Úr Fílabeinsturninum
Smásögur eftir Harald Darra Þorvaldsson

Gulrætur 
Í vinnunni 
Einræða 
Mansöngur 
Meistarinn 
Kvöld, nótt, morgunn 
Til sölu 


Gulrætur
Það sem ég segi er ekki flókið. Það er sama hvert þú ferð, allstaðar er fólkið með gulræturnar. "Gulrætur, gulrætur, fáðu þér gulrætur" hrópar það og baðar út öllum öngum. Þegar ég fer í vinnuna á morgnana hitti ég undantekningalaust einhvern sem otar að mér gulrót. Allan daginn, í vinnunni, í kaffitímanum, kemur það til mín, dinglar gulrótunum fyrir framan nefið á mér og skrækir "fáðu þér gulrót, fáðu þér gulrót!". Jafnvel ef ég yrði á laglega mey seint að kveldi sendir hún mér vorkunnsamt augnatillit og dregur gulrót upp úr smárri handtöskunni. 
Gættu þín bara á einu. Segðu aldrei já við neinn sem býður þér gulrót, aldrei. Ég skal segja þér hvað gerist þá. Annaðhvort hverfur gulrótin þangað sem hún kom eða hún breytist og verður að einhverju allt öðru, stundum grænni eðlu, stundum hvítri eiturslöngu, aldrei gulrót, því gulrótin er ósnertanleg á sama hátt og regnboginn og ýmislegt annað sem maðurinn hleypur á eftir. Aldrei hefur verið til sá maður sem náði að höndla gulrótina, því að gulrótin er bæði slóttug og slæg. Hún sýnir sig, rétt handan við hornið eða næsta ljósastaur og áður en þú veist af ertu hlaupinn af stað á eftir henni. Þá hverfur hún eða felur sig eða lætur eins og fífl. "Ó gulrót!" hrópar þú og fellur grátandi í faðm hennar. Hún stjakar þér vandræðalega frá sér og segir "ha, ég? þú hefur farið mannavillt, kúturinn". Svo setur hún upp þóttafullan svip og strunsar í burtu. Gulrótin hefur bara eitt markmið í sínu auma lífi og það er að kvelja mannskepnuna. Gulrótin og maðurinn hafa alltaf verið hatrammir óvinir og munu alltaf verða. Mestu gúrúar heimsins geta reynt hvað þeir vilja en þeir munu aldrei ná sáttum milli manna og gulróta. 
Ég hef reynt að sjá inn í hugskot gulrótarinnar. Ég hvessi augun og píri þau inn að rótum hennar. Ég sker hana í þunnar sneiðar, mer hana með hamri eða tæti hana í smáflísar. Hugur gulrótarinnar er svartur og það er mannskemmandi að dvelja við hann lengi eins og ég hef gert. Allt frá því að gulrótin er ekki meira en lítill appelsínugulur stautur ofaní jörðinni veit hún hver tilgangur hennar er. Það er meira en verður sagt um fórnarlömb hennar. Gulrótin er aldrei ein. Þúsundum saman liggja þær í hlýrri moldinni og halla sér hver að annarri. Þær pískra saman og hlæja. Þær gefa hverri annarri góð ráð og skiptast á brögðum og brellum, slúðra jafnvel um rófurnar. Svo vaxa þær og dafna í mjúkri moldinni þar til þær eru orðnar fallegar og sívalar. Þá flykkist gulrótarfólkið út á akrana, einn sólríkan dag, pillar þær upp úr jörðinni, setur í poka, fer heim og skolar þær í eldhúsvaskinum. 
Þráin eftir gulrótinni ágerist eftir því sem ævidagarnir verða fleiri. Þær vita hvernig á að spila með þig, þær birtast hvert sem þú lítur, þú skelfur og titrar af löngun eftir að fá þér stóran bita úr einni þeirra. Þú ert andvaka að hugsa um gulrætur, um allt það góða sem gæti hlotist af því að borða gulrót eða jafnvel bara að eiga gulrót. Rétt þegar þú ert farinn að finna til unaðarins að snæða gulrót á ódáinsvöllum hugarflugsins finnur þú eins og sáran sting í síðunni og manst að þú átt enga gulrót. Jafnvel þó þú vitir vel að þú eignist aldrei gulrót geturðu ekki annað en hlaupið á eftir henni næst þegar hún birtist handan við hornið. Máttur gulrótarinnar er mikill. Í baráttunni við manninn mun gulrótin ætíð hafa betur og allir menn munu lúta henni, því gulrótin er hluti af eðli mannsins og það er maðurinn sjálfur sem fóstrar gulrótina í brjósti sér, nærir hana af blóði sínu við hjartarætur sér. Án mannsins ætti gulrótin sér ekkert líf og vegna gulrótarinn er líf mannsins eilíf þjáning. 
Svo opnaði ég augun. Að vakna er að kveðja eina martröðina með tárum, veifandi hvítum vasaklút, meðan sú næsta hefur þegar tekið í höndina á þér og rykkir óþolinmóð í. Eftir að hafa blikkað augunum í tilskilinn tíma reyni ég að átta mig á því hvar ég er. Ég stend á gangstétt. Ég er bara enn einn af þessum sem er alltaf að leita að sjálfum sér. Daga og nætur sveifla ég daufu vasaljósinu í kringum mig, beini appelsínugulri ljóstýrunni inn í hverja holu og skot, batteríin þreytast og tæmast og á endanum stendur þú í svartamyrkri. Nema hvað þennan dag gerðist það. Ég fann sjálfan mig! Ég átti samt alls ekki von á því, en þar sem ég stend á gangstétt og horfi svefndrukknum augum yfir götuna sé ég sjálfan mig á gangi. Ég nudda augun eins og ég væri að leika í útreiknanlegri bíómynd og horfi á eftir mér. Það er ekki um að villast að þetta er ég. Sama flaksandi græna úlpan með brúnt í hálsmálinu, svartar buxur og hálfgerðir hermannaklossar. Hárið stendur beint upp í loftið undan vindi, alveg eins og á Tinna. Þetta er ekki einhver sem líkist mér, ekki týndi tvíburabróðir minn, ekki hátækniafurð skurðstofulækna, ég. Þetta er guðdómleg stund, stund sannleikans sem allar stundir biðu í biðröð eftir en misstu af. Ég rölti af stað í humátt á eftir mér en passa mig á að fara ekki of nálægt mér til að vekja ekki grunsemdir mínar. Við röltum niður Stórholtið og beygjum inn í áttina að Hlemmi. Ég stúdéra göngulag mitt af alefli. Ég bölva því að enn höfum við ekki hitt aðra vegfarendur því þá hefði ég getað rannsakað viðbrögð þeirra við mér og eftilvill orðið einhvers vísari. Göngulag mitt er ekkert sérstakt. Ég hafði allavega ímyndað mér að það væri meira spunnið í það. Svolítið tilgerðarlegt, segjum agað, eins og ég hafi spáð mikið í það, hægri, vinstri, bakið beint, líð áfram. Ég virðist ekki taka eftir mér svo ég áræði að tipla yfir götuna og geng nú beint fyrir aftan mig. Við erum komnir niður á Hlemm og göngum áfram niður Laugaveginn. Ung stúlka gengur fram hjá mér. Hjartað tekur smá aukakipp, hvað ef ég lít nú á eftir henni og sé sjálfan mig? Þá hlyti þessi mikilvæga eftirför bráðan enda. En ég lít ekki á eftir henni, er ekki svo desperat, þannig að ég geri það ekki heldur. Stúlkan þrammar framhjá mér án þess að gefa mér nokkurn gaum. Hún er með einn af þessum asnalegu höttum sem ku vera í tísku núna. Hún hlýtur að hafa misst af mér í annaðhvort skiptið því að hún tekur ekki mér tveimur. Eða kannski hélt hún að við værum eineggja tvíburar, eftilvill í fýlu út í hvorn annan eða að annar tvíburinn væri að njósna um hinn. Mér gefst ekki tími til að velta því frekar fyrir mér því nú fer ég yfir götuna. Ég hægi á mér til að nálgast mig ekki um of. Ég tek ekki eftir neinu, labba bara áfram. Ég fer að hugsa: hvernig getur þetta verið ég? Ef ég væri þessi þarna, þá myndi ég vita að þessi þarna væri að veita mér eftirför. Og ef þessi þarna væri ég, þá myndi þessi þarna vita að ég væri að veita mér eftirför. Kannski veit ég að ég er að elta mig en er alveg sama. En þá myndi ég vita að ég væri að elta mig og mér væri alveg sama líka. Ég ákveð að líta um öxl en hætti jafn skyndilega við það því þá gæti ég litið um öxl og séð mig. Þessvegna vippa ég mér bakvið næsta hús og lít til baka. Nei, það er enginn að elta mig. Það er allavega augljóst að ef þetta er ég þá er þetta fullkomin kópía af mér með algjörlega sjálfstæða og óháða tilveru. Einskonar ljósrit eða eitthvað í þá áttina. Ég gægist fyrir hornið og sé að ég er að fjarlægjast mig. Það þýðir ekki að dóla hér og glíma við tilvistarlegar þverstæður segi ég næstum upphátt við sjálfan mig. Ég bíð augnablik bakvið húshornið og lít í kringum mig til að sjá hvort ég sé einhversstaðar bakvið eitthvað annað húshorn að njósna um mig. Þegar ég hef fullvissað mig um að svo er ekki geng ég af stað aftur. Ég frýs í sporunum þegar ég uppgötva að ég hef týnt mér. Ég er horfinn sporlaust, gufaður upp, floginn á braut! Ég ríf í hár mitt í angist. Ó, grimmu örlög! Að finna sjálfan sig og tapa sér strax aftur. Ég hleyp af stað í örvæntingarfullri leit að sjálfum mér. Þessi örvænting reynist svo vera algjörlega óþörf því að nú sé ég framundan litla kráarbúllu þar sem ég fæ mér stundum ódýran kaffibolla og þykist vera að spekúlera. Þar lá að að ég færi inn á þessa uppáhaldsbúllu mína. Nú fer málið hinsvegar að vandast. Búllan er pínulítil. Ef ég valsa inn á hana í fullum herklæðum hlýt ég að koma auga á mig og hver veit hvað gæti gerst þá! Mér gæti orðið uppsigað við mig og ráðist á mig. Eða við gætum fengið tilvistarsjokk við að sjá okkur. Þverstæðan gæti líka orðið hinum skammtafræðilega raunveruleika alheimsins ofviða þannig að kráarbúllan breyttist í svarthol sem hefði afar slæm áhrif á viðskiptin og vinsældir mínar. Ég stend eins og þvara og reyni að finna skynsamlega lausn á þessu vandamáli. Auðvitað verð ég að fara inn og hitta mig. Hvað annað ætti ég að gera? Taka ellefuna upp í Breiðholt og gleyma þessu öllu saman? Auðvitað fer ég inn, til þess er leikurinn gerður. Eftilvill er þetta eitthvað sem allir lenda í, að hitta sjálfan sig, nema hvað það fylgir því sú kvöð að segja engum öðrum frá. Ég labba upp að hurðinni og gægist inn. Ég sé mig ekki. Það þýðir að ég hef sest inn í skotið við sama vegg og inngangurinn sem aftur kemur mér ekkert á óvart því þar sit ég yfirleitt. Það hentar mér líka ágætlega. Hernaðaráætlun mín er einföld, ég storma inn, nei ég geng inn á hraðan en yfirvegaðan hátt og sest við borðið í horninu á móti mér og sný baki í mig. Þá er ekki einusinni víst að ég taki eftir mér og mér gefst tími til að hugsa ráð mitt. Ég opna hurðina varlega, því að ég veit að hún ískrar, geng framhjá sjúskuðu pari og sjálfskipuðu leirskáldi, sest á afar látlausan og yfirvegaðan hátt eins og áætlun mín gerði ráð fyrir. Ég virðist ekki hafa tekið eftir neinu, annars hefði ég áreiðanlega rekið upp undrunaróp eða allavega stokkið upp til handa og fóta og heilsað upp á mig. Ég titra af spennu þar sem ég sit með bakið í mig. Mig klæjar í hrygginn af löngun til að snúa mér við og óska þess heitar en nokkurntíman fyrr að hafa augu í hnakkanum. Ég fálma við fúla bjórmottu og velti vöngum. Svo sný ég mér afar varlega við og gjóa augunum til mín. Ég virðist ekki hafa tekið eftir neinu, sit bara þarna og það sem meira er: ég er ekki einn. Ég sný mér svo snöggt að ég dett næstum úr stólnum. Á móti mér situr engin önnur en kærastan mín, Sædís. Ég stari opinmyntur á okkur í nokkrar sekúndur og finn hvernig afstæður tíminn stendur í stað. Þúsund hugsanir streyma á ljóshraða í gegnum heila minn. Hvernig getur staðið á þessu, hafði ég mælt mér mót við kærustuna mína hér? Ekki minnist ég þess. Eða hafði ég mælt mér mót við kærustuna mína? Hittumst við hér af tilviljun? Var hún að halda framhjá mér með mér? Er ég að halda framhjá sjálfum mér með kærustunni minni? Er þetta allt risavaxin tilviljun eða er einhver að atast í mér? Ég og Sædís pöntum okkur bjór. Ég sé að hún horfir á mig með tortryggnisglampa í augunum. Snýr sér svo að mér og tautar eitthvað sem ég heyri ekki. Ég tek við afganginum og segi "ha?". "Það er einhver gaur að horfa á okkur" segir hún og hnykkir höfðinu í átt að luralegum náunga á ysta borðinu við gluggann. Það er ekki um að villast, hann er að stara á okkur. Hann lítur nógu meinleysislega út, greyið, með þennan aulasvip á andlitinu svo ég vinka honum bara og brosi. Gaurinn starir á okkur eins og naut á nývirki. Ó nei, hann er að standa upp! Hann gengur til okkar, dregur sig áfram í áttina að okkur án þess að heyra eða sjá, horfir á okkur með þvílíkan svip eins og við séum ábyrg fyrir öllu því voðalega í heiminum. Nú er hann kominn alveg upp að okkur og mér líst ekki meira en svo á blikuna. Hann lyftir höndinni og bendir á mig. "Þú ..." hryglir í honum. Svo lít ég upp og á andlit mitt kemur hræðileg skelfingargretta. Ég ég gríp um lafið á leðurjakkanum mínum, strýk um sóðalegt skeggið á kjálkabörðum mínum, strýk höndinni yfir ljóst hárið og horfi í augun á gjörókunnugu andliti í speglinum. 
Svartir hundar naga ræturnar á visnuðu fjalli. Yfir þeldökkum himninum liggur djúpblá mararhula eins og slæða á slæðu. Grimmir skoltarnir glefsa í steininn, tæta úr honum hnullung eftir hnullung og horfa á slefuna drjúpa frá kjafti í kjaft. Steinrykið þyrlast yfir gróðurvana mörkina einsog sveimhuga draugur. Þeir bryðja grjótið einsog sælgæti, glefsa illilega í hvern annan og horfast í rauð augun og brosa. Lyktin af feitum feldum þeirra er kæfandi þykk og blandast steinrykinu í kolsvörtum þokubakka. Svitinn drýpur af stæltum skrokkum þeirra og lekur í skítuga polla meðan stáltennurnar grafa sig dýpra í klettinn. Stuna fjallsins ómar yfir dimmu landinu. Ef einhver hundanna sýnir á sér þreytumerki ráðast hinir samstundis á hann og rífa hann á hol. Hræið iðar á skömmum tíma af stálgráum marflóm. Þær streyma úr augunum, munninum, rassinum, steypa sér yfir hræið og gæða sér á því. Hræið iðar af stálgráum marflóm. Örsmáir fætur þeirra sprikla eins og þúsund maskínur, suðið af smáum kjálkum þeirra bergmálar í þykku loftinu. Hræið bifast og veltist um, lyftist og hnígur. Afmynduð dauðagríman starir tómum tóftum út í sortann. Marflærnar éta upp hræið þar til aðeins feldurinn er eftir. Púpur marflóanna þekja feldinn eins og sóttmenguð kýli. Úr kýlunum seytlar dimmugrár slímsafi. Gammarnir steypa sér á kýlin eins og orrustuþotur og slíta þau hranalega af úldnum feldinum. Í myrkum himingeimum sveima þeir í samfélagi við tunglið, frjálsir og grimmir. Þeir hringsóla frá skýi til skýs, gráu skýi í svart í rautt, syngja með ónáttúrulegum dauðarómi um óravíddir heimsins og staði sem þeir hafa komið á. Þeir setjast á oddhvassar nibbur og snyrta olíubrákaðar fjaðrir sínar með járnbentum goggum. Þrumunum lýstur niður í kringum þá og drunurnar hrista og skekja jörðina. Þá breiða þeir úr voldugum stálvængjunum og flýja upp í himininn sem er þeirra eina næturskjól. Útlægir hafa þeir gert himininn að konungsríki síni, landi án takmarka eða landamæra sem aldrei verður fullkannað. Fangar víðáttunnar verja þeir heimkynni sín af óþrjótandi grimmd og ótta. Öll völd eru þeim gefin í óendanlegu fangelsi sínu og þeir horfa til forboðinnar jarðar með hatri og fyrirlitningu. Jörðin eru böðuð í silfurlitu mánaskini. Regnið lemst til jarðar með hríðarfoki og kófi. Tilverulausar steinvölur hrekjast með duttlungum vindsins hvert sem þær kunna að fara. Vindurinn feykir þeim um í takmarkalausri aðdáun á mátti sínum og megin. Óvelkomið leðurstígvél treður óumbeðnu fótspori í sendna jörðina. Snýr sér snöggt við til að grípa ljósblik í hinum enda rúmsins. Af höndunum að dæma hafa þær komið víða við. Þær draga fram ellihruma skóflu og stinga henni niður. Hamar mylur grjót. Fingur þreifa á sorgbúnu grjóti. Einskisnýtu grjótinu er fleygt. Óvelkominn maður horfir á sviðna jörðina í kringum sig. Fjall, segir hann, hér hefur staðið fjall. 
Svo ég tók bara ellefuna upp í Breiðholt og gleymdi þessu öllu saman. Ég vafraði inn í vagninn á þess að borga en strætóstjórinn skipti sér ekkert af því, kannski vissi hann hvernig komið var fyrir mér. Ég gekk aftast í vagninn og reyndi að sjá spegilmynd mína í sótugum gluggunum. Aftast í strætó sátu þrír smástrákar og tuggðu tyggjó og hlógu og ærsluðust. Ég sagði við þá: "strákar, farið í burtu því að ég ætla að sitja hér". Þeir horfðu á mig og hlógu og tuggðu tyggjó. Ég reyndi að gera mig stóran og illvígan og blés mig út eins og blöðru. "Strákar, fariði í burtu eða ég lem ykkur" æpti ég á þá hásri röddu. Þeir pískruðust á og hlógu og bentu á mig. "Ég meina það strákar, ég lem ykkur í klessu ef þið farið ekki úr sætinu" hrópaði ég á þann í miðjunni. Ég fann að ég var orðinn heitur í augunum og hafði ekki fullkomna stjórn á röddinni, orðin biðu í smástund í startholunum áður en þau hrökkluðust af stað. Strákarnir æstust um allan helming við að sjá að ég var að fara að gráta og hlógu svo mikið að sást ofaní vélinda á þeim. "Suss suss strákar" kallaði strætóstjórinn til okkar. Ég skynjaði að ég var að missa stjórn á framvindunni og ég kipptist til með ekkasogum og óskiljanlegum orðbútum. Strákurinn í miðjunni sparkaði í mig og hló. Félagar hans hlógu líka og spörkuðu svo í mig. Ég fór að hágráta og svo öskraði ég eins hátt og ég gat. "Suss suss strákar mínir" sagði strætóstjórinn. Ég öskraði og öskraði og öskraði þar til ég heyrði ekki í sjálfum mér lengur. Ég öskraði svo hátt að mér sortnaði fyrir augum og beinin titruðu í skrokknum mínum og lungun brunnu af áreynslu. Þegar loks raddböndin gáfu sig lá ég á gólfinu í strætó og smástrákarnir tuggðu tyggjó, hlógu, ærsluðust og spörkuðu í andlitið á mér svo blæddi úr. "Suss suss" sagði strætóstjórinn. 
Þá heyrði ég mjúka rödd og smástrákarnir hættu að hlægja og það eina sem ég heyrði var mjúk röddin og niðurinn í sjálfskiptingunni í strætó. "Ljúfurinn minn, dúfan mín" sagði röddin. Ég lá í fanginu á stúlku sem ég hafði aldrei séð áður. Hún var hlý og góð og ég treysti henni fullkomlega fyrir mér. "Litli selurinn minn" sagði hún eins og hún væri að tala við smábarn. Ég hjúfraði mig upp að barmi hennar og lokaði augunum og fann hvernig algleymisró færðist yfir mig. Hún studdi mig úr strætó og fór með mig inn í lyftu og lagði mig á rúmið sitt. Hún sat hjá mér og hjalaði og strauk mér yfir hárið. Það var svo góð lykt af henni og hún var svo hlý og góð. Svo breiddi hún yfir mig sængina sína og kyssti mig á augabrýrnar. Áður en ég vissi af var ég sofnaður. Í draumi mínum birtist hún mér sem engill, umvafin glitrandi ljósi. Í hári hennar voru frostrósir og augun voru gimsteinar. Hún söng um hvítan snjó og skínandi skýjaperlur. Hún söng með dimmbláum seimi hafsins um freyðandi skartdjásn bárunnar. Söngur hennar bar mig frá hásæti skynseminnar yfir óravegu gleymdra hugsjóna að móðunni miklu sem hylur Tilganginn og aftur að óstöðvandi hjóli tímaleysisins. Þótt að innst inni fyndi ég fyrir sargi ísnálanna lét ég það eftir mér að renna fingurgómunum mjúklega yfir sléttustu marmarsteina og baða mig í hvítasta sandi. Ég laugaði mig í bláasta gleri og blés dúnfjöðrum af höndum mínum. Ég stóð nakinn frammi fyrir sólgoðinu og teygði hendur mínar upp til stjarnanna. Fagurblár himininn beygði sig undir vilja minn og lét skýin renna sér í boga fyrir augum mér. Söngur dísarinnar lokkaði mig til hennar aftur. Ég heyrði pottaglamur í eldhúsinu. Ein og ein vöknuðu vitundin og raunveruleikinn tók við mér á nýjan leik. Ég staulaðist fram í eldhús og hlammaði mér á koll við eldhúsborðið. Út um risavaxinn eldhúsgluggann mátti sjá yfir alla borgina. Ég leit til hennar og brosti. Hún var með norska tröllasvuntu og hafði bundið hárið upp í hnút. 
"Hvað ertu að gera" spurði ég. 
"Það er leyndarmál" svaraði hún brosandi og hrærði í potti. 
"Hver ert þú?" spurði ég. 
"Það er leyndarmál" flissaði hún og skellti loki á pönnu. Ég virti hana fyrir mér nokkra stund. Það var erfitt að átta sig á því hvað hún var gömul. Líklega var hún eldri en ég en hún gæti líka hafa verið yngri, jafnvel mun yngri. 
"Hver er ég?" spurði ég. Hún hnykkti höfðinu til mín og horfði reið og særð á mig. 
"Veistu það ekki?" spurði hún. Ég velti þessu fyrir mér svolitla stund. Fyrir ekki svo löngu síðan vissi ég nákvæmlega var. Ég var einhver persóna en nú get ég ekki komið henni fyrir mig lengur. Ég tók eftir því að ég var farinn að hugsa um mig í þátíð. Ég sá fyrir mér persónu en ég gat ekki tekið ábyrgð á því að hún væri ég. Ég hafði eitthvað sjálf en ég vissi ekki hverjum það tilheyrði. Einhvernveginn var ég ekki ákveðinn í því hvort ég ætti að gangast við þessari tilveru, þessu lífi og þessum eldhúskolli. Ef ég var ekki ég hafði ég enga ástæðu til að haga mér skynsamlega. Kannski ætti ég að leita að mér. Bara meðan ég sat í eldhúsinu í ókunnugri blokk og reyndi að koma skikk á hugsanir mínar dofnaði minningin um þessa persónu sem átti að vera ég. Ókunnuga stúlkan horfði á mig og ég skynjaði að nú átti eitthvað að gerast. 
"Ertu tilbúinn?" spurði hún. 
"Tilbúinn fyrir hvað?" spurði ég á móti. 
"Ekki vera svona mikill aumingi!" hrópaði hún á mig og hafði greinilega orðið fyrir vonbrigðum með þetta svar. Ég þagði skömmustulega og ákvað að láta framvinduna sjá um sig sjálfa. Hún brosti aftur. 
"Sérréttur dagsins" sagði hún og rétti mér disk. "... er á leiðinni, hérna taktu gaffal og hníf, hér er mjólkurglas". Hún strauk mér um vangann. Svo teygði hún sig eftir einum pottanna. 
"Þú mátt fá að smakka þó að þetta sé ekki alveg tilbúið" sagði hún. "Bara smá". Ég þagði. Hún setti pottamottu á borðið og lagði pottinn á hana. 
"Einmitt uppáhaldið þitt" tísti í henni og kætin leyndi sér ekki. Ég horfði á hana, pottinn, stúlkuna, pottinn, stúlkuna. 
"Ætlarðu ekki að kíkja?" spurði stúlkan. Ég tók lokið af pottinum. Í pottinum voru gulrætur. Stórar, feitar, sjálflýsandi appelsínugular gulrætur. Sneiddar í snyrtilegar sneiðar, með grænum hringjum í miðjunni. Ég rak upp þögult óp. Stúlkan brosti. 
"Já ég veit að þetta er ekki tilbúið ennþá" sagði hún, "þú getur annaðhvort fengið þér að smakka eða beðið í smástund í viðbót. Þú veist að það þarf að sjóða þær vel svo þær verði mjúkar og gómsætar. Okkur langar ekki að borða harðar og ólseigar gulrætur, er það? Best er að roðfletta þær og beinhreinsa svo". Hún fláði gulræturnar lifandi, tíndi úr þeim beinin á augabragði og flakaði á sömu stundu. Svo velti hún þeim upp úr hveiti og kryddaði með gulrótarextrakt og Season All. Hún smellti gulrótarflökunum á pönnu. 
"Það er best að steikja þær upp úr fiftí fiftí blöndu af smjörlíki og gulrótarolíu" útskýrði hún. "Það á að steikja þær í svona eina mínútu á hvorri hlið". Svo hellti hún rjóma á pönnuna og skreytti flökin með litlum útskornum gulrótum. Að lokum stráði hún örlitlu gulrótarmjöli yfir. Ég horfði vantrúaður á gullinbrún gulrótarflökin og maginn tók undir ógleði mína. 
"Það jafnast ekkert á við glóðarsteiktar marineraðar gulrætur" sagði stúlkan einkennilega hressilega. "Fyrst sker maður gulræturnar í hæfilega bita. Það er betra að hafa stóru gulræturnar og litlu gulræturnar ekki saman á pinna svo þær verði ekki missteiktar". Hún þræddi gulrótarbita og skífur upp á pinna og setti gulrótarblóm á endana. Áður en hún steikti pinnana yfir opnum eldi penslaði hún þá með gulrótarsafa. 
"Þetta er nú eiginlega uppáhaldið mitt" sagði hún og dró upp nokkrar búlduleitar gulrætur. "Ég pensla eldfasta skál að innan með gulrótarsmjöri og strái söxuðum gulrótum á botninn. Svo raða ég stórum gulrótum og gulrótarbitum ofaná". Hún kryddaði með salti og gulrótarpipar og hellti gulrótarsoði yfir. Þá huldi hún skálina með álpappír og bakaði í korter við 200 gráður. Næst hitaði hún gulrótarfeiti og djúpsteikti sex reyktar gulrætur í snarhasti. 
"Ekki má gleyma eftirréttinum, gulrótum fylltum með sinnepssósu" brosti hún. Hún saxaði nokkrar gulrætur og brúnaði á pönnu. Því næst skar hún innanúr nokkrum gulrótum og setti gulrótarmaukið og sinnepssósuna inn í. Þvínæst lokaði hún fyrir með tannstönglum og steikti á pönnu ásamt sveppum og sérríi. Ég fann til vaxandi klígju. Lyktin af sundurtættum, bökuðum, steiktum, hengdum og skornum gulrótum lá í loftinu. Ég hafði ekki orku til að standa upp og fara þó mig dauðlangaði til þess. 
"Engin máltíð án gulrótarsúpu" sagði stúlkan. Hún skar bæði ferskar og grafnar gulrætur smátt. Þetta sauð hún hún ásamt hvítvíni og gulrótardufti. Hún bragðbætti súpuna með gulrótarkrafti. "Nú útbý ég villigulrótasósu" sagði hún svo. Hún tók nokkra desilítra af soði af villtum gulrótum og hrærði saman við hveiti og gulrótarsmjörlíki. Hún bætti gráðosti og rjóma út í og lét malla í nokkrar mínútur. Eldhúsið hringsnérist og fylltist af gulrótum sem flugu um og rákust á mig. Stúlkan hló og snéri sér í hringi með eldhúsinu. Gulræturnar flugu í kringum hana eins og fiðrildi. Staflinn af gulrótarréttum náðu nú upp undir rjáfur. Þar mátti sjá innbakaðar gulrætur með túnfíflasósu, pipargulrótasteikur af stærstu gerð, gulrótalundir og hnakka með gulrrótarrjóma og hrærðum gulrótum, gulrótarhakk í ítalskri sósu, heilsteiktar gulrætur með epli í kjaftinum, smjörsoðnar gulrætur með sveppum, grillsteiktar gulrætur með sítrónusósu, heilbakaðar gulrætur með lauk og camembertosti, hangigulrætur með gulrótarsalati og hráar gulrætur tartar. Með þessu var boðið uppá gulrótarsafa, gulrótargos og ýmsa gulrótarkokteila. Í eftirmat var gulrótarfrómas og heimalagaður gulrótarís. Stúlkan hengdi á mig smekk og klappaði mér á kollinn. 
"Vertu nú duglegur að borða svo þú verðir stór og sterkur" sagði hún ákveðið. Hún settist til borðs með mér en snerti ekki á matnum sínum. Ég leit á matinn og fann skærgulan nábítinn skjótast upp í kok. Ég var þvalur í lófunum og andaði ótt og títt. Á enni mínu perlaði svitinn og sló á hann appelsínugulum blæ af öllum kræsingunum. Á disknum mínum lá marineruð glóðarsteikt gulrót og titraði og skalf af angist yfir örlögum sínum. Ég reiddi hnífinn hægt á loft og bjó mig undir að saxa hana í tvennt. Gulrótin hnipraði sig saman og horfði bænaraugum á mig. "Ekki drepa mig náðugi herra" sagði hún. "Ég er bara lítil gulrót og hef ekkert gert af mér". Það glitti í tár í augnkróknum á öðru gulrótarauga hennar. Ég horfði á ókunnugu stúlkuna. 
"Þú ætlast þó ekki til þess að ég fari að skera gulrótina?" spurði ég. 
"Auðvitað" svaraði stúlkan. Ég leit aftur á gulrótina og mundaði hnífinn. Gulrótin kreisti aftur augun og þuldi gulrótarbænir. Ég hélt hnífnum yfir gulrótarbúknum og reyndi að fá mig til að skera í hana en höndin hlýddi mér ekki. 
"Ég get þetta ekki" sagði ég. "Ég bara get ekki vegið þessa gulrót". Stúlkan horfði í annað sinn á þessum degi til mín, særð og reið. 
"Þú ert og verður aldrei neitt annað en aumingi" sagði hún og lagði spádómsáherslu á orð sín. Svo þreif hún hnífinn af mér og sneiddi gulrótina í tvennt í einu höggi. Hún þræddi annan helminginn upp á gaffal og potaði upp í mig. Ég horfði á hana og tuggði. Svo kyngdi ég. Svo át ég hinn helminginn af gulrótinni. Ég fann að ég var enn og aftur að missa stjórn á framvindunni. Ef ég hætti ekki núna myndi ég aldrei hætta. Því þreif ég næstu gulrót og tróð henni í andlitið á mér. Og aðra. Og þá næstu. Ég lét eins og ég heyrði ekki óp gulrótanna þegar ég bruddi þær uppí mér. Ég hafði jafnvel gaman að því. Svo ég tók góðan slurk úr gulrótarsafaglasinu og fann hitann af safanum streyma um æðar mér. Ég óð í smjörsoðnu gulræturnar, sporðrenndi sinnepsfylltu gulrótunum með áfergju, hámaði í mig gulrótarhakkið, tætti í mig heilbökuðu gulræturnar. Gulrótarblóðið rann úr munnvikum mínum og hendur mínar voru útataðar í gulrótardreyra. Ég nennti ekki að nota hnífapörin mín lengur heldur skóflaði gulrótarveigunum upp í mig með báðum höndum. Lyst mín í gulrætur var óseðjandi. Þegar ég var skriðinn upp á borðið og byrjaður að éta af diskunum eins og hundur gat stúlkan ekki stillt sig um að klappa saman höndunum og hrópa og hlægja. Ég át af hamslausri græðgi og varð því svangari sem ég át meira. Ég var byrjaður að þenjast út af ofáti en gat ekki hætt. Á endanum rúllaði ég fram af borðinu og lá afvelta á gólfinu. "Meira.." náði ég að stynja upp. Svo opnaði ég augun. 

Netútgáfan - janúar 1997





"Rótar gulrætur eru lífrænt ræktaðar í sérstökum dauðhreinsuðum gróðurhúsum á Norðurpólnum" þuldi röddin. Á skjánum rúllaði kvikmynd sem sýndi risavaxna glerkúpla í snjóauðn. "Þar að auki hafa verið hreinsuð úr þeim öll krabbameinsvaldandi efni, óholl bragðefni og sterk litarefni, sem útskýrir næpuhvítan lit þeirra" hélt röddin áfram. 
"Þú getur líka beðið tölvuna um að sýna þér upplýsingar um næringargildi gulrótanna" sagði Leó. Á skjánum birtist ítarlegur listi yfir orku- og vítamíninnihald niðursoðnu gulrótanna. 
"Ef þú kannar vöruverðið í verslununum muntu sjá að það er að jafnaði 36% lægra heldur en í sambærilegum verslunum. Samt er vöruúrvalið meira, húsakynnin glæsilegri og verslunarupplifunin ánægjulegri" talaði Leó eins og auglýsingabæklingur. "Öllu þessu náum við fram með því að nota tífælt færri starfsmenn en keppinautar okkar. Þess má geta, góði minn, að H-markaður skilaði á síðasta ári að meðaltali 23% meiri hagnaði heldur en sambærilegar verslunarkeðjur" hnýtti Leó aftan við og dró annað augað í pung. Við vorum nú komnir að útgangi verslunarinnar þar sem afgreiðsluvélarnar stóðu í löngum röðum. 
"Þetta er hinsvegar mesta hátækniundrið í H-markaði" sagði Leó. "Viðskiptavinurinn raðar vörunum á þetta færiband og þaðan rúlla þær í gegnum afgreiðsluvélina. Hún les af þeim verðið, viktar það sem vikta þarf og raðar góssinu skipulega í poka. Viðskiptavinurinn rennir debetkortinu sínu í gegnum þessa rauf til að borga vöruna, tekur pokana og fer út. Mælingar sýna að vélarnar eru að jafnaði 60% fljótari að afgreiða heldur en vel þjálfað fólk". Það var svo sannarlega tilkomumikil sjón að sjá vörurnar rúlla inn í vélarnar öðru megin, hristast og skekjast þar og koma svo út hinumegin innpakkaðar í plastpoka. Samt fannst mér ég í fyrsta sinn sjá einhverja brotalöm í þessu annars fullkomna kerfi. Leó hnippti í mig. 
"Auðvitað erum við með einhverja starfsmenn hérna, annars værir þú ekki hér. Við skulum kíkja inn á skrifstofuna hér bakatil". Við snérum við og fórum inn í skot þar sem lítt áberandi hurð var komið fyrir. Leó renndi starfsmannakorti sínu í gegnum þar til gerða rauf og við gengum inn um dyrnar. Ég elti Leó upp þröngan hringstiga og inn dimman gang. Gangurinn endaði í stóru og aflöngu dauflýstu dimmrauðu herbergi. Við annan langvegginn var langt borð og við borðið sat tylft manna og kvenna við stóra sjónvarpsskjái. Á sumum skjáanna sáust myndir frá búðinni. Á öðrum voru uppdrættir og kort af vélum og færiböndum. Fólkið fitlaði við allskyns stjórntæki eða pikkaði á lyklaborð. Sumir höfðu síma á höfðinu og gáfu skipanir í hálfum hljóðum. Fólkið leit ekki upp frá störfum sínum þegar við komum inn heldur virtist fullkomlega einbeitt við störf sín. Mér fannst allt að því furðurlegt að sjá hvernig það sat við skjáina án þess að gefa okkur nokkurn gaum. 
"Þetta er stjórnstöð verslunarinnar, þar sem flestir starfsmannanna eru. Þeir hafa umsjón með að allar vélar virki og fylgjast með móðurtölvu verslunarinnar og mata hana á gögnum um lagerstöðu, innkaup og slíkt. Einnig hafa þeir eftirlit með viðskiptavinunum í versluninni". Innst í herberginu var auður stóll. Leó bauð mér sæti. Stóllinn var mjúkur og þægilegur. Strax og ég settist kviknaði á skjánum og skjaldarmerki H-markaðar birtist á honum. 
"Hvað á geri ég svo?" spurði ég Leó. Hann rétti mér starfsmannakort með nafni mínu og mynd. Ég undraðist það að hann væri strax kominn með passa handa mér en sagði ekkert. Þegar ég renndi kortinu í gegnum rauf við skjáinn birtist "Góðan dag. Velkominn til starfa" á skjánum undir skjaldarmerki H-markaðar. Leó benti mér á að setja símann á hausinn. 
"Hlutverk þitt verður að fylgjast með afgreiðsluvélunum" sagði hann. "Þú hreyfir þennan stýripinna til að færa til sjónsvið myndavélanna. Ef þú ýtir á þennan hnapp fjórskiptist skjárinn svo þú getur fylgst með mörgum vélum í einu". Hann sýndi mér í fljótheitum hvernig stjórntækin virkuðu. 
"Þú átt að gá að búðarhnuplurum" sagði Leó. "Það er samt ekki eins flókið og það virðist" bætti hann við. "Allar vörurnar eru merktar með sérstöku segulmerki sem afgreiðsluvélarnar þurrka út. Ef einhver reynir að fela vörur innan á sér eða ætlar að fara með vöru framhjá vélunum birtist rauður hringur utan um hann á skjánum. Svo einfalt er það. Gættu þín sérstaklega á þeim sem að reyna að taka pokana úr afgreiðsluvélinni án þess að renna debetkortinu sínu í gegnum raufina. Skilurðu allt sem ég segi, góði minn?". Ég jánkaði því, þetta var allt svosem ósköp einfalt. 
"Það var ágætt" sagði Leó. "Þá byrjar þú bara á mánudaginn. Nú skal ég fylgja þér út". Ég stóð ekki upp heldur sat kyrr og hugsaði málið smástund. Það var enginn vafi á því, það var ákveðin brotalöm í þessu kerfi. Ég gat ekki setið á mér heldur sagði við Leó: 
"Ein spurning. Hvað geri ég, þú veist, ef einhver reynir að stela og hlaupa í burtu? Ég meina, ég er hér og hann er þar, hvað get ég svosem gert? Læsi ég útidyrahurðinni eða eitthvað?". 
"Nei, nei!" hló Leó. "Það myndi trufla hina viðskiptavinina of mikið. Ef einhver reynir að stela ýtir þú á þennan hnapp. Þá færðu svona sigti á skjáinn. Þú færir það á þjófinn og skýtur hann svo með leysigeisla". Leó hló. Ég horfði agndofa á Leó. 
"Skýt ég hann með leysigeisla?" hafði ég eftir honum. 
"Einmitt, bara miða, ýta á rauða hnappinn, blamm, allt búið". Leó lék miðið og smellti saman lófum til að herma eftir blamminu. 
"Allt búið? Hvað meinarðu maður, allt búið? Hvað kemur fyrir þjófinn, lamast hann þú veist eða sofnar hann eða hvað?" 
"Nei nei" brosti Leó "hann steindrepst. Stiknar eins og kjúklingur í ofni". Leó Zen brosti breitt að þessari samlíkingu sinni. Ég gapti af undrun og hneykslun og var orðlaus í allnokkurn tíma. Svo hló ég og benti með vísifingri á Leó. 
"Þú plataðir mig alveg þarna, herra. Djöfull get ég verið vitlaus maður! Þetta var bara próf, ekki satt? Smá próf, þú veist, sem þú lagðir fyrir mig, ha? Hvernig stóð ég mig? hahaha!" hló ég. Leó horfði strangur á mig. Í fyrsta skipti var hann ekki brosandi eða kátlegur. Tvær eða þrjár manneskjur höfðu litið upp frá skjáunum sínum og fylgdust grannt með okkur. 
"Þetta er ekkert próf góðurinn" sagði Leó. "Svona ganga hlutirnir fyrir sig. Við hjá H-markaði tökum markmið okkar og stefnu alvarlega, að bjóða í senn bestu þjónustuna og bestu kjörin. Vissir þú hve miklu aðrar verslanir tapa á búðarhnuplurum?". Ég var orðinn nokkuð ringlaður. Var hann að gera at í mér? Var kallinn enn að prófa mig? Var ég að verða vitlaus? 
"Mér er alveg sama, þetta er bara kjaftæði!" lýsti ég yfir og hristi hausinn. "Drepa kúnnann? Ég meina, þetta er bara rugl!" hrópaði ég og fórnaði höndum. Leó Zen hvessti á mig augun og mér fannst ég sjá rauðum blossum bregða fyrir í þeim. 
"Ég skal nú segja þér hvað er kjaftæði, vinur minn. Kjaftæði er að verslun tapi allt að 15% varanna inn undir klæðnað bíræfinna búðarhnuplara. Kjaftæði er að heiðarlegir kúnnar gangi inn í verslun og greiði fyrir vöru, vitandi að þeir eru að borga bæði fyrir sig og einhvern samviskulausan þrjót sem er ekki vitund þakklátur fyrir það heldur er tilbúinn að láta þig gjalda fyrir græðgi sína og eigingirni. Kjaftæði er að leyfa fólki að komast upp með að halda að það sé rétthærra en aðrir og megi þessvegana bara taka það sem því sýnist. Kjaftæði er að heiðarlegt fólk verði nauðugt viljugt að halda ruslaralýð uppi. Þú hlýtur að sjá að góðurinn, það er hið eina og sanna kjaftæði!". 
"Já en" maldaði ég í móinn "sumt fólk, þú veist, er kannski fátækt og allt og þarf ekkert að vera vont fyrir það, ég meina ..." 
"Dæmigerður misskilningur" greip Leó frammí fyrir mér. "Kannanir sýna að 72% búðarhnuplara er ágætlega stætt fólk sem hefur enga ástæðu til að stela heldur getur vel greitt fyrir vöruna. Það er einfaldlega gráðugt, eigingjarnt og samviskulaust, haldið stelifíkn og þjóf-óeðli, ef ég má bæta við. Það væri strax bót í máli að vita að tapið kæmi einhverjum fátæklingum til góða en jafnvel því er ekki að heilsa góðurinn, síður en svo. Þetta fólk tekur bara og tekur og finnst ekkert sjálfsagðara en að aðrir fái minna. Þegar búðarhnuplari rænir verslunina verður hún að bæta sér skaðann með því að hækka vöruverðið og á endanum borgar þú fyrir brúsann. Þínir peningar, þín vinna. Einhver ókunnugur maður hefur seilst í veskið þitt og eignað sér hluta af þinni heiðarlegu vinnu. Einhver sem þú hefur aldrei séð hefur tekið frá þér einhvern hlut sem þig langar í eða einhverja skemmtun eða nautn sem þú hefðir getað veitt þér eða öðrum þínum vinum. Í hvert skipti sem þú gengur inn í verslun ertu að gera sjálfan þig að fórnarlambi, þú ert að bjóðast til að brauðfæða einhvern drullusokk! Hann stendur ábyggilega handan við hornið og hlær að þér og honum finnst hann vera betri en þú og honum finnst hann hafa snúið á þig. Og hann kemst upp með þetta í versluninni og hann færir sig upp á skaftið og hann svindlar á skattinum og hann svindlar á vinnuveitanda sínum og hann svindlar á öllum hvar sem hann fer og allstaðar þarf saklaust fólk að hreinsa upp eftir hann skítinn. Hann kennir börnunum sínum að svona eigi að lifa lífinu, sníkja á öðrum eins og iðramaðkar og þannig breiðir meinið úr sér þar til breiðu bökin á heiðarlegu fólki eins og mér og þér þola ekki meira heldur bresta. Allt þetta, í hvert skipti sem þú stígur fæti inn í kjörbúð ... nema hér í H-markaði. Hér látum við þá ekki komast upp með neitt svindl. Hér ert þú ekki að borga undir rassinn á neinum ræningjalýð! Hér gengur þú stoltur inn og ferð út, beinn í baki, vitandi það að þú hefur greitt fyrir vöruna hvorki meira né minna heldur en réttlátt getur talist og enginn hefur stungið hendinni í rassvasann þinn! Skilurðu hvað ég er að fara?" 
Þegar Leó hafði lokið þessari þrumuræðu sinni áttaði ég mig á því að ég var honum algjörlega sammála. Eftir á að hyggja voru þetta ekkert sérlega traust eða gáfuleg rök, en þarna inni í stjórnstöðinni, augliti til auglitis við Leó Zen, var þetta eins og talað út úr mínu hjarta. Ég leit skömmustulegur á tærnar á skónum mínum. Leó klappaði mér á bakið og var aftur kominn í vinalega skapið sitt. 
"Hafði engar áhyggjur, góði minn" sagði hann. "Þú ert fæddur í þetta starf, trúðu mér. Ég er nefnilega svolítill mannþekkjari, skilurðu ..." hvíslaði hann og dró annað augað í pung eins og honum einum er lagið. Ég kinkaði skömmustulega kolli og var honum þakklátur fyrir að hafa sýnt mér heiminn í svona skýru ljósi. 
8. maí, mánudagur. 
Kæra dagbók. Í dag byrjaði ég í vinnunni. Leó kynnti mig fyrir öllu fólkinu í stjórnstöðinni. Ég man nú ekki helminginn af nöfnunum en mér leist ágætlega á flesta. Sá sem er með mér í búðarhnuplsdeildinni heitir Óttar og er indælis gaur. Hann er á svipuðum aldri og ég, með krullað ljósbrúnt hár og svolítið geggjaðan svip. Það er samt bara á ytra borðinu, hann var mjög hjálplegur og tók sér góðan tíma til að kenna mér ýmsar brellur sem ekki koma fram í "Handbók starfsmanna í Stjórnstöð", en það er mikill doðrantur sem ég á víst að lesa spjaldanna á milli. Óttar sagði mér að hafa ekki áhyggjur af því. Yfirmaður stjórnstöðvar heitir Klemens. Hann hafði einhvað skrýtið millinafn en ég er búinn að gleyma því núna. Þetta er roskinn maður og virðist yfirleitt vera hálfdottandi þar sem hann situr í glerbúrinu sínu en það er hin mesta blekking, haukfránni mann hef ég varla vitað. Ef einhver virðist vera úti að aka er Klemens strax búinn að kalla í símann hans. Jafnvel ef eitthvað er að gerast á einhverjum skjánum sem skjástjórinn tekur ekki eftir er Klemens byrjaður að kalla. Hann virðist geta fylgst með öllum skjáunum í einu betur en við öll til samans. Ekki veit ég hvernig hann fer að þessu, kannski hefur hann hundrað augu. Sá sem ég man best eftir, eða réttara sagt sú, er Selma. Hún vinnur oftast við lagerskjáinn en stundum er hún víst á "ruplvaktinni" eins og þau kalla það að vinna við afgreiðsluvélaeftirlitið. Hún er með herðasítt kastaníubrúnt hár sem liðast á undraverðan hátt eins og foss niður á bak. Litur augnanna er af einhverju óskilgreindu grágrænu tagi, mjög fallegur. Samt væri synd að segja að hún væri beinlínis fríð, en hún hefur eitthvað við sig. Þegar ég var kynntur fyrir henni hallaði hún höfðinu til hliðar á svo sérstakan hátt að mér lá við orðfalli. Við spjölluðum örlítið saman í kaffipásunni og hún veit greinilega hvað hún syngur. Ég ætla að tékka betur á henni þegar mér gefst tækifæri til. 
Það var samt aðallega eitt sem var mér ofarlega í huga þennan dag, skyldi ég þurfa að skjóta einhvern? Tilhugsuninum að taka líf annarrar manneskju olli mér lítilli gleði, en orð Leós stóðu prentuð í huga mér með skínandi stöfum. Ég fylgdist grannt með á skjánum mínum, allan daginn, en allt gekk eðlilega fyrir sig og ekkert gerðist. Þegar ég lauk vaktinni minni um sexleytið var ég orðinn að hálfgerðri taugahrúgu, því neita ég ekki. Ég trúði Óttari fyrir þessu en hann brosti bara og sagði að þetta vendist fljótt. Ég trúði honum. 
9. maí, þriðjudagur. 
Þegar ég vaknaði í morgun var sólbjartur og fallegur dagur. Mig hafði dreymt Selmu. Ég vil reyndar vekja athygli á því að þetta var alls ekki blautlegur draumur. Ég mætti fullsnemma í vinnuna svo ég fékk mér smók inni í reykherbergi með Jonna, en hann er sá eini fyrir utan mig sem svælir. Þetta var kátur náungi, hafði ótal klámbrandara á hraðbergi og sagði þá vel. Hann sagðist vinna við hillurnar. Hann er einn af þeim sem þarf að fara niður í verslunina til að kippa vélörmunum í liðinn ef þeir festast. Hann skaut því að mér að vélbúnaðurinn í versluninni væri nú ekki beinlínis fyrsta flokks, en bað mig að vera ekki að fjasa mikið um það. 
Mér leið eitthvað skár í maganum í dag en í gær. Samt hugsaði ég stöðugt um það sem ég þyrfti að gera ef ég kæmi auga á búðarþjóf. Ég hef aldrei séð dauðann mann, ekki einu sinni í opinni kistu við jarðarför eða neitt. Ég reyndi að sjá fyrir mér hvernig það liti út ef ég skyti einhvern. "Stiknar eins og kjúklingur" hafði Leó sagt. Hvernig ætli leysigeislinn líti út? Einhver sagði mér að leysigeislar væru ósýnilegir en ég veit að þeir geta verið rauðir líka. Ætli þjófurinn fuðri upp eða ætli hann detti bara niður eins og hann hafi verið skotinn? Ætli hann drepist eins og í bíó eða ætli hann hristist allur og æli blóði? Ég reyndi nú að þagga niður í þessum hugsunum, en þær voru áleitnar. Það er gott að geta sagt þér frá þessu öllu í trúnaði, kæra dagbók, það léttir þungu fargi af mér. 
Ég talaði ekkert við Selmu í dag, en það liggur heldur ekkert á. Reynslan hefur kennt mér að maður uppskeri eins og maður sái og að það sé betra að vanda til sáningarinnar. 
10. maí, miðvikudagur. 
Ekkert. Ekki nokkur skapaður hlutur. Ég held að ég sé að fara á taugum. Spennan vex bara frekar en hitt. Hún safnast upp í mér eins og púður og ég bíð bara eftir því að ég springi. Hinir sjá hvernig mér líður og reyna að létta lund mína með aulabröndurum eða klappi á bakið. Ég held að ég verði bara feginn þegar eitthvað gerist. Þá þarf ég ekki að velta því fyrir mér allan daginn hvernig það verður. Í dag prófaði ég að fá fram sigtið og miðaði á nokkrar manneskjur. Puttarnir á mér námu við rauða hnappinn og ég hefði ekki þurft nema að teygja úr einum fingri til að plaffa einhvern niður. Klemens tók strax eftir þessu og spurði mig í símtækið hvort ég hefði komið auga á eitthvað. Ég lét miðið hverfa í hvelli og svaraði að bragði að þetta hafi ekki verið neitt. Hann sér sko allt, hann Klemens. Talaði ekkert við Selmu. 
11. maí, fimmtudagur. 
Ég fékk smá martröð í nótt. Mig dreymdi að ég væri að versla í H-markaðinum. Mér fannst ég vera klæddur í síðan, svartan frakka og fólki virtist standa einhver stuggur af mér. Ég var með einhverja matvöru í innkaupakörfu og var að ganga framhjá grænmetisdeildinni þegar það hvarflaði allt í einu að mér að stela gulrót. Í draumnum vissi ég ágætlega að ef ég reyndi að stela yrði ég skotinn en samt færðist ég nær og nær gulrótahillunni. Ég setti nokkrar gulrætur í poka eins og á að gera, en í staðinn fyrir að setja pokann í innkaupakörfuna leit ég snöggt í kringum mig og tróð svo pokanum innaná frakkann minn. Ég skil ekki ennþá afhverju, en í draumnum hafði ég einhverja geysilega mikilvæga ástæðu til að stela þessum gulrótum. Svo gekk ég í áttina að afgreiðsluvélunum og reyndi að líta sakleysislega út. Ég vissi að ég kæmist ekki upp með þetta, að það væru segulmerki í hverri einustu gulrót og að nú myndi birtast rauður hringur utanum mig á einhverjum skjá. Ég vissi að ég yrði drepinn en samt hélt ég áfram að ganga í átt að afgreiðsluvélinni, setti vörurnar hikandi á færibandið, tók upp debetkortið mitt til að borga þær. Ég hrópaði á sjálfan mig í huganum að hlaupa til baka, eða setja gulræturnar á færibandið með hinum vörunum, en ég gat það ekki, það var eins og einhver æðri vilji stjórnaði mínum. Ég tók við pokanum með vörunum mínum og stakk kortinu í vasann. Ég fann næstum því fyrir rauðum hring á bakinu á mér. Svo gekk ég af stað í áttina að útidyrahurðinni, hvert skref var eins og þúsund. Ég var kominn svo nálægt útidyrunum að þær opnuðust fyrir mér þegar ég fann brennandi sársauka milli herðablaðanna og á næsta augnabliki lá ég á gólfinu og barðist við að ná andanum. Ég get svarið að ég fann járnbragðið af blóðinu uppí mér. Svo opnaði ég augun. Ég svaf ekki mikið það sem eftir lifði nætur. 
Þessi martröð virðist samt hafa veitt mér einhverja útrás, því að mér leið betur í vinnunni í dag. Ekkert gerðist. Ég er aftur farinn að hallast að því að þetta hafi bara verið allsherjar djók hjá Leó og öllum hinum. 
13. maí, laugardagur. 
Kæra dagbók. Fyrirgefðu að ég skrifaði ekkert í gær, en það var af því að í gær, eins og í dag, gerðist ekkert. Það er nú kannski ekki alveg rétt, ég talaði helling við Selmu í hádeginu. Ég held að mér hafi bara tekist vel upp. Hún hló allavega einhver ósköp að stælunum í mér. Samt var þetta öðruvísi með hana heldur en margar aðrar stelpur. Hún horfði ekki á mig með aðdáunaraugum, eins og ég hefði beitt svartagaldri á hana. Hún horfði meira á mig eins og ég væri sá sem væri fórnarlamb galdra. Hún hefur ábyggilega komið víða við, séð þetta allt saman áður. Hún ber það með sér að vera reynd og þroskuð, án þess þó að hafa tapað húmornum fyrir þessu fáránlega lífi. Mér líkar betur við hana í hvert skipti sem ég hugsa til hennar. Ég er viss um að hún fílar mig líka. 
15. maí, mánudagur. 
Í dag gerðist það, það sem ég hafði verið að kvíða fyrir alla síðustu viku. Í dag skaut ég minn fyrsta búðarþjóf. Mér hefur aldrei liðis eins illa á ævinni. Það er víst betra að ég byrji á byrjuninni, þótt erfitt sé. 
Dagurinn leið í svipuðu tilbreytingarleysi og aðrir dagar. Ég gantaðist við Selmu og strákana í miðdegispásunni og var raunar nokkurnveginn laus við allan kvíða og spennu. Klukkan var orðin hálfsex og mig var farið að hlakka til að sleppa af vaktinni minni þegar rauður hringur birtist skyndilega utan um manneskju á skjánum. Á samri stundu helltist yfir mig öll sú angist sem ég hafði verið að glíma við vikuna áður. Á skjánum birtust upplýsingar um hverju maðurinn var að stela: kexpakka og tyggjói. Þetta var maður á mínum aldri, klæddur í fín jakkaföt og bindi. Ég trúði því varla að svona vel klæddur maður tæki upp á því að stela kexpakka! Á hinn bóginn rifjaðist fyrir mér kaflinn í HSS-handbókinni um sjálfvirka þjófaskynjunarbúnaðinn þar sem stóð að honum skjátlaðist aldrei. Nú gerðist allt mjög hratt. Maðurinn var að taka pokann sinn og búa sig undir að ganga út. Ég leit á hina og sá að þeir horfðu á mig. Klemens hafði gripið hljóðnemann sinn og kallaði eitthvað til mín, sem ég tók ekki eftir hvað var. Ég færði sigtið á manninn og renndi skotfingrinum yfir rauða hnappinn. Hendur mínar titruðu. Þetta var enginn tölvuleikur. Ef ég ýtti á hnappinn myndi ég tortíma þessum snyrtilega klædda manni. Efasemdarödd innra með sagði: "ætlar þú að tortíma þessari manneskju fyrir það eitt að stela kexpakka? Ætlar þú að binda ótímabæran enda á líf þessa manns fyrir eina litla yfirsjón, fyrir að falla fyrir einni lítilli freistingu? Er hægt að meta mannslíf á við kexpakka?" Hjartað barðist um í brjósti mínu og ég gældi sveittur við rauða hnappinn. Maðurinn hafði tekið pokann og var að ganga út. "Skjótt'ann strákur!" hrópaði Klemens og spratt á fætur. Ég leit á skjáinn og leit á hina. Maðurinn var að sleppa en ég gat ekki fengið mig til að ýta á hnappinn. "Ég ..." sagði ég. "Á ég að ... ?". Selma kinkaði rólega kolli til mín. Þá lagfærði ég miðið og ýtti fast á hnappinn. Á skjánum birtist skær ljósrönd og ég heyrði læti í heyrnartólunum. Maðurinn teygði út hendurnar eins og hann ætlaði að grípa um sárið á hnakkanum, en það vara bara sjálfvirkt taugaviðbragð. Hann tók hálft skref áfram og datt svo á hurðina og lá fram á hana eins og hann væri að reyna að detta ekki. Ég sá að það rauk úr hnakkanum á honum og svartrautt blóðský breiddi úr sér niður eftir herðum og baki. Svo opnaðist útidyrahurðin og hann féll kylliflatur fram fyrir sig út á gangstétt. Fætur hans kipptust til og fingurnir krepptust saman. Ég sá sem betur fer ekki andlitið á honum en ég sá að blóðpollur var að myndast undir hálsinum á honum. Líkami hans tók tvo eða þrjá krampakippi og svo lá hann kyrr. Hurðin lokaðist á líkið en opnaðist svo aftur. Ég starði frosnum augum á skjáinn. Hurðin keyrði á manninn, aftur og aftur, svo hann virtist aldrei vera almennilega dauður. Ég kastaði upp yfir stjórnborðið og man svo ekki meira í minn haus. 
Þegar ég rankaði við mér var búið að leggja mig uppá borð í kaffiteríunni. Óttar, Klemens og Selma hjálpuðu mér að rísa upp við dogg. Óttar gaf mér vatn að drekka. Ég horfði sljóeygur á þau og kjökraði. 
"Ég drap hann" hikstaði ég og reyndi að hlægja. 
"Þú stóðst þig vel" sagði Klemens og klappaði á lærið á mér. 
"Velkominn í hópinn" sagði Óttar og gaf mér þumalinn. Ég kjökraði og hló. Svo vék hláturinn fyrir grátinum og ég fór að gráta stjórnlaust. Selma tók þétt utan um mig og hlýtur að hafa bent hinum á að fara því að við vorum tvö ein í herberginu. Hún ruggaði mér varlega og hvíslaði "svona svona" að mér. Ég veit ekki hvað lengi ég grét í fangi hennar en ég veit að ég grét sárar heldur en ég hafði áður grátið. 
Seinna þegar ég hafði fengið ný föt og farið í sturtu sat ég inni á skrifstofu K-22 hjá Leó Zen með teppi yfir öxlunum og kaffibolla með viskítári í. Hann brosti vinalega til mín og mér fannst það gott. Ég var allur dofinn og vissi ekki hvort ég var vakandi eða sofandi. Hann sagði ekki neitt, enda var ekkert að segja. Ég sá sjálfann mig, manninn sem hafði drepið annan mann. Mitt líf hafði tortímt öðru lífi. Mitt líf hafði haft þessi áhrif á annað líf. Þó að teppið væri þykkt og kaffið rjúkandi fór um mig óstjórnlegur hrollur. Ég sá fyrir mér reykinn sem liðaðist úr hnakka mannsins og sá fyrir mér hvernig hann hafði reynt að standa í lappirnar þó að mænan í honum væri sundurtætt. Nú var þessi maður hættur að taka þátt í tímanum, þökk sé mér, en ég var hérna ennþá. Ég hef glatað einhverju stóru sakleysi í dag. Framvegis verð ég öðruvísi en fólkið í strætó. Ef þú sæir mig í strætó myndir þú líklega ekki taka sérstaklega eftir mér, en ég væri öðruvísi. Mitt líf hefði raunar tvöfalt vægi, því að það hefði deytt annað. Eða kannski er það bara eitt stórt núll, mitt líf mínus líf búðarhnuplarans. Ég hafði gert eitthvað sem ég gæti aldrei tekið aftur og líf mitt hafði tekið nýja og ófyrirsjáanlega stefnu. Fólkið í strætó var ekki morðingjar en ég var morðingi. Ég var morðingi. 
"Þú ert enginn morðingi" sagði Leó eins og hann hefði lesið hugsanir mínar. "Þú gerðir það sem af þér var krafist. Þú stóðst við þitt gagnvart fyrirtækinu og samfélaginu. Þú hefur ekkert að skammast þín fyrir". Orð Leós höfðu aldrei haft jafn lítil áhrif á mig. Ég leit á hann með allt annað en blíðu augnaráði. Allar áætlanir mínar um að vera ruddalegur eða andstyggilegur við hann runnu þó út í sandinn þegar hann stóð upp og lagði höndina á öxl mér. 
"Taktu þetta nafnspjald. Þetta er sálfræðingurinn okkar, sem hefur hjálpað hundruðum manna sem hafa staðið í þínum sporum að jafna sig. Allir þurfa að fá örlitla leiðsögn við og við. Meiraðsegja ég hef stundum farið til hans. Heldurðu að þú drífir þig ekki til hans, vinur?". Ég tók þegjandi við nafnspjaldinu. 
Leó borgaði leigubíl handa mér heim. Ég fór í tveggja tíma langa sturtu og reyndi að skola af mér glæpinn sem ég hafði framið. Svo skreið ég undir sæng og það er ekki fyrr en núna, upp úr miðnætti, að ég hef styrk til að segja þér frá þessu. Hendur mínar skjálfa ennþá þegar ég slæ þetta inn. Ég er ekki ég lengur, ég er einhver annar. 
16. maí, þriðjudagur. 
Ég kveið því að fara í vinnuna í dag. Ég vissi ekki hvernig hinir myndu taka á móti mér. Ég skammaðist mín fyrir að hafa brotnað svona niður. Sérstaklega fannst mér slæmt að hafa sýnt veikleika minn fyrir framan Selmu. En sá kvíði reyndist vera óþarfur. Allir voru vingjarnlegir við mig og létu eins og ekkert væri. Mér fannst ég hreinlega tilheyra þessum hópi meira en áður. Ég var ekki lengur nýliðinn sem aldrei hafði komist í hann krappann, ég var einn úr genginu. Ég var einn úr genginu sem drepur. 
Ég hugsaði mikið um dauðann þennan dag. Ég velti því fyrir mér hvort mig langaði að lifa áfram. Hvers virði var mitt auma, sjúka líf, sem fyrirkemur öðrum lífum? Ég velti því fyrir mér hvort ég ætti að fara í einhvern annan H-markað og hnupla kexpakka, til að borga til baka það sem ég hefði tekið. Eftir mikla umhugsun komst ég að þeirri niðurstöðu að það þjónaði engum tilgangi. Mikið er ég samt feginn að það engir aðrir þjófar létu á sér kræla þennan dag. Ég veit ekki hvernig ég hefði brugðist við því. 
Ég hugsaði um það hvort ég væri góður. Áður var ég góður, en nú var ég ekki viss. Það má vel vera að ég hafði verið kærulaus og reikull og jafnvel svolítið drykkfelldur á stundum en ég var allavega góður. Það má vera að ég hafi aldrei haft dugnað eða úthald til að ljúka neinu námi sem ég hóf, endast í neinni vinnu lengur en ár eða láta neitt samband sem ég var í endast nema í nokkra mánuði, en ég var samt góð manneskja. Ég var ekki vondur við annað fólk, eða það held ég allavega ekki. Konurnar í lífi mínu urðu leiðar á kæruleysi mínu, leti og áhugaleysi og létu mig flakka, án þess að ég tæki það nokkuð nærri mér, en ég var góður við þær meðan á því stóð. Ég var ekki frekur eða yfirgangssamur, ekki beinlínis eigingjarn, alls ekki ofbeldishneigður. En núna er ég ekki svo viss. Ég drap mann, er ég þá ekki góður lengur? Gústav gamli frændi minn var hermaður í stríðinu. Ég ætti kannski að spyrja hann hvernig honum leið þegar hann drap fólk fyrir föðurlandið og var föðurlandshetja. Getur maður drepið fólk fyrir fyrirtækið og verið fyrirtækishetja? 
18. maí, fimmtudagur. 
Ég vann í bæði dag og í gær. Ég sat einbeittur við skjáinn og leit ekki upp. Ég sá að ég var orðinn eins og hinir, sat þögull og þrár við skjáinn. Selma bauð mér út að borða! Við förum á morgun. Ég kímdi við tilhugsunina að hún væri að bjóða mér út að borða. Yfirleitt varð það nú ég sem bauð þeim. Henni var alveg sama. Nennti ekki að standa í svoleiðis "veseni" eins og hún kallaði það. Ég er bara spenntur. Raunar finn ég fiðring í maganum við tilhugsunina að fara út á lífið með henni. 
Ég hugsaði líka um dauðann í dag. Ég reyndi að benda sjálfum mér á að maðurinn sem ég drap hafi verið ótíndur þjófur og hafi átt þetta skilið. "Meinið var að breiða úr sér" eins og Leó hafði sagt. Ég er samt ekki sannfærður um að hann hafi átt skilið að deyja. Kannski hafði hann aldrei stolið áður. Þegar ég fór í kvöldsundið mitt horfði ég með svolítilli fyrirlitningu á þetta venjulega, mjúka fólk allt í kringum mig. Stundum hefur það farið svolítið fyrir brjóstið á mér að vera nakinn í sturtu með öðrum karlmönnum, en núna var mér skítsama. Þetta voru bara venjuleg kallagrey hvorteðer, sem aldrei höfðu upplifað þá tilfinningu að drepa. 
19. maí, föstudagur. 
Í dag drap ég í annað sinn. Það var gömul kerling. Ég sá það löngu áður en rauði hringurinn birtist að hún var að fela eitthvað innaná sér. Það reyndust vera heilir fimm kjúklingar. Ég miðaði á hana og sló tvisvar létt á rauða hnappinn, svo laust að skotið reið ekki af. Kerlingin var bara með einn mjólkurpott í innkaupakörfunni sinni. Hún setti mjólkina á færibandið. Ég sló einu sinni aðeins fastar á hnappinn. Hjartsláttur minn örvaðist og sjónsvið mitt þrengdist þannig að ég sá ekkert annað en kerlinguna. Hún gekk framhjá afgreiðsluvélinni. Hún ætlaði greinilega ekki að borga fyrir þessa kjúklinga. Ég sló fastar á rauða hnappinn og svo aðeins fastar. Ekkert gerðist. Kerlingin var að labba út. Ég sló mjög fast á hnappinn og skotið reið af. Það hitti hana illa, neðarlega í bakið. Hún snérist í hálfhring og rak upp óp. Tveir eða þrír frosnir kjúklingar duttu neðan undan kápunni hennar. Sumir viðskiptavinanna horfðu á hana með undrun en flestir nenntu ekki að spá í þetta heldur hröðuðu sér út. Kerlingin datt á bossann. Ég sá að geislinn hafði ekki farið alveg í gegnum hana og að með þessu áframhaldi myndi taka hana eilífðartíma að blæða út. Þessvegna miðaði ég á hausinn á henni og skaut aftur. Ég vissi ekki hvort þetta mátti, það stóð ekkert um það í HSS- handbókinni, en geislinn brenndi af henni andlitið. Hún datt út á hlið og hreyfði hvorki legg né lið. 
Ég fann fyrir klígju, sérstaklega að sjá kolbrunnið andlitið á henni, en fann samt ekkert á við ógleðina þegar ég skaut manninn í jakkafötunum og framdi þar með mitt fyrsta morð. Ég strauk höndunum yfir andlitið á mér og dró djúpt andann. Þegar ég hafði jafnað mig fór ég út með hinum til að að fjarlægja líkið og ræsta. 
Klemens sagði að það hefði verið allt í lagi að skjóta hana aftur, ég hefði bara verið að líkna henni og það væri ágætt. Það væri hinsvegar frekar sjaldgæft að miðunarbúnaðurinn hitti svona illa. Mér fannst ekki svo mikið til þessa annars dráps míns koma. Ég var flekkaður fyrir og ein þjófkerling til eða frá breytti litlu um það. 
Um kvöldið tók ég strætó til Selmu. Við fórum á bílnum hennar. Ég heimtaði að fá að keyra í það minnsta, fyrst ég gæti ekki útvegað minn eigin bíl. Hún sagði að ég gæti fljótlega keypt mér bíl ef ég vildi. Vinnan hjá H-markaði er vel launuð og þar að auki veitir H-markaður duglegum starfsmönnum ódýr lán. Ég veit reyndar ekki hver er skilgreiningin á duglegum starfsmanni. 
Við fórum á tyrkneskan stað sem ég held mikið uppá. Selmu fannst rétturinn sinn of mikið kryddaður. Þegar ég fékk steikina mína, vel brennda eins og ég hafði beðið um, datt mér í hug eitt augnablik andlitið á kerlingunni. Ég var nú fljótur að bægja þeirri hugsun frá mér. Að öðru leyti var þetta frábært kvöld. Eftir að hafa drukkið kaffi og með því röltum við um hafnarhverfið, hönd í hönd eins og unglingspar. Við átum steikta snigla, drukkum romm og fengum okkur snúning á dansstað. Þar kysstumst við fyrst. Svo fórum við heim til hennar. Það kemur þér sjálfsagt á óvart, kæra dagbók, en ég svaf ekki hjá henni þessa fyrstu nótt okkar saman. Við töluðum bara fram undir morgunn og sofnuðum svo í faðmlögum í stofusófanum hjá henni. Hún er stórmerkileg kona, Selma, og einhverntíman seinna ætla ég að segja þér frá lífshlaupi hennar. 
24. maí, miðvikudagur. 
Ég bið þig enn og aftur afsökunar, kæra dagbók, hvað ég hef verið skriflatur. Það er nú bara þannig að ég hef ekki gert neitt annað en vinna og vera með Selmu. Ég hef næstum ekkert sofið, en samt er ég sprækari en þegar ég var tvítugur. Ég drap einn þjóf í gær, en það er svosem ekkert tiltökumál. Það var gamall kall sem lét lífið fyrir hundahálsól! Þvílíkt uppátæki. Mér liggur við að hlægja þegar ég hugsa um það. 
Við Selma erum saman öllum stundum þegar við erum ekki að vinna. Hún skipti á vakt við aðra stelpu svo að við hefðum meiri tíma saman. Ég er mjög hrifinn af henni. Ég hallast jafnvel að því að ég sé ástfanginn. Við eyðum heilu og hálfu dögunum í bólinu. Ég hugsa að ég hafi byrjað of snemma að vera með stelpum, núna loksins er ég að fatta hvað þetta gengur út á. 
Það eina sem skyggir á gleði mína eru slæmar martraðir. Mér finnst eins og það sé sótt að mér í svefni. Stundum finnst ég mér eins og ég sjái manninn í jakkafötunum og það rýkur úr hnakkanum á honum eða andlitslausu kerlinguna, stundum kemur fólk sem ég þekki ekki, kannski fólk sem ég á eftir að drepa seinna. Það er reitt út í mig og reynir að krafsa í mig en ég veit að það getur það ekki. Hinsvegar er þetta mjög óhuggulegt og ég hrekk stundum upp æpandi. Þá er gott að hafa Selmu hjá sér. Hún segist kannast við þetta og segir að þetta líði hjá. Ég trúi henni. Ég trúi öllu sem hún segir. 
26. maí, föstudagur. 
Þessa dagana eyði ég meiri tíma hjá Selmu heldur en heima hjá mér. Ég finn einhverja andúð á sambandi okkar innan hópsins en er skítsama um það. Meðan Leó kvartar ekki þarf ég engar áhyggjur að hafa. Nenni ekki að eyða meiri tíma í gagnslaus skrif. Kæra dagbók, ég er að halda framhjá þér og líkar bara vel. 
30. maí, fimmtudagur. 
Í dag átti ég afmæli og varð tuttuguogníu. Ég framdi eitt morð. Það var kona á mínum aldri að stela sælgæti. Plaffaði hana í hausinn. Punktur, basta. Til hamingju með afmælið. 
Ég og Selma fórum út að borða í tilefni dagsins. Hún gaf mér fína pípu í afmælisgjöf með löngum hálsi og fangamerkinu mínu í hausnum. Það var ágætis gjöf. Þetta var indælis kvöld. Ég held að ást mín sé að verða eitthvað skynsamari, þó það nú væri fyrir nær þrítugan mann. Ástarbríminn er ekki eins brjálaður og fyrir viku síðan heldur rólegri og staðfastari. 
Mér finnst ég vera að stækka. Mikið var ég lítill fyrir einum mánuði. Kannski er það aldurinn. 
12. júní, föstudagur. 
Fjandi er langt síðan ég hef skrifað eitthvað. Kannski ég reyni að gefa stutta skýrslu um síðustu vikur. Byrjum á vinnunni. 
Ég hef skotið tvær manneskjur í millitíðinni, einn gaur að stela gosdós og eina stelpu að stela sokkabuxum. Stelpan hefur varla verið meira en átján og hún birtist mér í svefni næstu nótt, benti á mig og veinaði og öskraði. Hún var óskýr og dauf og flökti eins og logi. Ég gat ekki sofið meira þá nóttina svo á endanum tók ég svefnpillur og svaf fram eftir, þó að ég vissi að það kallaði á enn verri martraðir næstu nótt. 
Ég er oftast hjá Selmu núna. Hún dekrar við mig og mér þykir það mjög gott. Þó að ég sé mjög hrifinn af henni hefur mér tekist að halda sjálfstæði mínu óskertu. Það veitir mér styrk. Þegar ég horfi í spegilinn sé ég sterkan og voldugan mann. Ef einhver spyr mig við hvað ég vinni ætla ég að svara því til að í vinnunni sé ég guð. Ef viðkomandi spyr hvaða guð ætla ég að svara engill dauðans. 
Mér tekst að ná sæmilegum svefni með því að reyna að tæma hugan áður en ég fer að sofa. Ef það tekst ekki tek ég róandi eða svefnpillur en þó alltaf í hófi. Ég vanda mig við lyfjanotkunina því að ég veit að menn geta farið illa á pilluáti, vinur minn hefur þurft að fara oft í meðferð, en hann er nú ekki mikill bógur greyið. Þetta er allt spurning um jafnvægi, jafnvægi, jafnvægi. 
Mig langar að drepa draumsvipina aftur. Þá veit ég að þeir eru endanlega úr sögunni. Kannski þarf að drepa alla menn tvisvar. Um daginn lék ég mér aftur að því að taka fram miðið og beina því að fólki og ímynda mér að það væri kjúklingakerlingin eða gaurinn með hálsólina eða einhver af hinum. Klemens tók náttúrulega eftir þessu og spurði hvort eitthvað væri á seyði. Ég svaraði neitandi og hætti þessum leik. En það var gott að gæla við hnappinn og hafa á valdi mínu þessi vesælu líf á skjánum. Hnappurinn og ég erum vinir. Hann bíður spenntur eftir á að ég ýti á hann aftur. Hann er ánægður með að hafa svona sterkan og ákveðinn húsbónda eins og mig, sem hvikar ekki frá skyldu sinni hvað sem á dynur. 
15. júní, mánudagur. 
Í dag er nákvæmlega mánuður síðan ég útrýmdi fyrsta þjófnum. Ég hélt uppá það um kvöldið með því að draga tappa úr kampavínsflösku og skála við Selmu. Það var meiraðsegja alvöru kampavín. Það er satt sem Selma segir, þeir borga vel hjá H- markaði. 
Í dag sá ég stelpu úti á götu sem minnti mig ótrúlega mikið á stelpuna með sokkabuxurnar. Hún var reyndar lágvaxnari en hafði sama andlit og sömu hreyfingar. Skotfingurinn þreifaði árangurslaust eftir rauða hnappinum í vasanum. Hvað ég hefði verið til í að skjóta hana, þá myndi hún hætta að angra mig á nóttunni. Ég vona að hún reyni að stela í búðinni minni. 
Það kom svolítið fyndið fyrir seinnipartinn í dag þegar ég var að kaupa inn. Ég var í biðröð við sjoppuna að ná mér í rettur þegar náungi ruddi sér fram fyrir mig. Yfirleitt hefði ég ekki gert neitt í því en núna lagði ég höndina öxlina á honum og spurði hann hvern fjandann hann héldi að hann væri að gera. Hann snéri sér við og færði hönd mína af öxlinni og spurði mig hvurn andskotann það kæmi mér við. Þá sagði ég honum að ég væri á undan og að honum væri hollara að fara í biðröðina á eftir mér. Hann sagði mér að fara til helvítis og ýtti mér í burtu. Þá greip ég um jakkalöfin á gaurnum og fleygði honum í götuna. Það var merkilega auðvelt miðað við hvað hann var stór. Hann kútveltist og bölvaði og spratt á fætur aftur. Hann ætlaði að hjóla í mig en ég stóð bara kyrr og horfði stíft á hann. Þá bölvaði hann mér í sand og ösku og hafði sig á brott. Ekki veit ég hvaðan ég fékk styrk eða hugrekki til að gera þetta eða afhverju hann lúffaði svona fljótt, en eins og ég segi, ég er að stækka. 
16. júní, þriðjudagur. 
Enginn þjófur í dag. Ég er eiginlega farinn að bíða eftir að eitthvað gerist. Þegar næsti þjófur birtist ætla ég að ímynda mér að hann sé stelpan með sokkabuxurnar. Það verður ljúft. Þá fæ ég þann nætursvefn sem ég þarf. 
Selma segir að ég taki of mikið að svefnpillum. Ég sagði henni að skipta sér ekki af því sem komi henni ekki við. 
18 júní, fimmtudagur. 
Enn ekkert. Ég er að verða mjög óþreyjufullur. Ég bað Leó um yfirvinnu og hann sagðist ætla að hugsa málið. Hann bætti því við að ég stæði mig vel og hann væri ánægður með mig. Mér fannst vænt um að heyra það. 
19 júní, föstudagur. 
Ekki neitt! Þar fór helgin. Í gærnótt þegar ég gat ekki sofið fór ég efst upp í stigaganginn og klifraði út um þakglugga. Svo settist ég á þaksylluna, horfði á borgarljósin og saup á koníakspela. Ég hef ábyggilega setið þarna í þrjá eða fjóra tíma. Það var ótrúlega notalegt að sitja þarna í myrkinu og heyra niðinn í fjarlægri umferð. Ég svaf eins og steinn þegar ég lagðist upp í rúmið aftur og náði þannig aftur hluta af þeim svefni sem svipirnir höfðu rænt mig. Ég læddist til að Selma vaknaði ekki. Ég fór svo hljóðlega um að ég heyrði ekki einusinni minn eigin andardrátt. Ég skrifa þessar línur að morgni, útsofinn og sæll. 
22. júní, mánudagur. 
Hver segir að mánudagar séu slæmir? Loksins, loksins, loksins reyndi eitthvað fífl að stela í búðinni minni. Það var kona að stela plasthnífapörum. Ég horfði á hana og ímyndaði mér að hún væri stelpan með sokkabuxurnar. Svo lokaði ég augunum og ýtti á hnappinn. Um mig fór stuttur unaðskippur í ætt við fullnægingu. Geislinn hitti hana í kviðinn og hún datt á bakið. Ég hefði vel getað klárað hana með öðru skoti en ég gerði það ekki. Það tók hana meira en fimm mínútur að deyja. Ég fylgdist bara með, beindi myndavélinni að andlitinu á henni. Blóðið flæddi úr kvið hennar, munni og nefi. Hún reyndi að segja eitthvað og lyfta upp höndunum. Ég horfði á afspilunina á aftökunni aftur og aftur. Ég er glaður og hreinn eins og nýfætt barn. Svipirnir muni ekki angra mig í nótt. 
Það sem meira er, ég sá tvífara sokkabuxnastelpunnar aftur í dag. Núna veit ég hvar hún á heima. Ég finn fyrir sterkri löngun til að kenna henni lexíu. 
24. júní, miðvikudagur (síðasta dagbókarfærslan) 
Þessa dags minnist ég með skelfingu. Hve fljótt sæla getur orðið að sársauka. Ég er á morgunvöktum þessa vikuna og strax um hálfníuleytið ætlaði gæfan að færa mér fórnarlamb á silfurfati. Ég rykkti æstur fram miðinu og setti skotfingurinn í stellingar. Svo fór ég að skoða gaurinn. Þetta var maður á mínum aldri, klæddur í svartan frakka, tilvalda flík til að stinga einhverju undir. Það merkilega er að ég man ekki hverju hann að var að stela. Hvað um það, hann byrjaði að raða úr innkaupakerrunni sinni á færibandið og um leið fann ég að ekki var allt með felldu. Maðurinn tíndi hlutina úr körfunni einn og einn í einu, mjög hægt og rólega og fór sér að engu óðslega. Úr andliti hans fannst mér ég geta lesið að hann ætti í einhverri innbyrðis baráttu við sjálfan sig. Hann leit ekki út fyrir að vera gæfumaður, líklega langt leiddur fíkill, var með tinnusvarta bauga undir eldrauðum augunum. Samt var hann ekki vesæll og reikandi og önnur dópistagrey sem maður sér. Hann leit þvert á móti út fyrir að vera bæði grimmur og sterkur og vísari en svo að reyna að stela í H-markaði. Það var næstum eins og hann vissi hvaða örlög biðu hans. 
Það var samt ekki þetta sem olli mér hugarangri. Það óþægilega var að ég skynjaði einhver óræð tengsl á milli mín og þessa manns. Ég fann í sjálfum mér fyrir hræðslu mannsins og kvíða og ég fann að ég skalf örlítið og svitnaði, ekki af tilhlökkun heldur nístandi ótta. Öll tilhlökkunin eftir að skjóta hann hafði rokið út í veður og vind. Ég sá heiminn bæði með mínum augum og hans. Ég miðaði á hann og reyndi að teygja fingurinn að rauða hnappinum. Ég tók eftir því að Selma stóð fyrir aftan mig. Angist mín smitaðist úr höfðinu niður í kroppinn og varð þar að svíðandi þjáningu. Höndin lá eins og slytti hjá hnappinum og ég gat ekki fengið hana til að ýta á hann. Augu mannsins voru svartari en orð fá lýst. Þetta var maðurinn sem hafði staðið yfir vöggunni minni þegar ég var nýfæddur og hvíslað að mér sögum úr fílabeinsturninum. Þetta var sami maður og hélt í höndina á mér þegar ég tók mín fyrstu hikandi spor og hjálpaði mér á fætur og huggaði mig þegar ég datt. Sami maður var alltaf nærri þegar ég prílaði í trjánum og klettunum og gætti þess að ég dytti ekki og meiddi mig. Hann hnippti oft í mig og bað mig að hugsa mig tvisvar um þegar ég var að steypa mér í einhverja vitleysuna og stýrði mér af öryggi framhjá grýttum skerjum unglingsáranna sem margir félaga minna steyttu á og fórust. Það var hann sem sýndi mér atvinnuauglýsinguna frá H-markaði og útvegaði mér þessa vinnu. Ég gæti ekki hafa drepið þennan mann, ég hefði drepið sjálfan mig um leið. Ég var rétt að ranka við mér eftir þessa uppgötvun þegar skær ljósgeisli blossaði á skjánum. Hann hitti manninn milli herðablaðanna. Maðurinn féll fram fyrir sig virtist örendur. Ég hrópaði upp yfir mig, ég hafði ekki ýtt á hnappinn, ég leit á hönd mína og sá að hönd Selmu lá á henni. Ég spratt á fætur og hrinti henni frá mér. 
"Hvað ertu að hugsa?" spurði Selma, "hann var að sleppa út með þýfið". 
"Helvítis tíkin þín!" hrópaði ég á hana og gekk að henni með kreppta hnefana. Hún hörfaði undan mér með opinn undrunarsvip á andlitinu. Ég tók um axlirnar á henni og hristi hana hrottalega. "Þú drapst ... hann" gargaði ég beint upp í andlitið á henni. "Hvernig gastu gert þetta?" spurði ég og skellti henni óþyrmilega upp að veggnum. Hún byrjaði að kjökra. Óttar og hinir höfðu staðið upp og nálguðust mig. Ég fleygði henni frá mér og setti mig í varnarstellingar. Klemens hafði tekið upp símtólið í búrinu sínu og var að tala við einhvern, sjálfsagt öryggisgæsluna. 
"Hvað er að þér maður?" sagði einhver. 
"Hún drap hann" sagði ég. 
"Róaðu þig niður félagi, þetta er allt í lagi, slappaðu af". 
"Hún drap hann" endurtók ég. Þeir nálguðust mig og einn þeirra hélt á rafstuðara sem ég vissi ekki einusinni að væri til á svæðinu. Þeir stóðu milli mín og hurðarinnar. Ég var bráðin og þeir voru veiðimennirnir. Ég var króaður af og þeir nálguðust mig sífellt með spjót sín og net. Ég beraði tennurnar og urraði. Fuglarnir hófu sig til flugs af greinunum allt í kring. Veiðimennirnir kölluðu eitthvað á milli sín á tungu sem ég ekki skildi. Nú höfðu þeir raðað sér allt í kringum mig. Ég snéri mér í hringi og reyndi að átta mig á því hvar þeir földu sig. Ég vissi að ein stunga af spjótum þeirra gæti orðið mér að fjörtjóni. Ég vissi líka að ef þeim tækist að flækja mig í net sín væru þeir fljótir að stinga mig til dauðs. Ég urraði aftur og öskraði. Köll veiðimannanna höfðu hljóðnað, þeir voru að búa sig undir að leggja til atlögu. Þá mundi ég að þetta var frumskógurinn minn og að hér var það ég sem réði ríkjum. Þessir grannvöxnu litlu menn stóðust mér ekki snúning. Þeir höfðu ekki styrk minn eða snerpu eða tennurnar beittu. Þeir gátu í mesta lagi talið kjarkinn í hvorn annan og reynt að ota að mér litlu spjótunum sínum. Ég hafði sjálfur allan þann kjark sem ég þurfti á að halda. Því tók ég undir mig risavaxið stökk þangað sem ég vissi að einn mannanna duldist og sökkti tönnunum í háls hans. Hann brotnaði eins og sprek undan digrum hrömmum mínum. Svo klóraði ég annan til dauðs og beit höfuðið af þeim þriðja. Þeir reyndu að stinga mig en spjót þeirra bitu ekki á mér. Þeir reyndu að kasta netum sínum yfir mig en ég reif þau af mér eins og þau væru spunnin úr daggarþráðum. Þá veinuðu þeir og flótti brast í lið þeirra. Þegar þeir síðustu voru horfnir úr augsýn rak ég upp siguröskur mitt svo að allir mætti heyra hver væri voldugastur og sterkastur í frumskóginum. 
Svo þeytti ég hurðinni af hjörunum og geystist út. Ég hljóp í gegnum alla sem reyndu að stöðva mig eins og þeir væru loft. Á örfáum andartökum hafði ég snarast niður í verslunarrýmið og til mannsins í svarta frakkanum þar sem hann lá í blóði sínu. Fólkið í versluninni æpti og hraðaði sér út þegar ég birtist og urraði að því. Ég sat grátandi inni í versluninni með höfuð mannsins í kjölti mér. Hann leit til mín sljóum augum og brosti dauflega. 
"Mannstu ekki enn hvað ég sagði?" stundi hann með erfiðismunum. Um leið og hann lognaðist út af opnaði hann annan lófann. Í lófanum var bréfmiði. Þegar ég heyrði vælið í sírenunum og sá rauðan bjarmann af þeim tók ég miðann og hraðaði mér í burtu. 
Núna er ég skugginn. Ég fer þangað sem aðrir komast bara í huganum og geri það sem aðrir láta sig ekki einusinni dreyma um. Ég fylgist með ykkur þaðan sem ég sit og hata ykkur meira en þið getið gert ykkur í hugarlund. Ég lifi fyrir utan lífið og sé það eins og flöktandi bjarma inni í ykkur. Þið eruð blind eins myrkrið og sjáið mig ekki einusinni með því að píra augun. Ég þekki hvorki svefn né vöku en held eilíflega áfram för minni, gangandi og svífandi. Ég tek þátt í nautnum ykkar og leikjum eins og gestur, glottandi sökum þeirrar vitneskju að ég get dregið mig í hlé hvenær sem er en þið verðið að halda áfram nauðug viljug, ef þið eigið ekki að deyja. Að missa af einu andartaki yrði ykkar bani á meðan ég hef öll andartök allra tíma í hendi mér. Ég stíg út og inn eins og mér hentar en þið stígið án afláts til að eygja einhverja von. 
Ég sýp á bikar lífs þíns eins og sætu víni. Ævi þín er allt sem þú átt en hún er bara lítill keimur á tungu minni. Ég rann á blóðbragð þitt alla leið þangað sem þú faldir þig. Ég smaug inn í hús þitt nóttina sem þú hélst að þú værir öruggastur og rændi þig því sem þú tókst frá mér. 
Eins heimsótti ég svipinn sem ég hataði mest. Ég þurfti ekki að brjóta mér leið inn. Þegar þú opnaðir og sást mig vissum við bæði örlög þín. Þú bauðst mig velkominn og ég sá eftirvæntinguna í augum þínum. Síðustu nótt þína gafstu þig á vald dauðanum, uns dauðinn þreyttist á öllum leikjum. 
Þig svalg ég síðast, þú sem átt sök á mér. Í annað skipti varðstu mér að aldurtila þegar ég sökkti tönnunum í mjúkan hálsinn. Þú skapaðir mig og tortímdir í senn. Ég settist á þaksylluna í annað sinn og naut þess að finna ilminn af þér. Ég sat lengi í skuggsælu horni í herberginu og horfði á þig sofa. Nú ertu farin og líflaust þjark mitt er til einskis. Ég hripa á miða þau einu orð sem mér koma til hugar. 
Fólki stendur stuggur af mér þegar ég sýni mig. Ég tíni í körfuna eitt og annað. Ég er klæddur í svartan frakka sem er í stíl við svört augu mín. Mér finnst ég næstum því finna fyrir rauðum hringnum á baki mínu. Ég geng í átt að útidyrunum og læt það vera sem verður. Það síðasta sem ég sé þegar myrkrið gleypir mig er kunnuglegt andlit. 
"Mannstu ekki enn hvað ég sagði?" styn ég upp af veikum mætti. Miðinn er í lófa mér. Á hann hafði ég skrifað skilaboð til þín. Ég vona að þau berist til þín og að þú skiljir þau. 
Þú ert ekki mín
þú ert þín. 
Einræða
Djöfull hvað fólk getur verið þreytandi maður, sífellt kvartandi og kveinandi, eilíft finnandi að öllu og röflandi, vertu svona og hinsegin, helvíti ertu leiðinlegur o.s.frv. þannig að ég er raunar búinn að þroska þann hæfileika að loka á þetta allt saman enda eins gott, ég meina það þýðir ekkert að vera að taka of mikið mark á þessu liði, fólk er svo tillitslaust, segir bara það sem því sýnist, er ekkert að hugsa um afleiðingarnar eða að hugsanlega komi þetta við einhvern viðkvæman streng heldur anar bara áfram eins og jarðýtur án þess að líta til hægri eða vinstri algjörlega eins og það eigi heiminn og ég er viss um að það heldur að einmitt fólk eins og það stjórni heiminum og eigi að ráða öllu og hafi alltaf rétt fyrir sér og trúðu mér það heldur alltaf að það hafi rétt fyrir sér, hvarflar aldrei að því að það hafi rangt fyrir sér, lifir og deyr í þeirri fullvissu að þeirra sjónarhóll sé hinn eini og sanni og er ekkert að hafa fyrir því að hlusta á rök annarra, lokar bara eyrunum þegar einhverjum dettur í hug að hafa aðra skoðun, eins og t.d. ég en ég er ekkert að hika við að láta það heyra að ég er ekki par hrifinn af þessu, ég læt það bara heyra að það er ekki meira virði en skíturinn á skónum mínum og er hundleiðinlegt þar að auki, eins og allt fólk sem er að skipta sér af öðrum virðist alltaf vera, það ætti bara að að líta í eigin barm frekar en vera að þessu röfli enda er ég eins og ég er og það er enginn vafi á því að ég hef rétt fyrir mér, ég er búinn að kanna alla möguleika og það er pottþétt að ég er búinn að fatta þetta, ef það bara vissi, það ætti bara að vera þakklátt fyrir að ég nenni að eyða tíma mínum í að uppfræða það og hjálpa því að skilja að það hefur rangt fyrir sér og ég hef rétt fyrir mér, andskoti getur þetta lið verið þrjóskt, það er eins og það neiti algjörlega að skilja að auðvitað hef ég rétt fyrir mér, það ætti að hefja mig upp til skýjanna frekar en vera með þennan kjaft, viðurkenna að ég veit betur, það væri nú bara merki um karakter að viðurkenna mistök sín en nei, það getur ekki viðurkennt neitt heldur þrætir fyrir og þykist vita betur þó að sjálfsögðu hafi það rangt fyrir sér, eins og ég segi, annað fólk er eins og börn og maður verður að hafa vit fyrir börnum annars fara þau sér bara að voða, þau átta sig ekki á því að það sem kann að virðast harðneskjulegt er það sem á endanum er þeim fyrir bestu, auðvitað getur þú ekki ætlast til þess að börn skilji af hverju þú gerir það sem þú gerir, það er ekki fyrr en seinna að þau átta sig á að ég geri það eina rétta, þetta er allt saman svo skýrt fyrir mér að ég get ekki skilið hvernig fólki tekst að flækja þetta allt saman svona rosalega, ef það bara reyndi eitt augnablik að láta svo lítið að horfa framhjá stundarsannleika, dægurþrasi og hentiskilgreiningum og eilífum ómerkilegum dæmum, lognum eða sönnum, það má einu gilda, ég gæti svoleiðis sýnt því fram á að það er hægt að skilgreina allan fjandann á mjög svo einfaldan hátt og það er ekki erfiðara en svo að horfa aðeins örlítið lengra heldur en fyrir framan tærnar á sér og reyna að sjá hlutina í örlítið víðara samengi og þá sér það að allt sem er er í ákveðnum tengslum við allt annað og að það þarf ekki nema smá meðvitaða hugsun til að ráða fram úr vandamálunum frekar en að velta sér upp úr þeim endalaust og láta eins og þau séu einhver endanlegur sannleikur sem ekki fáist ráðið við, þvílík uppgjöf að láta vandamálin stjórna sér eins og þræl eða vélmenni, ég gæti mín alltaf á því að sitja sjálfur við stýrið og láta vandamálin vera farþega sem ég get sett út þar sem mér sýnist, ég er bílstjórinn en ekki dæmin, dæmin geta ekki hneppt mig í sína takmarkandi hnappheldu og breytt tilveru minni í endalausan flótta frá framvindunni, þó að auðvitað séu til vandamál, raunsæji mitt er slíkt að ég reyni ekki að neita því að auðvitað eru til vandamál sem maður þarf að leysa úr, auðvitað nema hvað, lífið er bara biðröð af vandamálum sem þú þarft að glíma við og sum þeirra eru það viðamikil að þú þarft að spekúlera í þeim alla þína ævi og jafnvel þá er ekki víst að þú finnir neina endanlega lausn en þú verður allavega að reyna, ef þú reynir ekki ertu að gefast upp og það að gefast upp er bara fyrir aumingja, eins og ég segi, þú verður að taka á vandamálunum jafnharðan og þau birtast og glíma við þau því að ef þú glímir ekki við þau verðurðu strax undir, þú þarft að taka á vandamálunum um leið og þau birtast, fara frá vandamáli til vandamáls og ganga frá þeim í eitt skipti fyrir öll, að lifa er bara að glíma við vandamálin og þau koma bara í þeirri röð sem þeim sýnist, auðvitað getur þú aldrei ákveðið fyrirfram hvaða vandamál þú þarft að glíma við eða í hvaða röð þau koma, þú þvælist bara frá vandamáli til vandamáls og mátt ekki guggna á að takast á við þau, þetta er allt saman augljóst eins og þú veist en ekki gleyma því að milli þess sem þú glímir við vandamál gefst þér tækifæri til að skapa og búa til, og það, vinur minn, er enginn smá gjöf, að skapa er nefnilega að búa til eitthvað úr engu og það er gjöf sem engum nema mannfólkinu er gefið, það er það sem gerir okkur að manneskjum, að skapa, annars værum við bara eins og hver önnur maskína sem tekur eitthvað inntak og skilar einhverju fyrirsjáanlegu úttaki án þess að detti af henni eða drjúpi, við erum ekki maskínur heldur lifandi, andandi, særandi, elskandi verur sem verðum að skapa eitthvað smávegis í lífinu bara til að skilja eitthvað eftur okkur sem komandi kynslóðir geta notið ef þær kæra sig um, án sköpunargáfunnar og hæfileikans til að galdra fram eitthvað ófyrirsjáanlegt úr engu öðru en okkur sjálfum værum við ekki manneskjur, það að skapa er kraftaverk þess að vera manneskja, þó að sjálfsögðu hljóti allt sem við gerum að vera háð því hverskonar lífi við höfum lifað og raunar öllu sem við höfum upplifað, andlegu eða líkamlegu og að það sem við sköpum nýtt sé ekkert annað en gamalt í nýjum keisarans fötum, því að nýtt eins og við skiljum það er ekkert annað en ákveðinn sjónarhóll einnar kynslóðar til alls þess sem kynslóðirnar á undan hafa leitt af sér og sköpunin sem slík sé ekkert annað en ný leið á að túlka það sem fyrri kynslóðir hafa skilið eftir sig, eins og ég segi, það er ekkert nýtt undir sólinni og allt sem við gerum er ekkert nema tilbrigði við það sem hefur verið gert einhverntíman áður, en það snertir okkur ekki af því að við höfum náttúrulega bara takmarkaðan skilning á því sem áður hefur gengið á, allt sem er er ekkert nema afleiðingin af því sem áður var o.s.frv., þannig að það er þannig séð ekkert nýtt og manneskjan kemur aldrei með neitt nýtt heldur bara enn eitt afbrigðið af öllu öðru sem enginn hefur séð eða enginn mann eftir, af því að þekkingin færist frá kynslóð til kynslóðar á hinn furðulegasta máta og er því háð að minni og líf einnar einstakrar manneskju endist ekki nema ákveðið mörg ár og ekkert getur færst úr þekkingarsjóði einnar manneskju í þekkingarsjóð annarrar án breytinga og þannig umverpist þekkingin og raunar skilningurinn á öllu heila klabbinu frá kynslóð til kynslóðar þó að ákveðin atriði virðist alltaf vera við sama heygarðshornið og taki sáralitlum breytingum, þetta eru þeir þættir manneskjunnar sem við fáum lítið ráðið við og virðast alltaf skjóta upp kollinum óháð tíma eða þekkingu, þættir eins og girnd, græðgi og þörfin fyrir viðurkenningu náungans, grunnþættir sem við fáum ekki með nokkru móti umflúið þó að auðvitað reynum við og trúðu mér, flestir láta stjórnast af þessum eðlisþáttum án þess að vita af því og spyrja því eins og aular af hverju líður mér eins og mér líður og hversvegna er ég ánægð eða ekki ánægð, hvað gæti valdið því að mér líður eins og mér líður?" og rennir varla grun í að auðvitað eru þeir ekki nema strengjabrúður síns innsta eðlis sem enginn finnur undankomuleið frá, nema kannski menn eins og ég sem skilja sitt innsta eðli og eru með allt á hreinu og þurfa ekki að eyða tíma í slíkar heimskuspurningar, vitandi að með nægum viljastyrk er hægt að yfirvinna veikleika sína og tilhneigingar án of mikillar fyrirhafnar og ég er einmitt dæmi um slíkt, hafandi skilgreint eðli mitt og áttað mig á gerð þess get ég stjórnað því og beygt það undir æðri vilja minn, sem er náttúrulega það sem allir menn ættu að stefna að, að sigrast á frumeðli sínu og vera eins og aðrir vilja að þú sért og aðrir geta meðtekið þig og viðurkennt sem einn af sínum, sem er nema hvað lokatakmark alls sem við tökum okkur fyrir hendur, án þess að við beinlínis séum að eltast við þarfir eða væntingar annarra, síður en svo, þannig myndum við gera okkur að hórum vinsældanna sem eru augljóslega verstu örlög sem til eru, en líka það sem við sækjumst eftir og veitir okkur fró. Allavega. Mér líður bara bærilega og bið voða vel að heilsa. Ég vona að þú hafir það jafn gott og allt virðist gefa til kynna.
Mansöngur
Hráslagalegt næturregn buldi á brjóstum góðhestanna en ósýnilegar greinar slógust í andlit niðurlútra knapanna. Moldarflygsur og þúfubörð þeyttust undan fótum þeirra, drynjandi trumbusláttur sterkbyggðra hófa dundi undir niðinum af linnulausu regni. Útkeyrðir hestarnir frýstu er næturfararnir hvöttu þá sporum, stæltir vöðvar þeirra hnykluðust í myrkrinu, lungu þeirra brunnu af áreynslu í nóttinni. Ferðalangarnir grúfðu sig í makka reiðskjótanna til að verjast rigningunni, andlit þeirra dulin undir flaksandi hettum. Þeir runnu í einfaldri röð eftir einstiginu, í skammvinnum eldingarblossa brá glampa á sverð þeirra, hringabrynjur, reiðtygin og tryllingsleg augu hinna þrautpíndu hesta. Taktfastir hófaskellirnir mældu tímann, vindurinn gnauðaði, regnið helltist niður sem beljandi stórfljót. Það var á napurri nóttu sem þessari að fjórir förumenn stöðvuðu fáka sína við kumbaldslegan húskofa í útjaðri lítils þorps. Þeir bundu hestana við fallinn trjádrumb og hröðuðu sér til þess að berja að dyrum. Krónur trjánna sveigðust draumkennt og veifuðust á, sumar þeirra teygðu hramma sína í átt að mönnunum, aðrar fórnuðu höndum til himins í harmþrunginni bæn um líkn. Skammt frá lamdi snúra í sífellu á staur, hurð á útihúsi ískraði og skelltist. Mennirnir börðu fast að dyrum og hrópuðu á móti rokinu. Þeir héldu slám sínum að sér og stóðu upp í vindinn. Loks laukst hurðin upp og mennirnir ruddust í gættina. 
"Hverjir eruð þér sem berjið hurðir um koldimma nótt?" hrópaði húsráðandi forviða. Einn mannanna dró niður hettuna. Grannleitt og kinnfiskasogið andlit hans var grátt af kulda og þreytu en þó ekki eins grátt og augu hans sem voru silfurgrá og grimmileg. Hafði hann stórt og hvasst nef sem endaði í mannskæðum broddi. Hár hans og þunnt skeggið var grátt sem héla. Húsráðandinn lyfti upp lukt sinni til að sjá aðkomumanninn betur. 
"Ert þú sá sem þeir nefna Járngrím?" spurði sá héluskeggjaði. 
"Það veltur á ýmsu, maður minn" svaraði húsráðandi byrstur. 
"Við höfum engan tíma til leikja" sagði héluskeggur og hækkaði róminn. "Nóttin var köld og reiðin hörð. Ef þú þekkir til Gríms þessa þá segðu honum að hér séu menn að finna hann, ekki þó í illum erindagjörðum. Við þurfum á víðfrægri fingraleikni hans að halda og munum bæta honum ónæðið af rausn". Húsráðandi virti héluskegg fyrir sér um stund. 
"Og hvaða verk vilduð þið hann ynni?" spurði hann svo. 
"Það getum við átt við Grím einan" svaraði héluskeggur að bragði. Félagi hans dró niður hettu sína. Sá var mikill vexti með úfinn rauðan makka. Óttalaus var sá maður þó af honum væri dregið. Hann hélt hægri handlegg innan klæða og virtist vera særður. Hann mælti ekkert en stóð við hlið héluskeggs og mældi húsráðandann út með smáum augunum. 
"Það var og" kvað húsráðandi. "Það má vera merkilegur greiði sem Járngrímur þarf að gera hettuklæddum mönnum að næturþeli. Skyldi hann vera í blóra við lög?". 
"Löglegur er hann í þeim skilningi að hann er gjörður í umboði þeirrar sem ekki spyr að lögum en er langt ofar þeim" svaraði héluskeggur. 
"Það var loðið svar at tarna" svaraði húsráðandi. "Hvort mun Grímur hljóta vandræði af þessum greiða er engin lög vilja hemja?". Héluskeggur glotti við. 
"Það má vel vera að til séu mörg lög en það er bara til einn sannleikur" lýsti hann yfir. Í þeim töluðum orðum dró hann upp leðurpyngju, losaði af henni reimina og hellti lófa húsráðanda fulla af silfri. Augu húsráðanda þöndust út er þau litu gersemarnar og hendur hans titruðu lítið eitt. Hann leit á héluskegg og hálfgildings bros lék um varir hans. 
"Tja, ef þetta á að hlotnast Járngrími get ég ekki beðist undan því að vera Járngrímur" sagði hann og renndi silfrinu í vasann. "Komið inn fyrir allir og lokið á eftir ykkur" hrópaði hann svo og benti þeim inn. Þeir trömpuðu inn og skóku sig eins og hundar, blautir sem þeir voru. Sá aftasti lokaði dyrunum. 
"Reyndar erum við ekki allir allir, svo að segja" sagði einhver með hljómfagurri karlmannsröddu. Sú virtist koma frá þeim aftasta. Hann lét hettuna falla. Kom þá í ljós hinn fríðasti ungi maður sem röddinni sæmdi. Augu hans voru ljósbrún og tær undir skarplegum augabrúnum. Kjálkinn var þykkur og kinnbeinið breitt. Dökkbrúnt hár hans var eilítið hrokkið og féllu tveir lokkar fram á enni. Áður en Járngrími gafst tækifæri á að hvá lét hinn síðasti fjórmenninganna hettu sína falla. Kom þar undan hin fegursta mær. Hafði hún hár tinnusvart og sítt er féll niður á herðar. Hafblá augu hennar, fagursköpuð og stór, fönguðu aðdáun hans alla með einu bliki. Nef hennar var beint og nett, kinnin hvít og hrein, hakan sterk, hálsinn grannur og tignarlegur, varirnar rauðar og réttskapaðar, ennið slétt og hátt. Helst kom lýsing hennar saman við álfkonur þær er aldrei valda mönnum hamingju en eru allra kvenna fegurstar. Hinn fríði maður tók um hönd stúlkunnar og mælti: 
"Það stoðar okkur lítt að villa á oss heimildir, af erindi voru gætir þú jafn vel giskað í eyðurnar. Ég heiti Jafet og er prins af Hríðríki en samferðamenn mínir eru þeir Líkjör og Grefill, hraustir kappar og hermenn. Mærin fríða er Una Tinnulokka, dóttir konungs þíns og prinsessa. Þrjár síðustu nætur höfum við riðið á harðaspretti áleiðis til hins snjóþunga ríkis míns á flótta undan riddurum konungs er vilja endurheimta meyna og verða mér að fjörtjóni. Ástæða brottfarar vorrar er sú að konungur vill ekki leggja blessun sína yfir ráðahag okkar heldur er honum andsnúinn. Ást okkar, einlægari og sannari en aðrar ástir, mætir litlum skilningi hjá þeim hinum harðráða kóngi, heldur vill hann gifta dóttur sína Skara hertoga sínum til að tryggja velvild hans og völd sín í ríkinu. Til einskis hefur Una úthellt heitum tárum sínum við fótskör síns hjartkalda föðurs og engu hafa stoðað fortölur mínar eða fyrirheit. Heldur vill hann ráðstafa dóttur sinni í ástlausa hjónabandsfjötra eins og hverju öðru peði í grimmlyndu valdatafli sínu. Það er því þrautalending vor að flýja föðurgarð og halda heim í ríki mitt ríðandi á glæstustu gæðingum". 
Jafet gerði hér stutt hlé á frásögn sinni en greip Unu í faðm sér og kysstust þau ákaft eins og til að sanna elsku sína hvort á öðru fyrir hinum ókunna manni. Er þau höfðu lokið kossinum hóf Jafet frásögnina að nýju en hélt Unu áfram í faðmi sér. 
"Flóttinn hefur gengið vel og munum við ná að landamörkum ríkis míns innan tveggja daga. Hvarvetna höfum við mætt velvild og skilningi hjá alþýðu manna enda er konungurinn óvinsæll mjög og því meira sem fjær dregur höllum hans. Það er von mín að þú takir erindi voru vel og reffilega, svo vel sem vér höfum greitt þér fyrir. Það erindi ætti að veitast þér létt í meðförum og fljótlegt, frægur smiður sem þú ert. Á hinn bóginn er það heldur neyðarlegt fyrir mig og þá sérstaklega Unu ástmær mína, því hana snertir erindið mest". Járngrím var nú farið að renna grun í sitthvað en þagði og beið þess að Jafet lyki máli sínu. Sá hafði mælt hátt og snjallt en nú tók rómur hans að lækka, hik kom á hann og hann tvísté er hann hélt áfram. 
"Þannig er nefnilega mál með vexti að konungur er ekki aðeins harðráður og vélráður heldur með endemum tortrygginn og varkár. Nú með því að Una er kominn á sinn blómlegasta aldur og farin að finna í brjósti sínu þær þrár og kenndir er fylgja fullvaxta konu ....". Hér stöðvaði Jafet ræðu sína á ný og leit til ástkonu sinnar. Sú beit laust á vörina og leit upp til hans. Jafet bleytti varirnar og var vandræðalegur. "Allavega, með því að konungur er tortrygginn sem ég sagði og telur dóttur sína vera vöru er hann gæti skipt fyrir völd og vegsemd, gerði hann hvað hann gat til að tryggja að sú vara væri ... hvað á ég að segja ...". Nú brá roða á andlit bæði Jafetar og Unu og leit úr fyrir að rauðfexta hermanninum væri skemmt en héluskeggur var óþolinmóður að prinsinn kæmi sér að efninu. 
"Hafðu ekki áhyggjur, göfugi prins" kvað þá Járngrímur og brosti til hans hughreystandi. "Ég skil fyrr en skellur í tönnum hvaða vanda þér eigið við að etja. Víst hafið þér greitt mér vel fyrir greiðann og eins er konungur í litlum metum hjá þessum vesæla manni og jafnvel enn minni metum en víðast hjá öðrum. Vel sé ég það að ást yðar er ung og heit og enn man ég þann tíma er ég var sjálfur ungur maður og elskaði unga konu, afar heitt. Því er það ljúfasta skylda mín að veita yður lið mitt í vandræðum yðar og getið þér verið alveg rólegir því að ég er sagður hafa gott lag á smíðajárni og tólum og ætti ekki að verða skotaskuld úr því að losa ykkur við hinn óumbeðna förunaut, ef ég má leyfa mér að taka svo til orða". Hinu unga pari létti stórum og mærin fríða hló meira að segja lágt. Prinsinn gekk til Járngríms og tók þakklátur í höndina á honum þótt að Járngrímur væri honum langtum minni að tign, svo feginn varð hann. Járngrímur lét sér vel líka hið alþýðlega fas prinsins. 
"Ég biðst afsökunar herra" mælti þá Líkjör héluskeggur "en það er víst ekki við hæfi að við félagarnir gínum hér yfir aðgerðinni. Segðu mér Járngrímur smiður, er hér nokkurt húsaskjól að finna í grenndinni, hvar við gætum dvalist við á meðan?". 
"Þið gætuð sem best farið hér áfram eins og hálfrar mílu reið. Þá komið þið að húsum Reyðs bónda, en sá er góður kunningi minn. Hann mun vísast til veita ykkur skjól fyrir regninu í hlöðu sinni og hans sæla húsfreyja jafnvel bera ykkur veitingar ef þið nefnið við hana nafn mitt. Eins getið þið geymt fararskjótana í hlöðunni hjá ykkur". 
"Gott er að heyra" sagði Líkjör héluskeggur. Hann benti Grefli hinum rauðfexta að fylgja sér og þeir hurfu út í regnmyrkrið. Járngrímur nuddaði saman lófum og brosti við hinu ástfangna pari. "Þið getið hengt af ykkur slárnar þarna á þvertréð. Ég ætla að hlaupa hér bakatil og ná í brennifóður á eldinn til að kynda upp. Ykkur mun hlýna strax og bálið fer að loga". 
"Frækni smiður, leyfðu mér að hlaupa eftir viðnum svo að ég verði þér að einhverju liði" sagði þá Jafet prins. 
"Það er óþarfi, göfugi prins, en ef þú endilega vilt þá er staflinn undir dúki aftan við hjallinn" sagði Járngrímur. Prinsinn brá yfir sig hettunni og hljóp út í regnið. Mærin Una settist á koll og barði sér til hita. Járngrímur beindi orðum sínum að henni. 
"Fríðasta prinsessa, víst er það sneypulegt fyrir jafn göfuga ungfrú og þig sjálfa að fletta þig klæðum í húsum ókunnugs karlfausks eins og ég er, en hjá því verður ekki komist að ég skoði gripinn ef ég á að eiga við hann. Ég vona að þú trúir mér þegar ég segi að sá er mér hinn óljúfasti hluti verksins. Bið ég þig að ímynda þér að ég sé systir þín, þjónustustúlka þín til baðathafna eða önnur sú persóna sem þú treystir vel. Ég heiti þér því að ég mun ekki misnota aðstöðu mína eða gerast um of djarfur við þig á nokkurn hátt". Una brosti dauft en var þó sem birti til í kofanum. Þegar hún tók til máls var rödd hennar allt í senn, skær, blíð og mjúk. 
"Kæri Járngrímur, þú frægastur meðal smiða. Ekki stendur mér beygur af þér, ágætur maður sem þú virðist. Ekki dreg ég dul á það að helst vildi ég sleppa við gjörning þennan, en til mikils er að vinna og því læt ég mig hafa það. Fyllilega treysti ég þér fyrir höndum þínum, að þær snerti málminn en láti hörund mitt í friði eftir því sem mögulegt er". 
"Stórlega léttir mér að heyra það" mælti Járngrímur. "En gleymdu því ekki heldur að þinn ágæti unnusti og prins verður þér til halds og trausts á meðan". Í þeirri svipan kom Jafet inn úr hríðinni með fangið fullt að eldiviði. Járngrímur tók við staflanum og raðaði úr honum í eldstóna. Kveikti hann með eldfærum í þunnum viðarflísum og stakk á milli kubbana og brátt tók að loga í stónni. Hvatti smiðurinn eldinn með fýsibelg. Allt þetta gerði hann fljótt og fumlaust. Innan skamms logaði glatt í stónni og fór nú að hitna í kolunum. Meðan hann vann kvað hann þessa vísu: 
Glæðst þú logi, gára blíður, glitra þýður
gæddu þér á drumbum góðum
dátt þér leikt'í dýrum glóðum
dansa sem þinn herra býður.
Járngrímur tók steðjann ofan af smíðaborðinu og hreinsaði önnur tól af því. Svo sagði hann: 
"Hér er best að göfugust prinsessann leggist. Mætti ég náðarsamlegast biðja hana að fara úr pilsum sínum og slá svo að ég geti lagt mat mit á smíðastykkið". 
Jafet hefði við aðrar kringumstæður móðgast við beiðni smiðsins en vissi vel að ekki varð hjá þessu komist. Una fór úr slánni með hægð og lagði hana á kollinn. Jafet tók af sér slána því farið var að hitna í kofanum. Mærin Una hikaði við en fór svo úr ytra pilsinu, sokkum og skóm. Var hún nú í silkitreyju og undirpilsi einum fata. Hún horfði eilítið skelkuð á Járngrím þar sem hann stóð við smíðaborðið og horfði fjarrænum augum út í loftið. Jafet prins faðmaði hana að sér og strauk um axlir hennar og vanga. 
"Svona dúfan mín ljúfa. Ekki skulum við gefast upp þó á hólminn sé komið. Hugsaðu um þær unaðsstundir sem framundan eru þegar þú ert frjáls af pyndingatæki föður þíns. Það er síðasti hlekkurinn sem þú þarft að brjóta af þér til að verða frjáls sem fuglinn. Þessi góði smiður, hann muntu aldrei sjá aftur og ég ekki heldur. Ef Líkjör fengi að ráða myndi hann drepa smiðinn að loknu verkinu til að enginn væri til frásagnar af blygðun þinni. Ég vissi hinsvegar að það myndi falla þér þungt og því bannaði ég honum það. Þessi nótt er upphafið á okkar fagra ævintýri, ástin mín, þó heldur sé hún nöturleg". Una leit djúpt í augu hans. 
"Ó, hve ég ann þér" sagði hún andvarpandi. "Þó þarf ég varla hughreystinga þinna við, því ekkert vil ég frekar en vera laus við þennan bölvaða fylgifisk minn. Vertu rólegur, ástin mín, und mín og hjarta munu sleppa ósködduð frá gjörningi þessum og þá loks getum við verið saman ein". 
Þau töluðu lágt en Járngrímur heyrði samt til þeirra, því eyru hans voru afar næm eftir að hafa 
hlustað eftir hvini vindsins í laufguðum krónum trjánna. Hann mælti: 
"Látum nú hendur standa fram úr ermum, fyrr en hófaskellir konungsmanna heyrast í hlaði. Eldurinn verður brátt heitur og tengurnar bíða þess að klípa járnið". Prinsessan Una og prinsinn Jafet kysstust að lokum og Una fór úr síðara pilsinu. Jafet og Járngrímur hjálpuðu henni að leggjast á smíðabekkinn. Var þar hart að liggja en Járngrímur lagði hálm undir höfuð hennar svo henni mætti líða betur. Þá loks gat að líta hið stálslegna skírlífsbelti er hinn harðráði konungur hafði látið festa á dóttur sína. Járngrímur fór höndum um það og var erfitt að ráða í svip hans. Jafet horfði dáleiddur á hina fríðu fætur, hné og mjaðmir unnustu sinnar. Voru þeir fagurlega sveigðir, fæturnir nettir, kálfarnir mjúkir, lærin ávöl og breið. Hafði hann ekki áður séð jafn mikið af hörundi Unu. Var hún jafn fagurlega vaxin og hún hafði fagurt höfuð. Varð Jafet skyndilega mjög heitt, jafnvel heitara en ástæða var til þó að vel væri kynt í kofanum. Gat hann ekki stillt sig um að strjúka eftir öðru lærinu en kippti að sér höndinni þegar hann sá að Unu féll það miður. Járngrímur skoðaði beltið hátt og lágt, tók hann í það og rykkti og fór með fingrunum um öll þess samskeyti. Þá mælti Járngrímur: 
"Nú er illt í efni. Hafi ég látið á mér heyra að auðvelt yrði að losa um stykkið verð ég nú heldur að draga í land með það. Þannig er mál með vexti að belti þetta er engin hrákasmíði heldur er það rammgert eins og framast er unnt og hefur nú konungurinn svo sannarlega gert mér erfitt fyrir. Það sem verra er að ég kenni fangamark smiðsins, það er letrað hér með grönnum línum. Þetta er fangamark völundarsmiðsins mikla, Darralásar, en enginn er honum framar í smíði nokkurra tóla eða tækja. Hygg ég nú að verkið muni taka alla nóttina og jafnvel þá er óvíst að ég hafi betur í rimmunni við beltið". 
Prinsinn Jafet reyndi ekki að leyna sárindum sínum og mikil skeifa kom á fríðan munn hinnar hárfögru Tinnulokku. Prinsinn gerðist nú tortrygginn og sagði: 
"Hvar er nú þetta fangamarkið, ekki fæ ég séð það. Ertu eftilvill að falast eftir frekari greiðslu, slóttugi maður?". Járngrímur varð harður á svip og mælti hvass: 
"Enga frekari greiðslu kæri ég mig um og ekki er ég að blekkja yður, ágætasti prins. Ef þú beygir þig niður og horfir skáhallt á lífbeinsflötinn sérðu greinilega stafina H og D, en þeir stafa nafn Hráreks Darraláss. Stafir þessir eru raunar dæmi um snilli þess manns og hagleik. Hefur hann gert þá þannig úr garði að þeir eru huldir auganu nema glampi á þá við ákveðið horn". Prinsinn Jafet beygði sig niður og sá þá sér til undrunar stafina skýrt og vel. Beit hann þá á jaxlinn og þagði. Járngrímur hélt áfram ræðu sinni. 
"Ekki er um það deilt að Darralás þessi er færastur allra völunda í heimi hér og er óvíst að annar hans jafnmaki muni uppi verða í marga mannsaldra. Hefur hann smíðað ósökkvandi skip, sverð hverra egg verður aldrei dauf og lása sem fár þjófur getur narrað til að ljúkast upp. Sagt er að hann hafi smíðað sér fuglsvængi til að fljúga við og örvar sem ætíð hæfa marks. Segja sumir að hann sé göldróttur svo lygileg sem sköpunarverk hans eru. Hefur nú Darralás gjört konungi þetta belti sem eg ætla að seint muni undan láta". 
"Hvað er þá til ráðs" mælti prinsinn Jafet hrærður og reif í hár sitt. "Mun þá mærin Una þurfa að burðast með beltið á mjöðmunum alla sína daga?". 
"Æðrastu ekki, kæri prins" mælti Járngrímur. "Það er ekki á margra vitorði en ég og Hrárekur Darralás lærðum hjá sama meistara í þá fyrri daga og vorum vel kunnugir. Má segja að við höfum keppt um hylli okkar góða meistara og eftilvill veitt hvorum öðrum einhverjar skráveifur. Örlögin höguðu því þannig til að mér auðnaðist aldrei að ljúka námi mínu og komast í gildi, ætla ég ekki að rekja þá sögu hér. En Darralás gekk í þjónustu konungs og hefur stundað list sína undir verndarvæng hans síðan". 
"Þetta var allnokkur saga" sagði Jafet "en hvað um beltið?". Járngrímur brosti að fávisku prinsins. 
"Niðurlag sögunnar er þetta: þar eð við þessi vesæli maður og Darralás lærðum hjá sama meistara, vorum þá kallaðir jafnokar, er enginn sem veit meira um handbragð hans en einmitt ég. Því ætla ég að freista þess að losa af beltið og beita til þess allri minni kunnáttu og ráðkænsku. Má með sanni segja að framundan sé mín síðasta glíma við völundinn mikla". Ekki varð þessi yfirlýsing til að kæta þau Jafet og Unu. Jafet gekk eirðarlaus í hringi með hendur fyrir aftan bak en Una klæddi sig í pilsin þegjandi og reyndi að verjast tárum. Járngrímur tók til máls. 
"Mér virðist það heillavænlegast að reyna að klippa á stykkið og jaga það í sundur. Ekki líst mér að glíma við lásinn því hann er hin mesta dvergasmíð. Mun ég brýna klippur mínar og tengur og láta reyna á hve hart er kóngs stál". Mærin Una og Jafet féllust þögul í faðma. Smiðurinn Járngrímur tíndi til tengur sínar, liðkaði þær og brýndi. Kvað hann þá þessa vísu. 
Dýr er smíði Darralásar, dágott stálið
deig er töngin, sterkur áður
gamall armur, gigtarþjáður
geiglaus samt eg kyndi bálið.
Þegar hann þóttist reiðubúinn benti hann Unu hinni fögru að leggjast á ný, en hún lá í faðmi Jafetar. Mælti þá mærin til hins ungfríða unnusta síns: 
"Sökum ráðstafana föður míns höfum við aldrei notist og mun svo ekki verða fyrr en af mér er stálbeltið. Hvorki hef ég notið þín né nokkurs karlmanns annars, en vil þó engan hafa annan en þig. Aldrei hafa fagrar hendur þínar eða hendur annarra manna leikið um mitt hvíta hörund, aldrei hafa ljósbrún augu þín eða augu annarra manna litið mína blygðunarstaði. Finnst mér því réttast að standa dyggan vörð um sakleysi mitt og hreinleika þar til sú stund kemur að við verðum eitt, prinsinn minn. Vil ég því helst að þú víkir úr húsum Járngríms smiðs meðan hann losar af mér beltið, því um leið og beltið er af myndi nekt mín opinberast þér á ótímabæran hátt. Mér stendur á sama um hinn aldna smið því að ekki munu leiðir vorar skerast á ný og ekki stendur hann mér nær sem þú. Ekki geri ég þetta af andúð við þig eða ótuktarskap heldur geri ég þetta til að fegra enn þá stund er við eigum fyrsta saman tvö. Gjarnan vil ég að þú berjir að dyrum endrum og eins í nótt. Mun ég þá kasta hulu yfir mig en Járngrímur ljúka upp fyrir þér. Vona ég að þú verðir sáttur við þetta ráð mitt, ástin mín eina, og sért mér ekki reiður fyrir framhleypnina". Jafet prins svaraði henni á þessa leið: 
"Ekki kemur mér til hugar að reiðast svo ágætu ráði. Víst mun það auka á sælu vora á hinum fyrsta fundi að hafa aldregi fyrr snert hvors annars hörund eða séð. Mun ég þegar hverfa úr kofa þessum og dvelja hjá riddurum mínum í hlöðu Reyðs bónda. Mun ég líta til þín með reglulegum hætti og gaumgæfa að þér sé óhætt og líði vel". Er hann hafði mælt þetta kysstust þau snöggt og hvarf hann svo út í náttmyrkrið með hettuna yfir sér. Mærin Unda felldi pilsin og Járngrímur hjálpaði henni upp á smíðabekkinn. Var henni rórra að unnusti hennar sæi hana ekki svo fáklædda. Smiðurinn Járngrímur þreifaði fyrir sér á beltinu og mælti: 
"Ekki mun það verða þér til skemmtunar, tignasta prinsessa, þegar ég hef átökin við hið rammgjöra belti. Heldur mun ég taka á og skekja tengurnar og eins hita þær áður en þær merja stálið. Mun ég klemma beltið fast á milli þessara þvingukjafta til að halda því kyrru en smeygja rökum segldúki milli hörunds og beltis svo að þú brennist ekki af hitanum. Láttu mig vita ef þér verður of heitt og mun ég þá slökkva vatni á dúkinn. Eins get ég slökkt vatni á treyju þína og brjóst ef þér gerist of heitt". Una jánkaði þessu. Stundi hún við þegar Járngrímur smeygði dúknum milli læra hennar, kviðs og beltis. Slökkti hann vatni þar á. Tók hann svo sjóðandi töng, herti hana í tunnu fullri af vatni svo gufan streymdi af og hóf að klippa á beltið. Gerðist nú mjög heitt og gufumettað í skálanum. Járngrími fór vísa um munn þá hann kleip: 
Gufustrókar gjósa heitir, grástál óma
gramur mjög ég málminn elti
skek og hristi skírlífsbelti
skal nú frelsa meyjarblóma.
Beitti hann töngum sínum á beltið dágóða stund. Hafði hann sjö tengur við höndina, hitaði sex þeirra í eldi en herti þá sjöundu og skar með stálið. Gekk honum seint og illa að merja málminn því hann var úr hvítastáli er hafði verið hert tuttuguogtvisvar við glóandi kolaeimyrju, en það er besta leiðin til að verka óvinnandi stál. Svitinn bograði af smiðnum og hann stundi þungan undan átökunum og blés. Var nú orðið sjóðandi heitt í kofanum því að Járngrímur hvatti eldinn í sífellu til að herða tól sín betur. Slökkti hann vatni á sjálfan sig og meyna Unu en var þeim þó báðum funheitt. Skorsteinninn hafði ekki undan svo að sótreykur blandaðist gufumettuðu loftinu í kofanum. Var næstum orðið ólíft af brækju er Járngrímur lagði frá sér tengurnar. Mærin Una hóstaði og stundi og bar sig aumlega. Leysti Járngrímur þá af henni þvingurnar, deyfði eldinn og opnaði út. Var smiðurinn þá orðinn allmóður af látunum. Settustu hann og mærin Una í dyragættina og horfðu út í náttmyrkrið en hlustuðu á samfelldan nið regnsins, snarkið í hinum firnaheita eldi og andardrátt hvors annars. Lét Járngrímur smiður sér vísu um munn fara: 
Beit og kramdi, breiðust klippan, bruddi huguð
barðist snarpt við stálið fróða
tapaði þar töngin góða
tannlaus, skökk og yfirbuguð.
Lengi sátu þau og mæltu ekki orð af munni. Kom þá prinsinn Jafet þar að í fylgd með hinum rauðfexta risa Grefli. Una dró til sín slá og lagði yfir fótleggi sína.. 
"Hví sitjið þið þar?" mælti prinsinn hissa. 
"Við sitjum og hvílum lúin bein" svaraði Járngrímur. 
"En árans beltið, er það af?" spurði prinsinn. 
"Beltið situr sem fastast" svaraði Járngrímur með hægð. 
"Og hverju má það sæta?" kallaði prinsinn æstur. Járngrímur dró í nokkra stund að svara honum. Svo mælti hann og var dimmur blær á rödd hans. 
"Beltið at tarna er í senn hart sem grjót og seigt sem leður. Hef ég nú eyðilagt mínar bestu tengur til einskis. Megnuðu kraftar mínir og kjaftar tanganna aðeins að gera dæld í beltið þar sem önnur járn hefðu undan látið. Er það trú mín að ekkert geti unnið á þessu stáli". Þegar Tinnulokkan heyrði þetta fór hún að hristast með ekkasogum en prinsinn Jafet strauk tárin af hvörmum hennar og faðmaði hana að sér. 
"Gefstu þá upp við svo búið?" spurði hann. 
"Síður en svo, háttvísi prins" svaraði Járngrímur. "Þó að orrustan sé töpuð er stríðið í algleymingi. Ljóst þykir mér að beltið verður ekki sigrað með aflsmunum en aðrar leiðir standa til boða. Verður næsta úrræði mitt að reyna að spenna upp lásinn með lagni og opna þannig beltið. Samt verð ég að fara afar varlega til að eyðileggja ekki lásinn. Ef hann skemmist er útilokað að beita örþrifaráðinu, en það er að reyna að ljúka honum upp með lykkjum og lagni". 
"Hve langan tíma hyggur þú það taki?" spurði prinsinn. 
"Drykklanga stund og hálfu betur" svaraði Járngrímur annarshugar. Prinsinum geðjaðist ekki að svarinu en þótti sýnt að smiðurinn hefði sagt sitt síðasta um það mál. Kyssti hann unnustu sína létt á ennið og fór af stað aftur. Fann hún af honum súran þef því hann hafði sest að drykkju með lífvörðum sínum. Smiðurinn Járngrímur stóð upp og hjálpaði Unu að rísa á fætur. Setti að henni beyg er hún leit smíðabekkinn en lagðist þó á hann. Járngrímur festi á hana þvingurnar og grandskoðaði beltið í nokkurn tíma. Milli þess sem hann rannsakaði smíðagripinn hvatti hann eldinn með fýsibelg. Tók hann nú hamar, fleyga og spennur hönd sér og reyndi að hagga hnoðum þeim er héldu beltislæsingunni saman. Erfiðaði hann í langan tíma við hnoðin og tókst að lokum að losa eitt þeirra en gat ekki náð því úr þó hann hamaðist af alefli. Var hann orðinn kófsveittur og fór úr treyjunni til að kæla sig. Undraðist Una hve hann var stæltur og þróttmikill. Hafði hann breiðar og sterklegar axlir, þykka brjóstvöðva og harðan kvið. Virtist henni nú smiðurinn mun yngri en hún hafði áður talið. Sá hún líka það sem olli henni svo mikilli angist að hún hljóðaði hátt: en það var að yfir brjóst hans og bak voru ótal svört svipuför og flekkir áþekkir brunasárum. Virtist henni sem hörund hans allt væri alsett gömlum hrufum og skeinum. Er Grímur heyrði kvein hennar bjóst hann til að fara í treyjuna aftur en Una brá skjótt við og sagði: 
"Frekar en að hylja lýti þín klæðum, veittu mér þá auðmjúku bón að segja mér hvaða maður eða menn hafa farið svo illa með þig. Undrast ég slíka illsku að einn maður geti veitt öðrum svo hræðilega áverka". 
"Fús vildi ég veita þér bón þína, kinnfagra hátign" sagði Járngrímur "en hygg ég að betur sé borgið sálarró þinni að vita það ekki". 
"Kvel mig ekki með óvissunni, kænlegasti smiður" sagði þá prinsessan "því ég verð að fá að vita hvaða dári í mannsmynd hefur sært þig svo illa. Ég grátbið þig að segja mér það. Þér er engin þörf á að halda hlífiskildi fáviskunnar yfir mér því mig þyrstir í að fræðast um veröldina, líka þá veröld sem mér hefur verið hulin fram að þessu. Hafðu í huga þér að ég hef lifað alla mína daga í lítilli veröld innan í veröldinni, girtri voldugum veggjum, og aðeins fengið að heyra það og sjá sem aðrir vildu að mér bæri fyrir augu og eyru. Það var hinn ljúfi Jafet prins sem sýndi mér út fyrir veggi hallarinnar og fræddi mig um heiminn og kann ég honum ævinlega þökk fyrir það". 
"Fyrst þú gengur svo hart á eftir mér skal ég segja þér það, hugprúða mær, þótt þér muni óljúft þykja. Voru það riddarar konungs föður þíns, að undirlagi hans sjálfs, sem veittu mér þessi sár". Prinsessan Una andvarpaði, beit á jaxlinn og var þögul. Svo sagði hún ákveðin: 
"Sárt er mér að heyra þetta, þó að mig hafi grunað það. Sannleikurinn er sá að allt frá frumbernsku hef ég talið föður minn vera allra manna mestan og mætastan en nú á síðustu misserum hefur hver blekkingin afhjúpað aðra. Veit ég nú að hann er bæði miskunnarlaus, grimmur og gráðugur meira en sæmir í fjármuni, metorð og meiðingar. Er óvíst að jafn slæmur konungur hafi ríkt yfir landinu áður og eg em dóttir hans. En segðu mér nú söguna alla, aðdragandann að henni og ástæður og dragðu ekkert undan. Því sjálfsagt er saga þín samhljóða sögum ótal annarra manna er hafa mátt þjást í ríki föður míns og fýsir mig nú að heyra eina slíka. Ég bið þig ágætasti smiður að veita mér þetta litla sem ég bið. Er það minna að þú opinberir mér lítið brot úr fortíð þinni en að ég opinberi þér saklausa meyjarnekt mína alla". Járngrímur leit til prinsessunnar og var ekki laust við að velþóknunarblik kæmi í augu hans. 
"Sem þú biður svo vel skal ég segja þér þá ómerkilegu sögu. Hitt þykir mér merkilegra hve skörunglega þú tekur til máls. Eru það augljóslega ljótir kvittir lyginna tungna að prinsessur þær er í kóngshöllum dafna séu leiðar og lítt fyrir ræður". Brosti hann til Unu en hún tók orðum hans ekki illa því að henni féll dável við hann. Kvað þá Járngrímur: 
Mælti til mín mærin unga, mjúkum rómi
"mætti ég um sár þín heyra
fýsir mitt að frétta eyra
fátt það heyrð'í konungsdómi".
"Eins og ég sagði enum fríða prinsi" hélt Járngrímur áfram um leið og hann vann við beltið "vorum við Darralás í læri hjá sama meistaranum. Nafn meistarans skiptir ekki máli en hitt get ég sagt þér að hann var mikilsvirtur og dáður fyrir smíðakúnst sína og efnaður vel. Get ég vel leyft mér að halda því fram að hann hafi verið hinn ágætasti maður, enda er fátt sem gleður dauða meira en þegar þeim er hrósað. Það sem eg hermdi hinum hágöfga prinsi ekki var að við Darralás felldum hugi til sömu stúlkunnar. Er þetta hin elsta harmsaga er mannkyni er kunn, þá er tveir sveinar unna sömu meynni. Silfrinhærð var hún og sólbjörtum augum skartaði hennar fríða andlit. Góðhjörtuð var hún og brosmild og allra kvenna hugljúfust. Var hún dóttir óðalseiganda skammt fyrir utan bæinn. Var það lítil von fyrir lærlingsstráka eins og okkur að geta beðið hennar. Því var hinsvegar þannig farið að hinn aldni meistari okkar var barnlaus og óvíst hvernig hann ráðstafaði arfi sínum. Vissum við báðir að sá okkar er ynni hylli hans og yrði hans hægri hönd myndi í raun ganga honum í sonar stað og hljóta arf hans, stöðu og virðingu. Jók þetta enn á kapp vort sem var ærið nóg fyrir. Eins og ég tók fram vorum við nokkurnveginn jafnvígir á smíðalist og hallaði frekar á mig en hitt. Hitt var og satt að Darralás var verr skapi farinn en ég og minni maður á ýmsan hátt. Átti hann það til að taka illskuköst og kasta hlutum og brjóta eða þá sitja þögull uppi á herbergi sínu svo dögum skipti út af einhverjum smámunum. Eins var hann lyginn og undirförull þegar honum þótti það henta. Þetta vissi hinn aldni meistari okkar mætavel og var hann því elskari að mér en Darralási. Þegar líða tók að því að við þreyttum lokaprófið fór Darralás heldur að óttast um hag sinn því hann var óvitlaus og sá að meistarinn var mér hlynntur. Tók hann þá til bragðs eitt óþverraráð sem ég skal nú segja þér frá". Er Grímur mælti þetta var dyrunum hrundið upp og stóð þar prinsinn Jafet með manndrápssvip. Voru augu hans rauð og reikult sporið. Stormaði hann inn og Líkjör héluskeggur skammt þar á eftir, troðandi sér í pípu. 
"Jæja mannfýla" skyrpti prinsinn út úr sér "ertu þá loks búinn að losa bévítans beltið?" 
"Því miður gengur það seint" svaraði Járngrímur. 
"Já gengur það seint" sagði prinsinn háðskur, vagaði til Unu og beygði sig yfir hana. "Hvað segir þú, ástin mín?" sagði hann við hana sætri röddu eins og móðir sem talar við ómálga barn sitt. 
"Ég hef það þolanlegt, ljúfi prins, eins gott og hægt er við þessar aðstæður" svaraði Una og reyndi að láta ekki ramman þefinn af prinsinum slá sig út af laginu. "Hitt þætti mér betra að þú teygðir þig eftir slánni þarna og hyldir með henni nekt mína, sem við töluðum um". Prinsinn reisti sig snögglega upp og fyrtist við. 
"Ekki fæ ég skilið það" galaði hann "að þú viljir fela þig fyrir þeim er þú ætlar að helga líf þitt og limi en sé sama þó bláókunnugur gamall dóni fari um þig höndum löngum stundum, hálfnakinn". Er hann sagði þetta greip hann þéttingsfast um annað brjóst Unu svo hún kveinkaði sér við. "Kalla ég þetta óeðli hið mesta og tek ekki þátt í þessu lengur. Líkjör! Kallaðu á Grefil og seg honum að hafa hestana til reiðu. Nú ríðum við á braut en leysum beltið af seinna. Þú þarna smiður. Leystu þegar klemmurnar af heitmey minni og hjálpa henni að rísa á fætur". Grímur skoðaði prinsinn örstutta stund en leit svo til prinsessunnar Unu hvar hún lá. Mátti sjá angistardrætti í andliti hennar og var hún greinilega á báðum áttum hvað skyldi gera. Kappinn Líkjör hafði kveikt í pípu sinni. Hann dró að sér og blés út bláu reykskýji og hafði ekki kænskuleg augun af Járngrími á meðan. 
"Ég bið þig auðmjúklegast afsökunar á að blanda mér í ákvarðanatöku þína, hátign" sagði hann og enginn auðmýkt var í rödd hans "en það fól mér faðir þinn að reyna að ráða þér heilt þegar ég gæti og vilji hans er jú verksvið mitt. Virðist mér smiður þessi vera ærlegur maður og ólyginn og hygg ég það vera satt sem hann segir að belti þetta sé hin besta smíð gjörð af Darralási, hvers nafn er kunnugt jafnvel útlendingnum mér. Vel gæti ég trúað því að Járngrímur væri eini maðurinn í allri veröldinni sem gæti losað um beltið, því hann er kunnugari handbragði Darralásar en nokkur annar. Þú tækir því mikla áhættu ef þú færir nú á braut með beltið enn spennt á ena fögru unnustu þína, því aldrei getum við fæti stigið í þetta land aftur. Eða hvað skal hún gagnast þér svona?". Jafet var óður af bræði en skynjaði samt að héluskeggur hafði nokkuð til síns máls. Mælti hann þá: 
"Gott og vel, ég verð þá kyrr enn um sinn". Nú beindi hann orðum sínum að Járngrími og var hastur við hann. 
"Haltú afram verki þínu og vinn það af elju. En varastu að gerast nærgöngull við ástkonu mína hina Tinnulokkuðu því ella mun ég drepa þig og fleygja hræi þínu fyrir úlfa. Heyrir þú það, Járngrímur smiður?". Járngrímur drúpti höfði. Héluskeggur glotti, kláraði pípuna og fór. Jafet kyssti létt á hönd Unu og hvarf sömu leið. 
"Ekki er nú prinsinn minn sjálfum sér líkur núna" sagði Una titrandi röddu en Járngrímur lokaði hurðinni. "Hef ég ekki séð hann svona áður" bætti hún við. Járngrímur kvað: 
Hver einn sína drykkju hefur hýr og glaður
harma sína seinna gráta
aðrir meðan óðast láta
ölið er hans innri maður.
Barðist hann nú dágóða stund við beltið og þögðu þau bæði. Þá sagði Tinnulokka: 
"Hvaða óþokkabragð var það sem Darralás beitti þig? Leyfðu mér nú að heyra hvernig sagan endar". Járngrímur þerraði svita af enninu og brosti dauft. 
"Ekki veit ég hvernig sagan endar, stúlkan mín. En hitt get ég sagt þér hvernig Darralás brá fyrir mig fæti. Réttast er að ég reyni að vera óvilhallur og segja frómt frá og þá einnig frá mínum eigin glappaskotum. Því að skömmu áður en þessu bar við hafði ég hafið að hitta stúlkuna á laun er hún fór í skógarferðir, en hún hafði mikið yndi af útreiðum. Ræddum við margt saman og leist báðum hitt vel. Saklausir voru þessir fundir okkar því hvorugt þorði að gerast frekt. En einhvernveginn hefur Darralás orðið þessa áskynja, þó ekki væri nema af fasi mínu, því ég var í senn utan við mig og alsæll þessa viku. Tók hann nú eitt af sínum víðfrægu brjálæðisköstum og grenjaði hátt, því að nú virtist honum öll von úti, hjarta stúlkunnar unnið og arfur meistarans fyrir bí. Hugsaði hann ráð sitt alla þá viku". Járngrímur jós vatni á sjálfan sig og meyna Unu og hélt svo áfram. "Meistari vor hafði þá í smíðum reiðtygi handa föður þínum. Voru það gullfalleg reiðtygi og glæsilegur hnakkur í stíl. Beislið var af silfri, fagurlega útskorið með myndum af refaveiðum og skreytt dýrum rúbínum. Taumurinn var fléttaður úr fíngerðum gullþráðum. Hnakkurinn var skreyttur með skínandi fögru skjaldarmerki, lýsigullsröndum og glóandi skrautsteinum. Voru þetta hin fegurstu reiðtygi er gerð hafa verið. Voru þau nær tilbúin er hér var komið sögu, því að krýna átti föður þinn til konungs seinna í vikunni. Hafði meistarinn lagt mikið fé og metnað í gripina enda voru þeir mikilvægur þáttur í krýningarathöfninni. Einn daginn voru þeir svo horfnir. Þetta var daginn fyrir krýninguna. Sem þú getur gert þér í hugarlund komst allt á annan endann. Vorum við Darralás báðir grunaðir en jafnvel mér kom ekki til hugar að stuldurinn væri verk hans, svo lágt datt mér ekki í hug að hann legðist. Máttum við báðir sæta þungum yfirheyrslum þann dag og öllum var þungt í skapi". Smiðurinn Járngrímur hætti nú að baksa við beltið en virtist hverfa um stund til endurfunda við minningarnar og mál hans var stirt. Una rak ekki á eftir honum heldur fylgdist með honum og hjartað barðist í brjósti hennar. Var hún forvitin og eftirvæntingarfull að heyra enda sögunnar en líka óttaðist hún að hafa vakið upp þá fortíðardrauga er betur mættu kyrrir liggja. Járngrímur kom skyndilega til baka úr draumkenndri þoku fortíðarinnar og brosti til Unu. Í eitt örstutt augnablik mættust augu þeirra og sáu þau langt inn í hvors annars sálir. Járngrímur lagði frá sér tólin og hélt áfram frásögninni. 
"Þrátt fyrir ringulreiðina þennan dag fór ég til fundar við bjarteygu stúlkuna mína. Hjá henni gleymdi ég öllum vanda og hugsaði ekki um annað og sá ekki annað en hana. Töluðum við lengi saman þennan dag og kysstumstum og föðmuðumst. Þessum eftirmiðdegi og þessum kossi mun ég aldrei gleyma og ef ég gleymi honum þá vil ég heldur deyja. Er ég yfirgaf hana um síðdegið, með miklum trega, hitti ég mér til mikillar undrunar hinn aldna meistara minn í skóginum. Mér féll allur ketill í eld, meistari, sagði ég, hvað ert þú að vilja hingað? Hann var mjög þungbrýndur og mæddur að sjá. Járngrímur, minn kæri sonur, sagði hann við mig klökkur. Darralás hefur fundið reiðtygin og bent riddurum konungs á þau þar sem þau liggja, í kistlinum í herbergi þínu. Leita nú riddarar konungs að þér með logandi ljósi um allt héraðið. Ég fylgdi þér hingað því ég vissi af hyggjuviti mínu um leynilega fundi þína við dóttur óðalsbónda. Ég fæ ekki trúað því að þú sért sekur um stuldinn heldur hygg ég að hér sé um vélar Darralásar að ræða. Hinsvegar get ég ekkert sannað og ekkert veitt þér lið. Ég get aðeins varað þig við hættunni og fært þér þessa silfurpyngju að skilnaði. Flýðu sonur, sagði hann, flýðu eins hratt og fætur toga úr ríkinu. Keyptu þér hest fyrir silfrið og komdu þér héðan á brott eins fljótt og þú framast getur. Annars munu þeir klófesta þig og guð einn má vita hvaða meinsemdir þeir hafa í hyggju fyrir þig. Hann faðmaði mig að lokum og sagði: vertu ávallt lærlingur minn og sonur, þrátt fyrir að námi þínu hjá mér sé nú lokið fyrr en eg hefði kosið. Vertu góður maður og gegn, hvar í heiminum sem örlagadísirnar láta þig hreppa höfn. Gerðu þann mann stoltan, er vildi gjarnan hafa verið þinn faðir". Járngrímur andvarpaði og leið inn í fortíðarlandið á ný. Una þorði tæpast að anda. Svo sagði hann: 
"En auðvitað hafði ég ekki það vit, ungur maðurinn, að fylgja fyrirmælum míns spaka læriföður, blindaður af ást sem ég var. Strax og við höfðum kvaðst hljóp ég eins og vindurinn til bjarteygar minnar og náði henni skammt frá læknum sem rennur frá lindinni fyrir ofan bæinn". Járngrímur andvarpaði aftur og mátti ekki mæla. Svo sagði hann: 
"Kæra mín, ég get ekki lokið þessari sögu, ég get bara sagt þér að hún endar illa. Gleymum nú öllum sögum og horfnum hörmum, einbeitum okkur að beltinu at tarna, það er öllu mikilvægara þessa stundina. Hefi ég nú með litlum árangri reynt að klippa það í sundur og spenna það upp. Á ég þá bara eitt ráð eftir og það er að reyna að ljúka upp lásnum með þjölum, lykkjum og vírum. Ef lásinn smellur opinn er raunum þínum lokið. Ef ekki smellur hann í harðlás og mun þá enginn mannlegur máttur getað opnað hann, ekki einusinni Darralás sjálfur. Ég spyr þig sjálfa, því að hér er um líf þitt að tefla: viltu að ég reyni mig við lásinn eða viltu frekar treysta því að finna annan smið, mér fremri, í enu kalda Hríðríki?". Una svaraði engu. Járngrímur sagði: "lokaúrræði þitt er að aflýsa flóttanum og snúa heim í höllu föður þíns. Þegar sá tími kemur að þú verður gift mun hann fá eiginmanni þínum lykilinn". Skelfingarsvipur kom á andlit Unu og hún hristi höfuðið svo hinir tinnusvörtu lokkar hrundu henni um axlir. 
"Nei, fyrir alla muni, reyndu heldur að opna lásinn. Aldrei mun ég snúa aftur, aldrei nokkurntíman. Allt skal ég þola nema það að játast á ný undir vald föður míns. Frekar skal ég ráfa um strætin í tötrum og biðja mér ölmusu. Reyndu nú að opna lásinn og megi réttlátur guð stýra hönd þinni við verkið". Járngrímur kinkaði hægt kolli. 
"Gott og vel, Þú hefur tekið þína ákvörðun. Ég er ekki trúfastur maður, en ef það er til nokkur guð, þá heiti ég á hann núna að hann veiti mér lið, en hverfi að endingu úr bænum mínum ella". Grímur sá að prinsessunni var mjög heitt og loddi svitastorkin silkitreyjan við hana. Hann losaði þvinguna, reisti Unu við, hneppti frá tölunum á baki treyjunnar og færði hana úr henni. Var þá mærin íklædd engu nema lífstykkinu. Tók hann svo smáar tengur, þjalir grannar, brugðnar lykkjur og víra sem höfðu verið beygðir á hinn furðulegasta máta. Dreypti hann þunnri olíu í lásinn og blés í hann á eftir. Hagræddi hann mjöðmum Unu í þvingunni og kveikti á fjölmörgum kertum og stillti upp allt í kringum þau svo vel varð bjart og sló rauðum bjarma á andlit þeirra. Settist hann loks á koll við hlið hennar og hóf gætilega að þreifa fyrir sér á lásnum með vírunum. Garfaði hann í lásnum góða stund. Una sagði þá skjálfrödduð: 
"Ó elskulegi Grímur, segðu mér hvað gerðist hjá læknum og þar á eftir, ekki gera mér þann óleik að æsa mig upp á sögum en hætta svo í miðju kafi. Ég bið þig, gerðu það fyrir mig". Járngrímur svaraði henni engu. Sagði þá Una grátklökk og mátti sjá glitra á tár á hvörmum hennar: "Segðu mér í nafni ástarinnar, sem hefur leikið mig svo grátt á nýliðnum misserum, segðu mér í nafni hennar sem ekki spyr að lögum en stendur langt ofar þeim, eins og þú ættir að vita manna best, segðu mér þetta eitt þó þú yrðir aldrei á mig aftur: hvað gerðist við ána og hvernig lýkur sögunni?". Járngrímur horfði til hennar og var heldur brúnaþungur. Una horfði á hann fögrum bónaraugum, andaði ótt og títt og bil var á milli rósrauðra vara hennar. Tveir silfurlækir runnu úr augunum niður á kinnar. Fingur Járngríms léku af öryggi í lásnum án þess að hann virtist gefa þeim nokkurn gaum. Hann kvað með dáleiðandi röddu: 
Upp við lind er unaðsreitur einihlíða
ávöl vötn við sólu skína
leit ég augum ljúfu mína
las úr blómum mærin fríða. 
Leit hún mig og lyftist brún á ljósum augum
lifnaði í bjóstum þráin
meðan lék sér málfríð áin
merlaði í bláum laugum. 
Blítt ég tók um báðar hennar bleiku hendur
brast mín rödd en sveið mitt hjarta
"sjáumst við nú síðast bjarta
sækja að mér grimmir fjendur". 
Grét hún sárt og gróf í lófum glóheitt tárið
gerðist votur rjóður vangi
mjúkt hún lá í mínu fangi
mæddur strauk ég silfurhárið. 
Varir saltar varlega ég vætti kossi
vék þá hennar fár að sinni
ör hún brást við alúð minni
ágerðist vor girndarblossi. 
Léku munnar ljúft um hins og liðu tungur
lét hún aftur augun fríðu
undi sér við ástarblíðu
ágerðist vort kossahungur. 
Leysti ég með leikni reim á lofnar klæði
losaði um andvörp meyju
af mér dró hún óðar treyju
ágerðist vort lostaæði. 
Kyssti ég á hvítann háls og hvelfdar varir
kossaflaumur fljóðið æsti
örmum sínum um mig læsti 
um mig fóru fingur snarir. 
Gróf ég hönd í Gerðar hár og greip um hnakka
gætilega lögðumst niður
flaug um loftið fuglakliður
fagurt kveld við lækjarbakka. 
Færði ég þá fríða dís úr fínni skyrtu
fiðurmjúkt á brjóstin kyssti
vindurinn í vötnin risti
vafurloga rauðrar birtu. 
Mælti til mín mærin unga, mjúkum rómi
"mitt er þitt, það votti sunna
aldrei mun ég öðrum unna
aðeins þér, minn ljúfi frómi". 
Svaraði ég samstundis af sönnum huga
"sannlega ég ann þér einni
engin þrá er okkar hreinni
eilíflega mun hún duga". 
Fórum bæði fljótlega úr flíkum öllum
funi brann í beggja skauti
allt um kring var orpið skrauti
ilmaði á rósavöllum. 
Nutumst við í næði undir næturskýlu
nærðumst hvort á annars eldi
sameinuð á sefsins feldi
sofnuðum í þeirri hvílu. 
Um leið og síðasta erindið flaut af vörum Járngríms small hátt í lásnum og skírlífsbeltið opnaðist. Á sömu stundu leiftraði elding og húsið skalf af geysilega öflugri þrumu. Járngrímur skrúfaði þvinguna af á augabragði og losaði beltið af Unu. Hann strauk höndunum yfir skapahár hennar og kyssti svo varlega á þau. Hann hvíslaði: 
Líkust ertu ljúfri minni lokkafríðri
ljós er bráin, silkibarmur
sæll er nú minn sári harmur
sveipa ég þig ástúð blíðri. 
Una teygði upp til hans hendurnar. Hann tók um þær og dró hana að sér svo að hún sat andspænis honum uppi á smíðabekknum. Munnar þeirrar mættust í óskaplegum kossi, tryllt hjörtun dældu sjóðandi blóði um líkami þeirra. Önnur þruma lét að sér kveða og í kjölfar hennar kom hellidemba. Regnið fossaði niður úr himninum sem aldrei fyrr. Una Tinnulokka og Járngrímur kysstust, föðmuðust og frýstu eins og lafmóðir hestar. Hún sökkti fingrum sínum stynjandi í bak Járngríms en hann strauk henni ákaflega frá lærum, mjöðmum og upp á hnakka. Hann sleit reimarnar á lífstykki hennar eins og þær væru grasstrá og fleygði því út í horn. Una kyssti og beit herðar hans og brjóst og losaði um buxnastrenginn. Enn ein þruman skók húsið og hver eldingarblossinn elti annan. Niður regnsins hafði nú breyst í háværan gný. Járngrímur fór varlega höndum um brjóst hennar, saug geirvörturnar og lét tunguna leika um þær. Hvorugt mátti mæla orð af munni fyrir frygð. Járngrímur ýtti sundur lærum Unu og stýrði getnaðarlim sínum að skauti hennar. Hún kveinaði lágt þegar hann þrýsti sér inn í hana. Svo spennti hún fæturnar fyrir aftan bak hans og gaf sig unaðinum á vald. Takturinn í samförum þeirra var hægur í byrjun en jókst jafnt og þétt. Járngrímur rumdi en Una gaf frá sér hálfkæfðar stunur og andvörp. Hljómfallið hækkaði, blóðhitinn nálgaðist suðumark, hjörtun slógu eins og hamrar í brjóstum þeirra, andlit Járngríms afmyndaðist í lostafullri grettu en svitinn draup af honum, Una stundi hátt og kallaði upp yfir sig af nautn, loftið lyktaði af holdi og girnd. Hver þeirra taug titraði og skalf af unaðssæld og vellíðan, þar til líkamir þeirra kipptust til og hristust í algleymi og óminnissælu. Ærandi þruma glumdi við og snörp vindhviða feykti hurðinni opinni. Þau ultu niður á gólf og lágu þar eins og slytti og börðust við að ná andanum. Regnið hrundi yfir þau og eldingarblossar gerðu kynjamynd úr nöktum líkömum þeirra. Þrátt fyrir lætin og hamaganginn færðist yfir þau friður þar sem þau lágu. Una skreið til Jángríms og lagði höfuð sitt á brjóst hans. Þau lágu lengi á kofagólfinu án þess að hafa ráð eða rænu á að loka hurðinni. Þrumuhríðinni linnti brátt og aftur hljómaði mildur regnniður. Járngrímur reis upp og tíndi saman föt Unu. Hann færði hana í rifið lífstykkið og skyrtuna eins og hún væri brothætt dúkka. Svo klæddi hann hana í pilsin og setti skó á fætur hennar. Að lokum klæddi hann sjálfan sig og lokaði hurðinni. Hann lyfti Unu léttilega upp, lagði hana við smíðabekkinn og breiddi slána yfir hana. Svo settist hann á koll hinumegun á kofanum og horfði á hana sofa. Eftir nokkra stund barði Líkjör að dyrum og gekk svo inn. Hann leit á Járngrím, sofandi Tinnulokkuna og stálgrátt skírlífsbeltið sem lá úti í horni. Hann brosti, strauk um skegg sitt og sagði: 
"Þú hefur staðið þig vel, Járngrímur smiður. Nú morgnar senn og tími er til kominn að halda af stað. Ég þarf ekki að útskýra fyrir þér að við komum hingað ekki og þú sást okkur aldrei. Er það nokkuð?". 
"Ég er ekki heimskur maður" svaraði Járngrímur. Líkjör beygði sig niður að Unu og strauk henni um vangann. Hún vaknaði og tók nokkra stund að átta sig á því hvar hún væri. 
"Erum við að fara?" spurði hún. 
"Prinsinn góði sofnaði með stútinn á vör" sagði Líkjör. "Hann er að vakna núna. Við skulum haska okkur". Hann studdi hana á fætur. Hún batt viðutan um sig slánna og virtist ekki taka eftir því að Járngrímur væri viðstaddur. Líkjör gekk út og Una fylgdi á eftir honum. Rétt í þann mund sem hún var að ganga um dyrnar snéri hún sér við og leit til Járngríms. Járngrími fannst hún fallegri en nokkurntíman fyrr. 
"En hva