaangaan, denachtisheelopengegaan alssluizen-- langsmijnhandkoelgezoenengestrook, hetlichtschijntalsinrook, 'tisalsomslapentegaan, in'tschijnlicht,dievlijblan,'topgaan,'tneergaan. HermanGorter,Verzen1890. voelje.html"\ VOELjedennacht deneerstenlentenacht? Hoorjedeboomenwelzingen eerstdaarheelhooghoogzingen vandeteerebovenstetakken alskeelendiebraken inangstigverlangendhoogvreugdeschreien, hunhooggierluidendelentelijen, hoorjedennacht deneerstenlentenacht? Ennugonzendestammen nudeeerstenachtvlammen hengrijpeninzwartehanden, zegonzentusschenhuntanden, hoorjehet,kind, hoorjehet,kind, deoudezwartestampalen droomeninlageschalen omdathetnuweerbegint. Latenwenuonzehoofden buigeninzoelomloofde zwartewarmenachtboezems, omdelippendoffenachtbloezems, indeharennachttrillingen aanhetlijfonzevingeren indenmondonzedroogetongen, inonzearmendievongen elkandereindelijk oeindelijk. Latenwehoogopstaan endoordezwartelentegaan, hijheeftzijnzwarteluchtebloemen datzijnzijngeurigelentehanden daarmeeishijgekomen daarmeeloopthijdewanden derrondeluchtenaf-- hijlegtzeaanonzewangen, wijdrinkenluchten-lange teugenzwartvallendhemellicht, datvaltstilaf oponsgezicht. Watbenjenuzwart, ikkanjeoogennieteensmeerzien, isditjehart-- watgaatergeschien? Ikbenzoobang, tochishetzooveilig, delenteiszwart,deluchtweelig, enjijinmijnarmenzoozacht injehuidevacht-- hetkomtvanhetlangverlang. Jebentzwart,ikwouwelvergaan hongerig,nooitvandaan meerkomen,inzwartebloemen omijnezwartebloeme. HermanGorter,Verzen1890. HETwasindenzwartennacht, dewolkenmetregenvracht roldenoverdeaarde, dielagin'tdonker alseenschipvooranker. Mijnbloedstroomdeinmijnhoofdom, dezwaarteboogmijnnekkrom, hetwasoferbloedmoerwas tusschenhetvoetengras. HermanGorter,Verzen1890. weeblee.html"\ HETisweebleekeriggrijs, hetregentwat, dewindzingteenarmewijs, dedakenzijnnat. Menschengaanlangzaamaan, noemenhetwerken, ernstigdagelijksgaan zondertemerken. O,omeenlichtebleekemeid dienuopbloeie, watweegelelieheid mij,warme,moeie. HermanGorter,Verzen1890. weenhuis.html"\ 'TISallesweenen,destorm,hethuis, degrijzehemelomalleshenen-- voormeeenvrouw,hoorhoorgesuis-- ademenstildooraldatweenen. Omijnhartkloptzooverschrikkelijk. Omijnhartkloptzooverschrikkelijk-- zachtishaarhuid,ademalsbloemenzacht, hetlichtehaar--verlangendeoogenklacht. HermanGorter,Verzen1890. wijzilv.html"\ WIJzilvrenwezens,nevellichten,gewassen nevenelkaar,onzeker,wildenhetlicht: Inmistenvandonker,onzegrootevragen vreemdelingeinscheemremistomlicht-- Teederbeginnenenglimlachendblinken, lichtkensverrijzen,weigrenteversterven, zekerlijklachenenlichtblijdeblinken, wenkenenvlieden,vliedendomziend,wimprend, wilgenvanlicht,lintenvanlicht,witzilvren waterenlicht,fleemlicht,zichtenrillicht, scheedenenbajonnettenlicht,--lichtarmee. Onsvleeschbloeiendvanlicht,lichtslempend, onz'hartenzwellendvanlicht,lichtbrekend, oogenlichtdonzend,kristallenlichtkronen. HermanGorter,Verzen1890. wilgeef.html"\ IKwildeikkonuietsgeven tottroostdiepinuwleven, maarikhebwoordenalleen, namen,endingengeen. Maaroalzegenendlicht, witheerlijk,witgespreidlicht, daalophaarenlaathaarnooitzijn zonderuwzaligenschijn. Zijiszoostilenzoozacht alsgijennietonverwacht zijtgevoorhaar--zis hetwatervooreenzwemvisch. Ikweetnietofzijumaakt licht,alshaarmondeslaakt adem,ofdatzijdoor uwerdenuitubevroor. Zijisalsdegoudenzonmiddag, eenherfstigelaatstebiddag vanboomenenhetgraskruid tot'tzonlicht,hoogbovenzeuit. Zijishetzilverenzwevende hetteerelichtblozendegevende licht,dathemelhoogis, goudeeuwigals'therrefstis. Haaroogengaanwijdenzijd bovenmijnstarendhoofduit, goudenenzilverenlichten brengtzeopmenschengezichten. Zeweethaarlichtniet,zeis zichzelveweldroefenis, ikwildeikkonhaarietsgeven verlichtendhetdonkereleven. HermanGorter,Verzen1890. zachlich.html"\ ZACHTLICHTElentenen mogennuwentelen aanwentelen, hooglichteluchten wolkenlichtluchten, delentenen. Grootelentenmetzonlichtbloesems infonkellichtevervallendeblouses waarhoofdenzachtinliggen donzigenveralswolkenen, degrijzestil-sneewige dieinwintermiddagenliggen. Dnoogenlichtgrijzigspelen, open,waarindevele doorschijnlichtgedachtenvervelen zich--denganschengoudgelen lichtlichtenlentenadag-- terwijldewindenverspelen heelvervrrewindkrakeelen zoetzomerigineenlach. Delippenhangendanstil, dehandeneenweinigkil, hetlichaaminlucht,derille-- ineensomhetuittegillen. HermanGorter,Verzen1890. zasne.html"\ ZACHTkwamzealsjongesneeuw, stilleenwiegelend, wittezichspiegelend indenspiegeldergrijzeeeuw. Deeeuwwaseengrijzespiegel, blinkendemetgewiegel, voerzeeroverheen-- witinhetwitverleen. Zewaslichtgeschuim,zewasvonkelsel, zewaslicht'geluim,sterkarbonkelsel ophetwaterigvlakderaard, zewashandgevlam,zewasvuurgelicht, zewasbrandgekam,zewasuurgelicht, zewasbrandendediamantsneeuw, ozewastochbewaard, blankegekooidemeeuw, eind'lijkvoorbijvliegendeaandeaard. Indegrijzelichthoven, opdenakkerlichtschoven, indewaterpoelenvanlicht-- vonkeldehaargezicht-- hingenhaarbloemekens,haarwittelichtharten openenbloottewachten, indensneewigenzomer desneewlichtdroomer dezonomregendehaar handenmetstuifsneeuwklaar, indedooiendenachten demaansneewvachten behingenhaarstilleooren-- zezatnaarhetvallentehooren van'topenesneewbloemgloren, maansneewbloemenhooggeboren, diesprakenmetgeelemonden alinhetronde-- delichtewinden dietrippelhinde woeiennaarvoor,naarver-- oeenverlorenveer-- maareenlichtgeschuim,maareenvonkelsel, maareenlicht'geluim,maarkarbonkelsel, maareensneewween'lachsneew'meid-- oharevroolijkheid, oharedroevigheidsneewdenwelwijdenzijd. Haaroogenbegonnentegloren, haarhandenkwamennaarvoren meerenmeer,meerenmeer-- zevoeldenzichverloren veelgaan,zewoutoebehooren teer,oteer. Enhetooglichtenbegon enhethoogopkijken, enhetopschrikkenbegon enhetheelverwijken-- hetwegsneewenaIssneeuwjacht enhetvoetvluchtenheelzacht, enhetheelzachtinzichdenken, endanweerhetwildekrenken dervingeregrepen enhetzachtgegrepen hoofdhaarenhetliggenneer en'twreedelevensbegeer. Enhetbloedproevenbegon, hetwijnroodbloede-- enhetvolgroeienbegon enhartstormwoede enhetheenloopenenhetwederkeeren enhetwranggepijn,hetdiepezeere leegzijnenhongerenheelalleen, enhetzachtneerzinken enhetopblinken vanwillendlachenomhetlijfheen. Enhetluisterenbegon indestillekamer-- enhetstilzittenbegon voordegladderamen enhetvrwegzijnalseendroom-- enhetluistrendhooren naarhetgeboren wordengeluidenalseendroom. Endewereldhooren endewindhooren enhetzonlichthooren endenachthooren enhetstappenvandenlichttijd, zewasonderwijlgekwijn, o,zewaszeegeween, oharevroolijkheid, oharedroevigheid kondenngflauwlichtzijn alssneewigheid. HermanGorter,Verzen1890. zilver.html"\ DElente--ikstamiddeninhaar-- odaarkomtzedaardaar daarvliegtzeopmijaan,zezoentme, zezoentme,zezoentmeenzenoemtme haarzoeteademen,woordvoorwoord; oendaarvliegtzevoort dehonnegefladderendelente, daarnaardeverte,daarnaardehorizonnerigetenten, dezilveren,zilvervoetige,zilverhandigelente, dezomerigelente. Kijknu,zestrooitdenzomerrond dievliegtomhaarrond uithaarmond, rondhaarboezem,haargladderug,haarbeenen zoodonslichtomschenen, zegaatlangsdehorizonnen maaraldooromme, zeheefttochzooveel,zekangeven wel,ziehetlichtesneven vanaldatkwijnendelevendestervendeopflikkerendlicht endaarmidde'inhaargezicht, ziejehetwel,ziejehetwel-- hoelichthoewithoegoudhoeschel, hoekunnenwehettochverdragen vanochtendtotavonddage, komweer,kombijmijweer gijmijnlieve,mijnlieve,lieve,lieveoogenbegeer. Ozevaltopmijnborst, haarmondmidde'indedorst vanmijnmond,haarroodezachteweekepunttong-- 'tisofzehelemaalinmedrong. HermanGorter,Verzen1890. zitze.html"\ STILzitze,kijktvoorzich langsharewangenrood, haarvingersbewegenzich opharebeenenbloot. Haarlichtehaarisstil, deoogenzijnniettezien, haarborstenstaanstil, nietstegeschien. Onderhaarkinisrood-- warmeschaduw, enindelichteschoot donkerderschaduw. HermanGorter,Verzen1890. zonzwier.html"\ HETgoudenzongezwier, eenoogenblik, hoogmaaktstilplezier deleeuwerik. Dezonzwermtingoudgoud, fijnklinktgeklik vanschapebel--in'tgoud hoorleeuwerik. Dewolkengaanstilvoort opgoudengrond, zezeggenzichgeenwoord uitgoudenmond. HermanGorter,Verzen1890. zwartdon.html"\ 'tISzwartendonker, kamerdonkeralsrook, roodkolengeflonker, daarbovenholtdeklok. Langsdewandenbleektflauw eenplaatennogeen-- hetwitteislichtlauw, 'tlijktalleslanggelen. Hoor,hetlevenvliedt, deklokholt,tik,tik-- zinghetjammerlied vanhetoogenblik. HermanGorter,Verzen1890.