La nazo
  
-(c)u estas iu eraro je mia viza±o?
  Mi rigardis antaµ min, kaj tie „i staris, la virino, kiu sidis iom oblikve antaµ mi je la alia flanko de la koridoro kaj kiun mi iom ka„e rigardis. Mi unue rimarkis „ian profilon: „i havis iom pintan nazon kaj estis preskaµ rekta linio de la nazo al la frunto kaj al la pinto de la mentono. Mi devis korekti min mem: ne estis rekta linio, ¶ar la frunto, la brovoj, la mentono kaj la tre delikataj kaj bele formitaj lipoj onde formis tiujn liniojn al la pinto de la nazo. 
  ~i „ajnas esti de la ±usta a±o, mi pensis. Mi rigardis al „iaj manoj kaj rimarkis, ke ili ne estas tute glataj, kiel ¶e dudekjarulino. Ili jam iom sulki±is, sed neniu sulko estis videbla sur „iaj frunto kaj viza±o. Kiam „i turnis la kapon kaj mi povis vidi „in ankaµ defrunte, mi kapjesis al mi mem kaj diris Jes, „i povus taµgi, „i povus tute bone taµgi. ~i havis viza±on, kiu memorigis al mi viza±on de virino, kian oni povas renkonti en la Balkano, kroatan aµ serban, kaj tio ne tre malsimilis al la ideo, kiun mi faris al mi mem pri Kari. 
  Kaj nun „i staris tie antaµ mi kaj kiam mi turnis mian kapon supren por vidi, kion „i volas, mi rimarkis je „ia mieno, ke „i ne estas kontenta. Io kolera estis videbla ¶irkaµ la okuloj kaj ¶irkaµ la bu„o.
  - Pardonon? mi diris. 
  - Mi miras, ¶u estas ia eraro je mia viza±o. Vi tiel longe gapis al ±i.
  Mi nee skuis la kapon. 
  - Ne, ne. Estas nenia eraro je via viza±o. 
  - Kial vi do tiom rigardis al ±i, „i demandis. 
  - Nu, kiel diri, mi hezitis. Bonvolu sidi±i, mi klarigos. 
  ~i plustaris antaµ mi. 
  - Vidu, mi denove hezitis. Mi nur pensis, kiel mi povus priskribi vian viza±on. 
  Nun „ia viza±o aspektis pli mirigita ol kolera. 
  - Kaj kial vi priskribu mian viza±on, „i demandis en malpli severa tono. 
  - Estas tiel, ke mi cerbumas pri iu persono en rakonto, kaj mi devas al tiu persono doni viza±on. Kiam mi vidis vin, mi pensis, ke eble via viza±o estus taµga por tiu persono. 
  La demandosigno ne malaperis el „ia viza±o. 
  - (c)u vi estas verkisto? „i demandis. 
  - Ne, mi repondis kun ioma hezito. Mi eble skribos iam. Por nun mi nur konstruas iaspecan rakonton. 
  - Kaj en tiu rakonto estos mia viza±o, „i diris. 
  - (r)i povos esti. Nun mi nur cerbumis, ¶u ±i povus taµgi por la persono, pri kiu mi pensas. Mi ankoraµ ne scias. (r)i havas kelkajn trajtojn, kiuj similas al tiuj, kiujn mi imagis al mi, sed mi ankoraµ ne certas, ke tio estas ekzakte tio, kion mi havas en mia kapo. 
  ~i sidi±is antaµ min, tiel ke estis pli facile interparoli. Mi ne plu bezonis stre¶i mian kolon kaj suprenrigardi al „i. 
  - Diru al mi ion pri via rakonto. 
  Mi ne sciis, de kie komenci kaj ekparolis iom tirante la vortojn: (r)i temas pri viro, kiu havis akcidenton kaj pri lia batalado rericevi plenan homecon, do, eliri el tiu akcidento kaj refari±i plene funkcianta homo. 
  - Kaj tiu viro havos mian viza±on? „i sonis mirigita. 
  - Ne, ne, mi tuj interrompis. Tiun viza±on, vian viza±on, se mi sukcesos priskribi ±in, havos unu el du virinoj, kiuj helpas lin tuj post lia akcidento, kiuj veturigas lin al malsanulejo, kaj kiuj estas la du personoj, kiujn li post la operacioj unue memoras.
  Aperis rideto sur „iaj lipoj kaj mi rimarkis, ke „i „ajnas esti flatita de la ideo, ke „ia viza±o aperu en rakonto. 
  - (c)u tiu, kiu havos mian viza±on, estas interesa persono? 
  - Mi supozas tion, mi iom hezitis. La viro en mia rakonto memoras ion nigran: nigre vestita virino, kun lar±a nigra hararo - tute alia ol vi havas, tute nigra kaj rekte tondita. Sed kion li plej memoras estas grandega nazo. La nazo aspektas al li grandega, ¶ar li ku„as sur la dorso kaj vidas ¶ion desube. Li estas krom tio grave vundita kaj eble jam forte febras. 
  - Mi scias, ke mi havas grandan nazon, „i interrompis min, sed ¶u grandegan? 
  - Kompreneble ne. Tio estis lia impreso, li estis vundita, febranta kaj lia vido montris ion nerealan. Krom tio lia memoro post la narkozo ankaµ ne tute bone funkciis. Kaj fakte poste, kiam li revidos tiun virinon, jam iom pli sana, li mem miros, de kie venis lia impreso pri granda nazo. 
  ~ia rideto fari±is iom pli lar±a. 
  - Kio okazos al tiu virino kun mia viza±o? 
  - Mi ne tute scias ankoraµ; mi ne estas preta kun tiu rakonto; „i aperos en ±i jen kaj jen kaj... 
  - (c)u „i havos rilaton kun via viro? 
  Mi rimarkis, ke „i faris mallongan paµzon antaµ ol „i eldiris la vorton rilato. Oni povas kompreni ±in en malsamaj manieroj, sed mi tuj kaptis, kion „i celas per ±i. 
  - Jes, oni povus diri tion, mi hezitis. Nur je la fino de la rakonto. Komence la renkonti±oj inter ili estos tre hazardaj: unue, kiam „i kaj la alia virino helpas lin veni al la malsanulejo, poste vizito al la malsanulejo, ¶ar ili scivolis kiel travivis 'ilia' vundito. Okazos ankaµ pli posta renkonti±o, kiam li estas jam duonsana kaj povas mem movi±i, kiam li provas montri sian dankemon, ke ili helpis lin. Tio estas ordinara renkonto de iu, kiu faras donaceton kaj kiu restos sen sekvoj. Sed iun monaton pli poste okazas hazarda renkonti±o inter ili. Li ekskursas kaj „i ekskursas kaj ili rimarkas unu la alian sur la sama veturilo. Kaj ¶ar ili tamen konas unu la alian, ili interbabilas kaj iom kunumas en la loko, al kiu ili veturis. Depost tiam la kontaktoj inter ili intensi±as, parte ¶ar „i interesi±as pri lia sorto, ne nur lia resani±o, sed ankaµ pri la sekvoj, kiujn ±i havis, ekzemple rilate al lia laborsituacio. 
  - (c)u neniu seksumado inter ili? „i demandis. 
  - Fakte ne. Ne forgesu, ke li estas altgrade invalido. E¶ se „i havas eble iun ideon en tiun direkton. (c)e li tiu bezono ne aperas, ne demandu min kial. 
  - Diru al mi, kiu „i estas, „i diris. 
  - ~i estas dudek okjara, instruistino, mi ser¶is informojn pri „i en mia kapo, daµre fraµlino, sed havas firman rilaton kun iu, kun kiu „i jen kaj jen kunvivas, sed la rilato inter ili ne ¶iam estas idilia. ~i havas duonfratinon, laµ kiu tiu kunulo estas 'fekkapulo'. ~i tute malestimas lin kaj opinias, ke li nur interesi±as pri si mem kaj nur uzas aliajn homojn. Estas „ia firma konvinko, ke la fratino, tiu kiu eventuale havos vian viza±on, ke „i prefere rompu kun sia kunulo. 
  - (c)u „i sekvos tiun konsilon? 
  - ~i faros. ~i jam survojas al tio je la komenco de la rakonto kaj dum la rakonto „i tion faros. 
  - Kia virino „i estas cetere? 
  - Nu, nenio speciala. ~i vivas ¶iutagan vivon, havas ie patrinon, ie patron. Ho jes, mi subite memoris. La kaµzo, kial mi tiom interesi±is pri via viza±o, kaj nazo, estas la patro. Li estas nome greko el Cipro kaj de li „i heredis la nigron de la haroj kaj la formon de la nazo, formon, kiu estas ofta en Greklando kaj en orienta Mediteraneo. (r)i malsimilas al svedaj nazoj kaj ... 
  - Sed mi ne havas grekon kiel patron, almenaµ ne laµ mia scio, „i interrompis. 
  - Ne, ne, tial mi ne estas certa, ke mi povos uzi vian viza±on en mia rakonto. Via nazo havas ne ¶iutagan formon, tial mi entute ekinteresi±is pri ±i. Kio igis vin rimarki, ke mi rigardadas vian viza±on, estas tio, ke mi provis imagi al mi, kiel via nazo aspektus al mi, se mi ku„us sur la planko kaj de tie rigardus al ±i. Cerbumante pri tio, mi evidente tro longe fiksis mian rigardon al vi. Pardonu, se tio ±enis vin. 
  ~i nenion diris, sed mi rimarkis, ke „i ion pripensas. 
  - (c)u vi daµre deziras vidi mian nazon de sube? 
  - Jes, mi „atus, mi diris. 
  - Bonvolu, „i diris. 
  ~i levis la kapon supren, rigardis al la plafono kaj mi rigardis „ian kolon, la mentonon, la fermitajn lipojn kaj rekte en la nazotruojn.
  (r)i ne taµgas, mi pensis, tro mallar±a, tro eleganta. Kiom ajn febranta, neniu povus opinii tiun nazon granda, e¶ malpli grandega. 
  ~i reklinis sian viza±on kaj rigardis min. 
  - Mi kredas, ke mi devos rezigni je via viza±o, mi diris kun bedaµro, kvankam ±i havas tre belan profilon. 
  - Dankon, „i diris. 
  Estis iom da silento inter ni, poste „i demandis: 
  - Kaj kio okazos al ¶i tiu historio via? 
  - Mi ne scias ankoraµ. 
  - (c)u vi skribos ±in? 
  - Estas ¶iam mia intenco skribi miajn historiojn, sed ±is nun tio neniam reali±is. Ili daµre restas nur en mia kapo, diversaj epizodoj el ili, ne ¶iam kunligitaj. Sed ¶i tiu historio estas alia. Mi scias, kiel ±i komenci±as kaj mi scias, almenaµ supra¤e, kiel ±i fini±os. Ankaµ la plejparto de la aliaj okaza¤oj jam pretas, e¶ se ne en ¶iuj detaloj. (r)i temas pri la monatoj, dum kiuj la viro en mia rakonto batalas por sia travivo: en malsanulejo, hejme, pri lia rifuzo ekuzi rul¶aron, kiam la kuracistoj asertas, ke ne ekzistas alia solvo por li, pri lia iom-post-ioma reaktivigo de la muskoloj, lia batalo por sia laboro. (c)io ¶i estas tiom, ke sufi¶us por tuta libro. 
  - Mi vere „atus legi tiun libron, „i diris. Skribu ±in. Cetere, kiel ±i fini±as, ¶u feli¶e? 
  - Jes, kontentige por mia viro. 
  - Kaj por „i? 
  - Kontentige por „i, mi kredas, almenaµ tiom, kiom mi povas vidi ±is nun. Mi povas ja decidi, kio okazu en la libro, sed tamen ne estas tiel simple. Se mi aldonas novan epizodon, ±i povas kaµzi sekvojn, kiujn mi ne antaµvidis. Sed laµ tio, kion mi scias nun, estos kontentiga fino. 
  - Happy end, „i diris. 
  - Jes, oni povus diri tion. 
  - Mi „atus legi tiun vian rakonton, „i ripetis post kelkminuta paµzo inter ni. (c)u vi kredas, ke tio eblos? 
  - Eventuale, mi diris. Dependas unuavice de tio, ¶u mi entute iam komencos skribi ±in. 
  - Mi „atus legi ±in, e¶ se ne estos mia viza±o en ±i. 
  - Eble iom de vi tamen estos en la rakonto. 
  - Kio? „i demandis. 
  - Mi ne scias ankoraµ. Eble via scivolemo, via maniero alfronti fremdan viron, kiam vi sentis vin ±ene pritraktata, via reago al la demando "Kial tiu diabla viro rigardadas min?". Eble tio estos trajto, kiun mi donos al ¶i tiu virino, kiu ne havos vian viza±on, sed kiu eble tamen havos parton de via viza±o, ¶ar via viza±o ne tro malsamas al tiu, kiun mi imagis al mi, nur ke mi devos trovi alian nazon por ±i. Via nazo estas, cetere, tre bela. 
  - Ne, tion mi ne opinias. (r)i estas tro pinta. 
  - (r)i estas taµga nazo por tre bela viza±o, mi diris. 
  - Nun vi parolas eksterteme, sinjoro, „i diris kun petolemo en la vo¶o. 
  Estis denove silento inter ni. 
  - Se vi skribos tiun libron, kiam estos tio? „i demandis. 
  - Mi vere ne scias. 
  - Kaj kiel mi povos scii, ke ±i estas skribita? 
  - Tion vi ne povos. 
  - (c)u tio signifas, ke mi devos legi ¶iujn librojn, kiuj aperos iam dum la venontaj dek aµ dudek jaroj, por vidi ¶u parto de mia nazo eble estas aµ ne estas en ili? 
  - Jes, eble tio estas unu solvo. Aµ eble mi povus sendi ±in al vi, se vi donas vian adreson.
  ~i aspektis hezitema. 
  - Eble ni lasu tiun vian libron. 
  - Aµ eble ni renkonti±os, simile kiel hodiaµ, kiam mi estos ser¶anta alian nazon, kiun mi povu priskribi, kaj tiam mi povus doni ±in al vi. Mi celas la libron. 
  - Eble, „i diris. 
  Estis silento inter ni. Evidente ni el¶erpis nian temon. 
  - (c)u via virino jam havas nomon, „i demandis. 
  - ~i havas tute ordinaran nomon: Karin. 
  - Tio estas ankaµ mia nomo, „i diris.


Franko Luin