Annals of Tigernach
Author: [unknown]

p.120

T489.0
K.u.

T489.1
Quies sancti Ciannaini Daim Liag. Is do tug Patraic a shoiscela.

Annal T490.

T490.0
K.uii.

T490.1
Quies epscuip Maic Caille.

490.2
Cath Cella Asnada i Muig Fhea, ubi cecidit Aengus mac Nad Fraich & uxor eius & Eithni Uathach ingen Cremthainn maic Enna Cendselaig. Illand mac Dungaili & Ailill a brathair & Eochaid Guinech & Murchertach mac Erca rig Ailigh uictores erant. Vnde dictum est:

Ad-bath craeb dos-bili moir
Aengus molbtach mac Nad Fraich,
facbadh la h-Illand na rath
'sin cath a Cell Osnad clain.
Illand ocus Muirchertach,
Ailill, Eochaid tend tolchar
ro chuirset cath Cell Osnad
re h-Aengus Muman molbthach.

-----

p.121

T490.3
Bass Muiredhaig Muindeirg, & Eochaid a mac a r-rigi n-Ulad.

Annal T491.

T491.0
Kl.ii.

T491.1
Zeno Augustus uita decessit anno septimo mense sexto. Hí mensés et sex menses Marciani addunt annum quem non numerant cronice.

Annal T492.

T492.0
K.ui.

T492.1
Anastaisius regnauit annos xxuiii.

T492.2
PATRICIUS ARCIEPISCOPUS ET APOSTULUS Hibernensium anno etatis sue centisimo uigessimo .xui. die Kl. Aprilis quieuit.

O genemain Crist ceim ait,
cethri cét for caem-nochaid,
teora bliadna sáera iar soin
co bass Patraic prim-apstail

Annal T493A.

This numbering, using 493A, is merely a device to keep the sequence of annals consistent with the Annals of Ulster. This sequence is itself uncertain.

T493A.0
K.uii.

T493A.1
Trasamundus Vandalus Vandalorum rex catolicas eclesias clausit et .cc.xx. episcopos exilio misit Sardiniam.

-----

p.122

Annal T493.

T493.0
K.u.

493.1
Cath Sratha.

493.2
Felix papa quieuit, cui successit Gelasius annos .iii.

Annal T494.

T494.0
K.uii.

494.0
Cath Taillten for Laignib ria Cairpre mac Neill.

Annal T495.

T495.0
K.i.

T495.1
Cath tanaiste Graíne, in quo cecidit Fraech mac Fidchadha rí Laigen Desgabuir, la h-Eochaigh mac Cairpri. Eochaid uictor fuit.

Annal T496.

T496.0
K.ii.

496.1
Quies Cuindedha maic Cathbadha .i. Maic Cuilind episcopi Lusca.

T496.2
Defectus solis apparuit.

T496.3
Expugnacio Duin Leathglaise.

T496.4
Gelassius quieuit.

Annal T497.

T497.0
K.iii.

T497.1
Romane eclesie, .xl.uiii. Anastasius papa ordinatus uixit annis .ii.

Annal T498.

T499.0
Cath Sleamna Midhe for Laignib ria Cairpre mac Neill.

-----

p.123

499.1
Mo Cháe Náendroma quieuit

499.2
Epscop Cormac in Ernide, comarba Patric, pausauit.

Annal T498.

T498.0
Ku.u.

T498.1
INgens terre motus Ponticam concussit prouinciam.

T498.2
Anastassius papa pausait.

Annal T499.

T499.0
K.ui.

T499.1
Romane eclesie .xlix. Simacus papa uixit annis .xu.

T499.2
Cath Cind Ailbe for Laignib le Cairpre mac Neill.

Annal T502.

T502.0
K.uii.

502.1
Cath Segsa ria Muirchertach mac Erca for Duach Tenga Uma ri Connacht, ubi Duach excidit. Unde Cend Faelad cecinit:

Cath Seghsa
ben do mnaib fordoruair.
robo cro derg ar cruisigh
la Duisigh íngin Duaich.
Cath Delge, cath Mucruma
ocus cath Tuama Druba,
la cath Segsa i dorchair
Duach Tenga Uma.

-----

p.124

Annal T503.

T503.0
K.i.

T503.1
Simacus papa inter multa eclesiarum opera quae uel a fundamentis creauit uel prisca renouauit ad beatum Petrum et Paulum et Laurentium pauperibus habitaculum construxit, et omní annó per Africam uel Sardiniam episcopis qui in exsilio erant pecunias et uestes ministrabat.

T503.2
Cath Droma Lochmuighe ria Laignib for h-Uu Neill.

T503.3
Feargus Mor mac Earca cum gente Dal Riada partem Britaniae tenuit, et ibi mortuus est.

T503.4
Eoghan Bel regnauit annis i Cruachain .xlii.

Annal T504.

T504.0
K.iii.

T504.1
Cath Inde Mori i crich Ua{folio 7a2} n-Gabla for Illand mac Dunlaing la Laigníu, in quo Murchertach mac Erca uictor erat.

T504.2
Bass escuip Iubair nono kl. Mái, cuius etas .ccc.iii. annorum erat.

-----

p.125

Annal T505.

T505.0
K.iii. Ku. Kui.

T505.1
Cerban escop o Ferta Cerbain mortuus est.

T505.2
Cath Manand la h-Aedhan mac Gabrain.

Annal T506.

T506.0
K.i.

T506.1
Bass Bruidhi maic Maelchon, rig Cruithnech.

T506.2
Bass Domanguirt maic Nissi righ Alban.

Annal T510.

T510.0
Kii.

T510.1
Cath Fremna Midhi for Fiachaig mac Neill ria Failge m-Berraidhe. Unde dictum est:

IN righ aile as-mberid
Fiachra mac Neill na celaidh,
is fair tar cremla cille
cath Fremna Midhi meabaidh.

Annal T507.

T507.0
K.iii.

T507.1
Cath Arda Coraind.

-----

p.126

T507.2
Bass Lughdach maic Laeghaire rig Temrach i n-Achad Fharcha .i. farcha tendtidhe do nim ros-marb iar n-diultad in Tailginn.

T507.3
Eochaid mac Muiredaigh obit. Cairell mac Muiredaigh Mundeirg i r-righi n-Ulad.

T513.0
K.iii.

T513.1
Muircertach mac Earca do gabail rigi n-Erenn.

Annal T514.

T514.0
K.uii.

T514.1
Maccnissi .i. Aengus espoc Conndere quieuit, cuius pater Fobraech dictus est, cuius mater Cness ingen Comcaide de Dáil Ceterne, a qua nominatus est Mac Cneise.

Annal T515.

T515.0
K.i.

T515.1
Quies Earc espuic Slaine .x.c. anno etatis sue, de quo Patricius ait:

Espoc Erc
cach ní co n-dernadh ba cert,
cach aen beres cocair cert
fort-beir bendacht easpoc Earc.

T515.2
Natiuitas sancti Ciaraní filii artificis.

T515.3

-----

p.127

Simacus papa quieuit, cui successit Hormista papa annis ix. ut Marsillínus monstrat.

Annal T516.

T516.0

T516.1
Cath Droma Dergaige for Foilgi m-Beirridhe ria Fiachaigh mac Neill, & is andsa cath-sin ro scaradh a cuid don Midhe fri Laigniu co h-Uisneach, ut Cend Faeladh cecinit:

Digal dia secht m-bliadan
baissi dighde a cridhe,
cath a n-Dromaib Dergaighe
ba de do-cer mag Midhe.

Annal T517.

T517.0
K.ui.

T517.1
Dubthach Aird Macha mortuus est a n-Druim Derb

T517.2
Comgoll Bendchair natus est.

Annal T518.

T518.0
K.ii.

T518.1
Caindeach Achaidh Bó natus est.

-----

p.128

T518.2
. IN prouincia Dardanie assiduo terrae motú .xx.uii. castella uno momento collapsa sunt.

T518.3
Anastassius imperator subitá morte praeuentus, maior, quia scilicet haeresi Eutichetis fauens catolicos insecutus est, diuínó fulmíne percussus periit.

Annal T519.

T519.0
K.iii.

T519.1
Iustinus senior regnauit annis .uiii.

T519.2
Connláidh espoc Cille Dara dormiuit.

Annal T520.

T520.0
K.uii.

T520.1
Cath Detna a n-Dromaib Breag, in quo cecidit Ardgal mac Conaill Cremthaindi maic Neill. Colgu Mo Cloithi mac Cruind maic Feidlimthe ri Airgiall, & Muirchertach mac Earca uictores erant.

T520.2
Buitte mac Bronaig obit. Colam Cille natus est. De quibus dictum est:

Gein chaín Colaim ar cleirig
indíu os Erinn eolaig
for aenlíth, ní rad n-uabair,
bas bain buadhaig maic Bronaigh.

-----

p.129

T520.3
Beoaedh espoc Arda Carna quieuit.

T520.4
Aillil ab Aird Macha.

Annal T521.

T521.0
K.u. K.uiii.

T521.1
Hormista papa pausait, cui successit Iohannes papa .liii. annis.

T521.2
Eochaid mac Aengusa rí Muman quieuit.

T521.3
Crimthand mac Eachach i r-righi Muman.

Annal T522.

T522.0
K.u.

T522.1
Iohannes Rome eclesie episcopus. Constantinopoli ueniens ad portam quae uocatur Aurea populorum turbis eí occurrentibus in conspectu omnium rogantí caeco lumen redidit: qui dum rediens Rauennam uenisset Teódoricus eum cum comitibus suis carciris aflictione peremit, inuidia ductus, quia catholicae pietatis deffensor Iustinus eum honorifice suscepiset, quo anno, id est consulis Proui iunioris, et Simacum patricium Rauenne{folio 7b1}occiderat et ipse, annó sequente, ibidem subita morte periit, succedente in regnum Athalarico nepote eius.

Annal T524.

T524.0
K.ii.

T524.1
Dormitatio sancte Brigide octogesimo octauo etatis sue, uel septuagesimo tantum ut alii dicunt.

T524.2
Iohannes papa quieuit.

-----

p.130

Annal T525.

T525.0
K.uii.

T525.1
Heldericus Vandalorum rex episcopos exilió reuertí et eclesias instaurare praecepit post .lxxxuii. annos haeretice profanacionis.

T525.1
Mors Illain maic Dunlaing, ríg Laigen.

T525.2
Cath Luachra ria Cairpre for Uib Neill, de quo dictum est:

Cath lond Luachra h-uas anuas
ad-ces Brighid, ní fis fass,
flandchath Findabrach ba h-uais
im corp n-Illadaín iar m-bass.

T525.2
Ailill mac Dunlaing rexit Laigniu.

T525.3
Iustinus imperator Iustinianum ex sorore sua nepotem, iamdudum a se nobilissimum designatum, quoque reígní suí successoremque creauit kl. Aprilis. ipse uero quartó ab hoc mense uita decessit anno imperii octauo.

T525.4
Pausa sancti Albí.

T524.5
Benedictus monacus in Monte Casina uirtutum gloria claruit, quas beatus Grigorius papa in Libro Dialogorum scribsit.

T524.6
Felix papa regnauit annis .iiii. mensibus .u. diebus .xuii.

-----

p.131

Annal T528.

T528.0
iiiim.cccc.lxxxuii. Kl. u.

T528.1
IUstiníanus Iustini ex sorore nepos regnauit annis .xxxuiii. Belizarius patricius mirabiliter Persis triumpauit, qui, deligente Iustinianó, in Affricam misus Uandolorum gentem deleuit. Kartagó quoque anno exsessionis sue .xcui. recepta est, pulsis deuictisque Uandalis et Gelismero rege eorum capto et Constantínopolim misso. Per idem tempus corpus sancti Antoní monachí diuina reuelacione repertum Alaxandriam perducitur et in eclesia sancti Iohannis Baptistae humatur.

Annal T529.

T529.0
K.ui.

T529.1
Gein Chaeman Bricc.

Annal T530.

T530.0
K.uii.

Annal T531.

T531.0
K.u.

T531.1
Cath Cínd eich & cath Atha Sige for Laigniu Muircertach mac Earca uictor erat.

T531.2
IN isto anno Dionisius scribsit paschales circulos, incipiens ab anno dominice incarnacionis .dxxxii., quí est annus Dioclitiani .cc.xl.uiii post consulatum Lampadi et Oreistis, quo annó Iustínianeus Codex orbi promulgatus est.

Annal T532.

T532.0
K.ui.

T532.1
Uictor Capuanus episcopus librum de pascha scribens Uictorí arguit errorés.

T532.2
Feilix papa qui et in basilica sanctí Petri sepultus.

-----

p.132

Annal T533.

T533.0
K.uii.

T533.1
Cath Eiblínde ria Muirchertach mac Earca. Cath Muige h-Ailbe for Laignib & cath Aidhne for Condachtaib & cath Almuine & cath Cínd Eich for Laignib, & orgaín na Cliach ín úno annó: de quibus Cend Faeladh cecinit:

Cath Chínd Eich, cath Almuine,
ba h-aimsir airrdhirc amra.
orgaín Clíach, cath Aidhne,
ocus cath Muige h-Ailbe.

T533.2
Bonefacius papa regnauit annis .ii. et diebus .xxu.

Annal T534.

T534.0
Kl.u.

T534.1
Bádudh Muirchertaig maic Earca a telchuma fhína aidche samna a mullach Cleitigh uas Boínd, ut dictum est:

ISim omun ar ín mbeín
ima luaidfe ilar sin
ar fiur loiscfidher i ten
for taeb Cleitigh báidhfes fín.

-----

p.133

As misi
Táethen ingen airig Neill
is Gamadaigh m'ainm
in gach airm asrein.
Sín ín bean ro marb thu,
a maic Earca mar at-chiu,
bidh imda a h-anmand a fus,
cuirfid neach for aíneolus.
Ni h-ínmuin
in ben dianadh comainm Sín
mo dhaigin righ loiscfes ten,
a tig Cleitigh báidfidh fín.
Fillis in ri mac Eacra
i l-leith h-ua Neill
sirit fuil fernu i n--gach muig.
brogais cricha cein.
Ba secht ferais náei cairpthíu
ocus bid cian bus cuman
do-bert giallu {folio 7b2}leis Ua Neill
le giallu muighe Muman.
Sín dixit ac índisin a h-anmann:
Osnadh, Easnadh, Sín cen ail,
Gaeth Garb ocus Gemadhaigh,
Oscad, Iachtadh, radh gen gái,
it é m'anmann ar aen- chái.

-----

p.134

T534.2
Ailbe Imlich Iubair obit.

T534.3
Eochaid mac Connla rí Ulad.

Annal T535.

T535.0
Kl.uii.

T535.1
Tuathal Maelgarb regnauit annis .xi..

T535.2
Dormitatio sancti Mochtai discipuli Patricii sexlo decimo Kl. Septembris Sic ipse scribsit in epistola sua: Mocteus peccator prespiter, sancti Patricii discipulus in Domino salutem. Cuius etas .ccc. annorum, ut dictum est:

Fiacail Mochta, ni bladh fháss
tri cét bliadan, buan in ciss,
cen nach n-imroll secha súas,
cen sugh n-inmoir seacha siss.

-----

p.135

Fear tri laithe, fer tri cet,
arco-fuin, is sen in dét.
ni mochen ocan cen ail
i saidhfithe in t-shen- fiacail.
.

T535.3
Bonefacius papa quieuit, cui successit Mercurius qui et Iohannés annis .ii. mensibus .iiii. et diebus sex..

T535.4
Cath Luachra Moire Etir Da Ínber ria Tuathal Maelgarb for Cianacht.

T536.0
K.i. .

T536.1
Huc usque perduxit Marcellinus Crónicon suum..

T536.2
Ailill ab Aird Macha mortuus est.

T536.3
Natiuitas Baithine dalta Choluim Chille.

Annal T537.

T537.0
K.u.

T537.1
Mercurius papa quieuit et in basilica beatí Petri sepultus est.

Annal T538.

T538.0
K.iii..

T538.1
Agapitus natione Romanus, Romane eclesie episcopus, sedit mensibus .xi. diebus .uiii. et in basilica Petri sepultus

-----

p.136

est .xxui. dies Bonifacii, et .iiii. menses et .ui. dies Mercurii, et .xi. menses et uiii. dies Agapeti efficiunt annum et .iiii. menses et .x. diés..

T538.2

Perhaps a mistaken Kl.

K.u.. Cath Claenlocha, ín quo cecidit Maine mac Cerbuill ac cosnom gelsine h-Ua Maine Condacht. Goibnenn mac Conaill rí Ua Fiachrach Aidne uictor erat

T538.3
Comgall mac Domanguirt. ri Alban obit .xxuu. anno reigni súi.

Annal T539.

T539.0
K.ui. .

T539.1
Perditio panis.

T539.2
Silueris papa, natione Romanus, regnauit anno .i. mensibus .u. diebus .xi. qui confessor obiit..

T539.3
Manchan Maethla cecídit.

Annal T540.

T540.0
Kl.uii. .

T540.1
Natiutas Grigorii pape.

T540.2
Nem episcopus obiit.

T540.3
Uigilius papa, natione Romanus, regnauit annis .xuiii. mensibus .uí. diebus xu., qui Syracusis defunctus uia Salaria sepultus est, ut Beda boat.

Annal T545.

T545.0
K.i. .

-----

p.137

T545.1
Mortalitas magna quae blefed dicitur, ín quá Mo Bí Clairineach, cui nomen est Berchan, brecanó poeta, periit.

Annal T546.

T546.0
K.ii. .

T546.1
Ailbe Senchua Ua n-Ailello obit.

Annal T547.

T547.0
K.iiii. .

T547.1
Cath Tortan ria Laigníu, in quo cecidit Mac Eacra maic Ailello Muilt, a quo Fir Chera.

T547.2
Cath Sligighe, in quo cecidit Eoghan Bel, rí Condacht, la Fergus & la Domnall, da mac Muirchertaigh maic Earca, & la h-Ainmire mac Setna & la Naindidh mac Duach, qui uictores erant. Unde dictum est:

Fichthir cath h-ua Fiachrach
la feirg faebair tar imbel,
gessit buar namat fri sleaga,
sreatha in cath i crinder.
Aircelt Sligeach do muir mar
fuil fher lia feoil,
bertait ilaigh tar Eba
im chend Eoghaín Beoil.

-----

p.138

T547.3
Cairpe mac Crimthaind, ri Muman.

T547.4
Lugedus espoc Conndere quieuit.

Annal T549.

T549.0
K.u. .

T549.1
Tuathal Maelgarb, mac Cormaic Cáich, maic Cairpri, maic Neill, rí Temrach, torchair a n-Grellaigh Eilte do laim Mail Moir maic Argadaín, do Conaíllib Murtemne .i. mac máthar do Diarmuit mac Cerbuill in Mael Mor-sin, & a-dorchair Mael Mor fen ar in lathair-sin, unde dicitur echt Mail Moir.

T549.2
Quies Maic Cuilind & Odhran o Leatrachaib.

T549.3
Ciaran mac an t-Shair obit. xxxi. anno etatis sue, septimo autem postquam Cluain Maic Noís construere coepit.

T549.4
Dichendad Ambacuc a n-Aenach {folio 8a1} Taillten per uirtutem sancti Ciarani .i. luighe eithig do-rat duine fo laim, cor' gab aillse fo muinel .uii. m-bliadna do bái se béo apud monachos.

-----

p.139

T549.5
Beoíd ainm athar Ciarain & Dar Earca ainm a mathar, sicut ipse dixit:

Dar Erca mo máthair-si,
nír'bo bandscal olc,
Beoid saer mo athair-si
do Latharnaib Molt.
.

T549.6
Diarmuid mac Cerbuill do gabail righe n-Erind.

T549.7
Tigernach mac Cairpri, sanctus episcopus Cluana Eois, obit.

T549.8

Perhaps a mitaken KL.

K uii. Ailill mac Dunlaing, ri Laigen obit.

T549.9
Cormac mac Ailella, ri Muman.

Annal T550.

T550.0
K.u. K. ui. K.u .

T550.1
Cath Chuile Conaire, in quo cecidit Ailill Inbanda ri Connacht & Aed Fortamail a brathair. Fergus & Domnall, da mac Mec Earca, uictores erant.

-----

p.140

T550.2
Duach Tenga Uma mac Feargusa, rí Connacht.

T550.3
K.uii. Mortalitas magna .i. ín Crom Conaill nó in Buidhe Chonnaill, in quo isti sancti pausauerunt.i. Fíndia mac húi Tellduib & Colum mac Crimthaind & Colam Indse Cealtra & Sineall mac Cenandain ab Cilli Achaidh Drumfhada, & Mac Tail Chilli Cuilind, qui nominatur Eoghan mac Corcrain.

Annal T552.

T552.0
K.ii. .

T552.1
Cath Cuillne, in quo ceciderunt Corc' Oichi Muman per orationem M' Ite Cluana Creadail.

T552.2
Bass Fothaid maic Conaill.

Annal T553.

T553.0
K.u. .

T553.1
Bass Eachach maic Connlai, rig Ulad, a quo h-Ui Eachach Ulad natí sunt.

T553.2
Cormac mac Ailella ri Laigen obit.

T553.3
Bass Bic maic Dé, in faidh.

T553.4
Bass Crimthaind maic Bríuin.

T553.5
Feargna mac Aengusa rí Ulad.

T553.6
Cairpre mac Cormaic, rí Laigen.

Annal T554.

T554.0
K.iii. .

-----

p.141

T554.1
Natiuitas Mo Lua maic hui Oche.

T554.1
Pestis quae uocatur Samtrusc.

Annal T555.

T555.0
K.u. .

T555.1
Cathbudh mac Fergusa, escop Achaidh Chúin centessimo quinquagesimo anno etatis sue obit.

T555.2
Uigilius papa natione Romanus, sedit annis .xí. diebus, et in basilica beatí Petri sepultus est.

Annal T556.

T556.0
K.uii. .

T556.1
Duach Tenga uma, rí Connacht, mortuus est.

T556.2
Cath Droma Cleithe du a torchair Ferdia h-ua Fidhbuidh, rí Ulad, la Deman mac Cairill & la Uaib Eachach na h-Arda.

T556.3
Eochaid Tirmcharna ri Condacht.

T555.7
Neasan leprósus pausat.

Annal T558.

T558.0
K.i. .

T558.1
Iugulacio Colmáin Móir maic Diarmuta in curru suo,

-----

p.142

o Dubslait h-ua Trena, do Cruithneachaib.

T558.2
Eclesia Bennchair fundata est.

T558.3
Aed mac Echach Tirmcharna rí Connacht.

Annal T559.

T559.0
K.iii. .

T559.1
Brenainn eclesiam Cluana Ferta fundauit.

O gabais mac úi h-Ellta
Brenaind co lín a bechta,
acht mad fearr ní meassa de
o sin co se Cluain Ferta.

T559.2

Perhaps a mistaken Kl.

K..Ascensio Brenaind in curru suó in aerem.

Annal T560.

T560.0
K.i. .

T560.1
Cena postrema Temrach la Diarmuit mac Cerbuill.

T560.2
Bass Gabrain maic Domanguirt ríg Alban.

T560.3
Teichedh do Albanchaib ria m-Bruidhi mac Maelchon ríg Cruithnech.

-----

p.143

T560.4
Bas Curnan, maic Aeda, maic Eachach Tirmcarna, la Diarmuid mac Cerbaill ar comairce Coluim Chilli, & is d' adbaraib chatha Chula Dremne sin.

Annal T561.

T561.0
K.u. .

T561.1
Cath Chuile Dremni for Diarmuid mac Cerbuill. Forgus & Domhnall, da mac Muirchertaig maic Earca, & Ainmiri mac Sedna & Nindidh mac Duach & Aed mac Eachach Tirmcharna ri Connacht uictores erant per orationem Coluim Cille dicentis:

A Dia
cidh na dingbai dínd in cia
duss in ruirmemis a lín
in t-sluaigh do-boing bretha dín.
Sluagh do-chíng i timchill chairnn
is mac ainbthe notus-mairn,
is e mo drai nimm-era
mac Dé as lium con-géna
IS alaind feras in luadh
gabhair Baetáin riasin sluagh,
fo la Baetán fuilt buidhi
béraid a h-eren fuirri.

-----

p.144

Fraechan mac Teniusain is e do-rinni in airbe n-druadh do Diarmuit. Tuatan mac Dimaín, maic Sarain, maic Cormaic, maic Eoghain, is e ro la ín airbe druadh dara chenn. Maighlinde ro-ching tairrsi, qui solus occisus est.

Annal T562.

T562.0
K.ui. .

T562.1
Cath Cuile uindsenn a Tebtha for Diarmuit mac Cerbuill ria n-Aedh mac Brenainn, ríg Tebtha, in quo Diarmuit fugit.

T563.0
K.i. .

T563.1
Nauigacio Coluim Cilli ad{folio 8a2} insolam Ie etatis sue quadragesimo quinto anno.

-----

p.145

T563.2
Cath Mona Daire Lothair for Cruithnib ria n-Uib Neill in tuaiscirt, a n-dorcratar .uii. righ Cruithnech im Aed m-Brecc. Baedan mac Cuind co n-dib Chruithnib nod-fig fri Cruithniu, & Cenel n-Eoghain & Conaill nod-fichset conducti mercede na Lea & Arda Eolairg. De quo Cend Faeladh cecinit:

Sinsit faebuir, sinsit fir
a Moín deirg Daire Lothair,
adhbur comrainne nad cert,
secht rig Cruithneach im Aedh m-Brecc.
Fichthir cath Cruithe n-uile.
ocus for-loiscther Elne,
fichthir cath Gabra Liffi
ocus cath Cuile Dremne.
Bensat giallu iar congail
as siar im chnuas n-uach,
Fergus, Domnall, Ainmire
ocus Nindidh mac Duach.
Fillis da mac Meic Earca
ar cend in chatha cetna
ocus in rí Ainmire
ad-bath a selbaib Setna.
.

-----

p.146

T563.3
Aedhan h-ua Fiachrach obit.

Annal T564.

T564.0
K.i. .

T564.1
Mo Laissi Daiminnse obit.

T564.2
Cairpre mac Cormaic rí Laigen obit.

Annal T565.

T565.0
K.iii. .

T565.1
Iustinus Mínor regnauit .xi. annis..

T565.2
Narsis patricus Totilam Gothorum regem in Italia superauit et occidit, qui deinde per inuidiam Romanorum pro quibus multa contra Gothos laborauerat, accusatus apud Iustinum et coniugem eius Sophiam quod seruitio perimeret Italiam, secessit Neapolim Campanie et scribsit gentí Longobardorum ut uenirent et possiderent.

T565.3
Colman Mor mac Cairpri, rí Laigen.

T565.4
Diarmuit mac Cerbuill occisus est i r-Rath Bic a Muig Line, la h-Aedh n-Dub mac Suibne Araidhe, rí Ulad, & tucad a chend co Cluain, & ro adnacht a coland a Connere. Cuí successerunt duó filii Maic Earca .i. Forgus & Domnall.

-----

p.147

T565.5

Perhaps a mistaken Kl.

K.uii.In hoc anno capta est in muirgelt for Tracht Ollarba i l-lín Beoain maic Indle .i. Airiu ingen Eachach maic Muiredha. Beoan mac Indle .i. iascaire Comgaill Bennchair, ros-gab.

T565.6
Quies Brenaind Birra, ut ailii dicunt.

T565.4
Cath Cruíndi.

Annal T566.

T566.0
K.uii. .

T566.1
Cath Gabra Life for Laigniu la Fergus & Domnall, da mac Muirchertaig maic Earca:

Cath Gabra
ocus cath Duma Achair,
at-bath amra a cechtar n-aí,
Colcu ocus a athair.
Cath Gabra,
ni cath dóine nad fhichet,
ad-bath fiche o Faelán,
o Ailill fiche fichet.

-----

p.148

T566.2
Bass Domnaill maic Muirchertaig maic Earca, cui successit Ainmiri mac Setna.

T566.3
Bass Daimine maic Cairpri Daim argait.

Annal T567.

T567.0
K.ui. .

T567.1
Iohannés nationne Romanus sedit annis .xii. mensibus .xi. diebus .xxiii. In basilica beati Petri apostoli sepultus est..

Annal T568.

T568.0
K.uii. .

T568.1
Bass Demain maic Cairill rig Ulad, la bachlachu Bairne.

T568.2
Baedan mac Cairill rí Ulad.

Annal T569.

T569.0
K.i. .

T569.1
Bass Ainmireach maic Setna, ríg Erenn, la Fergus mac Nellin, de quo dictum est:

Femen in tan rombai rí
nírbo mennat nach detla,
índiu is forderg a lii
la h-Ainmire mac Setna.

-----

p.149

Annal T570.

T570.0
Iugulacio Fergusa maic Nelline la h-Aedh mac Ainmireach.

T570.1
Aennu mac húi Laigse, ab Cluana Maic Nois quieuit .i. Enda mac Eoghaín do Laigis Ráeda, tenens principatum annis .xxuí.

T570.2
Ite Cluana Credil Gillasque.

Annal T571.

T571.0
K.uii. A morte Patricii .c. anní.

T571.1
M' Aenu epscop Cluana Ferta Brenaind, quieuit.

Annal T572.

T572.0
K.u.

T572.1
Occisio da h-úa Múiredaig .i. Baetan mac Muiredaig & Eochaid Find mac Domnaill, iii. anno regní suí. Cronan mac Tigernaig rí Cianacht occisor eorum erat. Cath Luimnigh ria Cianachta, in quo ipse cecidit.

-----

p.150

Annal T573.

T573.0
K.ui.

T573.1
Cath Femin ria Cairpre mac Cridaín, rí Muman, in quo uictus erat Colman Bec, mac Diarmada, sed ipse euasit.

Direach h-e o find co bond
fer fir-aithe Cairpre Crom.
aire ro gab ainm ria ais
ara altrom a Cromglais.

T573.2
Brenaind Birra quieuit.

Mairg nach ráidhind mor a rath,
mairg nan-ailind fora ríth,
cethri fichit ocus cét
is e met ro bai ar in bíth.

T573.2
Baedan mac Níndeadha regnauit.

-----

p.151

Annal T574.

T574.0

T574.1
Cath Tola & Fortola .i. nomina camporum etir Ele & Osraighe, etir Cluain Ferta Mo Lua & Saighir Ciarain. Fiacha mac Beadan uictor erat.

Annal T575.

T575.0
K.uii.

T575.1
Bass Conaill maic Comgaill, ríg Dal Ríada .xiii. anno regni sui, qui oferauit insolam Ia Colaim Cille.

Annal T576.

T576.0

T576.1
Cath Delgon a Cínd Tire in quo Dunchad mac Conaill, maic Comgaill, et alii multi de sociis filiorum Garbain ceciderunt.

T576.2
Brenaind mac Briain obit.

T576.3
Scintilla leprae, et abundantia nucum inaudita.

Annal T577.

T577.0
.iiiim.cccc.xxx.uii K.iii.

T577.1
Tiberius Constantinus

-----

p.152

annis .uii. Gregorius tunc apocrisiarius in Constantinopoli, post Romanus episcopus, libros expositions in Iob condidit, et Eutichium eiusdem urbis episcopum in fide nostre resurrectionis errare Tiberió praesente conuicit. Ait enim idem Euticius corpus nostrum in illa resurrectionis gloria inpalpabile et uentis áereque esse subtilius futurum, contra illud dominicum: Palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet sicut me uídetis habere.

T577.2
Gens Longobardorum comitante fame et mortalitate omnem inuadit Italiam, ipsamque Romanam uastatrix obsidet urbem, quibus tempore illó rex praeerat Albinus.

T577.3
Quies Brenaind Cluana Ferta.

T577.4
Aedh mac Eachach Tirmcharna, rí Connacht do thoitim la h-Uu Bríuin a cath Bágha.

T577.5
Primum periculum Ulad in Eumania.

T577.6
Cath Locha Da Eiges.

Annal T578.

T578.0
K.iiii.

T578.1
Quies Etchen epscuip Cluana Fota Báedan Aba.

T578.2
Reuersió Ulad de Eumania.

-----

p.153

T578.3
Mael cothad mac Foghartaigh, maic Cathail, rí Condacht.

Annal T579.

T579.0
Quies Uinnianí episcopi filii nepotis Fiatach.

T579.1
Benedictus natione Romanus sedit annis iu, mense uno, diebus xxix, et sepultus est in basilica beati Petri apostoli.

T579.2
Cairpre mac Crimthain rig Muman mortuus est, qui rexit annis xuii., cui successit Feargus Scandal, qui rexit annis. uii..

Annal T580.

T580.0
K.uii.

T580.1
Cath Droma Maic Earca, ubi Colgo mac Domnaill maic Muirchertaig cecidit. Aedh mac Ainmireach uictor erat.

T580.2
Cindaeladh rex Pictorum mortuus est

Annal T582.

T582.0
K.i.

T582.1
Cath Manand, in quo uictor erat Aedan mac Gabran.

T582.2
Feargna mac Caiblene mortuus est.

T582.3
Baedan mac Cairill, ri Ulad obit. Aed Dub mac Suibne, rí Ulad.

-----

p.154

Annal T583.

T583.0
K.u.

T582.1
Cath Manann, in quo uictor erat Aedhan mac Gabran.

T583.2
Mors Fergna mac Caiblení, & is e a fhír.

T584.0
K.ui.

T584.1
Mors Bruidhe maic Maelchon, rig Cruithneach.

T584.2
Mors Fearadhaigh maic Duach ríg Osraighi, iugulatí a suis.

T584.3
Pilagius natione Romanus sedit annis .x. mensibus .ui. diebus .x.

Annal T585.

T585.0
K.u.

T585.1
Mauricius (.i. Muiris) annis .xxi.

T585.2
Rex Gothorum h-Arrian & dogabud le h-Arrian a mac da chur cum credme & do chur cengailte a cuibreach a prisun h-é, & nír lig assin h-é nocur' creid se co daíngen, co tainic tre bíthin an credme-sin, co n-dernadh ri & mairtireach, & cor thogh Día a flaithemnus nemdha é 'na rig & 'na mairtireach, & tanic a brathair Ricaredus esein d' eis a athar cum a criche ut regnum Gotorum acciperet & co n-gabudh flaithemnus co h-imshlan, & do-indto se cum creidme cona cinedhach co comlan do thecosc in easpuic .i. Leonardus.

T585.3
& in bliadain chétna sin do-thinscain Gregoir Roma senadh do denom, & tancatar cum in t-shenaidh-sin da ordugudh ceithri h-espuic fichet, & tancadar thar decrachaib & tara coíndtíndib

-----

p.155

na h-ecailse. A cínd ceithri m-bliadan déc do tigernus in righ do tindscnadh in mor-dáil-sin a n-ínadh Pedair isin Roim, & is se cíndedh comairle do-ríndedh léo, do-cumsedar Mellito, Eóin & Augustin do proicept & do senmoir isin Britania & a Saxain{folio 8b2} & isan probindsi, & do est Dia ria n--edarguidhib & re n-athchuinnchib, & do-nidh firta mora & mirbuiledha orrtho, & do-cuir manaig imdha diadha naemdha leo, & do siladar-sin credim & crabadh isna crichaib ina curedh íat. & is don toisc-sin do-indó cum irse Edilbearctus in rí & in probíndsi uile lais, & co n-dernadh espoc, & do credeadar Saxanaigh do Augustinum, & as e dob espoc i l-Lundaind, & do cuir Grigoir scribne uadha co h-Augustin do tabairt gradha aird-espuic dó. A cind .xiii. bliadan iar tiachtain dó anair do cuired cuige grada aird-espuic, Gregorius, Londini quoque et Eboraci episcopos, accepto a sede apostolica pallio, metropolitanos esse debere decernit.

-----

p.156

T585.4
Feargus Scandal rí Muman mortuus est, cui successit Feidlimid mac Tigernaigh qui rex
[gap: extent: 4/5 words]

T584.5
Quies Fergusa espuic Droma Lethglaisi, qui fundauit Cill m-Bíain.

T584.6
Mael Cothaig rí Connacht quieuit.

T584.7
Aed rí Connacht.

T584.7
Mo Chaeme ab Tiri Da Glass. Mosís filiorum Eratanní secundum alios.

Annal T585.

T585.0
K.ui.

T585.1
Quies Maic Nisse abadh Cluana Maic Nóis.

T585.2
Aed mac Suibne, ri Maenmuighe, mortuus est.

T585.3
Ruadhan Lothra quieuit secundum alios.

Annal T586.

T586.0
K.ui.

T586.1
Baedan mac Níndedha, maic Conaill Gulban, rí Temrach,

-----

p.157

occisus est. Cumíne mac Colmain, maic Cumíne, maic Libren, maic Illadhoin, maic Cerbaill, occiderunt eum (.i. ac Leim in Eich) consilio Colmani Paruí. Aedh mac Ainmerech do gabhail righi n-Erenn.

Annal T587.

T587.0
K.i.

T587.1
Cath Bhealaig Daethi in quo cecidit Colman Bec mac Diarmata, ut alii dicunt, caesis .u. milibus per profetiam Coluim Cilli. Aed mac Ainmirech uictor erat. Inde dictum est:

Mebhaidh amal ad-fiadar
for Colum in cath ceolach,
serigh set srethaib sorann,
re Conall ocus Eogan.

T587.2
Daigh mac Cairill obit.

Annal T588.

T588.0
K.iii.

T588.1
Quies Cairillan espuic Airda Macha.

T588.2
Quies Senigh espuic Cluana h-Iraird.

T588.3
Conuersio Constantini ad Dominum.

T588.4
et nix maghna.

T588.5
Guin Aedha Duibh maic Suibne Araidhe, qui do mharbh Diarmuid mac Cerbhaill.

-----

p.158

T588.6
Dormitacio Nath Comi.

Annal T589.

T589.0
K.iiii.

T589.1
Quies espuic Aedha maic Bric, & Aedha maic Brenuinn righ Tebhtha ad-robhairt Durmhach do Cholum Chilli.

T589.1
Eodemque anno aestas torrida et sicca contigit.

T589.2
Dabid Cille Muni obit.

T589.
Fiacha mac Baedan, ri Ulad.

Annal T590.

T590.0
K.u.

T590.1
Feidlimidh mac Tigernaigh, rí Muman, mortuus est.

T590.2
Cath Leithrigh la h-Aedhan mac Gabrain.

T590.3
Cath Muighe h-Ochtair ria Brandub mac Eachach for Uib Neill isin telaigh os Cluain Conaire Tomaín andes.

T590.4
Obitus Lughdach Lis Moir.

T590.5
Natiuitas Cumíne Fota.

Annal T591.

T591.0
K.ui.

T591.1
Defectio solis .i. urchra gréní .i. manne tenebrosum.

T591.2
Aedh mac Fogartaigh rí Connacht quieuit.

-----

p.159

Annal T592.

T592.0
K.i.

T592.1
Obitus Lugdach Liss Móir .i. Mo Luóc.

Annal T593.

T593.0
K.ii.

T593.1
Bass Aengusa maic Amalgaidh.

T593.2
Gregorius natione Romanus, ex patre Gordiano, sedit annis .xui. mensibus .ui. diebus .x. Fuit tempore Mauricii, et sepultus est in basilica beati Petri apostoli ante secretarium.

T593.3
Cath Eudhuind Moir, in quo cecidit Gerthidhe mac Ronain rí Cianachta. Fiachna mac Baedan uictor erat. Unde dictum est:

In fecht n-aile do-regha
fian maic Baedain i m-Brega,
bíait Cíanachta i fout,
ní bat foicsiu do rout.

T593.4
Iugulacio Senchain maic Colmaín Moír.

-----

p.160

Annal T595.

T595.0
K.iii.

T595.1
Quies Coluim Cille in nocte dominica pentecostes, quintídh Iuin, anno perigrinacionis sue .xxxu. etatis uero .lxx.uii.

Teora bliadna bai cen less
Colum ina duib-regless,
luid co h-aingliu asa chacht
iar secht m-bliadna sechtmogad.

T595.2
Bass Eoghain maic Gabran.

T595.3
Aed Cerr mac Colmain rí Laigen quieuit.

T595.3
Brandub mac Eachach rí Laigen.

Annal T596.

T596.0
K.ui.

T596.1
Cath Ratha In Druadh & cath Áird Sendoim.

T596.2
Iugulacio filiorum Aedan .i. Bran & Domungort & Eochaid Fínd & Artur, i cath Chirchind in quo uictus est Aedhan, & cath Coraind.

Annal T597.

T597.0
K.uii.

T597.1
Bass Cumascaigh maic Aedha la Brandub mac Eachach, a n-Dun Buiced, unde dictum est:

-----

p.161

Guidhiu in Coimdhiu cumachtach
i fail Cille Randaireach,{folio 9a1}rob sí díghal Cumascaig
guín Aedha maic Ainmireach.

T597.2
Cath Sleibe Cua a Mumain, in quo Fiachna mac Baedain maic Ainmireach uictor erat.

T597.3
Bass Tibruide maic Calgaigh.

Annal T598.

T598.0
K.i.

T598.1
Quies Baithín abb Éa annó sexagesimo sexto etatis sue.

T598.2
Cath Duin Bolc la Brandub mac Eachach co Laignib h-i quartid Enair, ubi cecidit Aedh mac Ainmireach rí Erenn anno regni sui .xix., etatis uero .lxui. & Béc mac Cúanach ri Airgiall & daíne uaisle ele. Unde dictum est:

A m-Buach
ferais in tonn frisin m-bruach,
ad-féd scela cises scíth
Aed mac Ainmirech ad-bith.

-----

p.162

Cuius coniux cecinit:
Taeban Temrach, taeb Taillten,
taeb Aedha maic Ainmireach,
batar inmain na tri táeib
frisna frescíu aithirrech.

T598.3
Initium regni Colman Rimedha & Aedha Slane simul.

T598.4
Garban mac Enda rí Muman & Amalgaidh a bratháir.

Annal T599.

T599.0
K.ii.

T599.1
Ailithir ab Cluana Maic Nois pausat, do Muscraighi do.

T599.2
Bass Gartnaidh regis Pictorum.

T599.3
Saxanaigh do dul cum credmi.

Annal T600.

T600.0
K.u.

T600.1
Quies Caindich Achaidh Bó Cainnigh qui .lxxx.uii. etatis sue anno quieuit.

-----

p.163

T600.2
Cath Saxonum la h-Aedan, ubi cecidit Eanfraith frater Etalfraich la Mael Uma mac Baedan, in quo uictus erat.

T600.3
Iugulacio Suibni maic Colmain Mair la h-Aéd Slaíne a m-Bri Dham for Suainiu.

T600.4
Sinchi Cluana Lethtengadh.

T600.5
Bemenda Branduib i m-Breghaib.

Annal T601.

T601.0
[gap: extent: unknown]

T601.1
Mors Brénuinn maic Cairpri maic Féchíne .i. rí Ua Maine, o sloinnter Ráith Brénuinn i m-Muigh Áei.

Annal T602.

T602.0
K.ui.

T602.1
Comgoll ab Bendchair .xci. annó etatis sue, principatus autem suí .l. anno et .iii. et .x. díe. ui. idus Mai quieuit.

T602.2
Cath Cuile Sleamna, in quo Colman Rímid, ri Ceneoil Eogain, uictor erat, & is and do théich Conall mac Aedha maic Ainmireach.

-----

p.164

T602.3
Cath Cuile Cáil, in quo Fiachaidh mac Báetáin uictor erat, & do teich Fiacha mac Demaín.

T602.4
Bass Uatach maic Aeda, ríg Condacht.

Annal T603.

T603.0
K.uii.

T603.1
Quies Finntain Clúana h-Eidhneach, filii nepotis Eachach.

T603.2
Cath Eachrois i Muiriusc inter Genus Cairpri et Nepotes Fiachrach Muirsce. Mael Cothaigh, rí h-Úa Fiachrach in fugam uersus est. Colman rí Cairpri uictor erat.

T603.3
Sínill Muighe Bilí epscop.

T603.4
Amalgaidh mac Enda rí Muman mortuus est.

T603.5
Fíngen mac Aedha Duib rí Muman.

T604.0
K.u.

T604.1
Iugulacio Colman Rimedha a uiro de genere suo, qui dictus est Lochan Dilmana. Unde dictum est:

Cétu i righe, cétu i r-recht,
cetu a nert for rígrada,
enid Colmán Rímid rí
rom-bíí Lochan Dilmana.

-----

p.165

T604.2
Iugulacio Aeda Slane o Conoll mac Suibne for bru Locha Semdighe. Aedh Gusdan, comalta Chonaill Guthbind & Baethgal Bile ron-guinestar, et inde dictum est:

Ni bu airmirt ind airle
do ócaib Tuaithe Tuirbe,
Conall ro bíí Aedh Slaíne,
Aed Slaíne rom-bí Suibne.

T604.3
Iugulacio Aedha Roin ríg h-Ua Failghe h-i faichthi Meic Buáin, & Aeda Buidhi ríg h-Ua Mane & Teftha .i. h-Ua Mane maic Neill, a m-Bruidhin Da Choca, on Chonall cetna in eodem die quo iugulatus est Aeda Slane.

T604.4
Bass Conaill Chon maic Aedha.

T604.5
Cú Cen Máthair rí Muman, natus est.

T604.5
Colman mac Lenine quieuit.

T604.6
Laisren Mena Drochaid quieuit.

T604.6
iiii.dl.xui. Mauricius mortuus est.

-----

p.166

Annal T605.

T605.0
K.iii.

T605.1
Phocas regnauit annis .uiii.

T605.2
Cath Slabra in quo uictus est Brandub. Nepotes Neill uictorés erant.

T605.3
Bass Brannduib maic Eachach o cliamuin féin .i. Saran Saebderc, airchindeach Senboth Sine. Unde dictum est:

Saran Saebderc, seol glan gle,
airchindeach Senboth Sine,
ni dalb cen bandul a breath
ro marb Brandub mac Eachach.
De quo in Caillech Laigen dixit:
Madh i m-beathaid maic Eachach
dom-thisadh in tuaiscertach
in cath ima n-uairidar
is cián o do-fuascarfadh
Diamadh i treib tuiredhaigh
mac Eachach {folio 9a2}maic Muiredaigh
nocho béraind mo bolc lan 
do chill arae Aeda Allan.

-----

p.167

T605.4
Obitus Lasren ab Éa.

T605.5
Bass Colmain maic Aedha rígh Osraighi.

T605.6
Aedh Allan regnauit annis .uiii.

T605.6
Ronan mac Colman rí Laigen.

Annal T606.

T606.0
K.iiii.

T606.1
Quies Beughnai, ab Bennchair.

T606.2
Bass Aedhain maic Gabrain anno .xxxuiii. regni sui, etatis uero .lxxiiii.

T606.3
Bass filiorum Báetain maic Cairill i n-Dun Moghna a filio matris sue.

T606.4
Secundo anno Phocae Grigorius papa migrauit ad Dominum. Hic rogante papa Bonifacio statuit sedem Romane ecclesie caput esse omnium eclesiarum, quia eclesia Constantinopolitana primam se eclesiarum omnium scribebat.

Annal T607.

T607.0
K.u.

T607.1
Phocas rogante papa Bonifacio iussit in ueteri fano quod Pantheum uocabatur, ablatis idolatrie sordibus, eclesiam beate semper uirginis Marie et omnium martirum fieri, ut ubi quondam omnium non deorum, sed demoníorum cultus agebatur, ibi deinceps omnium fieret memoria sanctorum.

T607.2
Perse Hierosolymam uastantes uexillum dominice crucis abstulerunt.

-----

p.168

Annal T608.

T608.0

T608.1
Bass Fiachrach Caich maic Baedan la Cruithnechtu, & quies Echdach.

T608.1
Sabunianus nacione Tuscus sedem Petri tenuit uno anno, mensibus .u. diebus .ix. et sepultus est in basilica Petri.

Annal T609.

T609.0
K.i.

T609.1
Occissió Sechnasaigh maic Garbaín, ríg Ceneoil Bóghaine, o Domnall mac Aedha, & bass Conaill Gáideirg maic Daimine occisi a Nepotibus Meith.

T609.2
Quies Lugdach .i. Mo Lua, maic h-ui Oche.

Annal T610.

T610.0
K.ui.

T610.1
Bass Aeda maic Colgon, righ Airgiall & na n-Airrther, in peregrinacione Cluana Maic Nois, de quo dictum est:

Robái tan
ba línd ordan Loch Da Dam,
ni bu e in loch ba h-ordan
acht flaith Aedha maic Colgon.
Cuma dam
nad mair cara rodum-car,
cebe fo-cher trillsi treab
tre indsi Locho Da Dam.

-----

p.169

T610.2
Bass Sillain maccu Máine, ab Benncair, & bás Aedhain ancharad.

T610.3
Bás Mael Umai maic Báedain & bass Colgan Dalena (?) maic Fiachna.

T610.4
Finis Croníce Euséui.

Annal T611.

T611.0
K.ii.

T611.1
Fulminatus est exercitus Ulad i m-Bairche fulmine terribili.

T611.2
Bass Maile Duin maic Aline regis Moghdornae.

T611.3
Quies Colman Ela maic h-úi Seilli .l.ui. anno etatis sue.

T611.4
Aed Roin & Aed Laigen.

T611.5
Neman ab Lis Móir.

Annal T612.

T612.0
K.u.

T612.1
Aedh Uairidhnach, mac Domnaill, rí Temrach, obit.

T612.2
Cath Odhba re n-Aengus mac Colmain, in quo cecidit Conall Laegh Breagh, mac Aeda Slaine.

-----

p.170

IN scé i mullach Odba
cia a gái dogra ni laes,
dethbir di cid olc a dend
robái mor cend ina craes.

T611.3
Phocas mortuus est.

T611.4
Mael Coba reghnare incipit.

Annal T613.

T613.0
iiii.m.d.xcii K.ui.

T613.1
Herachlius annis .xxii. Anastasius Persa monacus nobile pro Christo martirium patitur, qui natus in Perside magicas a patre puer artes discebat, sed ubi a captiuís Christianís Christi nomen acceperat, in eum mox animo tótó conuersus, relicta Perside, Chalcedoniam Hierapolimque Christum quaerens, ac deinde Hierusolimam petit, ubi accepta baptismatis gratia, quarto ab eadem urbe miliario monasterium abbatis Anastasii intrauit, qui postea a Chosroe rege Persarum cum .lxx. martiribus decollatus est.

T613.2
Eó tempore exortum apud Scotos in obseruacione pasche errorem quartadecumanorum Honorius papa per epistolam redarguit, sed et Iohannes qui successori eius Seuerinó successit, pro eódem pasca simul et pro Pelagiana haeresí, quae apud eos reuiuiscebat, scribsit.

-----

p.171

T613.3
Quies Fíndtain Áentruimh, abadh Bennchair.

T613.4
Bass Colmain Uathaig.

T613.5
Cath Caire Legion ubí sancti occissi sunt, et cecidit Solon mac Conaín rex Bretanorum et Cetula rex cecidit. Etalfraidh uictor erat, qui post statim obít.

Annal T614.

T614.0
{folio 9b1}K.uii.

T614.1
To Lua abb Cluana Maic Noís, .i. do Corco Mogha, pausat.

T614.2
Stella uisa est hora septima diei.

Annal T615.

T615.0
K.i.

T615.1
Mael Coba mac Aedha mortuus est i Cath Toadh La Luighne, & Suibne Mend ros-marb.

T615.2
Quies Dermoda tercii abbatis Cluana Iraird.

T615.3
Cath Fidnaige.

T615.4
Bass Ronain maic Colmain, ríg Laigen, cui successit Suibne Mend.

Annal T616.

T616.0
K.iii.

T616.1
Combustio Benncair.

Annal T617.

T617.0
K.iiii.

T617.1
Combustio Donnain Ega. h-i .xu. kl. Mai, cum cl.

-----

p.172

martiribus, et uastatío Toraighe, & loscadh Connere.

T617.2
Usque ad hunc annum Esidorus scribsit cronicon suum, ita dicens: Eraclius dehinc quintum annum agit imperii, hoc est, in anno quintó imperii Eraclii et quarto religiosissimi principis Sesibuti. Sunt ab exordio mundi usque ad Heraclii annum praesentem, id est, quintum umdcccxiiii.

Annal T618.

T618.0
K.u.

T618.1
Caemgen Glindi Da Lacha .c.xx. anno etatis sue in Christo quieuit.

T618.2
Comgall espoc & Eoghan espoc Ratha Sithe quieuerunt.

T618.3
Iugulatio Colgan maic Suibne.

T618.4
Bass Fiachrach maic Conaill.

T618.5
Inredh Machae.

T618.6
Et terre motus in Gallia.

T618.7
Bass Fergusa maic Colmain Moir, ríg Midi, ó Anfartach h-U Mescan, di muintir Blatine, unde dictum est:

Mad dom-tisad immo teach
h-ua Mescain ba Anfartach
usce dorbach do-ber dó
fo bith gono Fergusó.
Cep tan do-chósat buidne
Cenéoil Colman sech Cuillne,
iarmi-foset dí suidíu
Sil Meschan i m-Blaitiníu.

-----

p.173

T618.8
Scribend in Cuilmin.

Annal T619.

T619.0
K.iii.

T619.1
Liber abb Achaidh Bó Caindig.

T619.2
Mors Sillain Muige Bile & Fingen mac Fiachrach quieuit.

T619.3
Aedh Bennan, rí Muman, quieuit.

Aedh Bendan
don Eoganacht iar Luachair,
mairg do sétaib dianadh rí,
cénmaír tír díanad buachail.
A sciath in tan fo-crotha
a bidbadha fo-botha,
césu becan fora muin
as ditiu dond Íarmumuin.

-----

p.174

T619.4
Fingen mac Aedha, rí Muman, mortuus est, de quo coniunx dixit:

IN Muma
re lind Fingen maic Aeda,Bennan a Bregha
robdar lana a cuiledha,
robdar toirrtigh a treba.

T619.5
Cathal mac Aedha do gabail rígi Mumun.

Annal T620.

T620.0
K.

T620.1
Ailill mac Baedaín maic Muirchertaigh, & Mael Duín mac Fergusa, maic Báédain, & Diucull occisi sunt a Muig Slecht a crich Chonnacht.

T620.2
Bass Fiachrach, maic Ciaraín, maic Ainmirech, maic Setna, id est, alii fundatoris Dairi Chalgaigh.

Annal T621.

T621.0
K.ii.

T621.1
Senach Garb, ab Chluana Ferta, mortuus est.

T621.2
Báss Aengusa maic Colmain Moir, ríg h-Úa Neill.

T621.3
Dunchadh mac Eoganain & Nechtan mac Canand, & Aed

-----

p.175

obierunt.

T621.4
Fingin mac Fiachrach Encride obit.

T621.5
Hoc tempore constructa est eclesia Toraige.

T621.6
Finit Esiodorus enumeraire annos in libriss Etimologiarum.

Annal T622.

T622.0
Cath Chínd Delgthen, in quo ceciderunt da mac Libren, maic Illaind, maic Cerbuill. Conall, mac Suibne, uictor erat, et Domnoll Breacc cum eo.

T622.1
Vel in hoc annó quies Coemgin.

T622.2
Conaing mac Aedaín maic Gabrain dimersus est. Bí Nindine eices cecinit:

Tonda mara mor-glana,
is grian roda-toicsetar,
ina churach flescach fann
for Conaing con-coirsetar.
IN bean ro la a mong find
ina churach fri Conaing,
ised ro tibhi a gen
indiu fri bili Tortan.

-----

p.176

T622.3
Bass Maile Bracha, maic Rimedha, maic Colmain, maic Cobthaigh, & Ailella maic Cellaigh.

T622.4
Cath Lindais.

T622.5
Cath Chind Gubai, in quo cecidit Colmán mac Cobtaigh, athair Guaire, la Ragallach mac Uatach.

Annal T623.

T623.0
Bas Colgan maic Cellaig.

T623.1
Bass Fergna ab Íae.

T623.2
Quies Maic Laisre, abb Aird Macha.

T623.3
Expugnacio Ratha Guala re Fiachaig. Unde Fiacha dixit:

Ro gab tene Raith Guala,
tascaid bíucatan n-uadha,
suaichnidh in nert a sabadh
nirbo índa con-gabad.

T624.0
K.ui.

T624.1
Mors Ronain maic Colmain, et Colman Stellan obiit.

T624.2
Guin Dóir maic Aedha Allaín. Failbe Fland Fidbadh rod-ngoin, qui cecinit:

-----

p.177

Ce chana dam-sa guin Dóir
ar ni ruba Dóiréne?
is and ro oirg cach a dóil
o ro oirg a dóiléne.
& romarbadh-som a n-dighail Dóir. Unde mater eius dixit:
Ba guin shóir,
ni ba togail Indsi Cóil,
dia tomat gáir na m-bidbadh
im cend Failbe Flaind Fidbadh.

T624.3
Natiutas Adomnaín abbad h-Íe.

Annal T625.

T625.0
K.i.

T625.1
Annus tenebrosus.

T625.2
Áedhain mac Cumascaigh & Colman mac Comgellain ad Dominum migrant.

T625.3
Babtismum Etuin maic Elle, qui primus credidit in reghionibus Saxonum.

T625.4
Cormacc Caem & Illand moriuntur.

-----

p.178

T625.5
Ronan mac Tuathail, rí na n-Airrther, mortuus est.

T625.6
Mongan mac Fiachna Lurgan, ab Artuir filio Bicoir Britone lapide percussus interit. Unde Bec Boirche dixit:

IS uar in gáeth dar Ile,
do fuil oca i Cínd Tire,
do-genat gnim amnus de,
mairbfit Mongan mac Fiachnae.
Land Cluana Airrthir indíu,
amra in ceathrar forsr-íadhad,
Cormac Caem, fri imfhochidh,
ocus Illand mac Fíachrach.
Ocus in días ele
dia foghnonn mor do thuathaib,
Mongan mac Fiachna Lurgan
ocus Ronan mac Tuathail.

T625.6
Cathal mac Aeda ri Muman.

T625.7
M' Aedoc Ferna quieuit.

-----

p.179

Annal T626.

T626.0
K.i.

T626.1
Cath Lethid Mídhínd i n-Druíng, in quo interfectus est Fiachna mac Baedaín, ri Dal Araidhe. Fiachna mac Demain uictor erat.

T626.2
Fiacha Fínd, rí Cenéoil Boghuine, mortuus est.

T626.3
Cath Duíne Ceithirnn iter Domnoll mac n-Aeda & Congal Caech, du a torchair Guaire Goillseach mac Furudrain.

T626.4
Obsessio Builg Luatha a Nepotibus Neill.

T626.5
Failbe Fland ri Muman.

Annal T627.

T627.0
K.ii.

T627.1
Cath Aird Coraind, in quo Dáil Ríada uictores erant, in quo cecidit Fiachna mac Demain la Connadh Cerr ríg Dal Ríada.

T627.2

In the MS. this entry is misplaced. It comes next after "in Dáil Ríada"

Lachtnene mac Toirbene, abb Achaid Úir, d' écc.

T627.3
Cath Chairn Feradaigh a Clíu,

-----

p.180

ubí Failbe Fland Femín uictor erat. Guaíre Aidhne fugit. Conall mac Maelduib, rí h-Ua Maine cecidit, et Mael Duín et Mael Ruain et Mael Calgaidh et Mael Bresail, et ailíí multí quam nobiles tam plebei.

T627.4
Uísío Fursu ostensa est.

Annal T628.

T628.0
K.uii.

T628.1
Cath Duma Aichir la Bolg Luatha in quo ipse cecidit. Faelan mac Colmain rí Laigen uictor erat.

T628.2
Cath Botha in quo Suibne Mend mac Fiachrach uictor erat. Domnoll mac Aedha fuigit.

T628.3
Suibne Mend mac Fiachrach occisus est i Traigh Brena la Conghal Cáech mac Scandlain.

T628.4
Pausatio Columbani filii Bardani do Dháil Baird Ulad, abbadh Cluana.

T628.5
Guin Cumaín maic Colmain.

T628.6
Uastatio Laigen la Domnall mac n-Aedha.

T628.7
Domnoll mac Aeda regnat.

Annal T629.

T629.0
K.u.

T629.1
Cath Fedha Éoin, in quo Mael Caith mac Scandail, rex Cruithniu, uictor erat. Dal Riada cecidit. Condadh Cerr rí Dal Riada cecidit, & Dicull mac Eachach rí ceneoil Cruithne cecidit, et Nepotes Aedan ceciderunt, id est Rigullan mac Conaing & Failbe mac Eachach & Oisiric mac

-----

p.181

Albruit rigdomna Saxan cum strage maxima suorum.

T629.2
Mors Eochach Buidhi maic Aedain.

T629.3
Cath Dúine Ceithirn, in quo Congal Caech fugit, et Domnall mac Aedo uictor erat, in quo cecidit Guaire Gaillsech mac Forunnaín.

Cath Duine Ceithirnn i m-bé
cru ruad dar suilib glassa,
batar for slicht Chongail Cruim
colla munremra masse.

T629.4
Bass Cailchínn maic Dima o Líathmuine.

T629.5
Bass Conaing Chírr ut alii {folio 10a1}dicunt, anno primo reghní suí, quí uictus est i cath Fhedha Eoin.

T629.6
Dormitacio Fintaín Maelduibh.

T629.7
Bas Ailli ríg Saxan.

T629.8
Mo Bai mac hui Aldae.

Annal T631.

T631.0
K.uii.

T631.1
Cath Etuin maic Ailli reghis Saxonum, qui totam Britanniam regnauít, in quo uictus est Catguallaun rege Britonum et Panta Saxano.

T631.2
Bas Cínaetha maic Luchtren, regis Pictorum.

-----

p.182

Annal T632.

T632.0
K.ii.

T632.1
Cath la Cathlon & Anfraith qui decollatus est, in quo Osualt mac Etalfraith uictor erat et Catlon, rex Britonum, cecidit.

T632.2
Cath Atha Abla, in quo cecidit Dicull, mac Ferghusa Tuili, la Mumhain.

T632.3
INis Metgoit fundata est.

Annal T633.

T633.0
K.iii.

T633.1
Cath Íundruis ríg Bretan qui in eo cecidit.

T633.2
Cath Atha Goan i n-Iarthar Lifi, in quo cecidit Cremthann Cualann, mac Aedha, maic Senaigh, rex Lageniorum. Faelan mac Colmain maic Conaill maic Suibne, rí Mide & Failbe Flann rí Muman uictorés erant.

T633.3
Mor Muman, ben Fingen quieuit.

T633.4
Énan Droma Raite quieuit.

Annal T634.

T634.0
K.iiii.

T634.1
Guin do mac Aeda Soaine la Conall mac Suibne oc Loch Treithli oc Fremaínd, id est Congal rí Breg, senathair h-Ua Conaíng, & Ailill Cruitire, senathair Síl Dluthaigh.

-----

p.183

Annal T635.

T635.0

T635.1
Séigine abb Íe eclesiam Rechrann fundauit.

T635.1
Congregacio Saxonum contra Osualt.

T635.2
Eochaid, abb Lis Móir, quieuit.

T635.3
Bass Conaill maic Suibne i taigh maic Nad Fraich la Diarmuid mac Aedha Slaíne & la Mael Uma mac Forandáin i l-Lis Dochuinn.

T635.4
Quies Finntan .i. Mundu, maic Tulcháin, in .xii. kl. Nouembris, et Ernaíne maic Cresene.

T635.5
Cath Seghuise in quo cecidit Lochene mac Nechtain Cennfota & Cumasach mac Aengusa.

T635.6
Cath Cuile Caelan la Diarmuit mac Aedha Slaíne in quo cecidit Mael Uma mac Aengusa et Colgo frater illius.

Annal T636.

T636.0
K.u.

T636.1
Guin Ernaín maic Fiachnai, qui uicit Mael Fithrig mac Aedha Allain i cath Lethoirbe.

T636.2
Effugacio Carrthaigh .i. Mo Chuto, maic Fínd, o Raithin ín diebus pasce.

Annal T637.

T637.0
K.uii.

T637.1
Cath Muighe Rath ria n-Domnoll mac Aeda & ria

-----

p.184

macaib Aeda Sláine—sed Domnall regnauit Temoriam in illó tempore—in quo cecidit Congal Caech rí Ulad et Faelchu cum multis nobilibus, in quo cecidit Suibne mac Colmaín Cuair.

T637.2
Cath Sailtire ria Conall Cael mac Maile Coba for Cenel n-Eoghaín in la cétna.

T637.3
Bass Failbe Flaind ríg Muman.

T637.4
Quies Mo Chudu Rathain h-i quintidh Maí.

Annal T638.

T638.0
K.i.

T638.1
Cath Glinne Mairison, in quo muindter Domnaill Bricc do teichedh, et obsessio Etaín.

T638.2
Cronan macu Laeghda, ab Cluana Maic Nois, obit .i. do Corco Laighe.

T638.3
Bass Mo Chua Ballai.

Annal T639.

T639.0
iiiim.d.cxuii K.ii.

T639.1
Heracleonas, cum matre sua Martina, regnauit .ii. annis.

T639.2
Guin Conghaile maic Dunchada.

T639.3
Bass Dunsighe uxoris Domnaill.

-----

p.185

T639.4
Cath Osuailt contra Panta, in quo Osualt cecidit.

T639.4
Quies Critan i Naendruím & Aeda Duib, ab Cille Dara, rí Laigen ar tús.

T639.5
Mael Odhar Cáech, rí Oirther, mortuus est.

T639.6
Mo Laissi Leithglinne macu Dima quieuit.

T639.7
Bass Ailella maic Aeda Roin.

T639.8
Hoc tempore Theodorus papa floruit.

T639.9
Cuan mac Amalgaidh, ri Muman, mortuus est.

Annal T640.

T640.0
K.ui.

T640.1
Bellum Cathrach Cínd Chon la Mumain. Aengus Liathan ó Glínd Damaín uictor erat, & do téich Mael Duín mac Aeda Bennan.

Annal T641.

T641.0
Bass Brudhi maic Foith.

T641.1
Loscud Maele Duin, maic Aeda Bennain, i n- Inis Chain.

T641.2
Comgan Mac Da Cherda, mortuus est.

T641.3
Guin Maile Duin maic Fergusa & Maile Duin maic Colmaín.

-----

p.186

T641.4
Quies Daghain Inbir Dáile.

Annal T642.

T642.0
K. u.

T642.1
Constantinus filius Heraclí regnauit mensibus sex.

T642.2
Bas Domnaill maic Aedha maic Ainmireach ríg Erenn in fíne Ianuari .xiiii. anno regni suí í n-Ard Fothaidh iiii.m.d.c.xx. Postea Domnall Brecc i cath Sratha Caruín in fine anní in Decimpre interfectus est. quinto decimo anno regní suí ab {folio 10a2}Ohan reghe Britonum.

T642.3
Guín Ailello, maic Colmain rig Ceneoill Láegaire.

T642.4
Cath Ossu inter eum et Britones.

Annal T643.

T643.0
iiii.m.dc.xxxulii. K.iii.

T643.1
Constantinus filius Constantini annis .xxuiii. regnauit. Quest annso: cia do-gab rige tar eis Domnaill? Quidam dicunt historiographí .i. ceathrar da gabail .i. Cellach & Conall Cael & da mac Aeda Slaíne .i. Diarmuit & Blathmac .i. flaithemnus cumasc annsin.

T643.2
Bass Uasle ingine Suibne maic Colmain .i. rigan Faelain ríg Laigen.

T643.3
Quies Cronaín espuic Caendroma.

-----

p.187

T643.2
Cath Cind Con.

T643.3
Loscadh Iarnbuidb maic Gartnaith.

T643.4
Cellach & Conall Cael do gabhail rige n-Erind.

T643.5
Bass Scannlaín Moir righ Osraige.

T643.6
Aengus Liathan o Glendamún mortuus est; unde dictum est[...].

T643.7
Cuanu mac Cailchín rí Fer Maige .i. Laech Liathmune, mortuus est.

Annal T644.

T644.0
K.

T644.1
Guín nepotum Boguine Mael Bresail & Mael Anfaidh, & guin Flaind Enaigh.

T644.2
Mo Cháe Naendroma in Christo quieuit.

T645.0
K.i.

T645.1
Mors Furudhrain maic Béce, maic Cuanach, ríg h-Ua Maic Uais.

T645.2
Lochene mac Fingen, rí Cruithne mortuus est.

T645.3
Cath Gabra etir Laignib fein.

-----

p.188

Annal T646.

T646.0
K.u.

T646.1
Guín Scandlaín maic Bécce, maic Fiachrach, ríg Cruithne.

T646.2
Mac Laisre abb Bennchair quieuit.

T646.3
Beda tunc natus est. Hoc tempore Martínus papa floruit.

Annal T647.

T647.0
K.ui.

T647.1
Mael Coba, mac Fiachna, rí Ulad, iugulatus est la Congal Cendfada mac Dunchadha.

Cichis Congal Cennfhadó
im Mael Choba casail chró
ocus ba cosmail a dath
fri brat rorus do Dunchadh.

T647.2
Bolg Luatha rí h-Ua Cendsilaig mortuus est.

Annal T649.

T649.0
K.ui.

T649.1
Ragallach mac Uatach ri Connacht do toitim la Mael Brighde mac Mothlachan & la Corco Cullu.

Ragallach mac Uatach
gáeta dé muin gheleich,
Muireann deich morochich,
Cathal deich modereich

-----

p.189

Nir ghreis anníu do Chathal
cia con-tola fria rigaib
ciasa Cathal cen athair
nirsa h-athair cen digail.
Adaig sin dia dia díghail
atar ailig neet.
gonaid se firu cóicat
airgid sé h-airgne deag.
{FM§}Mo chuit-si i ccuma caich
dioghail Raghallaigh ro faith
fil a ulcha léith im laimh
Maoil-Bhrighdi, mic Motlachain§.

T649.2
Cath Cairn Conaill in die Pentecostes, ubí da Cuan ceciderunt .i. Cuan mac Amalgaid maic Enda, rí Muman, & Cuan mac Conaill, rí h-Ua Fidgheinte, & Tolamnach rí h-Ua Liathain, & Guaire fugit, & Diarmaid mac Aeda Slane uictor erat. Is edh iarom do-luidh Diarmuit don cath-sin .i. tria Cluain Maic

-----

p.190

Noiss. Do-ríndsead sámadh Cíarain étla fri Dia fair co tissadh slan dia n-inchaib a coraigechta-som. Iar sódh in rig iarom ro idbair Toim n-Eirc cona fodlaib feraind .i. Líath Mancháin indíu a ainm, amail fód foraltoir do Dia & do Chiaran, & do-bert teora trisste for righ Midhi dia caithedh neach dia muindtir cidh digh n-usci and, conidh de-sin do-rogart Diarmuid a adnacol a Cluain Maic Nóis.

T649.3
Quies Fursu in Paruna.

T649.4
Mo Chaemóg Léith Móir mortuus est.

Annal T650.

T650.0
K.i.

T650.1
Cath Ossu fri Pante, in quo Panta cum .xxx. regibus cecidit.

T650.2
Cath Duin Cremthandain, in quo cecidit Aengus mac Domnaill, maic Aeda. Filii Mael Choba uictores erant .i. Cellach & Conall Cael.

-----

p.191

T650.3
Bass Cathasaigh maic Domnaill Bricc.

T650.4
Bass Cronain Muighe Bile & Mo Chelloc maic Glaschaill.

Annal T651.

T651.0
K.ui.

T651.1
Quies Aedaín espuic Saxan.

T651.2
Guín da mac Blaithmeic maic Aeda Slaine la Mael Odrain do Laignib i muilind Mael Odhrain .i. Donncadh & Conall.

A mulínd,
cia ro melt mar do thuirind,
ni bo coimelt for serfuind,
ro melt for h-uib Cerbuill.
An gran meles in mulind
ni corca acht is derg-tuirind,
is di foglad in cruinn mair
fotha muilind Maeil Odhrain.

T651.3
Guín Oissin maic Oiseirg.

In the MS. this entry comes next after "Conall"

-----

p.192

Annal T652.

T652.0
K.

T652.1
{folio 10b1}Obítus Seghine ab Ea .i. filii Fiachna.

T652.2
Quies Aedha Logha, ab Cluana Maic Nois. Do Gailengaib ín Choraind dó .i. mac Camain.

T652.3
Dormitacio Manchene abad Mene Drochaid.

T652.4
IMairec catha Chuile Corran, in quo cecidit Cuilene mac Forunnain, rí h-Ua Failghe. Mael Deich et Onchu uictores erant.

T652.5
Cú Gamna mac Suibne mortuus est.

T652.6
Uitalianus papa hoc tempore floruit.

T652.7
Caímin Indsí Cealtra mortuus est.

Annal T653.

T653.0
K.

T653.1
Bass Ferich maic Totalain.

T653.2
Éc Tolairg mac Foóith regis Pictorum.

T653.3
Ultan mac h-ui Concobair, & Fíndchú o Bri Gabunn quieuerunt.

T653.4
Da Chua Luachra ab Ferna.

T653.5
Bass Conaill Coir.

-----

p.193

T653.6
Cath Airrthir Seola Condachta, in quo cecidit Marcan mac Tomaín rí h-Ua Maine. Cend Fhaeladh mac Colgan & Maenach mac Báithin, rí h-Ua m-Briuin Brefne, uictores erant.

T653.7
Mael Dóid mac Suibne, rí Midi.

Annal T654.

T654.0
K.

T654.1
Colman espoc, mac húi Tellduib & Osine Fota, da ab Cluana h-Iraird, obierunt.

T654.2
Guín Fergusa maic Domnaill & Fergusa maic Ragallaig & Aedha Beathra maic Cumain la h-Uu Fiachrach Aidne.

T654.3
Diarmuit & Blathmac, da mac Aeda Slaine, da ríg Temrach.

T654.4
Cath Sratha Ethairt re Tolartach mac Anfrait, ríg Cruithne, i torchair Dunchadh mac Conaing & Congal mac Ronain.

T654.5
Aedh Roin, mac Mail Coba, mortuus est.

T654.6
Fursu in Paruína pausauit i Frangcaib.

Athair Fursu, radh glan gle,
Lochín do Dáil Araidhe,
is si fa mathair don mac,
Gelghes ingen rig Connacht.

-----

p.194

Annal T656.

T656.0
K.i.

T656.1
Cath Flescaigh, ubi cecidit Cumascach mac Ailello, rí h-Ua Cremthainn, in quo Crundmael mac Suibne, rí Ceneoil Eogain, uictor erat.

T656.2
Cath Pante regis Saxonum, in quo ipse cum .xxx. reigibus cecidit. Ossiu uictor erat.

T656.3
Bass Crunmail Erbuilg, maic Ronaín, rig Laigen Desgabair.

T656.4
Bass Aithcen Tiri Da Glass & Cailcene o Lothru.

T656.5
Dunchad mac Aeda Slane mortuus est.

T656.6
Laidhgnen mac Colmain, rí Connacht mortuus est.

Annal T657.

T657.0
K.

T657.1
Quies Ulltan maic h-ui Concobair h-i .ii. non Septimper.

T657.2
Quies Suibne moccu Irthre, abb Íea.

T657.3
Cath Delend in quo interfectus est Mael Déd mac Conaing.

-----

p.195

T657.4
Bas Tolorcain maic Ainfrith, ríg Cruithne.

T657.5
Quies Conaínge Cille Slebe.

Annal T658.

T658.0
K.

T658.1
Bass Cellaigh, maic Maile Caba, isin Brug.

T658.2
Mors Cellaig maic Saraín, abb Othna Moire.

T658.3
Mo Chua mac Lonain quieuit.

Annal T659.

T659.0
K.

T659.1
Dima Dub espoc Connere, & Cumine espoc Naendroma, & Sillan espoc Damíndsi, & Dunchadh, mac Aeda Slaine, mortui sunt.

T659.2
Guin Ercdoít maic Sechnusaigh & Conchínd maic Laidhgnen.

T659.3
Flodibor rex Frangcorum obit.

Annal T660.

T660.0
K.

T660.1
Obítus Finaín maic Rimedha, espuic.

T660.2
Colman Glindi Da Lacha obit, & Dainel espoc Cind Garadh.

T660.3
Bas Eachach, maic Blaithmic, maic Aedha Slaine.

T660.4
Conall Crandamna mortuus est.

T660.5
Eoganan mac Tuathalain mortuus est.

-----

p.196

T660.5
Guin Faelain rig Osraighi do Laignib.

T660.6
Ailill mac Dunchadha, maic Aedha Slaine, mortuus est.

T660.7
M' Aedóc Ferna quieuit.

Annal T661.

T661.0
K.

T661.1
Tomene abb & espoc Aird Macha quieuit.

T661.2
Laidhgnen mac Baith Bandaigh quieuit.

T661.3
Conaíng h-ua Daint, ab Imleich Ibair, quieuit.

T661.4
Cumíne abbas ad Hiberniam uenit.

T661.5
Mo Gopoc macu Lama quieuit.

Annal T662.

T662.0
K.

T662.1
Cumine Fota, .lxxii. anno etatis sue, mortuus est.

T662.2
Saran h-ua Cridan quieuit.

T662.3
Mael Duin mac Aeda Bendain mortuus est.

T662.4
Cath Oghamain oc Cínd Dorbadan ubí ceciderunt Conaíng mac Congalaig maic Aeda Slaine et Ultan mac Ernine, rí Cianachta et Ceand Faeladh mac Gerrtidhe, rí Arda Cianachta, in quo bello Blathmac mac Aeda Slaine uictus est a sociis Diarmata maic Aeda Slaine, qui dicuntur Onchú mac Saran, & Mael Milchon & Cathasach mac Eimine, in quo bello Faelchu mac Mael Uma cecidit. Hic finis régní Blaithmic, ut alii dicunt, et initium regní Diarmata

In the MS. this sentence comes between victus est and a sociis

-----

p.197

T662.5
Maenach mac Fingin, rí Muman mortuus est.

T662.6
Mael Fuataig mac Ernáine, rí Cianachta, iugulatus est.

T662.7
Scandlan abbas Lugbaid quieuit.

T662.8
Mael Duín mac Furudraín rí Durlais mortuus est.

T662.9
Conall Cloccach quieuit.

T662.10
Colman h-úa Cluasaigh quieuit.

T662.11
Senodus Constantínopolii facta est sub papa Agathone et Constantino reghe, quae est sexta senodus uniuersalis, senodus episcopus .c.l. residentibus. Prima ením úniuersalis senódus in Nicea urbe Bethiniae congregata est contra Arium. .ccc.xuiii patrum temporibus Iuilii pape sub Constantino, id est filio Helene, principe. Secunda Constantinopolíí c.l. patrum contra Macidonium et Euxodium temporibus Damasi papae et Gracianí principis, quando Nectarius eidem urbi est ordinatus episcopus. Tercia in Ephesso .cc. patrum contra Nestorium Aguste, uel Constantinopolis, uel Elie urbis episcopum, sub Teódosio magnó principe et papa Celistino. Quarta in Chalcedone, patrum d.c.xxx. sub Leoine papa temporibus Marciani principis contra Eutichen nefandissimorum praesulem monachorum. Quinta autem Constantinopoli, temporibus Uigilii pape, sub Iustínianó principe, contra Teodorum et omnes hereticos. Sexta hec de qua in presentí diximus.

T662.12
Bec mac Fergusa & Conall Clocach quieuit.

Annal T663.

T663.0
Kl.

T663.1
Guaire Aidhne mortuus est & a adnacol a Cluain Maic

-----

p.198

Nois.

T663.2
Iugulacío duorum filiiorum Domnaill maic Aeda .i. Conall & Colgo, o Cerrchend.

T663.3
Mors Gartnait maic Domnaill, rig Cruithneach, & Domnaill maic Tuathail & Tuathail maic Morgainn.

T663.4
Quies Segaín maic hui Chuind, abbad Bennchair, & Tu Enóc maic Fíndtaín abbad Ferna

T663.5
Indercad & Dimmai, duo episcopí, quieuerunt.

T663.6
Cend Faeladh mac Colgon rí Condacht.

Annal T664.

T664.0
Kl.

T664.1
Tenebre i callaind Mai in hora nona, et in eadem estate celum ardere uisum est.

T664.1
Mortalitas magna in Hiberniam peruenit h-i calaínd Auguist .i. i Muigh Itha i l-Laignib.

T664.2
Mors Cernaigh Sotail filii Diarmuda maic Aeda Slaine et terre motus in Britanía, et Comgan maccu Thænde et Berach abas Bennchair.

T664.3
Baedan macu Cormaic ab Cluana obit.

T664.4
In campo Fochairt exarsit mortalitas primo in Hibernia, a morte Patricii .cc.iii., prima mortalis .c.xxii.

-----

p.199

Annal T665.

T665.0
Kl.

T665.1
Mortalitas magna.

T665.2
Diarmuit mac Aeda Slaine & Blathmec, da rig Erenn & Mael Bresail mac Maile Duín mortuus est.

T665.3
Ultan mac h-úi Cunga ab Cluana h-Iraird.

T665.4
Dormitacio Feichine Fabair & Aileran na h-Ecna & Ronan mac Beraig & Mael Doid mac Fíngin.

T665.5
Cu Gen máthair, mac Cathail, ri Muman mortuus est.

T665.6
Cormac mac Failbe Flaínd, ri Muman an.

T665.7
Blathmec ri Tebtha, Oengus Ulad & Manchan Leith episcopi abbatesque regesque innumerabiles mortuí sunt.

T665.8
Colman mac Fualascaigh, do Corco Mogha, aen-bliadain ab Cluana Maic Nois & Cumaíne, do Gregraigi Locha Teched, ab Cluana Maic Nois, dormierunt.

T665.9
Sechnusach {folio 11a1}mac Blaithmeic regnaire incipit.

Annal T666.

T666.0
K.

T666.1
Mors Ailello Flainn Eassa, maic Domnaill, maic Aedha, maic Ainmireach.

T666.2
Mael Cáich mac Scandlain, ri Cruithne & Mael Duín mac Scandail, rí Cenéoil Cairpri, obierunt.

T666.3
Eochaidh Iarlaithe, rí Cruithne Midhi.

-----

p.200

T666.4
Dub Innracht mac Dunchada rí h-Ua m-Briuin Aí mortuus est.

T666.5
Mors Cellaig maic Ughaire.

T666.6
Cath Feirtse iter Ulltu & Cruithne, in quo cecidit Cathasach mac Luirchine.

T666.7
Baithine abb Bennchair quieuit.

T666.8
Faelan mac Colmaín rí Laigen mortuus est.

T667.0
Kl.

T667.1
Mortalitas in qua quatuor abbates Bennchair perierunt, Berach, Cumine, Colum, Mac Aedha.

T667.2
Cath Aíne eter Aradho & h-Uu Fidgente ubí cecidit Eogan mac Crundmail.

T667.3
Guin Brain Fínd maic Mail Ochtraigh .i. rí na n-Dese Muman.

Annal T668.

T668.0
Kl.

T668.1
Nauigaitío Colmani episcopi cum relíquiis sanctorum ad Insulam Vacce Albe in qua fundauit eclesiam. Et nauigatío filiorum Gartnaith ad Iberniam cum plebe Scith.

T668.2
Fergus mac Muicedha mortuus est.

-----

p.201

Annal T669.

T669.0
Kl.

T669.1
Obítus Cumaíne Albi abbatis Iae & Critan abbatis Benncchair & Mo Chua maic Chuist, et mors Mail Fothartaig maic Suibne, ríg Nepotum Tuirtri.

T669.2
Itharnan et Coríndu apud Pictores defuincti sunt.

T669.3
Iugulatio Maile Duin filii Maenaigh.

Annal T670.

T670.0
Kl.

T670.1
Nix magna facta est. Accidit ascolt mór.

T670.2
Iugulatio Maele Duín nepotis Ronaín.

T670.3
Mors Blaithmic maic Mail Coba & iugulatio Cuanna maic Maile Duin maic Cellaig.

T670.4
Uenit gens Gartnait de Hebernia.

T670.5
Iugulatio Bráin Find maic Mail Fothartaig.

T670.6
Mors Dunchadha nepotis Ronain.

Annal T671.

T671.0
Kl.

T671.1
Mors Ossu maic Etilbrith ríg Saxan.

T671.2
Iugulatio Seachnusaigh maic Blaithmic regis Temoriae initió hiemis.

Ba sríanach, ba h-echlascach
a teach a m-bith Sechnasach.
ba h-imdha fuidhell for slait
is taigh a m-bidh mac Blaithmaic.
Dub Duin rex Generis Cairpri iugulauit illum.

T671.3
Bran Find mac Mail ochtraigh, rí na n-Deisse Muman mortuus est.

T671.4
Mael Ruba in Britaniam nauigat.

Annal T672.

T672.0
Kl.

T672.1
Cath Dungaile maic Maile tuile, rí Ceneoil Boguíne. Loíngsceach uictor fuit. Dungal cecidit.

T672.2
Loscadh Aird Macha & Tighi Telle.

T672.3
Mors Cumascaigh maic Ronain.

T672.4
Cenn Faeladh mac Blaithmic regnaire incipit.

T672.5
Expulsió Drostó de reghno et combustio Bennchair Britonum.

Annal T673.

T673.0
iiiim.d.cl.uiii. Kl.

T673.1
Iustinianus mínor, filius Constantini annis .x. regnauit.

T673.2
Guín Domanguirt maic Domnuill Bricc, ríg Dail Riata.

T673.3
Nauigatío Failbe abbad Iae in Iberniam.

T673.4
Mael Ruba fundauit eclesiam Aporcrosan.

T673.5
Combustio Muighe Luínge.

Annal T674.

T674.0
Kl.

T674.1
Guin Congail Cendfhata maic Dunchadha, ríg Ulad, o

-----

p.203

Béc Boirche mac Blaithmic.

T674.2
Nubes tenuis et tremula ad speciem celestis arcus, quarta uigilia noctis, quinta feria ante pasca, ab oriente in occidentem per serenum caelum apparuit. Luna in sanguenem uersa est.

Annal T675.

T675.0
Kl.

T675.1
Cath for Cenn Faelad mac Blaithmic, maic Aeda Slaine, oc Tigh hui Maíne i n-Dail Cealtru, re Fíndachta Fleadhach mac n-Dunchadha. Findachta Fledach uictor erat.

T675.2
Fínachta Fledhach regnare incipit.

T675.3
Mors Noi maic Dainel.

T675.4
Mors filii Panntea.

Annal T676.

T676.0
Kl.

T676.1
Columban espoc Insole Vacce Albe & Fínan mac Airennain pausant.

T676.2
Coscradh Ailigh Frigrend la Findachta Fledach.

T676.3
Failbe de Hibernia reuertitur.

T676.4
Congal mac Maile Duín et filii Scandail et Urthuile iugulati sunt.

-----

p.204

Annal T677.

T677.0
Kl.

T677.1
Stella cometes uisa est luminosa in mense Septembir et Octimbir.

T677.2
Duncadh mac Ulltain rí Oirgiall occisus est la Mael Duin mac Maeli Fithrigh.

T677.3
Cath etir Fíndachta & Laighnecho in locó proximo Locha Gabra, in quo Finnachta uictor erat.

T677.4
Congresio Cuile Maine ubi ceciderunt da mac Maile Achdain.

T677.5
Beccan Ruimean quieuit in insola Britanía.

Annal T678.

T678.0
Kl.

T678.1
Mors Colgan maic Failbe Flaind, ríg Muman.

T678.2
Findgaine mac Con Cen Máthair rí Muman an.

T678.3
Dairchill maic hui Rite, espoc Glíndi Da Lacha & Comane espoc & Mael Dogar espoc Fernann pausant.

T678.4
Interfectio Generis Loairnn i Tírinn .i. eter Ferchair Fotai & Britonés qui uictores erant.

T678.5
Tuaim Snama rí Osraighi mortuus est la Faelan Senchostal.

-----

p.205

T678.6
Bass Drosto maic Domnaill.

T678.7
Cath i Calitros, in quo uictus est Domnoll Breacc.

Annal T679.

T679.0
Kl.

T679.1
Quies Failbe abbatis Íea.

T679.2
Cend Faeladh sapiens pausat.

T679.3
Cath Taillten re Fíndshnechta contra Beicc m-Boirche.

T679.4
Dormitacio Nechtain.

Annal T680.

T680.0
Kl.

T680.1
Colman abbas Benncair pausat.

T680.2
Cathal mac Ragallaigh mortuus est.

T680.3
Guín Fianamla maic Maile Tuile ríg Laighen, & Foidseachan, dia muintir fein, rod-geoghuin ar Finachta.

T680.4
Bellum Saxonum ubi cecidit Almuíne filius Osu.

T680.5
Mors Maele Fothartaigh espuic Aird Sratha.

T680.6
Bran mac Conaill ri Laigen an.

T680.7
Cath i m-Badbghna, ubí cecidit Conall Oirgnidh, rí Ceneoil Cairpri.

T680.8
Lepra grauissima in Hiberniam, quae uocatur Bolgach.

-----

p.206

Annal T681.

T681.0
Kl.

T681.1
Combustio regum i n-Dun Ceithirn .i. Dunghal mac Scandail rí Cruithnech & Cend Faelach ri Cianachta Glindi Gemín ín initio estatis la Mael Duín mac Maile Fithrigh. Cath Blái Slebe postea iter Mael Duin mac Maile Fithrigh & Fland Find mac Maile Tuile la Cianachta Glinne Gemin.

T681.2
Bass Conaill Chail, maic Dunchada, i Cind Tíre.

T681.3
Bass Sechnusaigh, maic Airmedhaigh, & Conaing, maic Congail.

T681.4
Cíar ingen Duib Rea quieuit.

Annal T682.

T682.0
Kl.

T682.1
Guin Cínd Faeladh maic Colgan, ríg Condacht, & Ulcha Derg o Caellaighe, do Conmacne Cuile, occidit eum iar n-gabail tighe fair do Conmacne.

T682.2
Dunchad Muirsce mac Maelduib, rí Connacht an.

T682.3
Cath Ratha Moire Muige Line contra Britones, ubi cecidit

-----

p.207

Cathussach mac Maile Duín, rí Cruithne, & Ulltan mac Dicholla.

T682.4
Obitus Suibne maic Mail Umae, principis Corcaighe.

T682.5
Orcades deletae sunt la Bruidhe.

T682.6
Iustinianus, ob culpam perfidae regní gloria priuatas, exul in Pontum secédit.

Annal T683.

T683.0
iiiim.dcl.xi. Kl.

T683.1
Leo .iii. annis regnauit. Papa Sergius in sacrario beatí Petri apostolí capsam argenteam quae in angulo obsurissimó diutissime iacuerat et in ea crucem diuersís ac pretiossis lapidibus adornatam, Dominó reuelante, reperit; de qua tractis .iiii. petalis quibus gemme inclusae erant, mirae magnitudínis portionem lighní saluitíferí dominice crucis interius repositam inspexit: quae ex tempore illo annis omnibus, in basilica Saluatoris quae appellata Constantiniana, dié exaltatiónis eius ab omni osculatur atque adoratur populo.

T683.2
Dunchad Muirsce mac Maelduib rí Connacht iugulatur.

T683.3
Feargal Aidhne mac Artgaile, ri Connacht.

T683.4
Cath Coraínd in quo cecidit Colgu mac Blaithmic & Fergus mac Maíle Duin, rí Ceneoil Cairpri.

-----

p.208

T683.5
{folio 11b1}Initium mortalitaitis puerorum in mense Ochtimbris.

T683.6
Dormitacio Airmedhaigh na Craibe.

T683.7
Colman di Airtiuch, ab Cluana Maic Nois, quieuit.

Annal T684.

T684.0
Kl.

T684.1
Mortailitas paruolorum.

T684.2
Mors Maíne ab Naendroma.

T684.3
Cath Caisil Fhindbairr.

T684.4
Loch n-Eachach do shódh a fuil.

Annal T685.

T685.0
Kl.

T685.1
Uentus magnus et terrae motus in Ibernia insola.

T685.2
Saxones Campum Breg uastauerunt, et eclesias pluriamas, in mense Iuní.

T685.3
Mors Conaill maic Guaire.

T685.4
Mors Bresail maic Fergusa ríg Coba.

T685.5
iiiim.dc.lxuiii Tiberius annis uii. regnauit.

T685.6
Gisulphus dux gentis Longobardorum Beneuenti Campaníam ighne, gladio et captiuitate uastauit, cumque non esset qui eius impetuí resisteret, apostolicus papa Iohannés, qui Sergio successerat, míssis ad eum sacerdotibus ac donatiis perplurimis, uniuersos redemit captíuos atque hostes domum

-----

p.209

redire fecit. Cui successsit alius Iohannes, qui inter multa operum illustrium fecit oratorium sancte Dei genitricis, opere pulcherrimó intra eclesiam beatí apostolí Petri.

T685.7
Hereberctus rex Longobardorum multas cortes et patrimonia Alpium Cotiarum, quae quondum ad ius pertinebant apostolice sedís, sed a Longobardis multó tempore fuerant ablata, restituit iuri eiusdem sedís, et hanc donationem aureis scriptam litteris Romam direxit.

Annal T686.

T686.0

T686.1
Cath Duín Nechtain uicesimo die mensis Maii, sabbati die factum est, in quo Ecfrith mac Osu, rex Saxonum, quinto decimo anno reighní suí consummato, magna cum caterua militum suorum interfectus est la Bruidhi mac Bili regis Fortrenn.

T686.1
Tolarg mac Aithicain obít.

T686.2
Domnoll Breacc, mac Eachach Buidhi, do thoitim la h-Aan rig Breatan, i cath Sratha Carun.

T686.3
Iugulatio Rotechtaig & Dargartó, filii Findgaine.

T686.4
Mors Banbain Os Cach sapientis, fer légind Cilli Dara.

T686.5
Forcron ab Cluana Maic Nóis quieuit.

-----

p.210

T687.0
Kl.

T687.1
Iugulatio Feradhaig maic Congaile.

T687.2
Quies Do Chumaigh Anocc abbaid Vallis Da Lacha.

T687.3
Dormitatio Roseni abbad Corcaighe Moire.

T687.4
Mors Osení espuic monasterii Finntan, .i. Mundu, maic Tulchaín.

T687.5
Adomnanus captiuos reducsit ad Hiberniam .lx..

Annal T688.

T688.0
Kl.

T688.1
Quies Séigíne espuic Aird Macha.

T688.2
Occisió Canonn maic Gartnain.

T688.3
Finnachta clericatum suscepit.

T688.4
Cath Imleacha Fích re Níall, mac Cernaigh Sotail, for Congalach mac Conaing, ubí ceciderunt Dub Da Inber, rí Arda Ciannachta, & Uairchridhe h-ua Ossíne, rí Conaille. Congalach mac Conaíng fugitiuus euasit.

Annal T689.

T689.0
Kl.

T689.1
Finnachta reuertitur ad reghnum.

T689.2
Iohannes espoc Cínd Garath obit.

-----

p.211

T689.3
Iugulatio Diarmuda maic Airmedhaigh .i. rí Midhi, la h-Aedh mac n-Dluthaigh, ríg Fer Cúl.

T689.4
Mors Cathasaigh h-úi Domnaill Bricc, maic Feradhaigh, mac Thuathail, maic Maile Duin, maic Conaill Chrandomnai.

T689.5
Opscurata est pars solis.

T689.6
Adamnanus reduxit captiuós in Iberniam.

Annal T690.

T690.0
Kl.

T690.1
Congal mac Maile Duín, maic Aeda Bennan, rí Muman & Ailill mac Dungaile & Eilne mac Scandail iugulati sunt.

T690.2
IN hocc anno Beda fecit librum de Natura Rerum et Temporibus et in pagín et in figell.

T690.3
Mors Finguine Longi et Feradhaigh Meith maic Nectlecc, & Coblait{folio 11b2} filia Canond mortua est.

T690.4
Da Bécóc Cluana h-Iraird quieuit.

T690.5
Bran mac Conaill, rí Laigen, moritur.

T690.6
Iustinianus minor filius Constantíni, annis .x. regnauit.

T690.7
Gnathnad abbatissa Cille Dara dormiuit.

T690.8
Cellach Cualand mac Geirrthighe, ri Laigen an.

Annal T691.

T691.0
Kl.

T691.1
Cronan maccu Caulne abb Bennchair obit.

-----

p.212

T691.2
Teodorus episcopus Britaniae quieuit.

T691.3
Fidchellach mac Flaind, ri h-Ua Maíne mortuus est.

Annal T692.

T692.0
Kl.

T692.1
Adomnanus xiiii. anno post pausam Failbei Ea ad Hiberniam pergit.

T692.2
Luna in sanguineum colorem in natali sancti Maríní uersa est.

Annal T693.

T693.0
Kl.

T693.1
Iustinianus secundo cum Tiberió filio regnauit annis .ui. Hic auxilio Trebelli regis Bulgarorum regnum recipiens, occidit eos qui se expulerant patricios, et Leonem qui locum eius usurpauerat, necnon et successorem eius Tiberium, qui eum de regno eiectum, toto quo ipse regnabat in eadem ciuitate tempore in custodia tenuerat. Callinicum uero Patriarcham, erutis oculis, misit Romam et dedit episcopatum Ciro, qui erat abbas in Pontó, eumque alebat exulem Qui cum exercitum mitteret in Pontum, multum prohibente papa apostolico Constantino, ad comprehendum Philippicum, quem ibi religauerat, conuersus omnis exercítus ad partem Philippici, fecit eum ibidem imperatorem reuersusque cum eó Constantinopolim. pugnauit contra Iustinianum, ad duodecimum ab Uirbe milliarium, et uictó atque occiso Iustiniano regnum suscepit Philippicus.

T693.2
Bruidhe mac Bile rex Fortrend moritur et Ailpin mac Nechtain.

-----

p.213

T693.3
Mors Dirath espuic Fernand & Bran h-ua Faelain rí Laigen mortuí sunt.

T693.4
Cath iter Osraighi & Laigniu, & is and ro marbad Faelchur h-úa Mail Ódrai.

T693.5
Cith fearthana fola i l-Laignib, co raibe 'na srothaib re teora la & teora aídhche.

Annal T694.

T694.0
Kl.

T694.1
Cronan Becc ab Cluana Maic Nois do testail .i. Cronan Bec, a Cuailgne a cenel.

T694.2
Domnall mac Auin rex Alo Chluaithe moritur.

T694.3
Bass Cronain Bailne.

Annal T695.

T695.0
Kl.

T695.1
rí Erenn. Fínachta mac Dunchada maic Aeda Slane rí Erenn & Bresal filius eius iugulati sunt i cath ac Grellaigh Dollaith do Aed mac Dluthaigh, rí Fear Cul, mac Ailella maic Aeda Slaine & do Congal mac Conaing maic Congaile maic Aedha Slaíne. Mo Ling Luachra do-rigni in rand-so ar Fínachta:

Ba dirsan do Finachta,
indíu laighidh crolighe.
ro m-be la firu nime
im dilgud na boraime.

-----

p.214

Adhomnan cecinit:
Finachta mac Dunchada
ro maith mor don naem,
tri cóecait cét bo-slabraidh,
is gach bó cona laegh.
Mo Ling cecinit:
IN bernn forsm-bith Finachta
imó-reithdis rig riadhai
ed co n-dothchernsa dochuill
atas-rolaicc nis-ríadha.

T695.2
Quies Mind Bairind, ab Achaid Bo.

This entry comes, in the MS., next after Aedha Slaine

T695.3
Marbad Taidhg maic Failbe i n-Glend in Croccind.

T695.4
Loíngseach regnare incipit.

Annal T696.

T696.0
Kl.

T696.1
Iugulatio Domnaill filii Conaill Cranomna.

T696.2
Fíndghaine

-----

p.215

mac Con Cen máthair ri Muman moritur.

T696.3
Ailill mac Con Cen Máthair an Muman.

T696.4
Feargal Aidhne mac Artgaile & Fianamail mac Maenaigh mortuus est.

T696.5
Lochene Mend .i. dune ecnaidh, abb Cille Dara iugulatus est.

T696.6
Cumeni Mugdornni pausat.

T696.7
Congalach mac Conaing, maic Congaile maic Aedha Slane mortuus est.

T696.8
Muiredhach Muillethan ri Connacht an.

Annal T697.

T697.0
Kl.

T697.1
Tarachin arna scriss assa flaithius.

T697.2
Fearcar Fota moritur.

T697.3
Adhomnan tuc recht lecsa i n-Erind in bliadain-sea.

T697.4
IMairec Crannchae{folio 12a1} ubi cecidit Feradhaig mac Maile Doiter.

T697.5
Mo Líng Luachra dormiuit.

T697.6
Britones et Ulaid uastauerunt Campum Murthemne.

Annal T698.

T698.0
Kl.

T698.1
Cath i Telaig Garraisc i Fernmuigh, ubi cecidit Conchobur Macha mac Muile Duín, ri na n-Airrther, & Aed Oiread, ri Dal Araidhe.

-----

p.216

T698.2
Cath eter Saxones et Pictos, uibi cecidit filius Berníth, qui dicebatur Brechtraidh.

T698.3
Mors Forandan, ab Cille Dara.

Annal T699.

T699.0
Kl.

T699.1
Philipicus anno unó et mensibus .ui. regnauit.

T699.2
Bouína straghés in Saxonia.

Annal T700.

T700.0
Kl.

T700.1
Accensa est bouína mortalitas in Hibernía in kl. Febrai in campo Trego i Tebthai.

T700.2
Quies ancorite Aedha o Sleibtiu.

T700.3
Fianamail mac h-ui Dunchadha, rí Dal Araidhi, & Fland mac Cind Faelad maic Suibne, rí Ceneoil Éoghain, iugulati sunt.

T700.4
Anrothan mac Crunnmail rí Ceneoil Eoghain de regno expulsus, in Britaniam pergit.

T700.5
Fames et pestilentia tribus annis in Hibernia facta est ut homo hominem comederet.

T700.6
Fland mac Maile Tuile, rí Cenéoil Eoghain, nepos Crundmael moritur.

T700.7
Colman Línne Uachaille obit.

T700.8
Conall mac Suibni rí na n-Deissi mortuus est.

-----

p.217

Annal T701.

T701.0
iiiim.d.c.lxxui Kl.

T701.1
Anastasius annis tribus regnauit. Hic Philipicum captum oculis priuauit, nec occidit.

T701.2
Luidbrandus rex Longobardorum donationem patrimoní Alpium Cottiarum papae Gregorio dedit.

T701.3
Ecberctus uir sanctus de gente Anglorum et sacerdotium monachica uita etiam pro celesti patria exornans, plurimas prouincias Scoticae gentis ad canonicam paschalis temporis obseruantiam, de qua diutius aberrauerant, pia praedicatione conuertit, anno ab Incarnatione Dominí .d.cc.xu.

T701.4
Bouina mortalitas.

T701.5
Colman aue Oirc, ab Cluana h-Iraird mortuus est.

T701.6
Ailill mac Con Cen Máthair, ri Muman.

T701.7
Conall mac Donendaig rí h-Ua Fidgente mortuus est.

T701.8
Occisio Neill maic Cernaigh i n-Drumain h-Ua Casan. h-Irgalach hua Conaing occidit illum.

T701.9
Cormac mac Aililla ri Muman an.

Annal T702.

T702.0
Kl.

T702.1
Muiredhach Muillethan, rí Condacht do ég.

T702.2
h-Irgalach mac Conaing a Britonibus iugulatus est.

T702.3
Faeldobar ab Clochair dormitauit.

-----

p.218

Annal T703.

T703.0
Kl.

T703.1
Cath Campi Cuilínd a n-Aird h-Ua n-Echach eter Ulltu & Britones ubi cecidit filius Radhgaínd, aduersarius ecclesiarum Dei. Ulaith uictores erant.

T703.2
Cath Coraínd la Cellach mac Raghallaigh & la Condachtaib, in quó cecidit Loingseach mac Aengusa rí Erenn cum tribus filiis suis .i. Artgal & Connachtach & Fland Gerg & da mac Colgen & Dub Diberg mac Dungaile & Fergus Forcraidh & Conall Gabra, et ceterí multí duces. Quart id Iuil, tertia hora diei sabatí, hoc bellum confectum est. Cellach mac Ragallaigh uictor erat.

T703.3
Colman mac Fíndbairr ab Lis Moir mortuus est.

T703.4
Aillean Daingean aedificatur.

Annal T704.

T704.0
iiiim.dc Kl.

T704.1
Theodosius anno uno regnauit. Hic electus imperator Anastasium apud Neceam ciuitatem graui praelio uicit, datóque sibi sacramento clericum fieri ac praespeterum fecit ordinari. Ipse uero ut regnum accepit, cum esset catholicus, mox in regia urbe imaginem illam uenerandam, in qua sancte sex senodí erant depictae, et a Philippico fuerant deiectae, praestino in locó restituit.

-----

p.219

T704.2
Straighés Dail Ríada i n-Glenn Lemnae.

T704.3
Adamnanus {folio 12a2} .lxx. septimo anno etatis sue, in nona kalendas Octimbris, abbas Íe, pausat.

T704.4
Altfrith mac Ossa .i. Fland Fína la Gaedhelu, ecnaidh, rex Saxonum fuit (.i. do bí).

T704.5
Bellum for Cloenath, ubi uictor fuit Ceallach Cualann, in quo cecidit Badhbchadh Midhe mac Diarmuta. Fogartach h-ua Cernaig fugit.

Annal T705.

T705.0
iiiii.m.dc.lxxxuiii Kl.

T705.1
Leo annis .ix. regnauit.

T705.2
Saraceni cum immensó exercitu Constantinopolim uenientes triennio ciuitatem obsident, donec pertaesí obsidiónis abscederent.

T705.3
Luidbrandus rex Longobardorum audiens quod Saraceni depopulata Sardinia etiam loca foedarent illa, ubi ossa sancti Augustini episcopí propter uastationem Barbarorum olim translata, et honorifíce fuerint condita, misit, et dató maghno pretio accepit et transtulit ea in Ticinis, ibique cum debito tantó patri honore recondidit.

T705.4
Haec de cursu praeterití saeculi ex Ebreica ueritate prout potuimus ostendere curauimus.

T705.5
Ceann Faeladh h-ua h-Aeda Bricc ab Bennchair dormiuit.

T705.6
Cath Corco Mruadh ubí cecidit Celechair mac Comain.

T705.7
Cellach mac Ragallaigh rí Condacht

-----

p.220

post cleiricatum obit.

T705.8
Congal Chínd Magair mac Fergusa Fanat regnare incipit.

Annal T706.

T706.0
Kl.

T706.1
Da Chonda Daire & Osseni—.i. Fremand, dí Callraighe Tebtha dó—filius Galluist, ab Cluana Maic Nóis, pausant.

T706.2
Bruide mac Der Ile mortuus est.

T706.3
Concobar mac Maili Duín rí Cenéoil Cairpri moritur.

T706.4
Fland Febla mac Scandlain, ab Aird Macha mortuus est.

T707.0
Kl.

T707.1
Conodur Fabuir obit.

T707.2
INdrechtach rí Teora Connacht rí Connacht mortuus est. Feargal mac Maile Duin rí Ceneoil Eogainrí h-Érenn & Feargal mac Loingsig rí Ceneoil Conaill & Conall Mend rí Ceneoil Cairpri occiderunt eum.

T707.3
Coibdeanach espoc Aird Sratha quieuit.

T707.4
Sloigedh Congail Chínd Magair maic Fergusa Fanat for Laigniu.

T707.5
Dunchadh principatum Iae tenuit.

-----

p.221

Annal T708.

T708.0
Kl.

T708.1
Cu Cuarain, rí Cruithne Ulad, do guin la Findchoin h-ua Raban, & ro marbadh e féin índ.

T708.2
Fiachra mac Dungaile ro gáed la Cruithniu.

Annal T709.

T709.0
Kl.

T709.1
Cath Dolo in Campo Elní, ubí iugulati sunt Lethlobair mac Eachach, Cu Allaid & Cu Dhínesc.

T709.2
Cath Selge i Fortuathaib Laigen, in quo ceciderunt da mac Cellaig Chualand, Fiachra & Fiandamail, & Luirigh cum Britonibus Cellaig, et post paululum Cairpre mac Con Coluinn iugulatus est.

T709.3
Mael Doborchon espoc Cillé Dara pausauit.

T709.4
Pestis quae dicitur bacach cum uentris profluuió in Hibernia.

Annal T710.

T710.0
Kl.

T710.1
Conamail mac Failbi, abb Iae pausat.

-----

p.222

T710.2
Combustío Cilli Dara.

T710.3
Congal Cínd Magair mac Fergusa subita morte periit, id est ri Temrach.

T710.4
Colman mac Sechnusaigh abbas Lothrai moritur.

T710.5
Iustinianus secundus cum Tiberio filio annis .uí. regnauit.

T710.6
Feargal mac Maile Duin regnare incipit.

Annal T711.

T711.0
Kl.

T711.1
Faelán h-úa Silne mortuus est.

T711.2
Cath Sleibe Fuait la ua Cremthaine ríg h-Ua Meith, ubi Tnuthach mac Mochloingsig & Cu Rai mac Aedo maic Dluthaigh ceciderunt. Fergal uictor fuit.

T711.3
Strages Pictorum in Campo Manand apud Saxonés, uibi Findgaíne mac Deleroith inmatura morte iacuit.

T711.4
Cenn Fhaelad ab Fabair mortuus est.

T711.5
Congresio Britonum et Dal Riada for Loirg Eclat, ubi Britones deuictí.

Annal T712.

T712.0
Kl.

T712.1
Ceode espoc Iae pausat.

T712.2
Cath inter duós nepotes Aeda Slane, in quo Maine {folio 12b1} mac Néill, maic Cernaig Sotail, iugulatus est. Fland mac Aeda, maic Dluthaigh uictor fuit.

T712.3
Ulaith prostraití, uibí Dubthach mac Beícc Boirchi occubuit.

T712.4
Da mac Feradhaig maic Maile Duin in caede Laeghaire perierunt.

-----

p.223

T712.5
Cu Cerca rí Osraighe mortuus est.

T712.6
Cath apud Lagenenses dexteriores, uibí Bran nepos Maile Duín et filíí eius ceciderunt.

T712.7
Dub Guaile, ab Glindi Da Lacha perit.

T712.8
Dluthach mac Fidhcellaigh igne uritur.

T712.9
Cath Chairnn Feradhaigh, uibí cecidit Cormac mac Maenaigh, rí Muman, lasin Deís Tuaiscertaigh.

T712.10
IN hoc anno fécit Béda librum magnum .i. Berba Béid.

Annal T713.

T713.0
Kl.

T713.1
Baedan espoc Indsi Bo Findi obit.

T713.2
Failbe espoc, do Gaileangaib in Coraind mortuus est.

T713.3
Failbeus Modicus, ab Cluana Maic Noís, pausat.

T713.4
Filia Osu in monasterio Hild moritur.

T713.5
Cinaedh mac Der Ili et filius Mathgernan iugulati sunt.

T713.6
Dorbení cathedram Iae obtenuit et. .u. mensibus peractis in primatu .u. kl. Nouembris die sabatí obit.

T713.7
Cormac mac Ailello rí Muman in belló iugulatus est.

T713.8
Tolarg mac Drostain ligatur apud fratem suum Nechtan regem.

T713.9
Sechnusach rex h-Úa Maine mortuus est.

-----

p.224

Annal T714.

T714.0
Kl.

T714.1
Cath immesach in Campo Singite ic Bile Tenidh i n-Asal ria Murchad Midhi, ubi Fland mac Aedha, maic Dluthaigh & Dub Duin h-úa Beicce ceciderunt in ailtera congresione belli, & Colgu & Aedh Cluasach mac Diarmuta in prima congressione bellí interfecti sunt.

T714.2
Dun Ollaig construitur apud Selbacum.

T714.3
Ailen Daingen destruitur.

T714.4
Fogartach nepos Cernaig, de reghno expulsus, in Britaniam iuit.

T714.5
Coscradh Garbsalcha a m-Midhi in quo cecidit Forbusach nepos Congaile, rex h-Ua Failghe, apud uiros Midhi uno díe et bellum praedictum.

T714.6
Siccitass magna.

T714.7
Cath eter da mac Beice Boirche et filium Bresail regem Nepotum Echach, in quo uictores erant filii Becci.

T714.8
IN hoc annó interfectí sunt perigriní apud Mumenenses, id est in Clairineach cum omni familia sua.

T714.9
Nox lucida in autumno.

Annal T715.

T714.0
Kl.

T715.1
Cellach Cualand rí Laigen moritur, secundum quosdam.

T715.2
Fland Febla, ab Aird Macha, Cillíne espoc, ab Ferna, mortui sunt.

-----

p.225

T715.3
Guín Murchadha, maic Diarmata m. Airmedaig Caich, ríg h-Ua Neill, la Conall n-Grant h-ua Cernaigh.

T715.4
Aedh Dub rí Ua Fidgente, Flaithnía mac Colgan, sapiens, et Mo Chonda Cuerne dormiuit.

T715.5
Slogadh Murchadha maic Braín, do Chaissil.

T715.6
Dorbene abb Iae.

Annal T716.

T716.0
Kl.

T716.1
Guin ríg Saxan .i. Osrith mac Aldfrith nepotis Osu.

T716.2
Fogartach h-ua Cernaigh iterum regnat.

T716.3
Pascha in Eóa ciuitate commotatur.

T716.4
Faelchu mac Doirbeni cathedram Columbe .lxxx.uii. etatis sue anno in .iiii.kl. Septembris die sabatí suscepit.

T716.5
Obitus Celi Tigernaigh, ab Cluana Auis.

T716.6
Flann Foirbte mac Fogartaigh mortuus est.

T716.7
Bass Artbrain maic Maile Duin.

T716.8
T' Ernóc mac Ciarain obit.

Annal T717.

T717.0
Kl.

T717.1
Dunchadh mac Cind Faelad ab Ie obit.

T717.2
Etulb mac Eouilb obit.

T717.3
Expulsio familiae Íe trans Dorsum Britanie a Nectano rege.

-----

p.226

T717.4
Congresio Dal Riada et Britonum in lapide qui uocatur Minuircc, et Britones deuictí sunt.

T717.5
Cumusc Aenaigh Thaillten la Fogartach, ubí cecidit mac Maile Ruba & mac Duib Slebe.

Annal T718.

T718.0
Kl.

T718.1
Mac Cuitin rex Saxonum mortuus est.

T718.2
Becc Boirchi {folio 12b2} obit.

T718.3
Cath Cenandsa, ubi Tuathal h-ua Faelchon & Gormgal mac Aedha maic Dluthaigh & Amalgaid h-ua Conaing & Fergal frater eius ceciderunt. Conall Grant uictor erat.

T718.4
Conall Grant nepos Cernaigh in fíne duorum mensium post bellum interfectus est la Feargal.

T718.5
Cronan h-ua h-Eoain ab Lis Moir mortuus est.

T718.6
Tonsura corona super familiam Íae datur.

T718.7
Hí sunt uíri sapientes qui mortuí sunt: Fianamail h-ua Bogaine maic Find, Insolae princeps Muige Sam, & Dub Duin h-ua Faelain, espoc, ab Cluana Iraird.

T718.8
Connri mac Congail Cennfhada & Ailill mac Finnachta iugulati sunt.

T718.9
Pluit fross mela for Othain m-Bicc, fross argaid for Othain Moir, fross fhola super Fossam Laghinarum, et inde uocabatur Niall Frasach mac Feargail, quia tunc natus est.

-----

p.227

Annal T719.

T719.0
Kl.

T719.1
Airmedhach mac Taidhg & Crichan mac Taidhg, rí h-Ua Maic Uais iugulati sunt.

T719.2
Drostan Dairthaighe quieuit i n-Ard Breccan.

T719.3
Congressio apud Laginensés, ubí Aedh mac Cellaig cecidit .i. cath Findabrach.

T719.4
Cath Finnglinne eter da mac Fearchair Fota in quo Ainbhcellach iugulatus est die quintae feriae sextid Septimbris.

T719.5
Cath maritimum Ardde anesbrí eter Duncadh m-Becc cum Genire Gabraín & Selbachum cum genere Loairn, et uersum est super Selbachum .ii. nonas Octimbris die septime feriae, in quo quidam comites corruerunt.

T719.6
Iugulatio familiae Suibne i n-Ard Macha.

T719.7
Uastatió Lagenarum .u. uicibus in uno anno la h-úa Neill.

Annal T720.

T720.0
Kl.

T720.1
Aestas pluuialis.

T720.1
Sinach Índsi Clothrand dormiuit.

T720.2
Murbrucht mor in mense Octimbris.

T720.3
Theodosius anno uno regnauit.

Annal T721.

T721.0
Kl.

T721.1
Duncadh Becc, rí Cínd Tiri mortuus est.

-----

p.228

T721.2
Cath eter Connachtaib & Corco Baiscind, ubi cecidit mac Tomaltaigh.

T721.3
Uastatio Maigi Breg do Cathal mac Fíndgaíne & do Murchad mac Broin.

T721.4
Mors Chuanna Rois Eua.

T721.5
INdredh Laigen, & naidm na Boroma, & naidm na n-giall ar Laignib la Feargal mac Maile Duin.

T721.6
INmesach religiosus legem cum pace Christi super insolam Hiberniam constituit .i. in Campo Delenn.

Annal T722.

T722.0
Kl.

T722.1
Mael Ruba i n-Apurchrosan anno .lxxx. etaitis sue tribus mensibus et .x.íx. diebus peractis in .xí. Kl. Maias tercie ferie díe pausat.

T722.2
Mael Corgais o Druim Íng.

T722.3
Bili mac Elphine rex Alo Cluaithe mortuus est.

T722.4
Fear Da Crich mac Congalaig obit.

T722.5
Cuanann Cilli Delgi & Derir Daminnse, nepos Colla. Cuanna Droma Cuilind. Cillíne Locha Gerc moriuntur.

T722.6
Feidlimid principatum Iae tenet.

T722.7
Cath Almuine iter Murchadh mac m-Brain, ríg Laigen & Fergal mac Maile Duin, rig Erenn, tert id Decimbris die sexte ferie. Numeris uero Laiginensium .ix.m. Hi sunt reghes Geniris Cuinn

-----

p.229

qui in bello ceciderunt. Fergal mac Maile Duin ri Erenn cum .clx. satellitibus suis, ocus Forbusach ri Ceneoil Bogaine, & Conall Menn, rí Ceneoil Cairpri, & Fergal h-ua Aithechta, & Fergal mac Eachach Lemna ri Tamnaighe, & Condalach mac Conaing, & Ecneach mac Colga ri in Airrthir, Coibdenach mac Fiachrach, & Muirgus mac Conaill. Letaitech mac Con Carat, & Anmchadh mac Oircc, ri Guill & Irguill, et .x. nepotés Maile Fithrig. IT e ansin rig in tuaiscirt.

T722.8
Hi sunt reges h-Úa Neill in desceirt .i. Flann mac Roghellaigh & Ailill mac Feradhigh. Aedh Laigen h-ua Cernaigh. Suibne mac Congalaig. Nia mac Cormaic, Dub Da Crich mac Duib Da Inber. Ailill mac Conaill Grant, Flaithemail mac Dluthaigh, Fergus h-ua h-Eogain. Hic totus numerus de regibus .cc. et clx. de amsaib Fergaile, et alíí et .ix. uolatiles .i. geltai.

Cu Bretan mac Conghusa cecinit:
At-aghur cath forderg flann,
a fir Fergaile, a deghlínd.
bronach muinter Muire de
iar m-breth a taige dia cínd.
Bó in chlaim
ro gáet inarradh in daim.
mairg laim ro gheoghain a brath
re techt a cath co mac m-Brain.
Ma beth neach do-bera cath
matain derbmain fri mac m-Brain,
andsa lium inas in drai
in cai ro chechtair in chlaim.

-----

p.230

Nuadha h-ua Lomthuile cecinit:
Do dith laithe Almuine
ac cosnum buaír Bregmuighe,
ro láe badb belderg birach
ilach im chend Fergaile.
Buaidh ard Almuine ni fan,
adguidhi dal do gach duil,
im secht milib, dermar dal,
Fergal mar mac Maile Duin.
At-bath cét ruirech rathach
cu cét costadhach carnach.
im secht n-gelta cen mine,
im secht mile fer n-armach.

-----

p.231

Annal T723.

T723.0
Kl.

T723.1
Combustió Cluana Maic Noís.

T723.2
Bass Faelcon Mainistreach Buitte.

T723.3
INdrechtach mac Muireadhaigh, rí Connacht, moritur i n-ailithri a Cluain.

T723.4
Clericatus Selbaigh regis Dal Ríada.

T723.5
Sinach Thaillten moritur.

Annal T724.

T724.0
Kl.

T724.1
Faelchu mac Dorbene, abbas Iae, dormiuit. Cillénius Longus eí in principatum Iae successit.

T724.2
Clericatus Neactain reigis Pictorum. Drust postea regnat.

T724.3
Cath Chínd Delgden, in quo cecidit Fogartach nepos Cernaigh. Cinaeth mac Irghalaigh uictor erat, nonis Octimbris, die sabbati.rí Erenn.

T724.4
Cuíndles abb Cluana Maic Nois obit. Di Soghian Condacht dó.

T724.5
Caech Scuile, scriba Daire Chalgaigh, quieuit.

Annal T725.

T725.0
Kl.

T725.1
Cilline nepos Collae, ab Athaine Moire.

-----

p.232

T725.2
Ailen Maic Craich construitur.

T725.3
Simal filius Druist constringuitur.

T725.4
Colman Uamach .i. sai scribind Aird Macha, Ruibin filius Connaidh, scriba Muman, filiusque Broccain o Thigh Thelle, qui magister bonus euangelii Christi erat, et Colman Banban scriba, omnes dormierunt.

T725.5
Teichedh Ulad re Cinaeth mac Irgalaig.

Annal T726.

T726.0
Kl.

T726.1
Nechtan mac Der Ili constringuitur apud Druist regem.

T726.2
Cillenus Longus, ab Íe pausat.

T726.3
Da Chonda Craibtheach, espoc Conneri Moire.

T726.4
Dungal de reghno iectus est, et Druist de reghno Pictorum iectus et Elphin pro eo regnat.

T726.5
Guin Crimthaind maic Cellaig Chualand a cath Belaigh Licce inmatura etate.

T726.6
Quies Mainchín Leithglindi.

T726.7
Guín Ailello maic Badbchadna a Midhi.

T726.8
Cath Maíne re Cinaeth mac Irgalaigh for Laignib.

T726.9
Eochaid mac Eachach regnaire incipit.

T727.0
Kl.

T727.1
Bass Aelchon ab Cluana Iraird.

-----

p.233

T727.1
Guin Eachach maic Fhiachrach.

T727.2
Cath Droma Fornochta ria Flaithbertach mac Loíngsigh for Aedh n-Allan mac Fergaile iter Conall & Eogan, ubi Fland mac Errthaile & Snedhgus Derg h-ua Mbrachaighe iugulati sunt.

T727.3
Conall mac Moudain martirio coronatur.

T727.4
Adomnání relique transferuntur in Iberniam et lex renouatur.

T727.5
Murchad mac Broin rí Laigen moritur.

T727.6
Cath Indsi Breguinn, in quo ceciderunt Eterscéoil, mac Cellaig Cualann & Congail, mac Brain. Faelan uictor fuit.

T727.7
Dub Da Inber mac Congalaig, rí Cruithne mortuus est.

T727.8
Dormitatio Ceile Crist.

T727.9
Guin Cathail Chuirr, ríg Desceirt Breagh.

Annal T728.

T728.0
Kl.

T728.1
Cath Droma Corcain etir Flaithbertach mac Loíngsigh & Cinaeth mac Irgalaig, in quo Cinaeth & Eudos mac Ailello, Mael Duin mac Feradhaigh, Dunchad mac Cormaic ceciderunt (.i. do toitedar).

T728.2
Cath Aillinde iter da mac Murcadha maic Broin .i. Dunchadh & Faelan, & ro gonadh Dunchadh in sinnser, & ro gab Faelan righe ara belaib.

-----

p.234

T728.3
Fland o Aentrib, ab Bendchair, obit.

T728.4
Cath Monaidh Craebi iter Picardachaib fein .i. Aengus & Alpine, is siat tuc in cath, & ro memaidh ria n-Aengus, & ro marbad mac Ailpin and, & ro gab Aengus nert.

T728.5
Cath truagh iter Picardachaib ac Caislen Credhi, & ro memaidh ar in Ailphin cetna, & ro benadh a cricha & a daine de uile, & ro gab {folio 13a2} Nechtain mac Der Ili ríghi na Picardach.

T728.6
Domnall mac Cellaig, rí Condacht, mortuus est.

T728.7
Mac Beitheach isin ló chétna .i. neach rob e h-ecnaidhi sa Mumain.

T728.8
Flaithbertach mac Loíngsigh do gabhail rígi n-Erind. rí Erenn

Annal T729.

T729.0
Kl.

T729.1
Eicbericht Ridire Crist do éc la casc, & ín Gall Ulcach, fear as glicca bai 'na aimsir, do éc in la cétna.

-----

p.235

T729.2
Tri .l. long Picardach do brisidh i r-Ross Cuissine sa bliadain cetna.

T729.3
Fachtna mac Folochtaig, ab Cluana Ferta Brenaind, moritur.

T729.4
Cath Droma Deirg Blathuug eter Piccardaib .i. Drust & Aengus rí na Piccardach, & ro marbad Drust and, in dara la deg do mis Aughuist.

T729.5
Andsa bliadain-si ró scuir Beda don croinic .i. lebur oirisen, do scribad.

Annal T730.

T730.0
Kl.

T730.1
Reuersió reliquiarum Adomnain de Hibernía mensi Octimbris.

T730.2
Filius Onchon, scriba Cille Dara, moritur.

T730.3
Filius Con Cumbu, scriba Cluana Maic Nóis dormiuit.

Annal T731.

T731.0
Kl.

T731.1
Combustio Cuile Rathain.

T731.2
Clericatus Eachada.

T731.3
Mac Cuitine rex Saxan constringitur.

T731.4
Cath ider Cruithniu & Dal Riada i m-Murbulg ubí Cruithne deuictí fuerunt.

T731.5
Cath eter mac Aengusa & mac Congusa sed Brudheus uicit Talorcum fugientem.

-----

p.236

Annal T732.

T732.0
Kl.

T732.1
Bass Flaind Chualand, ab Cluana Maic Noís, h-úi Colla; do Uib Cremthaind dó.

T732.2
Guín Dathgusa maic Baith, ri na n-Dessi.

T732.3
Cath Connacht in quo cecidit Muredach mac Indrachtaig.

T732.4
Pontifex Muighe h-Éo Saxonum, Garailt, obít.

T732.5
Caillech ingen Dunchadha, di Uib Liathan, regina optima et benigna, dormitauit.

T732.6
Temnen Cille Garadh, religiosus clericus, quieuit.

T732.7
Nechtan mac Der Ile moritur.

T732.8
Cath iter Laighniu Desgabair & Mumu, in quo Aedh mac Colgan uictor erat.

T732.9
Sebdand filia Cuirc, dominatrix Cilli Dara, obit.

T732.10
Fergus mac Conaill Oirgnigh & Ferrdomnach scriba Aird Macha obierunt.

T732.11
Congalach Cnucha morítur.

Annal T733.

T733.0
Kl.

T733.1
Dungal mac Selbaig do-ríndi toisc a Toraigh & toisc aile a n-Inis Cuirennrighe, cor' airg.

-----

p.237

T733.2
Muireadach mac Ainbchellaig regnum Geniris Loairn assumit.

T733.3
Congressio iterum inter Aedh mac Fergaili et Genus Conaill in Campo Itha ubí cecidit Conaing mac Congaile, maic Fergusa Fanat, et ceteri multi.

T733.4
Flaithbertach classem Dal Riada in Iberniam duxit, et caedes magna facta est de eis in insola h-Oíne, ubí hí trucidantur uiri: Concobar mac Locheni & Branchu mac Brain, et multí in flumine demersí sunt quod dicitur in Banna.

T733.5
Eochaid mac Echach, rí Dail Riada & Conall mac Concobar mortuus est.

T733.6
Natiuitas Donnchadha maic Domnaill, ríg Erenn.

T733.7
Uacca uisa est in Delginas Chualand quae ter in die mulsa est, et butirum eius et galmarium multi comedere, cuius forma haec est: unum caput et unum collum, et post scapulam duo corpora cum .ii. caudis et sex pedibus habebat.

Annal T734.

T734.0
Kl.

T734.1
Rechtabra h-ua Cathasaigh, rí h-Úa Tuirtri, mortuus est.

T734.2
Eclipsís lunae .xí.kl. Februarii.

T734.3
Comotatio martirum Petair & Poil & Padraic ad legem perficiendam.

T734.4
Tolarg mac Congusa a brathair fen dia gabail & tuc i l-laim na Piccardach, & ro báidhedh leo-siden h-e.

T734.5
Cath i Muig Itha iter mac Loingsig & mac Fergaile .i. Sil Eachach & Cenel Eogain, & tucadh a n-ar leath ar leath and.

-----

p.238

T734.6
Taithleach mac Cind Faeladh rí Luigne moritur.

T734.7
Aedh Allan regnat.

Annal T735.

T735.0
Kl.

T735.1
Oeghethchar espoc Naendroma pausat.

T735.2
Cath Fotharta in regionibus Murthemne eter Sil Neill & Ullto, et uibí Aed Roin—a n-Durthaigh Fothart rucadh h-e da marbadh—& Concadh mac Cuanach, rí Coba, ceciderunt. Aed Allan mac Fergaile uictor fuit.

T735.3
Cath Fele eter Mumain & Laighniu, uibi muiltí do Laignib et pene innumerabiles de Mumain perierunt, in quo Cellach mac Faelcair, ri Osriage, cecidit ocus da mac Cormaic Rosa ríg na n-Dessi. Cathal mac Findghaíne, rí Muman, euasit.

T735.4
Airechtach h-ua Dunchadha Muirsce, rí d'Ib Fiachrach Muaidhe ar Chondachtaib, et Cathal mac Muiredhaigh, rí

-----

p.239

Connacht, moriuntur.

T735.5
Guin Flaind maic Conaing, abb Chilli Moiri Dithroib.

T735.6
Dracco ingens in fine autumni cum tonitruo magno post se uisus est.

T735.7
Beda sapiens Saxonum, quieuit.

T735.8
Mo Bricco Belaig Feli pausauit.

Annal T736.

T736.0
Kl.

T736.1
Aengus mac Fergusa, rex Picctorum uastauit regiones Dail Riata, et obtenuit Dun Ad, et combussit Creic, et duos filios Selbaich catenis alligauit .i. Dondgal & Feradhach, et pauló post Brudeus mac Aengusa maic Fergusa obit.

T736.2
Bass Fianamla maic Gerrthighe ab Cluana Iraird.

T736.3
Bas Crunmail maic Colgan.

T736.4
Guin Mail Fothartaig maic Mail Tuile do Laignib.

T736.5
Uir sapiens et ancorita Insolae Uaccae Albae .i. Indsi Bó Finde—do Cianachtaib Bregh dó—Dublitir et Samson nepos Corcrain dormierunt.

T736.6
Badbchadh mac Conaill Gabra, ri Cairpri mortuus est.

-----

p.240

Annal T737.

T737.0
Kl.

T737.1
Bass Ronain, ab Cínd Garadh.

T737.2
Failbe mac Guaire .i. haeres Mael Rubai Apuir Crosnan, in profundo pelagi demersus est cum suis nautis numero .xxii.

T737.3
Conmael h-ua Loichene, ab Cluana Maic Noiss, pausat.

T737.4
Congresió inuicem inter Nepotes Aeda Slaíne, ubi Conaing, mac Amalgaidh, Cearnacum uicit et Catal mac Aedha cecidit: iuxta lapidem Ailbe ab orientali parte gesta est.

T737.5
Dal eter Aedh n-Allan & Cathal mac Findgaine oc Tir Da Glass.

T737.6
Lex Patrici tenuit Hiberniam.

T737.7
Fiangalach mac Murchadha, rí h-Ua Mail, mortuus est.

Annal T738.

T738.0
Kl.

T738.1
Faelan mac Broin, rí Laigen inmatura aetate ac inopinata morte interit.

T738.2
Tola mac Dunchadha, espoc Cluana h-Iraird dignus Dei miles, in Christo quieuit.

T738.3
Cernach mac Fogartaig maic Neill, maic Cernaigh Sotail, maic Diarmuda, maic Aedha Slaíne a suis scleratis sociis dolose iugulatur est, quem uaccarum uituli et infimi orbis mulieres tediose fleuerunt.

T738.4
Cath Atha Senaigh .i. cath Ucbadh, h-i .xiiii.kl. Septembris die tertío .i. mairt, inter Nepotes

-----

p.241

Neill & Laigniu crudeliter gestum est, in quo binales reges celsi uigoris pectoris armis alternatim congresi sunt .i. Aedh Allan mac Fergaile rí Temrach & Aedh mac Colgan rí Laighen, e quibus unus superstes uulneratus uixit, alius uero militarí mucroine capite truncatus est. Tunc Nepotes Cuínd inmensa uictoria ditati sunt cum Laigenós suos emulos insolitó more in fugam mittunt, calcant, sternunt, subuertunt, consumunt, ita ut usque ad internicionem uniuersus hostilis pene deleretur exercitus paucis nuntiis remanentibus, et in tali bello tantos cecidisse fertur quantos per transacta retro saecula in uno succubuisse impetu et feroci ruisse conflictu non comperimus. Ceciderunt autem optimí duces, Aedh mac Colgan, rí h-Úa Cendsilaigh & Bran Becc mac Murchadha da ríg Laigen, & Fergus mac Maenaig & Dub Da Crich, mac h-úi Cellaigh, maic Trena, da ríg Fothart, Fiangalach h-ua Mail-Aithgen {folio 13b2}, Conall húa Aithechda, ceithri maic Floind h-úi Congaile. Eladach h-úa Mael Uidir, et ceteri multi qui compendii causa omissi sunt.

T738.5
Guin Fergusa maic Cremthain.

T738.6

Samthand cecinit:
Madh con-ríset in da Aedh
bidh mor-saeth a n-ergairi,
madadh codhal dam-sa is saeth
Aed la h-Aedh mac Fergaili.

-----

p.242

Quidam cecinit:
O cath Uchbadh co n-aine
a mbith truchlum fer Fene,
ni fuil fo grein gil ganmigh
sil nach Laighnigh a n-Eri.
Nái mile do-rochratar
i cath Uchbadh co n-deni
do slogh Galian ger gart-glan,
mor in martgal fer Féine.
Aedh Allan fein do-rone so:
In t-Áed issin uir &rl.

T738.7
Sloigedh la Cathal mac Findgaine co Laighníu, co ruc giallu o Bran Becc mac Murchada & co ruc maíne mora.

Annal T739.

T739.0
Kl.

T739.1
Fergus Glut rí Coba, & is e bés do-nídh, seledha imdha do chur asa bel, conidh dib fuair bass.

-----

p.243

T739.2
Dormitacio (.i. collad) Samthainde Cluana Bronaig, & dormitacio maic maic Mail Aithgen, espuic.

T739.3
Cuanu mac maic Peasain, scriba Treoit, pausat.

T739.4
Combustió munteri Domnaill h-i m-Bodbraith. Is and do-tuit Ailill Brí Leith in domo caenae.

T739.5
Fland mac Cellaig, maic Crundmail, espoc Rechrainne, moritur.

T739.6
Tolarcan mac Drostan, rex Athfhotla, a bathadh la h-Aengus.

Annal T740.

T740.0
Kl.

T740.1
In clericatum Domnall exit.

T740.2
Guin Forbusaigh, maic Ailello, ríg Osraige.

T740.3
Guin h-úi Ailello, tigerna Ceneóil Fiachrach.

T740.4
Bass Cellaigh maic Secdi .i. o Buidemnaigh do Conmaicnib, ab Cluana Maic Noís.

T740.5
Dub Da Boirend ab Fabuir moritur.

T740.6
Dormitacio sancti Brain Lainni h-Eala.

T740.7
Fland Febla ab Gairt Conaigh mortuus est.

-----

p.244

Annal T741.

T741.0
Kl.

T741.1
Bass Chondla Theftha & Amalgaidh maic Cathasaigh ríg Conaille.

T741.2
Guín Murchadha maic Fergaile, maic Maile Duin.

T741.3
Cath Chairnn Fearadaig, in quo cecidit Torcan Tini Réidh.

Annal T742.

T742.0
Kl.

T742.1
Bass Airechtaig maic Cuanach, abbad Fernann.

T742.2
Foirtbi Ceneoil Fiachrach & Dealbna la h-Osraige.

T742.3
Cathal mac Fingaine, rí Muman, mortuus est, et Fland Feorna, rí Ciarraige.

T742.4
Bass Da Chua maic Indaige ancarite.

T742.5
Tachtad Conaing Craig maic Amalgada, rig Cianachta la h-Aedh n-Allan in qua perit.

T742.6
Guin Artrach maic Aithechtai, ríg h-Úa Cremthaind.

T742.7
Guin Aeda, ríg Ceniuil Cairpri a n-Granard.

T742.8
Bass Fir Da Crich, abadh Imleach & Leithglindi.

T742.9
Bass Aeda Bailb, maic Indreachtaigh, ríg Connacht.

-----

p.245

Annal T743.

T743.0
Kl.

T743.1
Mors Aifricci banab Cille Dara.

T743.2
Cath Daim Deirg a m-Bregaib, in quo ceciderunt Dungal mac Flaind, rí Fer Cul, & Fergus mac Ostigh. INrechtach h-ua Conaing uictor erat.

T743.3
Cath Seredhmuige i Cenannus eter da Thefa, in quo ceciderunt Aedh Allan mac Fergaile, rí Erenn, & Cumasach mac Concobair, rí na n-Airrther, & Maenach mac Condalaigh, rí h-Ua Cremthaind. Muredhach mac Fergusa Forcraidh rí h-Úa Turtri. Domnall mac Muirchadha uictor erat.

T743.4
Cath Luirg iter h-Úu Ailello & Gailinga.

T743.5
Haec .iiii. bella pene in una aestate perfecta sunt.

T743.6
Lex h-úi Suanaigh.

T743.7
Conchend ingen Cellaig Cualand moritur.

T743.8
Guin Duib Dothra ríg h-Úa m-Briuin & Conmacne. rí Brefne

T743.9
Afiath ab Muige Bili.

T743.10
Cath eter h-Úu Mane & h-Úu Fiachrach Aidne.

T743.11
Bas Dluthaig maic Fidhchellaig, ríg h-Úa Mane.

T743.12
Commotatio martirum Treno Cille Delge & in bolgach.

T743.13
Domnall regnaire incipit. rí Erenn.

-----

p.246

Annal T744.

T744.0
Kl.

T744.1
Guin Laidgnen maic Donennaigh, ab Saighri.

T744.2
Domnall in clericatum iterum.

T744.3
{folio 14a1}Guin Colmain, espuic Lessain, la h-Uib Tuirtri.

T744.4
Cath Cliach in quo cecidit Concobar de Uib Fidgente.

T744.5
Bass Reachtabrad, maic Fergaile, do Connachtaib.

T744.6
Cath Aileoin Da Berrach, in quo cecidit Dub Da Dos mac Murgaile, de Uib Cellaig Cualand.

T744.7
Cathal & Ailill interfecti sunt.

T744.8
Fortbe Corco Mruadh don Des.

T744.9
Lex Ciarain filii artificis et lex Brenaind simul la Fergus mac Cellaig, ríg Connacht.

T744.10
Bass Fergusa, maic Colmain Cutlaigh, sapíentis.

T744.11
Airde ingnadh tarfass a m-Boirche i n-aimsir Fiachna maic Aeda Roin, ríg Ulad, & i n-aimsir Eachach maic Bresail ríg O n-Eachach .i. mil mór ro la in muir docum tire & tri fiacla oir ina chind & .l. uínge in gach fhiacail dib, & rucadh fiacail dib co raibe for altoir Bennchair fri re ciana.

-----

p.247

Annal T745.

T745.0
Kl.

T745.1
IN nocte signum horribile et miraibile uisum est in stellis.

T745.2
Forandan ab Cluana h-Iraird obit, et Congas ancorita Cluana Tibrindi.

T745.3
Cumaine h-úa Maenaich, ab Laíndi Leire, moritur.

T745.4
Cath iter h-Uu Tuirtri & na h-Airrthera. Congal mac Eicnig uictor fuit, et Cu Congelt mac h-úi Cathasaigh fugitiuus euasit. Et ceciderunt Bochaill mac Concobair & Ailill h-úa Cathasaig. A n-Inis Eter Da Dabull gestum est.

T745.5
Bass Conaill Foltchain scribae.

T745.6
Bass Cínd Faeladh principis Cilli Cuilínd.

T745.7
Mors filii in fertaigse, ab Tighe Telli.

Annal T746.

T746.0
Kl.

T746.1
Dormitacio Cormaic espuic Atha Truim qui.

T746.2
Bás Beochaill Ardachaidh.

T746.3
Dracones in caelo uisi sunt.

-----

p.248

T746.4
Ar h-Úa mBriuin in Desceirt la Fergus.

T746.5
Bass Mail Anfaid Cilli Achaidh Drumfota.

T746.6
Fingal Lis Moír.

T746.7
Bas Duib Da Boirend h-úi Beccain, ab Cluana h-Eoís.

T746.8
Bass Aengusa maic Tipraite, ab Cluana Fota Baetain Aba, & Cial Trogh, ab Glaissi Naedhen, moritur.

T746.9
Bass Sechnusaig maic Colgan, ríg h-Ua Cendsilaig.

T746.10
Sarughudh Domnaigh Patraic .ui. cimidhi cruciati.

T746.11
Cath Ratha Cuili ria h-Anmcadh, h-i torchair Uargus mac Fiachrach Enboth na n-Desi i n-Aird Maic Uidhir.

T747.0
Kl.

T747.1
Mors Aibiel ab Imlecha Fia.

T747.2
Bass Muiredhaigh Find, ríg h-Ua Meith, h-i Cul Cumaisc, la h-Ulltu.

T747.3
Cuanan Glinne, ab Muighe Bile, moritur.

T747.4
Aedh Munderg, mac Flaithbertaigh, rí in Tuaisceirt, moritur.

T747.5
Sechnusach mac Colgan, rí Laigen Desgabair, obit.

T747.6
Cu Cumine sapiens obit,

-----

p.249

T747.7
Ruman mac Colmáin, poeta optimus, quieuit.

T747.8
Bass Saraín ab Bendchair.

T747.9
Bass Aidnigh Basligi.

T747.10
Cath Cairnn Ailche la Mumain, in quo cecidit Cairpre mac Con Dinisc.

T747.11
Mors Tuathalaín ab Cind Righ Monaidh.

T747.12
Guin Aedha Duib, maic Cathail.

T747.13
Dormitatio Comaín releghiosí .i. in Rois, do Sogan dó.

T747.14
Quies Fir Da Chrich Dairindsi.

T747.15
Bass Rudhghaile do Laignib.

T747.16
Cath ria n-Anmchadh, i torchair Cairpre & Fergus & Caither mac Cumscraig, et .xui. reges léo.

T747.17
Badud Fiachrach maic Garbaín Midhi i l-Loch Ríb.

Annal T748.

T748.0
Kl.

T748.1
Badhudh Arascaigh, ab Muicindsi Reghuile.

T748.2
Quies Cuain Caimb sapientis.

T748.3
Nix insolite magnitudinis, ita ut pene pecora deleta sunt totius Hiberníe, et postea insolita siccitate mundus exarsit.

-----

p.250

T748.4
INrechtach h-ua Conaing, ri Cianacht, moritur.

T748.5
Dormitatío Do Dimoc ancorite abbad Cluana h-Iraird & Cille Dara.

T748.6
Do Chummmai sapientis quies.

T748.7
Cobthach abbas Reclaindi.

T748.8
Muireand, ingen Chellaigh Cualand, regina h-Irgalaig, moritur.

T748.9
Occisío Congail {folio 14a2} maic Ecnigh, ríg na n-Airrther i Raith Esclai la Donn Bó mac Con Breatan.

T748.10
Lex h-úi Suanaigh, for Leath Cuínd.

T748.11
Fland Forbthe mac Fogurtaigh & Cuan ancorita o Lilchach moriuntur.

T748.12
IMairec Atha h-Úa Fíachrach, ár Laigen sit.

T748.13
Naues in aere uise sunt cum uiris suis.

Annal T749.

T749.0
K.

T749.1
Iugulatio Cathasaig maic Ailello ríg Cruithne, h-i Raith Betheach.

T749.2
Mors Bresail maic Colgan, ab Fernann.

T749.3
Bass Ailello h-ui Daimine, ríg h-Úa Maine.

-----

p.251

T749.4
Combustio Cluana Ferta Brenaind.

T749.5
Mors Condmuigh maic Naenenaigh.

T749.6
Cath Arda Cianachta, in quo cecidit Ailill mac Duib Da Crich, óa Chínd Faeladh, in quo cecidit Domnall filius Cinadon i frithguin catha, id est rex qui uicit prius. Dungal mac Amalgaidh uictor erat.

T749.7
Cairpre mac Murchadha Midhi moritur, et Becc Baile mac Eachach, & Liber ab Muige bili, et uentus maghnus.

T749.8
Demersío familie Íae.

T749.9
Mors Conaill ab Tuama Grene.

T749.10
Mors sapientis, de Ceneul Cairpri .i. mac Cuanach.

T749.11
Mors Segeni Claraig.

Annal T750.

T750.0
Kl.

T750.1
Combustió Fabair et combustio Domnaig Patraic.

T750.2
Bass Suaírlig espuic Fabair.

T750.3
Quies Congusa espuic Aird Macha.

T750.4
Cath eter Pictones et Britones, i testa Tolargan mac Fergusa & a brathair, & ár Picardach imaille friss.

-----

p.252

T750.5
Cathal Maenmuige, rí O Maíne, moritur.

T750.6
Mors Duib Da Lethne na graifne, ab Cilli Sciri.

T750.7
Blathmac mac Coibdenaigh, rí Muscraighi, mortuus est.

T750.8
Mac Nemnailli ab Biror moritur.

T750.9
Mors Duib Da Boireann ríg h-Ua Fidgennti, & Anmcadha, ríg h-Ua Liathain.

T750.10
IMairec Indsi Snaic ria n-Anmchadh mac Con Cerca.

Annal T751.

T751.0
Kl.

T751.1
Cuanghus ab Léith Móir moritur.

T751.2
Fland h-úa Conghaile, rí h-Úa Failge moritur.

T751.3
Losc Laigde sapiens moritur.

T751.4
Fergus mac Fogartaigh, rí Desceirt Breagh, moritur.

T751.5
Combustio lethairle Cluana h-Iraird ín uellenío.

T751.6
Mors Eachach Cilli Tomai.

T751.7
Mors Céle Du Lassi ó Daiminis.

T751.8
Mors Colmain na m-Bretan, maic Faelaín, ab Slaine, & Bran mac Duib Sleibi, ab Cluana Eóiss.

T751.9
Mors Furso, abbad Lecne Midhi, & Maele Imarchuir, espuic Eachdroma.

T751.10
Bás Muirghiusa maic Fergusa, ríg ma n-Deise, & mac Luighedh

-----

p.253

Lismóir, & Fland Fortri ri Corco Láidhi.

Annal T752.

T752.0
Kl.

T752.1
Mors Cillíne Droichtigh ancorítae Iae.

T752.2
Taudar mac Bile, rí Alo Cluaide.

T752.3
Cathal mac Forandáin, abb Chille Dara; Cumíne h-ua Becce, religiossus Eco, mortui sunt.

T752.4
Cath Asreith in terra Circin inter Pictones inuicem, in quo cecidit Bruidhi mac Maelchon.

T752.5
Mors Dicolla maic Menaidhi, ab Indsi Muredhuigh.

T752.6
Mors Fiachna h-úi Maicníadh, abb Cluana Ferta Brenaínd.

T752.7
Flaithbertach mac Conaill Mínd, rí Cenéoil Cairpri, moritur.

T752.8
Foidmend mac Fallomain, rí Conaille Murthemne moritur.

T752.9
INdrachtach mac Muredaigh Mínd moritur.

T752.10
Bass Cilline maic Congaile í nh-Í.

T752.11
Conaíng h-ua Duib Duin, rí Cairpri Teftha, moritur.

T752.12
Bass Maile Tuile, ab Thire da glas.

T752.13
Mors Osbrain ancorite & espuic Cluana Crema.

-----

p.254

T752.14
Mors Rechtabrat h-úi Guaíre, ab Tuama Grene.

T752.15
Fland mac Cellaigh, rí Muscraigi, moritur.

Annal T753.

T753.0
Kl.

T753.1
Sol tenebrosus.

T753.2
Dormitatio Macc Oicedh, abbad Lis Moír.

T753.3
Quies Lucrid de Corco Láigde ab Cluana Maic Nois.

T753.4
Lex Colaim Cilli la Domnall Midhi.

T753.5
Mors Cellaigh, ab Cluana Ferta Brénaind.

T753.6
Mors Scandlaín Duin Lethglaissi.

T753.7
Mors Mo Bai.

T753.8
Mors Fir Blai maic Uargusa sapientis.

T753.9
Interfectio h-Úa nAilello la Gregraighe.

T753.10
Mors Scandlaige Cluana Boirend.

T753.11
Mors Fursu Eassa mac n-Eirc.

T753.12
Guin Tomaltaigh maic Maile Tuile.

T753.13
Ár Fothart.

T753.14
Dath fola forsin esca isin bliadain-se.

Annal T754.

T754.0
Kl.

T754.1
Fland mac Concobair, rí Muighe h-Áei, mortuus est.

-----

p.255

T754.2
Mors Tuathlaithi filie Cathail, regine Laginorum.

T754.3
Loíngseach {folio 14b1} mac Flaithbertaigh, rí Ceneoil Conaill mortuus est.

T754.4
Sleibine ab Iae in Hiberniam uenit.

T754.5
Quies Cerbain Daim Liag.

T754.6
Foirtbe Fothairt Fedha la h-Osraighi.

T754.7
Cath Aird Naiscin eter h-Uu mBriuin & Cenel Coirpri in quo ceciderunt multí.

T754.8
Mors Abiel Atha Omnae.

T754.9
Cath eter h-Uu Tuirtri inuicem.

T754.10
Fergus Rod mac Cellaig, rí Connacht, regnauit.

Annal T755.

T755.0
Kl.

T755.1
Flaithniadh mac Tnuthaigh, ri h-Úa Meith, moritur.

T755.2
Combustío Cluana Maic Noís in .xii. kl. Aprilis.

T755.3
Mors Fiachrach Mairtirthaige.

T755.4
Felcmaire mac Comgaill, Tuathal mac Diarmata, sapiens, Daelghus ab Cilli Scire mortui sunt.

T755.5
INdrachtach mac Dluthaig, rí h-Ua Maíne Connacht moritur.

T755.6
Flaithnía mac Flaínd h-úi Conchobair, rí h-Úa Failge, Fiangalach, mac Anmchada, maic Maile Curaig, ab Indsi Bó

-----

p.256

Finde for Loch Ri, Mac Roncon do Cenel Cairpri, Snetcest ab Naendroma mortui sunt.

T755.7
Quies Fidhmaine h-úi Suanaig.

T755.8
Cath Chínd Abrad, h-i torcair Badbcadh mac Fergale.

T755.9
Loscodh Cluana Maic Nois in .xii. kl. Aprilis.

Annal T756.

T756.0
Kl.

T756.1
Combustio Benncair Moír in feria Patricí.

T756.2
Feargus mac Cellaig, rí Connacht moritur.

T756.3
Aelgal ancorita Cluana, Cormac mac Faelan h-úa Silne, Forandan espoc Methuis Truim, Baethgalach mac Colmaín h-úi Suibne, ab Átha Truim mortui sunt.

T756.4
Sluaighedh Laigen la Domnall mac Murchadha fri Niall, co m-batar a Muigh Murtemne.

T756.5
Naufragium Delbna for Loch Rí ima taissech .i. Dimusach.

T756.6
Cath Belaigh Chró ria Crimthand for Delbna h-Úa Maine, ubí Fínd mac Airb rí Delbna, cecidit o Tipraite Fhind, & ár Delbna uime, & is de sin ata Lochan Belaigh Cró & Tipra Fínd.

-----

p.257

T756.7
Cath Gronnae Magnae .i. mona moire, in quo Cenel Cairpri prostratum est.

Annal T757.

T757.0
Kl.

T757.1
Quies Fidhmuine ancorite Rathain h-úi Suanaigh.

T757.2
Édalbald rí Saxan mortuus est.

T757.3
Combustió Cille Moire Dithrib h-ó Uib Crimthaind.

T757.4
Mors Finnchon, ab Lismoír.

T757.5
Cath Chínd Febrat eter Mumunenses inuicem, in quo cecidit Bodbgal princeps Mungairit.

T757.6
Occissió Cumascaigh, ríg h-ua Failge. Mael Duin, mac Aeda Bennan, rí Muman uictor fuit.

T757.7
Quies Síadhail Lindi Duachaill.

T757.8
Guin Duinn maic Cumascaigh, ríg h-Úa m-Briuin ín Desceirt.

T757.9
Lex Coluim Cille la Slebine.

-----

p.258

Annal T758.

T758.0
Kl.

T758.1
Niallgus mac Báith, rí na n-Dessi Bregh; Muredach mac Cormaic Slane, ab Lughmuidh. Cathal h-úa Cinaedha, rí h-Úa Cendsilaigh; Elpine Glaisi Naidin, Fidbadach Chille Delge mortui sunt.

T758.2
Reuersio Slebine in Iberniam.

T758.3
Martha filia Maic Dubain, dominatrix Cille Dara, obit.

T758.4
Cath Droma Robuigh eter h-Úu Fiachrach, & h-Úu Briuin, in quo ceciderunt Tadhg mac Murdebair & tri h-úi Cellaigh .i. Catharnach, Cathmug, Artbran. Ailill h-úa Duncadha uictor fuit.

T758.5
Muiredhach mac maic Muirchertaig, rí Laigen, mortuus est.

T758.6
Gorman comurba Mochta Lugbaidh .i. athair Torbaig comurba Patraig, is se rob ai bliadain for usci thibrat Fingen a Cluain Maic Nois, & ad-bath a n-ailithri i Cluain.

Annal T759.

T759.0
Kl.

T759.1
Eochaid mac Conaill Mind, ab Fobren; Domnall mac Aedha Laigen; Eochaidh mac Fiachrach sapiens mortui sunt.

-----

p.259

T759.2
Cath Eamna Macha eter Ulltu & h-Úu Neill in Desceirt cogente Airechtach sacerdote Aird Macha per discordiam ad abbatem Fer Da Crich, ubi Dungal h-ua Conaing et Dond Bo interfecti sunt. Fiachna mac Aeda Roin uictor fuit.

T759.3
Guin Rechtabrad maic Dunchon, ríg Mugdhorn.

T759.4
Dub Druman ab Tuilen {folio 14b2}mortuus est.

T759.5
Beand Muilt effudit amnem cum piscibus.

T759.6
Cath Gabrain re n-Anmchadh for Laignib.

T759.7
Aengus rí Alban moritur. rí Alban

T759.8
Mors Coisetaig, ab Lugbaidh.

Annal T760.

T760.0
Kl.

T760.1
Muiredhach mac Murchadha, h-úa Bruin, rí Laigen mortuus est.

T760.2
Fames & mes mor sa bliadain-sin.

T760.3
Mors Concobair h-úi Taidhg Temin & Conait, ab Lis Moir & Falartach mac Bricc ancorita.

T760.4
Suairleach ab Benncair, Ailgino mac Gnai, secundus abbas Cluana h-Iraird, mortui sunt.

T760.5
Cath eter muntir Cluana & muintir Biror i m-Moin Coisse Blái.

T760.6
Occisío Eachthigirn espuic a sacerdote ac altoir Brighde. Is ás-sin connach denand sacart aiffrind in conspectu episcobí o sin

-----

p.260

ille a Cill Dara.

T760.7
Fland mac Eirc, rí h-Úa Fidgente, moritur.

Annal T761.

T761.0
Kl.

T761.1
Fíndachta, mac Fogartaigh, h-úa Cernaig, moritur.

T761.1
Cath Atha Duma iter Ulltu & h-Úu Eachach, in quo cecidit Ailill mac Fedlemtho.

T761.2
Cath Belaig Gabraín iter Laigniu & Osraighe, cor muid ria mac Con Cerca, in quo cecidit Dungal mac Laidhgnen, rí h-Úa Cendsilaig, et alii.

T761.3
Aengus mac Fergusa, rex Pictorum, moritur.

T761.4
Mors Domnaill maic Muirchertaigh, ríg h-Úa Neill, & Dubluighe maic Ledhaidich.

Annal T762.

T762.0
Kl.

T762.1
Nix maghna et luna tenebrosa.

T762.2
Occisio Eachtigirn episcopi a sacerdote a n-derthaigh Cilli Dara.

T762.3
Quies Cormaic ab Cluana Maic Nois, & do Sil Cairpri do.

-----

p.261

T762.4
Nox lucida in autumno.

T762.5
Cath Cailli Tuidhbic, uibi Luighne prostratí sunt. Genus Cairpri uictoram accepit.

T762.6
Fer Fio filius Faibri saipiens, ab Comraire Midhi obit.

T762.7
Cath Sleibe Truim.

T762.8
Robartach princeps Athnae moritur.

T762.9
Fógartach rí Ele moritur.

T762.10
Suibne ab Cluana Ferta Brénaind.

Annal T763.

T653.0
K.

T763.1
Domnall mac Murchada rí Temrach .i. cét-rí Erenn do Claind Colmáin in .xii. kl. Decimbris moritur.

T763.2
Mors Becc Laitne, ab Cluana h-Iraird, & Faelchu Findglaise & Fidairle h-úa Suanaig, ab Rathain, mortui sunt.

T763.3
Mors Reodaide ab Ferna.

T763.4
Mors Anfadain ab Linde Duachaill.

T763.5
Sol tenebrosus in hora .iii. dieí.

T763.6
Straighes Cuilnighe Moire uibí Connachta prostrati sunt.

T763.7
Cath eter h-Úu Fidgennte & Corco Mruadh & Corco Baiscind.

T763.8
Bruidhi rí Fortrenn mortuus est.

T763.9
Niall Frossach regnare incipit. rí Erenn

-----

p.262

Annal T764.

T764.0
Kl.

T764.1
Nix magna .iii. fere mensibus.

T764.2
Quies Romain, ab Cluana Maic Nois, do Luaígnib do.

T764.3
Cormac mac Ailello, ab Maínístreach Buite moritur.

T764.4
Cath Argamain iter familiam Cluana Maic Nois & Durmuig, ubí cecidit Diarmuit mac Domnuill.

T764.5
Siccitas maghna ultra modum.

T764.6
Ailill Medraighe, mac Dunchadha, ri Connacht mortuus est.

T764.7
Scandlan Femin, mac Aedgaile moritur.

T764.8
Domnit mac Du Enge pausat.

T764.9
Sruth (?) fola in tota Ibernia.

T764.10
Cath Duin Bile le Donnchadh mac Domnaill for Firu Tulach.

T764.11
Murchadh mac Índrachtaig & Murchad mac Murchataigh la Condachtaib moritur.

T764.12
Moll rí Saxan clericus eficitur.

Annal T765.

T765.0
Kl.

T765.1
INnocte signum horribile et mirabile in stellis uisum est.

T765.2
Flaithbertach mac Loíngsig, rí Temrach in clericatu.

T765.3
Quies Tola Aird Breccain.

-----

p.263

T765.4
Guin t-Suibne maic Becce a suis sociis dolose.

T765.5
Guin t-Suibne maic Murchada cum duobus filiis suis.

T765.6
Cath Chairn Fiachach iter da mac Domnaill .i. Dunchad & Murchad. Fallamuin mac Con Coingelt la Dunchad. Ailgel rig Tebtha la Murchad. In bello cecidit Murchad. Ailgel in fugam uersus est.

T765.7
Folachtach ab Biror mortuus est.

T765.8
Loarn ab Cluana Iraird quieuit.

T765.9
Cellbil Cluana Bronaigh quieuit.

T765.10
Defectio panis.

T765.11
Dungalach, rí h-Úa Liathain & Uargal rí Conaille mortui sunt.

Annal T766.

T766.0
Kl.

T766.1
Quies Crimthainn, ab Cluana Ferta Brénainn.

T766.2
Guin Fallomain maic Con Congelt, ríg Midhi, dolose.

T766.3
Cath Sruthra eter h-Úu Briuin & Conmacne. [gap: extent: SEVERAL FOLIA]

-----

p.337

T974.0

T974.1
Dondchadh Fínd, mac Aeda, maic Flaind, do marbadh la h-Aghda mac Duibgind a mebuil for faesom Brenainn & Ciaraín.

T974.2
Murchadh Glun Re Lár, rí Ailigh, do marbudh la Cenel Conaill.

T974.2
Maidm for Osraigi ria Laignib du a torchair Diarmuit mac Donnchadha et alíí. Maidm aile for Uib Cendsilaig ría n-Osraigi, dú a torchair Donnchad, mac Cellaig, rí h-Úa Cendselaig et alíí.

T974.3
Fíndachta mac Cinaetha, flaith Fortuath Laighen, mortuus est.

-----

p.338

Annal T975.

T975.0
Kl.

T975.1
Etgair rí Saxan religiossus rex, mortuus est.

T975.2
Cinaeth h-úa h-Artacan, prim-écis Leithi Cuind mortuus est.

T975.3
Domnall mac Eoain, rí Bretan, i n-ailithri quieuit.

T975.4
Cetna-toisc Mael Sechnaill Moír, maic Domnaill, o Ath cliath, dar' briss & dar' theasc in Caill.

Annal T976.

T976.0
Kl.

T976.1
Dondchad mac Cellaig, rí Osraigi in senili étate mortuus est.

T976.2
Mathgamaín mac Cendédigh, rí Muman, do marbadh do Mael Muadh mac Brain, do ríg h-Ua n-Eachach, iarna thidhnacol do Donnubán mac Cathail do ríg h-Úa Fidgenti a fill.

T976.3
Ughaire mac Tuathail, rí Laigen, do gabail do Gallaib Atha Cliath.

T976.4
Scrin Colaim Cille do argain do Domnall mac Murchadha.

-----

p.339

T976.5
Tadhg mac Ruadrach, taisseach Cianachta Glíndi Gemín do marbadh a n-Ulltaibh.

T976.6
Domnall mac Congalaigh, rígdomna Temrach, mortuus est.

T976.7
Creach la Gilla Colaim h-úa Canandan, ríg Cenéoil Conaill í n-Uib Failghe, cor' fagaib Ferghal mac Foghartaig, ríg Cairpre Moíre. Cellach mac Fíndgaine, Cellach mac Bairedha, Donnchadh mac Morgaínd, tri mormair Alban, andsin.

Annal T977.

T977.0
Kl.

T977.1
Muircertach mac Domnaill h-úi Neill ocus Congalach mac Domnaill, maic Congalaigh, da rígdamna Erenn, do marbadh la h-Amlaim mac Sitriuca.

T977.2
INis Cathaigh do sarughudh do Brian mac Cendéidigh for Gallaib Luimnigh .i. IMar & Amlaim a mac & Duibcenn a mac aile.

T977.3
Gilla Colaim o Canandan, rí Ceneoil Conaill, do marbadh la Domnall ua Neill.

T977.4
Amlaim mac Illuilb, rí Alban, do marbadh la Cinaeth mac Mail Cholaim.

T977.5
Mael Ruanaig Got, h-úa Mael-Sechnaill, rígdamna Temrach, per dolum occissus est.

-----

p.340

Annal T978.

T978.0
Kl.

T978.1
Cath Belaigh Lecht, eter Brían mac Cendétigh & Mael Muadh mac Bruin, co torchair Mael Muadh and, rí h-Úa n-Eachach.

T978.2
Cath Bithlaindi for Laignib ria n-Gallaib Atha cliath, dú a torchair Ughaire mac Tuathail, rí Laigen, ocus Muredhach mac Bruin, rí h-Ua Cendselaigh, ocus Congalach mac Flaind, rí Leíghe & Rechet, et alíí muiltí.

T978.3
Corccach Mor Muman do argain fri daigid.

T978.4
Less Mor Mo Chuta do loscadh, & Cluaín Uama & Lethglind do indrudh do Osraigib.

T978.5
Comaltan h-ua Clerigh, rí h-Úa Fiachrach Aidne mortuus est.

Annal T979.

T979.0
Kl.

T979.1
Conchobar mac Fínd, rí h-Úa Failge, mortuus est.

T979.2
Domnall Claen, ri Laigen, do gabail do Gallaib Atha Cliath.

T979.3
Leathlobar mac Find rí Dal Araidhi & Tigernan, rí Ceneoil Conaill occisi sunt.

-----

p.341

Annal T980.

T980.0
Kl.

T980.1
Domnall mac Muirchertaigh, rí Temrach post penitentiam obíít.

T980.2
Mael Sechnaill Mor regnaire incipit.

T980.3
Cath Temrach re Mael Sechnaill Mór mac n-Domnaill maic Donnchaidh maic Flaind, ria ríg Erenn, for Gallaib Atha cliath, for macaib Amlaim intíndrudh, dú a torcair ili im Ragnall mac Amlaim, rigdamna na n-Gall, & im Conmael mac Gilli Airi, & im Irlabraidh Atha Cliath, et alíí muiltí. Braen mac Murchada, rígdamna Laigen, & Congalach mac Flaind, ri Gaileng, & a mac .i. Maelan, & Fiachra & Cu Dhuiligh, da mac Dublaich, da ríg Fer tulach, & Lachtna rí Mugdorn Maigen do thuitim a frithguin in catha-sin.

T980.4
Mor-sluaighedh la Mael Sechnaill Mor mac n-Domnaill, rig Temrach, & la h-Eochaigh, mac Ardgail, la ríg n-Ulad, co Galla Atha Clíath, co tardsad forbais tri la & tri n-aidhchi forro, co tucsat geill Erenn ass, im Domnall Claen, ríg Laigen, & im etirib h-Úa Neill arcena, co tuscad a n-oigreir o Gallaib {folio 15a2} .i. .xx. cét bó co setaib & mainib, & co saíre h-Úa Neill archena o Sinaind co muir cen cháin. IS and immorro for-fuacair Mael Sechnaill in eseirghi n-airrdirc, dia n-ebairt: Gach aen do Gaedelaib fuil a crich Gall a n-dairi & docraite tait

-----

p.342

ass dia tir ar cind sidha & sochair. Ba sí bruit Babilone na h-Erenn in bruit-sin. Ba tanaisti na bruiti ifirn.

T980.5
Faelan mac Cáelaighe, espoc Imlecha Iubair.

T980.6
Amlaim mac Sitriuca, aird-righ ar Gallaib Atha Cliath, do dul co h-Í a n-aithrighe & a n-ailithri iarsin cath mortuus est.

T980.7
Agda mac Duibgind, rí Teftha mortuus est.

Annal T981.

T981.0
Kl.

T981.1
Anmchadh espoc Cilli Dara in senectute bona uitam finiuit.

T981.2
Domnall h-ua h-Aidéith, rí h-Úa n-Echach, ocus Loingsech toíseach h-Úa Niallain, do comtoitim diblínaib.

-----

p.343

Annal T982.

T982.0
Kl.

T982.1
Bruadar mac Eachthigirn, rí h-Úa Cendselaig, mortuus est.

T982.2
Orgain Chilli Dara o Imur Puirt Lairge.

T982.3
Árchu mac Neill, rígdomna Ulad a suis fratribus per dolum occissus est.

T982.4
Arg