|
دو دريچه براى ورود
رضا مهدوى
مقدمه اى بر آموزش موسيقى كودكان. على
زاده محمدى. تهران: كارگاه نشر، VIII .1374 +
229 ص. 5500 ريال.
آموزش موسيقى و موسيقى درمانى كودكان
استثنايى. على زاده محمدى. تهران: كارگاه
نشر، VIII .1374 + 216 ص5500 ريال.
على زاده محمدى پيشگام سختكوش يكى از
رشته هاى حائز اهميتث علمى هنرى است:
موسيقى درمانى و آموزش. در سالهاى پيش از
انقلاب، دكتر سعيد خديرى به همراه همسرش
سيمين خديرى (رجالى) كوششهاى پراكنده اى
در اين زمينه داشتند ولى كارشان ادامه
نيافت. در سالهاى پس از انقلاب، در پى
كارهاى دكتر عشايرى (در شيراز)، رضا كردى
و...، اينك على زاده محمدى پژوهشگر جوان و
پرمايه است كه با تلاش دائمى و انتشار
نوشته هاى مفيدش چه به صورت ترجمه يا
تاليف و چه به طور عملى در كنسرت پژوهشى
و آموزشى تالار انديشه حوزه هنرى بر
اهميت اين بخش از تقاطع علم و هنر در
جامعه امروزى تاكيد مى كند. اين دو كتاب،
جديدترين آثار او و از لحاظ انتظام
مطالب و غناى موضوعى و همه فهم بودن آن،
بهتر و بالاتر از تاليفات قبلى او هستند.
زاده محمدى در اين دو اثر، از منابع
خارجى و داخلى به اتفاق استفاده كرده و
تجربيات خود را نيز بدان افزوده است (مقدمه
هاى او بر اين كتاب، عنوان «مدير موسسه
آموزشى و پژوهشى موسيقى درمانى ايران»
را دارد). پس مىتوان اين دو كتاب را حاصل
امتزاج «تحقيقات كتابخانه اى» و «تحقيقات
ميدانى» دانست.
مشخصات مربوط به موارد تحقيق بدقت ذكر
شده و اين از دقت نظر و تربيت علمى مولف
حكايت دارد. بخش عمده اى از هر دو كتاب،
مطالب مشتركى دارد كه مربوط به آموزش
تئورى موسيقى است. يعنى همان مطالب
آشناى هر موسيقيدان را با زبانى ساده
آموزشدادن و «كاربردى كردن» آنها. اگر
حجم خاص هريك از اين دو كتاب را در نظر
نگيريم، هردوى آنها را مى توان در واقع
يك كتاب به حساب آورد ولى نظر به تفكيك
موضوعى هريك از اين دو، بهتر همان بود كه
مستقلا چاب شوند و چنين هم شده است:
مقدمه اى بر آموزش موسيقى كودكان:
مقدمه، پنج محور اساسى در موسيقى كودك،
ويژگيهاى صدا، نشانه گذارى نتها، آموزش
اشكال و كشش نتها... تا ترانه هاى كودكان
و منابع و ماخذ.
آموزش موسيقى و موسيقى درمانى كودكان
استثنايى: از مقدمه تا انتهاى فصل آموزش
فلوت ريكوردر [مشترك با كتاب پيشين]،
سازها و موسيقى درمانى كودكان
استثنايى، موسيقى درمانى، اتستيك و عقب
ماندگان عميق ذهنى و... تا تمرينها و
ترانه هاى كودكان استثنايى و منابع و
ماخذ.
صرف نظر از مطالب مشتركى كه با حجم قابل
توجه در بين دو كتاب وجود دارد، تاكيد «بر
عملى بودن» و «كاربردى بودن» مطالب
كتاب، شايسته تاعمل است. البته محتواى
اين دو كتاب مبتنى بر روان درمانى سطحى
كودكان عقب مانده ذهنى است و شامل
موسيقى درمانى كامل نمى گردد. امروزه
دنياى غرب با پيشرفتهاى چشمگيرى كه در
اين زمينه به دست آورده، به نتايجى چون
بهبود بيماران قلبى، دهان و دندان، ريوى
و سرع رسيده است و رشد گياهان را نيز
مرتبط با نوعى موسيقى خاصى مى دانند (هرچند
در طب قديم ايران و آثار بوعلى سينا
سابقه توجه به اين نكات را مىتوان يافت).
در هر صورت اگرچه نمى توان منكر اهميّت
يك متن چاپ شده در مسئله اى علمى شد، ولى
هدف از نگارش كتاب را نيز بايد بدقت در
نظر داشت. اگر قصد از تاليف، معرفى موضوع
به جامعه كتابخوان و علاقه مندان به هنر
است، وجود اين همه تمرين و نت كه بيشتر
شايسته كتابهاى تدريس علمى موسيقى و «اتود»
است، به نوعى نقض غرض به حساب مى آيند
زيرا اين در حيطه كاملا علمى است و چيزى
دستگير خواننده نمى كند.
حال اگر خواننده غيرحرفه اى در موسيقى
باشد، از اين بخش چيزى نخواهد فهميد و
اگر او اهل موسيقى باشد، در اين صورت اين
بخش برايش پيش پاافتاده و ابتدايى خواهد
بود، زيرا كه تمامى نتها با شكل سياه و
ميزانهاى ساده نگارش يافته اند در صورتى
كه كتابهاى دستورساز و آموزش آنها
بمراتب قوى تر هستند و قابل استفاده
براى همگان. اگر خواننده متخصص موسيقى
درمانى كودكان باشد نيز از آنجا كه متون
خيلى تخصصى ترى را در زمان تحصيل خوانده
و به آنها دسترسى دارد، كتابهاى آقاى
زاده محمدى برايش توضيح واضحات خواهد
بود. از اين رو بى آنكه منكر زحمتهاى
موئلف باشيم، به اين نتيجه مى رسيم كه
كتابهاى مورد بحث بيش از آنكه به عنوان
متون تخصصى و علمى يا هنرى مطرح باشند،
در حكم «پيشمتن» يا «پيشكتاب»هايى
هستند در همين زمينه و همين رشته كه ان
شاعالله در آينده نزديك، توسط همين مولف
(و يا مولفين صاحب صلاحيت و با تجربه
ديگرى كه تحصيلات عالى و تجربه وافى در
مراكز علمى كشورهاى پيشرفته دارند و
فعلا ناشناخته اند) نوشته شود.
|