Irish and Scottish Gaelic Proverbs by D. Lyons 1 Is fearr rith maith na/ droch sheasamh. 2 Ni/l sa saol seo ach ceo is ni/ bheimi/d beo ach seal beag gearr. 3 Is tu/isce a thiteann oi/che Fo/mhair na/ cloch i/ bpoll mo/na. 4 Is e/asca caint na/ coisi/ocht. 5 Po/s bean aniar agus po/sfaidh tu/ thiar. 6 Na/ biodh tu/s acharainn agat na/ deireadh sce/il. 7 Po/s bean o/n sliabh agus po/sfaidh tu/ an sliabh. 8 Ni/ lia duine na/ baru/il. 9 San a/it ina mbi/onn toit bi/onn tine, San a/it ina mbi/onn tine bi/onn teas, San a/it ina mbi/onn teas bi/onn mna/, San a/it ina mbi/onn mna/ bi/onn gab! where there's a fire, there's women 10 Tu/s maith leath na hoibre. 11 I dti/r na ndall, is ri/ fear an leathsu/ile. 12 'Cad a dhe/anfadh mac an chait, ach luch a mharu/ ! 13 Ta/ mise ceart, bi/odh an fheamainn ag an bhfear eile. 14 Da/ mbeadh cuinneog ag an gcat, ba mhinic a phus fe/in inti. 15 Mura dtaga leat tar leo! 16 Is maith an te/ ata/ ag tabhairt achasa/in uaidh. 17 N/il aon tintea/n mar do thintean/n fe/in. 18 Ni/l aon to/in tinn mar do tho/in tinn fhe/in. 19 Is fearr stuaim na/ neart. 20 Is fearr buille a chuireann tu/ abhaile na/ dha/ bhuille ar an mbealach. 21 Is fearr cara sa chu/irt na/ punt sa spara/n. 22 Sioc tu/s oi/che dhi/ol Fionn na bro/ga; Sioc deireadh oi/che cheannaigh se/ ari/s iad. 23 Ni/ thig leat an craiceann is a luach a fha/il. 24 Is iomai/ la/ ag an uaigh orainn. 25 Naoi n-oiche agus oi/che gan a/ireamh, O/ Oi/che Shamhna go hOi/che Fhe/il Ma/rtain. 26 Bro/ga sa chliabha/n agus ladhracha sa lathaigh. 27 Is treise du/chas na/ oiliu/int. 28 Ma/s mian leat ca/ineadh po/s, Ma/s a/in leat moladh faigh ba/s. 29 To/g a bhfaighidh tu/ is bi/ ag iarraidh tuilleadh. 30 Ni/ thagann an o/ige faoi dho/ choi/che; ach tagann an bro/n faoi dho/ san oi/che 31 Is fearr an tsla/inte mho/r na/ na milte bo/. 32 Is fearr an tsla/inte na/ na ta/inte 33 'Se/ an do/chas lia gan anro/. 34 Is fearr socru/ da/ dhonacht na/ dli/ da/ fheabhas. 35 Imigh leis an saol agus tiocfaidh se/ thart. 36 Na/r laga Dia do la/mh. 37 An rud is annamh is iontach. 38 Is i/ an toi/rneach a scanri/onn ach an tintreach a mharai/onn. 39 Ceannigh droch rud is bi/ gan aon rud. 40 Da/ mbeinn-se sna flaithis na/r bhrea/ mo sce/al, I measc na n-aingeal, na n-aspal sna naomh. 41 Na/r liachtai gra/inneacha ghainimh na tra/, Na/ po/igin/ni/ dru/chta ar bharr an fhe/ir, Na beannachta De/ le h-anamacha do Mharbh. Than the drops of dew on the tips of grass, 42 Is trom an t-ualach an leisce. 43 Leisce chun lui/ agus Leisce chun eiri/. [Mallacht Cholmchill ar na Gael.] 44 Sin i/ bhur sla/inte a Naoimh na hE/ireann, Sla/inte na n-aingeal is na n-aspal le cheile. Sla/inte do Pha/draig, os e/ 'bheannaigh E/ire. The joy of the angels and the apostles together. 45 Ni/ fhaigheann la/mh iata ach dorn du/nta. 46 Is mairg a thre/igeann an duine gna/th ar dhuine dha/ thra/th. 47 Galar fada ni/or inis ariamh bre/ag. 48 D'fhir cogaidh comhaltar si/ocha/in. 49 Is mairg a bhi/onn go holc agus go bocht ina dhiaidh. OR Woe to him who does evil [in order to gain something] and 50 Mair an capall agus gheobhair fe/ar. 51 Na/ tarraing an anachain ort mara bhfuil tu/ i riocht e/ a chur di/ot. 52 Na/ tabhair cu/l ar comhairle do leasa. 53 Tri/ thre/ithe na Fe/inne: glaine a/r gcroi/, neart a/r nge/ag is beart de re/ir a/r mbriathar. purity of our heart, the strength of our limbs and 54 An gad is gaire don sco/rnach is co/ir a scaoileadh i dtosach. 55 Ni/ mairtre go daille. 56 Ni/ bhi/onn an rath ach mar a mbi/onn an smacht. 57 Feileann spallai/ do bhallai/ chomh maith le clocha mo/ra. 58 Go dtuga Dia fairsinge do chroi/ i gco/nai/ duit. 59 Beireann cu/ mall ar a chuid. 60 Mol an o/ige agus tiocfaidh si/. 61 Is fearr seo dhuit amha/in na/ dha/ gheobhaidh tu/. 62 Is measa cara fealltach na/ namhaid follasach. 63 Bi/odh dha/ abhras ar do choigil agat. 64 Tri/ bhua an duine shona: fa/l, faire, moche/iri/. 65 Sonas ort agus se/an, is an chuid eile orm fe/in. 66 Is fearr rud maith daor na/ droch rud saor. 67 Ni/ raibh 'maith go leor' go maith ariamh. 68 'Si/ capall na hoibre an bia. 69 Is minic a bhi/ gra/nna gnai/u/il agus dathu/il dona. 70 Taithi/ a ghni/onn ma/istreacht 71 Se/ Dia a rathai/onn. 72 Ni/l breith ar an gcloch a caitear. 73 'Gach re/ la/ o/ mo/ la/-sa amach', adeir Bri/d. 74 Fa/ilte duit, a Mhuire mho/r, A Mhaighdean shi/orai/, A/r ndi/dean cho/ir. Oh eternal Virgin, 75 An rud is gaire don chroi/, 'se/ is gaire don bhe/al. 76 Oi/che Fhe/il Fiona/in a chuireann mi/r ar an bhfuacht. 77 Po/s bean oilea/in is po/sfaidh tu/ an t-oilea/n ar fad; Po/s bean as gleann is po/sfaidh tu/ an gleann uilig. 78 Na/ po/s bean gan locht [mar ni/l a leithe/id ann !] 79 Is teoide don mbrat [bplaince/ad] a dhu/bladh 80 Seo sla/inte na ndaoine a bheidh ag du/bla/il a bplaince/ad anocht ! 81 An te/ ata/ caifeach lena o/ige beidh se/ bocht lena aois. 82 Is fearr bheith cinnte na/ bheith caillte. 83 An te/ ata/ caifeach lena o/ige beidh se/ bocht lena aois. 84 Ta/ an spa/ra/il chomh maith leis an saothru/. 85 An te/ nach trua leis do cha/s, na/ de/an do gheara/n leis. 86 Ta/ an da/ "b'fhe/idir" ann - b'fhe/idir go bhfuil agus b'fhe/idir nach bhfuil. 87 Is iomai/ la/ sa chill orainn. 88 Is fearr lu/badh na/ briseadh. 89 Ni/ haon mhaith cneasu/ thar ghoimh. 90 Ni/ rogha go Ri/ na cruinne. 91 Bi/onn caora dhubh ar an tre/ad is gile. 92 An rud a scri/obhann an pu/ca le/ann se/ fe/in e/. 93 Bi/onn driopa/s ar na h-amada/in nuair a bhi/onn drugall ar na h-aingil. 94 Nollaig bhrea/ a dhe/anann reilig teann. 95 Tosnu/ maith leath na hoibre. 96 Coinnigh do shiopa agus coinneoidh an siopa thu/. 97 La/ 'le Pa/draig - Thug Pa/draig grian leis agus Mi/chea/l an tsi/on. 98 Aithni/tear cara i gcruatan. 99 Binn le neach a mholadh fe/in. 100 Is fearr cara sa chu/irt na/ punt sa spara/n. 101 Ar oi/che Cinn an Da/ La/ Dhea/ag beidh cuimhne grinn go he/ag. 102 Lui/mse le Dia is go lui/ Dia liom, Crios Mhuire tharam is me/ i suan trom. 103 Nuair a fheiceann tu/ an ghealach dearg, Tiocfaidh ar an stoirm fearg. 104 aer dearg thoir -- fearthainn agus cur aer dearg thiar -- teas agus grian. 105 Di/ogha gach si/ne sioc ach is measa si/or bha/isteach. 106 Is fearr na bro/ga a chaitheamh na/ na bra/illi/ni/. 107 Bi/ go moch in do shui/ is go luath in do lui/, Is ni/ fada go mbeidh tu/ chomh saibhhhir le ri/. 108 Thuas seal, thi/os seal, sin mar a bhi/onn an saol. 109 An te/ a bhi/onn thuas o/ltar deoch air an te/ a bhi/onn thi/os buailtear cic air.' 110 An bhfacha tu/ an bacach no/ an bhfacha tu/ a mhac? Ni/ fhacha me/ an bacach is ni/ fhacha me/ a mhac, ach da/ bhfeicfinnse an bacach no/ da/ bhfeicfinnse a mhac, ni/ bhacfainn leis an bacach is ni/ bhacfain lena mhac! Did you see the cripple or did you see his son? I didn't see the cripple and I didn't see his son, but if I see the cripple, or if I see his son, I won't pay any heed to the cripple 111 An te/ a fhanann le co/ir faigheann se/ e/. 112 Ma/ bhi/onn long is lo/n agat gheobhaidh tu/ co/ir [uair e/igin]. 113 An te/ ta/ tuirseach is furast a leaba a cho/iriu/. 114 Is maith an scatha/n su/il carad. 115 An te/ bhi/onn amuigh fuarann a chuid. 116 Tagann cothromai/ocht si/ne na huaire 117 Is treise Dia na/ do/chas. 118 An te bhi/onn ag magadh bi/onn a leath faoi fe/in. 119 Na/ de/an no/s aagus na/ bris no/s. 120 Cailltear bo/ an tseaca nuair a bhlea/ntar bo/ an tsneachta. 121 Ni/fhaigheann minic ono/ir. 122 Is minic a bhain duine slat a bhuail e/ fe/in. 123 E/ist mo/ra/n agus aithris beaga/n. 124 Ni/ dheanfadh an saol capall ra/s d'asal. 125 Cuir s/ioda ar ghabhar is gabhar i gc/ona/i /e. 126 Ni/ maith samhail a thea/nn i/ bhfad. 127 Thuas ata/ an chabhair agus anuas ata/ a haghaidh 128 Is maith an tra/th di/ tart. 129 Tri/ rudai/ faoin o/l; e/ o/l, e/ iompar agus e/ i/oc. 130 Ni/l tuile nach dtra/nn ach tuile na ngra/st. 131 Is minic a ba/dh long la/imh le cuan. 132 Bi/onn dha/ insint ar gach sce/al, Agus bi/onn dha/ leagan de/ag ar gach amhra/n. 133 Na Faoilli/ a mhari/onn na caoirigh, Ma/rta a mhari/onn daoine. 134 Ni/ bhi/onn saoi gan lucht 135 Is binn be/al ina tost 136 Ma/s maith, is mithid 137 Aithni/onn ciaro/g chiaro/g eile 138 Ritheann an charr|fear|ri/omhaire seo ar phoiti/n 139 Labhair Be/arla liom agus brisfidh me/ do phus 140 Scaoil amach an bobaili/n! 141 Is tre/ise ti/r na/ tiarna. 142 Is minic a bhris be/al duine a shro/n. 143 Is minc a bhi/ cu/ mall sona. 144 Fanann fear sona le se/an. 145 Giorrai/onn beirt bo/thar. 146 Ni/ bheathai/onn briathra bra/ithre. 147 Capall na hoibre an bia. 148 Is maol gualainn gan dhearthair. 149 Is fearr an t-imreas na// an t-uaigneas. 150 Ni/ haitheantas go haonti/os. 151 Bi/onn adharca fada ar na ba thar lear. 152 Ni/ hi/seal na/ huasal, ach thi/os seal 's thuas seal. 153 Is fearr daibhir sona na/ saibhhir dona. 154 Ni/ mar a shi/ltear bi/tear. 155 Is fearr goradh cu/l cos na/ fiche bo/ ar cnoc. 156 Sceitheann fi/on fi/rinne. 157 Ta/ Bu/rcach ar Bhu/rcach na luaithrigh, ach ni/l ach Bu/rcach ar an mBu/rcach is uaisle.