Lasta song^o de maljuna kverko 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 registro: 1992-09-15

           Lasta song^o de maljuna kverko 
           Kristnaska fabelo 

     Sur alta deklivo, tute apude de la libera marbordo, staris vera 
maljuna kverko, kiu havis la ag^on de g^uste tricent sesdek kvin 
jaroj.   Sed tiu longa tempo por la arbo ne signifis pli ol tia sama 
nombro da tagoj por ni homoj.   Ni maldormas en la tago, dormas en la 
nokto kaj havas tiam niajn song^ojn, sed kun arbo estas alia afero, 
arbo maldormas en la dau^ro de tri sezonoj, kaj nur en la komenco de 
la vintro g^i endormig^as, la vintro estas g^ia dormotempo, g^ia 
nokto post la longa tago, kiu estas nomata printempo, somero kaj 
au^tuno. 
     Dum multe da varmaj someraj tagoj la unutagaj mus^oj dancis 
c^irkau^ g^ia kapo, vivis, flugis kaj sentis sin felic^aj; kaj kiam 
la malgranda estaj^o momenton ripozis en silenta felic^o sur unu el 
la grandaj fres^aj kverkfolio;, tiam la arbo ordinare diradis: "Vi 
kompatinda malgranda estaj^o!   Nur unu momenton dau^ras via tuta 
vivo!   Kiel mallonge!   Kiel malg^oje!" 
     "Malg^oje?" respondadis ordinare la unutaga mus^o, "kion vi 
pensas per tio?   C^io estas ja tiel nekompareble luma kaj klara, 
tiel varma kaj belega, kaj mi estas tiel g^oja!" 
     "Sed nur unu tagon, kaj poste c^io estas finita!~ 
     "Finita?" diris la unutaga mus^o. "Kio estas finita?   C^u vi 
ankau^ finig^as?" 
     "Ne, mi vivas multajn milojn da viaj tagoj, kaj mia tago 
ampleksas tutajn sezonojn.   Tio estas io tiel longa, ke vi tute ne 
povus tion kalkuli!" 
     "Ne, c^ar mi vin ne komprenas!   Vi havas milojn da miaj tagoj, 
sed mi havas milojn da sekundoj, en kiuj mi povas esti g^oja kaj 
felic^a!   C^u c^iuj belegaj^oj de la mondo malaperos kiam vi 
mortos?" 
     "Ne," diris la arbo, "la mondo certe ekzistos plue, senfine pli 
longe, ol kiel mi povas imagi al mi!" 
     "Sed en tia okazo ni havas ja egalan dau^ron de la vivo, sed ni 
nur malegale kalkulas." 
     Kaj la unutaga mus^o dancis kaj suprenflugis en la aeron, g^ojis 
pri siaj delikataj artplenaj flugiloj, g^ojis pri ilia gazeco kaj 
velureco, g^ojis en la varma aero, kiu estis traspicita per la odoro 
de la trifoliplenaj kampoj, de sovag^aj rozoj, de la siringo kaj 
lonicero, ne parolante jam pri la dolc^a odoro de la asperulo kaj de 
la sovag^a mento.   La odoro estis tiel forta, ke la unutaga mus^o 
pensis, ke g^i iom ebriig^is de tio.   La tago estis longa kaj 
belega, plena de g^ojo kaj de dolc^a sento, kaj kiam la suno 
subig^is, la malgranda mus^o sentis sin tiel agrable laca de la tuta 
g^ojo kaj felic^o.   La flugiloj ne volis plu g^in porti, kaj tute 
mallau^te g^i mallevig^is sur la balancig^antan trunketon de herbo, 
balancetis la kapon tiel, kiel nur g^i povas balanceti, kaj g^oje 
endormig^is.   Tio estis g^ia morto. 
     "Kompatinda malgranda mus^eto!" diris la kverko, "tio estis ja 
tro mallonga vivo!" 
     Kaj c^iutage ripetig^adis la sama dancado, la sama 
interparolado, la sama respondo kaj la sama endormig^o; tio 
ripetig^adis en c^iuj generacioj de la unutagaj mus^oj, kaj c^iuj ili 
estis tiel same felic^aj, tiel same g^ojaj.   La kverko travivis 
maldorme sian printempan matenon, sian someran tagmezon kaj sian 
au^tunan vesperon, sed nun alproksimig^is g^ia tempo de dormo, g^ia 
nokto.   Alproksimig^is la vintro. 
     Jam la ventegoj kantis: "Bonan nokton, bonan nokton!   Jen 
defalis folio, jen defalis alia!   Ni des^iras, ni des^iras!   Zorgu, 
ke vi povu dormi!   Ni kantas al vi por dormo, ni skuas vin por 
dormo; sed c^u ne vere, tio estas bonefika por la maljunaj branc^oj? 
Ili krakas de plezuro!   Dormu dolc^e, dormu dolc^e!   Tio estas via 
tricent-sesdek-kvina nokto; en efektiveco vi havas la ag^on de nur 
unu jaro!   Dormu dolc^e!   La neg^a nubo pretigos al vi molan liton, 
g^i metos tutan litotukon, molan litkovrilon c^irkau^ viajn piedojn! 
Dormu en dolc^a ripozo kaj havu agrablajn song^ojn!" 
     Tute senfolia staris nun la kverko, por ripozi dum la tuta 
vintro kaj g^ui diversajn belajn song^ojn.   Sed kiel la song^oj de 
la homoj, tiel ankau^ g^iaj song^oj prezentis al g^i c^iam nur ion 
travivitan. 
     G^i ankau^ iam estis malgranda; lau^ homa kalkulo g^i havis nun 
la ag^on de kvara jarcento.   G^i estis la plej granda kaj plej bela 
arbo en la arbaro, per sia kapo g^i elstaris alte super c^iuj aliaj 
arboj, kaj de la maro oni g^in povis vidi jam en granda 
malproksimeco, g^i servis al la maristoj kiel orientig^a signo.   G^i 
tute ne pensis pri tio, kiom multe da okuloj g^in serc^adis.   Alte 
supre en g^ia verda kapo havis siajn nestojn la sovag^aj kolomboj, la 
kukolo kriis sian nomon, kaj en au^tuno, kiam la folioj aspektis kiel 
martelitaj kupraj lamenoj, aperadis la migrantaj birdoj kaj ripozadis 
sur g^i, antau^ ol flugi trans la maron.   Sed nun estis vintro, la 
arbo staris senfolie, kaj oni povis vidi tre klare, per kiaj arkoj 
kaj kurbaj^oj etendig^as g^iaj branc^oj.   Kornikoj kaj monedoj venis 
kaj sidig^is sur g^i amase kaj babilis pri la malmilda tempo, kiu nun 
komencig^is, kaj pri tio, kiel malfacile estas en la vintro trovi al 
si mang^aj^on. 
     G^uste en la sankta Kristnaska tempo la arbo song^is sian plej 
belan song^on; g^in ni au^skultu. 
     La arbo sentis tute klare, ke estas festa tempo; s^ajnis al g^i, 
ke g^i au^das, ke c^irkau^e sonas c^iuj preg^ejaj sonoriloj, kaj c^e 
tio estis al g^i en la animo kiel en bela dimanc^o, milde kaj varme. 
Fres^e kaj verde g^i etendis sian potencan kapon, la radioj de la 
suno ludis inter g^iaj folioj kaj branc^oj, la aero estis plena de la 
odoro de herboj kaj arbetaj^oj; diverskoloraj papilioj ludis unu kun 
la alia sinkaptadon, kaj la unutagaj mus^oj dancis, kvazau^ c^io 
ekzistus nur por tio, ke ili dancu kaj g^oju.   C^io, kion la arbo 
dum multe da jaroj travivis kaj vidis c^irkau^ si, pretermars^is nun 
antau^ g^i kiel en festa procesio.   G^i vidis, kiel kavaliroj kaj 
sinjorinoj el malnova tempo surc^evale rajdas tra la arbaro kun 
plumoj sur la c^apelo kaj kun falko sur la mano.   La c^askorno 
sonis, kaj la hundoj bojis.   G^i vidis, kiel malamikaj soldatoj kun 
brilantaj bataliloj kaj en diverskoloraj uniformoj, kun lancoj kaj 
halebardoj, starigas siajn tendojn kaj denove ilin forprenas; bivakaj 
fajroj flamis, kaj sub la larg^e etenditaj branc^oj de la arbo oni 
kantis kaj dormis.   G^i vidis, kiel amantaj paroj renkontig^as c^i 
tie en la lumo de la luno kaj entranc^as siajn nomojn, la unuajn 
literojn, en la grize verdan s^elon.   Citroj kaj Eolaj harpoj estis 
iam, antau^ multe da jaroj, pendigitaj de junaj viglaj migrantaj 
viroj en la branc^oj de la kverko; nun ili denove tie pendis kaj 
denove sonis tiel c^arme.   La sovag^aj kolomboj pepis, kvazau^ ili 
volus rakonti, kion la arbo nun sentas, kaj la kukolo kriis sian 
nomon. 
     Tiam g^i eksentis, kvazau^ nova torento da vivo trafluas g^in de 
la plej malgrandaj fibroj de la radikoj g^is la plej altaj branc^oj, 
ec^ g^is la internon de la folioj.   La arbo sentis, ke tio donas al 
g^i forton, por sin etendi, g^i sentis per la radikoj, ke ankau^ 
malsupre en la tero ekzistas vivo kaj varmo; g^i sentis, ke g^ia 
amplekso pligrandig^as, g^i kreskis pli kaj pli alten.   La trunko 
etendig^is supren, g^i ne haltis, g^i kreskis c^iam pli kaj pli, la 
kapo farig^is pli plena, dislarg^ig^is, levig^is supren, --- kaj kun 
la kreskado de la arbo kreskis ankau^ g^ia bonfarto, g^ia 
neesprimeble felic^iga sopirado atingi c^iam pli altajn celojn, 
elkreski g^is la varma brilanta suno. 
     Jam g^i estis elkreskinta g^is alte super la nuboj, kie mallumaj 
amasoj da migrantaj birdoj au^ grandaj blankaj vicoj da cignoj flugis 
sub g^i. 
     Kaj c^iu el la folioj de la arbo povis vidi, kvazau^ g^i havus 
apartan okulon, por c^ion rigardi.   La steloj farig^is videblaj dum 
la tago, tiel grandaj kaj brilantaj ili estis; c^iu el ili lumis, 
kiel paro da okuloj, tiel milde kaj klare.   Ili rememorigis pri 
konataj c^armaj okuloj, pri infanaj okuloj, pri la okuloj de la 
amantaj paroj, kiam ili kunvenis sub la arbo. 
     Tio estis senfine felic^iga momento, tiel plena de g^ojo, kaj 
tamen meze de la tuta felic^ego g^i sentis sopiron, ke c^iuj aliaj 
arboj de la arbaro tie malsupre, c^iuj arbetoj, herboj kaj floroj 
povu levig^i kune kun g^i, por ankau^ senti tiun brilon kaj tiun 
g^ojon.   La potenca kverko en la song^o tamen ne estis perfekte 
felic^a de tiu tuta belegeco, se g^i ne povis dividi sian felic^on 
kun c^iuj, kun la grandaj kaj la malgrandaj, kaj c^i tiu sento tremis 
en la branc^oj kaj folioj tiel same profunde kaj forte, kiel g^i 
povas tremi en brusto de homo. 
     La kapo de la arbo movig^adis, kvazau^ g^i ion serc^is kaj ne 
trovis, g^i rigardis malantau^en, kaj tiam penetris al g^i la odoro 
de la asperulo kaj baldau^ ankorau^ pli forte la odoro de la 
kaprifolioj kaj de la violoj.   S^ajnis al g^i, ke g^i au^das, ke la 
kukolo al g^i respondas. 
     Jes, tra la nuboj montrig^is la verdaj suproj de la arbaro, la 
kverko vidis, ke la aliaj arboj sub g^i kreskas kaj levig^as simile 
al g^i.   Arbetoj kaj herboj kreskis alte en la aeron, kelkaj 
els^irig^is kun siaj radikoj kaj flugis pli rapide.   La betulo 
atingis la plej grandan altecon; kiel blanka radio de fulmo g^ia 
gracia trunko serpentforme levig^is supren, g^iaj branc^oj ondig^is 
kiel verda krepo kaj standardoj.   C^io, kio estis en la arbaro, ec^ 
la brunplumeta kano, ankau^ kreskis, kaj la birdoj sekvis kaj kantis, 
kaj sur la herba trunketo, kiu s^vebis kaj flugis simile al longa 
verda silka rubando, sidis la akrido kaj ludis per la flugilo sur sia 
tibio.   La majskaraboj murmuris kaj la abeloj zumis, c^iu birdo 
kantis, kiel g^i povosciis, c^ie estis kantado kaj g^ojo, tute kiel 
en la c^ielo. 
     "Sed la malgranda rug^a floro c^e la akvo ankau^ devus veni!" 
diris la kverko, "ankau^ la blua kampanulo kaj la malgranda 
lekanteto!"   Jes, la kverko volis, ke ili c^iuj partoprenu. 
     "Ni ankau^ c^i estas, ni ankau^ c^i estas!" au^dig^is sonado de 
c^iuj flankoj. 
     "Sed la bela asperulo de la pasinta somero ... la antau^a jaro 
estis tre abunda koncerne konvalojn ... kaj la sovag^a pomarbo, kiel 
bele g^i staris! ... kaj la tuta lukso de la arbaro antau^ jaroj, 
antau^ multe da jaroj! ... se g^i restus vivanta g^is nun, g^i ankau^ 
povus partopreni!" 
     "Ni ankau^ partoprenas!   Ni ankau^ partoprenas!" au^digis 
sonado kaj kantado ankorau^ pli alte supre; s^ajnis, ke ili estis 
flugintaj antau^en. 
     "Ho, tio estas nekredeble bela!" g^ojkriis la maljuna kverko. 
"Mi havas ilin c^iujn, la malgrandajn kaj la grandajn, neniu estas 
forgesita!   Kiamaniere c^i tiu tuta felic^ego estas ebla kaj 
imagebla! " 
     "En la c^ielo de Dio g^i estas ebla kaj imagebla!" au^digis 
sonado. 
     Kaj la arbo, kiu c^iam ankorau^ kreskis, sentis, ke g^iaj 
radikoj elliberig^as el la tero. 
     "C^i tio estas la plej bona!" diris la arbo; "nun nenia ligilo 
plu min tenas!   Mi povas levig^i al la Plejaltulo, al Lia lumo kaj 
brilo!   Kaj c^iujn karajn mi havas c^e mi, la malgrandajn kaj la 
grandajn, c^iuj estas c^e mi!' 
     "Ciuj!" 
     Tio estis la song^o de la kverko; kaj dum g^i song^is, forta 
ventego blovis super la maro kaj la tero en la sankta Kristnaska 
nokto.   La maro rulis pezajn ondegojn sur la bordon, la arbo krakis, 
rompig^is kaj els^irig^is kune kun la radikoj, g^uste en tiu momento, 
kiam g^i song^is, ke g^iaj radikoj liberig^as.   G^i falis.   G^iaj 
tricent sesdek kvin jaroj nun ankau^ estis nenio alia ol la tago de 
unutaga mus^o. 
     En la Kristnaska mateno, kiam denove montrig^is la suno, la 
ventego kvietig^is.   C^iuj preg^ejaj sonoriloj feste sonoris, kaj el 
c^iu kamentubo, ec^ el la plej malgranda sur la tegmento de la 
malgranda kabano, per blueta nubo levig^is la fumo, kiel de la altaro 
dum la festo de la Druidoj, oferfumo de danko.   La maro farig^is 
c^iam pli kaj pli trankvila, kaj sur granda s^ipo, kiu tie sur la 
maro dum la nokto trasuferis la malbonan veteron, nun estis 
suprentiritaj c^iuj flagoj por la festa Kristnaska soleno. 
     "La arbo malaperis!   La maljuna kverko, nia orientig^a signo 
sur la bordo!" diris la maristoj. "G^i falis en c^i tiu ventega 
nokto!   Kiu g^in anstatau^os por ni!   Neniu tion povas!" 
     Tian funebran parolon, mallongan sed bonintencan, ricevis la 
arbo, kiu kus^is etendita sur la neg^a kovro c^e la bordo.   Kaj 
trans g^in eksonis de la s^ipo solena sankta kanto, kanto pri la 
Kristnaska g^ojo kaj pri la liberig^o de la homaj animoj en Kristo 
kaj pri la eterna vivo: 

        "G^oju, c^ielo, g^ojkriu, vi finoj de l' tero! 
        Di' kaj pekulo pacig^as en plena sincero; 
        Pacon kaj g^ojon nun Tiu proklamas, 
        Kiu la mondon estigis kaj amas. 
        G^oju, pas^tant' kaj pas^tatoj!" 

     Tiel sonis la malnova kanto, kaj c^iu tie sur la s^ipo per la 
kanto kaj per la preg^o sentis sin tiel alte. kiel sentis sin la arbo 
en sia lasta, sia plej bela song^o. 

"*****INIZIO FILE mercuriojobjavierftpftpstackFabel402.doc"
 Abocolibro 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 registro: 1992-09-15

           Abocolibro 

     Estis iam homo, kiu verkis iom da novaj versoj por la 
abocolibro, po du vicoj al c^iu litero, g^uste tiel, kiel estis en la 
malnova abocolibro.   Li opiniis, ke oni bezonas ion novan, ke la 
malnovaj versoj estas jam tro tedig^intaj, kaj liaj propraj versoj 
tre plac^is al li.   La nova abocolibro g^is nun estis nur skribita, 
kaj g^i staris apud la malnova, la presita, en la granda 
libros^ranko, en kiu staris multe da sciencaj kaj interesaj libroj. 
Sed al la malnova abocolibro la najbareco estis malagrabla, kaj tial 
g^i elsaltis el sia fako kaj samtempe donis tian pus^on al la nova, 
ke ankau^ c^i tiu falis sur la teron kaj g^iaj nebinditaj folioj 
disj^etig^is c^irkau^en.   La malnova abocolibro kus^is kun la unua 
pag^o supre kaj c^i tiu pag^o estas en g^i la plej grava; sur g^i 
staras c^iuj literoj, la grandaj kaj la malgrandaj.   Tiu folio 
enhavas c^ion, de kio vivas c^iuj aliaj libroj, la alfabeton, la 
literojn, kiuj ja estas regantoj en la mondo.   Teruran potencon ili 
enhavas en si; c^io dependas nur de tio, en kiu ordo ili lau^ komando 
starig^as.   Ili povas doni vivon kaj morton, g^ojigi kaj malg^ojigi. 
Starante aparte, ili havas nenian signifon, sed kiam ili estas 
vicigitaj ... ha, kiam Dio esprimis per ili siajn pensojn, tiam al ni 
aperis pli granda klareco, ol kiom ni povis porti, ni profunde 
klinig^is, sed la literoj donis al ni forton por porti. 
     Nun ili kus^is, direktite supren.   La koko en la granda "A" 
radiis per rug^aj, bluaj kaj verdaj plumoj.   G^i havis fieran 
mienon, c^ar g^i sciis, kion la literoj valoras kaj ke g^i estas la 
sola vivanta estaj^o inter ili. 
     Kiam la malnova abocolibro falis sur la plankon, la koko ekbatis 
per la flugiloj, elflugis kaj sidig^is sur angulo de la libros^ranko, 
glatigis sin per la beko kaj kokokriis tiel forte, ke la muroj 
resonis.   C^iu libro en la s^ranko tage kaj nokte, se g^i ne estas 
uzata, staras ordinare kiel en dormo, sed nun ili c^iuj au^dis tiun 
trumpetan vokon, kaj post tio la koko lau^te ekparolis pri la 
maljustaj^o, kiu estis farita al la maljuna respektinda abocolibro. 
     "Oni volas, ke c^io nun estu nova!" li diris. "C^io devas 
senripoze strebi antau^en!   La infanoj estas tiel sag^aj, ke ili 
povoscias legi, antau^ ol ili konas la literojn. "Ili havu ion 
novan!" diris tiu, kiu verkis la novajn abocoajn versojn, kiuj kus^as 
tie disj^etite sur la planko.   Mi ilin konas; pli ol dek fojojn mi 
au^dis, kiel li lau^te ilin legis al si.   Tio faris al li 
neesprimeblan plezuron!   Ne, mi volus defendi miajn proprajn, la 
bonajn malnovajn versojn kaj la belajn bildojn, kiuj al ili 
apartenas.   Por ili mi batalos, por ili mi kokokrios.   C^iu libro 
en la s^ranko konas ilin tre bone.   Nun mi tralegos al vi la 
skribitajn novajn, mi ilin antau^legos al vi kun plena trankvileco. 
Ni eldiru pri tio unuanime nian jug^on, ke ili estas tute 
sentau^gaj!" 

                   A.   Abelo. 
           Abelo c^iam zumas, zumas, 
           Kaj sian devon g^i plenumas. 

                   B.   Baleno. 
           Baleno en la oceano 
           Elspiras akvon per fontano. 

     "C^i tiun verson mi trovas vere sensenca!" diris la koko, "sed 
mi legas plue." 

                   C.   Citrono. 
           Citrono estas frukto flava, 
           Agrabla, kvankam acidhava. 

                   D.   Diablo. 
           Diablo estas malbenita, 
           De Dio estas li punita. 

     "C^i tion multaj trovos tre bela!" diris la koko, "sed mi tion 
ne trovas; mi en la libro nenion trovas bela!   Pluen!" 

                   E.   Eskimo. 
           Eskimo log^as en la nordo, 
           Proksime de l' glacia bordo. 

                   F.   Fromag^o. 
           Fromag^o estas tre s^atata, 
           El lakto estas g^i farata. 

                   G.   Gazeto 
           Gazeto multe nin instruas, 
           Legante g^in, mi ne enuas. 

                   H.   Ho. 
           "Ho" ofte signas plendan staton, 
           De l' sorto malfacilan baton. 

     "Kiel do infano povas tion kompreni?" diris la koko. "Estas 
vero, ke sur la titola pag^o estas dirite. "Abocolibro por grandaj 
kaj malgrandaj", sed la grandaj havas ion alian por fari, ol legi en 
la abocolibro, kaj la malgrandaj g^in ne povas kompreni!   C^io devas 
havi limon!   Sed pluen!" 

                   I.   Infano. 
           Infano ofte forte ploras, 
           Ec^ se nenio g^in doloras. 

                   J.   Junulo. 
           Junulo!   En patrino-tero 
           Vi baldau^ kus^os sen espero. 

     "Kia maldelikateco!" diris la koko. 

                   K.   Kokino. 
           Kokino estas kokedzino, 
           De koko estas g^i la ino. 

     "Kiel oni povas al infanoj paroli pri familiaj rilatoj!" 

                   L.   Leono. 
           Leono estas besta nomo. 
           G^i estas ankau^ nom' de homo. 

                   M.   Mateno. 
           Maten' eklumas, koko krias, 
           Sed kial --- g^i ja mem ne scias. 

     "Nun mi ricevas malg^entilaj^ojn!" diris la koko; "sed mi estas 
almenau^ en bona societo, en kompanio kun la levig^anta suno! 
Pluen!" 

                   N.   Nokto. 
           En nokto ni ne vidas sunon, 
           Sed ofte vidas c^arman lunon. 

                   O.   Okulo. 
           Okulo c^ion pririgardas, 
           Ne c^ion tamen g^i ja gardas. 

                   P.   Parolo. 
           Parol' similas al arg^ento 
           Al or' similas la silento. 

                   R.   Radiko. 
           Radiko en la tero sidas, 
           Kaj la pasanto g^in ne vidas. 

                   S.   Seruro. 
           Seruro gardas kontrau^ s^telo, 
           C^ar tio estas g^ia celo. 

     "Permesu al mi nun kokokrii!" diris la koko. "La longa legado 
lacigas!   Oni bezonas iom spiri!"   Kaj g^i kokokriis tiel lau^te, 
kiel latuna trumpeto, kaj estis plezuro tion au^di --- por la koko 
mem. "Pluen!" 

                   T.   Tajloro. 
           Tajloro zorgas pri la vestoj 
           Por simplaj tagoj kaj por festoj. 

                   U.   Unuo. 
           Unuo havas gravan sencon, 
           Valoron, forton kaj potencon. 

     "C^io tio pretendas esti profundpensa", diris la koko, "sed mi 
tion vere ne povas trovi!" 

                   V.   Vagono. 
           Vagono kuras, kuras, kuras, 
           Rapide ni per g^i veturas. 

                   Z.   Zibelo. 
           Tre kara best' estas zibelo 
           Pro sia bela varma felo. 

     "Nun c^io estas finita, sed tio ne estas ankorau^ c^io!   Nun 
oni tion presos, kaj poste oni devos tion legi!   Per tia fus^aj^o 
devas esti anstatau^itaj la malnovaj respektindaj versoj en mia 
libro!   Kion diras pri tio la estimata au^dantaro, la sciencaj kaj 
nesciencaj, simplaj kaj kolektitaj verkoj?   Kion diras la 
libros^ranko?   Mi finis, nun la aliaj povas agi!" 
     La libroj staris, kaj la s^ranko staris, sed la koko flugis 
returne al sia granda "A" kaj fiere rigardis c^irkau^en. "Mi parolis 
bone, mi kokokriis bone; en tio la nova abocolibro ne povas min 
imiti!   G^i certe mortos, g^i estas jam mortinta!   G^i ne havas en 
si kokon!" 

"*****INIZIO FILE mercuriojobjavierftpftpstackFabel403.doc"
 Filino de la marc^a reg^o 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 registro: 1992-09-15

           Filino de la marc^a reg^o 

     La cikonioj rakontas al siaj idoj tre multe da fabeloj, c^iuj 
parolas pri marc^oj kaj marc^ejoj; ili estas ordinare alkonformigitaj 
al la ag^o kaj al la komprenkapablo de la cikoniidoj.   La plej 
malgrandaj idoj estas ravataj, kiam oni diras al ili nur "krible, 
krable, plurremurre!"   Ili trovas tion treege amuza; sed la pli 
ag^aj jam postulas historiojn kun pli profunda enhavo, au^ ili volas 
scii ion pri la familio.   El la du plej antikvaj kaj plej longaj 
fabeloj, kiuj konservig^is c^e la cikonioj, unu estas konata de ni 
c^iuj, la fabelo pri Moseo, kiu estis metita de sia patrino sur la 
akvon de Nilo, trovita de la reg^idino, ricevis bonan edukon kaj 
farig^is granda homo, kies lokon de enterigo neniu scias.   C^i tiun 
historion c^iu konas. 
     La dua ankorau^ ne estas vaste konata, eble pro tio, ke la loko 
de g^ia agado estas nia propra lando.   La fabelo en la dau^ro de mil 
jaroj estis transigata de unu cikonio-patrino al alia 
cikonio-patrino, kaj c^iu el ili rakontis g^in c^iam pli bone, kaj ni 
g^in nun rakontas plej bone. 
     La unua cikonia paro, kiu g^in rakontis kaj kiu mem ludas rolon 
en g^i, havis somerlog^ejon sur unu traba domo en Jutlando, ne 
malproksime de Skagen.   Ankorau^ en la nuna tempo tie trovig^as 
grandega marc^ejo, kiel oni povas vidi el la priskribo de la 
distrikto.   En tiu priskribo estas dirite, ke tie antau^e estis mara 
fundo, kiu tamen poste levig^is.   Kelkmejlan spacon okupas tiu 
marc^ejo, c^irkau^ita c^iuflanke de malsekaj herbejoj kaj 
s^ancelig^anta marc^a tero, kiu produktas nur malmulte da beroj kaj 
kelke da kriplaj arboj.   Preskau^ c^iam super g^i s^vebas densa 
nebulo, kaj antau^ ne tre longa tempo tie ekzistis ankorau^ lupoj. 
G^i efektive meritis la nomon "Sovag^a marc^ejo", kaj oni povas imagi 
al si, kiel senvoja, plena de marc^oj kaj lagoj g^i estis antau^ mil 
jaroj.   Koncerne la detalaj^ojn oni jam tiam vidis tion, kion oni 
vidas nun: la trunkoj de la kanoj havis la saman altecon, la samajn 
longajn foliojn kaj violbrunajn plumformajn floraj^ojn, kiujn ili 
havas nun; la betulo staris kun blanka s^elo kaj blankaj, libere 
pendantaj folioj, kiel nun, kaj koncerne la vivantajn estaj^ojn, kiuj 
tien venadis, la mus^o portis sian krepan veston lau^ la sama fasono, 
kiel nun, la koloro de la cikonio estis blanka kun nigra kaj kun 
rug^aj s^trumpoj; sed la homoj en tiu tempo havis alian vestofasonon 
ol nun.   Tamen kiu ajn el ili, c^u li estis servutulo, c^u libera 
c^asisto, kurag^is iri sur la marc^ejon, tiu havis la saman sorton 
kiel nun, ili venis, enfalis kaj mallevig^is malsupren al la marc^eja 
reg^o, kiel oni nomis tiun, kiu regis malsupre en la granda marc^eja 
regno.   Oni efektive povis lin nomi marc^eja reg^o, sed al ni 
s^ajnis pli bone uzi la esprimon marc^a reg^o; kaj tiel ankau^ nomis 
lin la cikonioj.   Pri lia regado oni sciis tre malmulte, sed tio 
eble estas la plej bona. 
     Proksime de la marc^ejo, tute apude de la Limfjordo, staris la 
supre dirita traba domo kun masonita kelo, turo kaj tri etag^oj. 
Sed sur la tegmento konstruis sian neston la cikonio, la cikonia 
patrino kus^is sur la ovoj kaj estis tute certa, ke s^i felic^e 
elkovos. 
     Unu vesperon la cikonia patro iom tro longe estis eksterdome, 
kaj kiam li venis hejmen, li aspektis tre ekscitita kaj rapidema. 
     "Mi devas rakonti al vi ion tute teruran!" li diris al la 
cikonia patrino. 
     "Indulgu min!" s^i diris, "memoru, ke mi kus^as sur ovoj.   Mi 
povus ektimig^i, kaj tio efikas sur la ovoj!" 
     "Vi nepre devas tion sciig^i!" li diris. "S^i venis c^i tien, la 
filino de nia mastro en Egiptujo!   S^i kurag^is entrepreni la 
vojag^on c^i tien, kaj s^i malaperis!" 
     "S^i, kiu estas el la gento de la feinoj!   Rakontu do!   Vi 
scias, ke en la tempo, kiam mi kovas, estas al mi malfacile atendi!" 
     "Vi vidas, patrino, s^i tamen kredis al tio, kion diris la 
doktoro, kiel vi mem rakontis al mi.   S^i kredis, ke la marc^eja 
floro de nia regiono povos helpi al s^ia patro; kaj tial s^i alflugis 
c^i tien en sia pluma vesto kune kun la du aliaj plumprincinoj, kiuj 
c^iujare devis veni en la nordon, por sin bani kaj junig^i.   S^i 
alvenis, kaj s^i malaperis!" 
     "Vi rakontas tiel terure malrapide!" diris la cikonia patrino, 
"la ovoj povas dume malvarmig^i!   Mi ne povas traelporti, kiam vi 
tiel turmentas mian paciencon!" 
     "Mi bone atentis!" diris la cikonia patro; "hodiau^ vespere, 
kiam mi iris en la kanaron, kie la marc^a tero povas min porti, 
subite aperis tri cignoj.   En la batado de la flugiloj estis io, kio 
diris al mi: "atentu, tio ne estas veraj cignoj, tio estas nur cignaj 
hau^toj!   Vi tion ja ekkonas, patrino, per la sento, tiel same kiel 
mi.   Vi scias, en kio konsistas la vereco!" 
     "Kompreneble!" s^i respondis; "sed rakontu do al mi fine pri la 
princino, jam tedis al mi c^iam au^di nur pri cignaj hau^toj !" 
     "C^i tie meze de la marc^ejo trovig^as, kiel vi scias, siaspeca 
lago," rakontis plue la cikonia patro. "Se vi iom levig^os, vi povas 
de c^i tie vidi parton de g^i.   Tie apud la kanaro kus^is trunko de 
alno.   Sur c^i tiu sidig^is la tri cignoj, ekbatis per la flugiloj 
kaj rigardis c^irkau^en.   Unu el ili dej^etis la cignan hau^ton, kaj 
jen mi rekonis en g^i la princinon de nia domo en Egiptujo.   S^i 
sidis tie kaj havis nenian alian kovron sur si krom siaj longaj 
nigraj haroj.   Mi au^dis, kiel s^i petis la du aliajn, ke ili 
gardobservu s^ian cignan plumaj^on, kiam s^i subakvig^os, por des^iri 
la floron, pri kiu s^i pensis, ke s^i g^in vidas Ili kapjesis, 
ekflugis supren kaj levis kun si liberan plumveston.   Strange, kion 
ili volas fari kun g^i? mi pensis, kaj kun tia sama demando s^i 
ankau^ kredeble sin turnis al ili.   Per siaj propraj okuloj s^i 
devis vidi la krimon, kiu estis farata kontrau^ s^i: kun s^ia 
plumvesto ili forflugis supren! "Subakvig^u!" ili kriis, "vi neniam 
plu flugos en cigna plumaj^o, vi neniam plu vidos Egiptujon!   Restu 
en la sovag^a marc^ejo!"   Kaj ili diss^iris s^ian plumveston en 
malgrandajn pecojn, tiel ke la plumoj flugis c^irkau^en, kvazau^ ili 
estus neg^aj flokoj, kaj la du malbonaj princinoj forflugis." 
     "Terure" diris la cikonia patrino, "mi ne povas tion au^skulti! 
Sed diru do, kio okazis plue?" 
     "La princino ploris kaj ploregis!   S^iaj larmoj falis sur la 
trunkon de la alno, kaj subite g^i komencis movig^i, c^ar tio estis 
la marc^a reg^o mem, li, kiu log^as en la marc^o.   Mi vidis, kiel la 
trunko turnig^is, kaj jen plu ne estis trunko, sed longaj, de s^limo 
kovritaj branc^oj simile al brakoj etendig^is supren.   Tiam la 
malfelic^a knabino ektimig^is kaj saltis sur la s^ancelig^antan 
marc^an teron, sed c^i tiu ne povas porti ec^ min, des malpli s^in. 
Tuj s^i mallevig^is internen de la tero kaj la trunko de la alno iris 
tien kun s^i, g^i estis tio, kio s^in tiris malsupren.   Grandaj 
nigraj vezikoj montrig^is sur la supraj^o, kaj poste oni vidis plu 
nenian postsignon.   Nun s^i estas enterigita en la sovag^a marc^o, 
neniam s^i venos kun la floro en Egiptujon.   Vi ne povus traelporti 
la vidaj^on, patrino!"' 
     "Similajn aferojn vi en c^i tiu tempo ne devus rakonti al mi! 
Tio povas fari malutilon al la ovoj!   La princino iel sin savos, s^i 
facile ricevos helpon.   Se tio estus iu el ni, vi au^ mi, tiam 
kompreneble c^io estus finita!" 
     "Mi iros c^iutage kaj rigardos!" diris la cikonia patro, kaj li 
tiel agis. 
     Pasis longa tempo. 
     Unu tagon la cikonio ekvidis, ke el la profundo kreskis verda 
trunketo, kaj kiam g^i atingis la nivelon de la akvo, elkreskis el 
g^i folio, kiu farig^is c^iam pli kaj pli larg^a.   Tute apud g^i 
formig^is burg^ono, kaj kiam unu matenon la cikonio flugis super g^i, 
la burg^ono malfermig^is sub la agado de la varmegaj sunradioj, kaj 
en g^ia mezo kus^is c^arma infano, malgranda knabineto, tiel pura, 
kvazau^ s^i j^us eliris el bano.   S^i estis tiel forte simila al la 
Egipta princino, ke la cikonio komence pensis, ke tio estas s^i, kiu 
denove farig^is malgranda; sed post pli longa pripensado la cikonio 
tamen trovis, ke estas pli kredeble, ke tio estas infano de s^i kaj 
de la marc^a reg^o.   Tial g^i kus^is en akvolilio. 
     "C^i tie g^i ne povas resti!" pensis la cikonio, "en mia nesto 
ni jam sen tio estas en tro granda nombro, sed jen venas al mi en la 
kapon ideo!   La vikingedzino ne havas infanon, kaj jam ofte s^i 
deziris havi tion.   Oni diras ja pri mi, ke mi alportas la 
malgrandajn infanojn, nun mi efektive unu fojon tion faros!   Mi 
flugos kun la infano al la vikingedzino; kia g^ojo tio estos!" 
     Kaj la cikonio prenis la malgrandan knabineton, flugis al la 
traba domo, trabatis per la beko truon en la fenestra aperturo, kiu 
estis tirkovrita per veziko, metis la infanon sur la bruston de la 
vikingedzino, kaj poste g^i flugis al la cikonia patrino kaj rakontis 
al s^i c^ion, dum la idoj au^skultis.   Ili nun estis jam sufic^e 
grandaj por tio. 
     "Vi vidas, la princino ne mortis, s^i sendis sian infanon 
supren, kaj c^i tiu nun estas en bona loko." 
     "Tion mi diris ja tuj en la komenco!" respondis la cikonia 
patrino. "Sed nun pensu iom ankau^ pri viaj propraj infanoj! 
Baldau^ estos la tempo por forveturi; mi sentas jam de tempo al tempo 
jukadon sub la flugiloj!   La kukolo kaj la najtingalo jam forflugis, 
kaj la koturnoj, kiel mi au^dis, antau^diras favoran venton.   Kiom 
mi konas niajn infanojn, ili sukcese plenumos la mars^ekzercig^ojn!" 
     Kian g^ojon havis vikingedzino, kiam matene post la vekig^o s^i 
trovis sur sia brusto la malgrandan belan infanon!   S^i kisis kaj 
karesis g^in, sed la infano terure kriis kaj baraktis per la brakoj 
kaj kruroj; videble g^i tute ne estis en bona humoro.   Fine g^i 
endormig^is de la plorado, kaj kiam g^i tiel kus^is, g^i aspektis tre 
c^arme.   Al la vikingedzino estis tiel g^oje kaj bone en la koro, 
s^i antau^sentis, ke nun ankau^ g^ia edzo kun c^iuj siaj militistoj 
venos tiel same neatendite, kiel la infano, kaj tial s^i kaj la tuta 
domanaro havis tre multe da laborado, por c^ion meti en bonan ordon. 
La longaj diverskoloraj tapis^oj, kiujn s^i mem faris kun siaj 
servistinoj, kaj en kiujn s^i enteksis la bildojn de siaj c^efaj 
dioj, de Odin, de Thor kaj de Freia, estis nun pendigitaj kiel 
murornamaj^oj; la servutuloj devis frotpurigi la s^ildojn, kiuj 
servis por la sama celo, sur la benkojn oni metis kusenojn, kaj sur 
la fajrejo meze de la c^ambrego oni amasigis sekan brullignon, por ke 
oni povu tuj fari fajron.   La vikingedzino mem forte laboris, tiel 
ke vespere s^i estis tre laca kaj bone dormis. 
     Kiam matene s^i vekig^is, s^i forte ektimig^is, c^ar la 
malgranda infano malaperis sen postesignoj.   S^i saltlevig^is, 
ekbruligis pecon da ligno kaj rigardis c^irkau^en, kaj jen s^i 
ekvidis, ke sur la pieda parto de la lito kus^is ne la malgranda 
infano, sed granda malbela rano.   G^ia aspekto elvokis c^e s^i 
grandan abomenon, s^i kaptis pezan bastonon kaj volis mortigi la 
ranon, sed c^i tiu rigardis sin per tiel neordinare malgajaj okuloj, 
ke la koro ne permesis al s^i ekbati.   Ankorau^ unu fojon s^i 
rigardis c^iuflanken, la rano kvakis tiel timeme, kvazau^ g^i volus 
elpetegi de s^i kompaton; s^i ektremis kaj kuris de sia lito al la 
fenestro, kiun s^i ekpus^e malfermis.   En la sama momento levig^is 
la suno, j^etis siajn radiojn rekte sur la grandan ranon en la lito, 
kaj subite montrig^is, ke la larg^a bus^o de la monstro kuntirig^is 
kaj farig^is malgranda kaj rug^a, la membroj ricevis plej c^arman 
formon, kaj jen tie kus^is denove s^ia propra malgranda bela infano 
anstatau^ malbela rano. 
     "Kio tio estas!" s^i diris; "c^u mi havis malbonan song^on? 
Tio estas ja mia propra plej c^arma elfa infano, g^i, kiu kus^as tie 
antau^ mi!"   Kaj s^i kisis g^in kaj alpremis g^in al sia koro, sed 
la infano gratis kaj mordis kiel sovag^a kateto. 
     Nek en tiu tago nek en la sekvanta venis la vikingo, kvankam li 
estis jam sur la vojo, sed li havis kontrau^ si la venton, kiu nun 
blovis, por peli la cikoniojn suden.   G^ojo de unu estas ofte 
malg^ojo de alia. 
     Post kelke da tagoj kaj noktoj al la vikingedzino farig^is 
klare, kia estas la afero kun s^ia malgranda infano.   Terura sorc^o 
estis sur g^i.   En la tago g^i estis bela kiel luma elfo sed havis 
malbonan, sovag^an naturon; sed en la nokto g^i estis malbela rano, 
silentema kaj kompatinda, kun malgajaj okuloj.   Tie estis du tute 
malsamaj naturoj, kiuj alternadis kiel ekstere, tiel ankau^ interne; 
g^i venis de tio, ke la malgranda knabineto, kiun la cikonio 
alportis, en la tago posedis la eksteraj^on de sia patrino, sed 
samtempe la karakteron de sia patro, dum en la nokto g^i montris sian 
parencecon kun li per la formo de sia korpo, havante la menson kaj 
koron de la patrino.   Kiu povus forigi la potencon, kiun tie 
aperigis ia sorc^a forto?   Tio kau^zis al la vikingedzino zorgojn 
kaj afliktojn, kaj tamen s^ia koro estis alligita al tiu kompatinda 
estaj^o, pri kies stato s^i pensis, ke s^i nenion devas diri al sia 
edzo, kiam li revenos, c^ar alie li certe, konforme al la kutimoj kaj 
moroj, ordonus elj^eti la malfelic^an infanon sur la landvojon, por 
ke g^in prenu, kiu volos.   Tion la koro de la bona vikingedzino ne 
povis permesi, tial s^i decidis arang^i, ke s^ia edzo vidu la infanon 
nur c^e la lumo de la tago. 
     Unu matenon trans la tegmenton brue transflugis la cikonioj; dum 
la nokto tie ripozis pli ol cent paroj da cikonioj post la grandaj 
manovroj.   Nun ili levig^is, por flugi suden. 
     "C^iuj estas pretaj!" oni proklamis; "ankau^ la inoj kaj 
infanoj!" 
     "Al ni estas tiel facile!" diris la junaj cikonioj. "Jukas kaj 
tiklas al ni en la piedoj, kvazau^ nia korpo estus plena de vivantaj 
ranoj.   Kiel belege estas, ke ni povas entrepreni vojag^on 
eksterlanden!" 
     "Restu en la amaso!" diris patro kaj patrino, "kaj ne laboru 
tiel senc^ese per via babilema beko, tio estas malsaniga por la 
brusto!" 
     Kaj ili ekflugis. 
     En la sama tempo au^dig^is sonado de kornoj super la erikejo, 
j^us els^ipig^is la vikingo kun c^iuj militistoj.   Ili revenis kun 
ric^a militakiraj^o de la Galla bordo, kie la popolo, same kiel en 
Britujo, kun timego kantadis: 

           "Liberigu nin Dio, de l' sovag^aj Normandoj!" 

     Kia vivo, kia gajeco komencig^is nun en la vikinga kastelo apud 
la sovag^a marc^ejo!   Oni enportis la kruc^ojn kun mielakvo en la 
c^ambregon, oni ekbruligis fajron, oni buc^is c^evalojn.   La odoro 
de rostaj^o plenigis c^iujn c^ambrojn.   La pastro konsekre aspergis 
la sklavojn per varma c^evala sango; la fajro kraketis, la fumo 
levig^is sub la plafonon, la fulgo gutadis de la traboj, sed al tio 
oni estis alkutimig^intaj.   Gastoj estis invititaj kaj ricevis 
luksan regaladon, intrigoj kaj malicaj^oj estis forgesitaj, oni 
festenis bonege, kaj por signo de bona humoro oni j^etadis al si la 
c^irkau^mang^itajn ostojn reciproke en la vizag^on.   La bardo, duone 
muzikisto kaj duone militisto, kiu partoprenis en la militiro kaj 
estis vidanta atestanto de la faroj, kiujn li prezentis, kantis al 
ili kanton, kiu gloris iliajn grandajn militajn agojn.   C^iu verso 
finig^is per la rekantaj^o: "La fortoj malaperas kaj la generacioj 
forpasas, al c^iu venas la morto, sed eterne vivas glora nomo!"   C^e 
tio ili c^iuj frapadis la s^ildojn kaj marteladis per la tranc^ilo 
au^ per osto sur la tabulo de la tablo, tiel ke regis terura bruo. 
     La vikingedzino sidis sur la lau^larg^a benko en la nefermita 
festena c^ambrego; s^i havis sur si silkan veston, orajn braceletojn 
kaj sukcenajn perlojn.   S^i estis en sia plej bona paradaj^o, kaj la 
bardo parolis en sia kanto ankau^ pri s^i, rakontis pri la ora 
trezoro, kiun s^i alportis al sia ric^a edzo, kaj c^i tiu estis 
ravita pri la bela infano, kiun li vidis nur en la tago en g^ia tuta 
beleco.   La sovag^eco, kiun oni vidis c^e g^i, plac^is al li.   La 
infano povus iam lau^ lia opinio farig^i bonega s^ildknabino, kiu al 
neniu fortegulo devus cedi; s^i ne palpebrumos, se lerta mano per 
akra glavo dehakos al s^i la brovojn. 
     La kruc^oj de mielakvo estis malplenigitaj, kaj oni alportis 
aliajn.   Tiam oni ne levig^adis ankorau^ tiel baldau^ de festenado; 
la tiamaj homoj povis ion traelporti.   En tiu tempo estis populara 
la proverbo: "La bruto scias, kiam g^i de la pas^tejo devas reiri 
hejmen, sed malprudenta homo neniam konas la mezuron de sia stomako." 
Ho, oni g^in konis tre bone, sed inter scii kaj fari estas diferenco. 
Oni ankau^ sciis, ke amiko farig^as teda, se li tro longe sidas en la 
domo de alia homo, sed malgrau^ tio oni restadis, c^ar viando kaj 
mielakvo estas bona aj^o.   Estis gaje, kaj en la nokto la servutuloj 
dormadis en la varma cindro, trempadis la fingrojn en la grasa fulgo 
kaj lekadis ilin.   Tio estis stranga tempo! 
     Ankorau^ unu fojon en tiu jaro la vikingo entreprenis militiron, 
malgrau^ ke jam levig^is la au^tunaj ventegoj.   Li iris kun siaj 
militistoj al la Brita bordo, kio, kiel li diris, estas ja "nur 
transe de la akvo".   Lia edzino restis hejme kun sia malgranda 
knabino, kaj estis certe, ke la edukantino baldau^ preskau^ pli amis 
la malfelic^an ranon kun la mildaj okuloj, ol la belulinon, kiu 
gratis kaj mordis. 
     La krudaj, malsekaj au^tunaj nebuloj, antau^ kiuj falas la 
folioj, kus^is super la arbaro kaj super la erikejo; la 
birdosenplumulo, kiel oni tie nomas la neg^on, alflugis en densaj 
amasoj, la vintro alproksimig^is.   La paseroj okupis la neston de la 
cikonioj kaj mokridis siamaniere la forestantajn gemastrojn; kaj c^i 
tiuj mem, la cikoniaj gepatroj kun c^iuj siaj infanoj, kie ili nun 
estis? 

                             * * 
                              * 

     La cikonioj estis nun en Egiptujo, kie la suno lumis tiel varme, 
kiel c^e ni en bela somera tago.   Tamarindoj kaj akacioj floris 
c^irkau^e, la luno de Mahometo hele radiis de la templaj kupoloj, tiu 
au^ alia paro da cikonioj sidis sur la graciaj turoj kaj ripozis post 
la longa vojag^o.   Grandaj svarmoj havis neston apud nesto sur la 
potencaj kolonoj kaj ruinig^intaj arkaj^o; de temploj kaj sur 
forlasitaj lokoj.   La daktilpalmo etendis sian s^irman foliaron tre 
alte, kvazau^ g^i volus ludi la rolon de sunombrelo.   La 
blankete-grizaj piramidoj estis distingeblaj kiel siluetoj en la 
klara aero en la flanko de la dezerto, kie la struto montris, ke li 
bone povoscias uzi siajn piedojn, kaj la leono kun siaj grandaj 
sag^aj okuloj sidis kaj rigardis la marmoran sfinkson, kiu kus^is 
duone enterigita en la sablo.   La akvo de Nilo estis retirig^inta, 
la tuta fluejo estis plena de ranoj kaj prezentis por la cikonia 
familio la plej belan vidaj^on en c^i tiu lando.   La cikoniidoj 
pensis, ke tio estas trompo de la okuloj, tiel neesprimeble bela ili 
trovis la vidaj^on. 
     "Tiel estas c^i tie, kaj tion ni havas c^iam en nia varma 
lando!" diris la cikonia patrino, kaj la infanoj sentis tikladon en 
la stomako. 
     "C^u ni vidos ankorau^ ion plu?" ili demandis; "c^u ni penetros 
pli profunden en la landon?" 
     "Tie oni nenion plu povas vidi," diris la cikonia patrino. "Post 
la luksa regiono komencig^as nur nepenetrebla arbaro, en kiu la arboj 
kreskas unu en la alian kaj per pikantaj volvekreskaj^oj estas 
ligitaj en ne malimplikeblan densaj^on, tiel ke nur la elefanto havas 
la eblon trafari al si vojon per siaj masivaj piedoj.   La serpentoj 
tie estas por ni tro grandaj kaj la lacertoj tro rapidkuraj kaj 
viglaj.   Se vi volus iri en la dezerton, vi ricevus sablon en la 
okulojn, se la afero iros bone, sed se g^i irus malbone, vi trafos en 
sablan trombon.   Ne, c^i tie estas plej bone; c^i tie ni havas 
ranojn kaj akridojn, c^i tie mi restos kaj vi ankau^!" 
     Kaj ili restis.   La maljunaj sidis en sia nesto sur la gracia 
minareto, ripozis kaj estis tamen tre okupitaj je glatigado de la 
plumoj kaj je pripinc^ado de la rug^aj s^trumpoj per sia beko. 
Poste ili elstrec^is la kolojn supren, salutis gravmiene kaj levis la 
kapojn kun la alta frunto kaj la delikataj glataj plumoj, kaj iliaj 
brunaj okuloj lumis tre sag^e.   La cikoniaj frau^linoj promenadis 
gravmiene inter la sukplenaj trunkoj de la kanoj, j^etadis kas^itajn 
rigardojn sur la aliajn junajn cikoniojn, faradis interkonatig^ojn 
kaj englutadis c^e c^iu tria pas^o unu ranon au^ svingadis tien kaj 
reen malgrandan serpenton, kio, kiel ili opiniis, tre bone alaspektis 
al ili.   Ilia kaptitaj^o estis por ili tre bongusta.   La junaj 
frau^loj komencadis diversajn malpacojn, batadis unu la alian per la 
flugiloj, hakadis sin reciproke per la bekoj kaj faradis al si 
sangajn vundojn, kaj poste tiu au^ alia fianc^ig^is, la junaj 
frau^loj kaj la junaj frau^linoj; tio estis ja la vivocelo, kiun ili 
starigis al si.   Ili konstruis nestojn kaj komencis poste denove 
malpacojn, c^ar en la varmaj landoj c^iuj havas tre flamig^eman 
naturon; tio tamen estis gaja kaj faris precipe al la maljunaj multe 
da g^ojo.   En la okuloj de gepatroj c^io c^e la infanoj estas ja 
bone alaspekta.   C^iutage c^i tie estis suna lumo, c^iutage oni 
havis sufic^ege por mang^i, oni povis pensi nur pri g^ojoj kaj 
plezuroj. 
     Sed en la ric^a palaco de ilia Egipta dommastro ne estis gaje. 
La ric^a potenca sinjoro, paralizita en c^iuj membroj, kus^is 
etendita kiel mumio sur lito en la granda salono kun la kolorric^aj 
muroj.   Parencoj kaj servistoj staris c^irkau^ li; senviva li ne 
estis, tamen oni ankau^ ne povis vere diri, ke li vivas.   La savanta 
marc^eja floro el la nordaj landoj, kiu devis esti elserc^ita kaj 
des^irita de tiu, kiu amis lin plej varmege, c^iam ankorau^ ne estis 
alportita.   Lia bela juna filino, kiu en cigna vesto flugis trans 
landojn kaj marojn malproksime norden, estis neniam revenonta. "S^i 
mortis kaj malaperis!" raportis la du hejmen revenintaj virgulinoj. 
Ili elpensis tutan historion, kies enhavo estis jena: 
     "Kiam ni c^iuj s^vebis alte en la aero, nin ekvidis c^asisto kaj 
ekpafis sagon sur nin.   Li trafis nian junan amikinon, kaj 
malrapide, kantante sian adiau^on, s^i falis kiel mortanta cigno en 
la mezon de la arbara lago.   Tie ni enterigis s^in c^e la bordo sub 
bonodora funebra betulo.   Sed ni faris veng^on; ni alligis fajron 
sub la flugilon de la hirundo, kiu havis sian neston sub la kana 
tegmento de la c^asisto; g^i ekbrulig^is, kaj la domo forbrulis en 
helaj flamoj, en kiuj li pereis kaj kiuj lumis g^is la funebra betulo 
trans la lago.   Tie s^i kus^as, farig^inte denove tero; neniam g^i 
revenos en Egiptujon!" 
     Ili ambau^ ploris, sed cikonia patro, kiu okaze estis 
au^skultanto de tiu rakonto, frapis fortege per la beko. 
     "Mensogo kaj elpenso!" li diris. "Vere mi tre volonte enpus^us 
al ili mian bekon en la bruston!" 
     "Por rompi al si la bekon!" diris la cikonia patrino. "Bele vi 
tiam aspektus!   Antau^ c^io pensu pri vi mem kaj pri via familio; 
c^io alia vin ne devas interesi!" 
     "Mi tamen morgau^ sidig^os sur la rando de la nefermita kupolo, 
kiam c^iuj scienculoj kaj sag^uloj kolektig^os, por konsilig^i pri la 
stato de la malsanulo; eble tiamaniere ili pli alproksimig^os al la 
vero." 
     Kaj la scienculoj kaj sag^uloj kunvenis kaj parolis multe tre 
multe, multvorte kaj edife, kion la cikonio tute ne povis kompreni, 
--- kaj por la malsanulo au^ por lia filino en la marc^ejo efektive 
nenio rezultis el tio, tamen malgrau^ tio ni povas iom au^skulti 
tion, c^ar diversajn aferojn oni ja ofte devas au^skulti. 
     Sed la plej grava nun estos au^skulti kaj sciig^i, kio okazis 
antau^e, tiam ni pli bone komprenos la historion, almenau^ ne malpli 
bone ol la cikonia patro. 
     "Amo naskas kaj subtenas la vivon, la plej alta amo naskas la 
plej altan vivon!   Nur per amo povas esti savita lia vivo!" oni 
diris, kaj la scienculoj asertis, ke tio estis dirita eksterordinare 
sag^e kaj bone. 
     "Tio estas bela penso!" tuj asertis la cikonia patro. 
     "Mi g^in ne tute komprenas!" respondis la cikonia patrino, "kaj 
la kulpo trovig^as ne en mi, sed en la penso.   Cetere tio estas por 
mi tute indiferenta, mi devas pensi pri aliaj aferoj!" 
     Poste la scienculoj komencis profundpensan analizon de la esenco 
de amo.   Ili klarigis, ke ekzistas diferenco inter la amo kiun 
sentas al si reciproke la gefianc^oj, kaj tiu amo, kiu alligas al si 
reciproke gepatrojn kaj infanojn, au^ tiu, kiu en la kalikoj de la 
kreskaj^oj vekas la sopiron turni sin al la lumo de la suno; c^io c^i 
tio estis elmetata tiel detale kaj science, ke la cikonia patro 
neniel povis plu ilin sekvi, des malpli tion ripeti.   Li farig^is 
c^e tio tute enpensigita, fermis duone la okulojn, kaj dum la tuta 
sekvanta tago li staris sur unu piedo.   Estis al li tre peze porti 
sian instruitecon. 
     Tamen unu aferon la cikonia patro komprenis, c^ar li au^dis, ke 
tion egale sincere esprimis simplaj burg^oj, kiel ankau^ plej grandaj 
eminentuloj, --- ke por multaj miloj da homoj kaj samtempe por la 
lando estas malfelic^o, ke la granda sinjoro kus^as malsana kaj ne 
povas denove resanig^i; ke estus felic^o kaj beno, se li denove 
ricevus sian sanon. "Sed kie kreskas la floro, kiu povas ree alporti 
al li sanon?"   Pri tio c^iuj demandis, serc^is en sciencaj verkoj, 
en lumantaj bildoj de la steloj, en la vento kaj vetero, serc^is per 
c^iuj eblaj rimedoj, kaj fine la scienculoj kaj la sag^uloj eltrovis, 
kiel ni diris, ke "la amo naskas kaj subtenas la vivon, la vivon de 
la patro," kaj per tio ili diris pli, ol ili mem komprenis.   Poste 
ili ripetis kaj skribis kiel recepton: "la amo naskas kaj subtenas la 
vivon", sed kiamaniere oni povus pretigi la recepton, --- pri tio oni 
ne havis respondon.   Fine ili venis al unuanima decido, ke la helpo 
devas veni de la princino, de s^i, kiu amis sian patron per la tuta 
koro kaj la tuta animo.   Oni fine trovis la rimedon, per kiu la 
helpo povus esti akirita, kaj en la serc^ado pasis pli ol tuta jaro. 
S^i devis en novluna nokto, post la subiro de la luno, iri al la 
marmora sfinkso c^e la rando de la dezerto, forrasti la sablon antau^ 
la pordo en la piedo de la sfinkso kaj trairi la longan koridoron, 
kiu kondukas en la mezon de unu el la grandaj piramidoj, kie unu el 
la potencaj reg^oj de la malproksima antikveco, c^irkau^ita de granda 
lukso, kus^as en mumia c^irkau^kovro.   Tie s^i devis apogi sian 
kapon al la mortinto, kaj tiam estus malkas^ite al s^i, kiamaniere 
oni povas akiri la vivon kaj savon por s^ia patro.   C^ion c^i tion 
s^i plenumis, kaj en song^o s^i sciig^is, ke el la profunda marc^o 
norde en la Dana lando --- la loko estis prisribita al s^i tute 
precize --- s^i devas alporti hejmen la lotusan floron, kiu en la 
profundo de la akvo estos ektus^inta s^ian bruston.   Tiu floro 
redonos al li la sanon. 
     Por tio s^i flugis en cigna vesto al la sovag^a marc^ejo. 
C^ion c^i tion sciis la cikonia patro kaj la cikonia patrino, kaj nun 
ni scias tion pli precize, ol ni sciis antau^e.   Ni scias, ke la 
reg^o de la marc^o malsuprentiris s^in al si, ni scias, ke por la 
siaj en la hejmo s^i mortis kaj malaperis.   Nur la plej sag^a el ili 
c^iuj diris ankorau^, tiel same kiel la cikonia patrino: "S^i iel sin 
savos!"   Kaj tion oni volis atendi, c^ar ion pli bonan oni ne sciis. 
     "Mi pensas, mi rabos al la du malbonaj princinoj iliajn cigajn 
vestojn!" diris la cikonia patro; "tiam ili ne povos veni al la 
sovag^a marc^ejo kaj fari malbonon.   La cignajn vestojn mi kas^os 
tie supre, g^is por ili trovig^os uzo!" 
     "Kie do vi volas tie supre ilin kas^i?" demandis la cikonia 
patrino. 
     "En nia nesto c^e la sovag^a marc^ejo!" li diris. "Mi kaj niaj 
plej junaj infanoj ni povas c^e la transportado reciproke nin 
subteni, kaj se ili farig^os por ni tro embarasaj, dumvoje trovig^as 
ja multe da lokoj, kie ni povas kas^i ilin g^is plej proksima 
transmigro.   Unu cigna plumaj^o estus sufic^a por s^i, sed du estas 
pli bonaj.   Por vojag^oj en la nordaj landoj oni devas c^iam bone 
sin provizi!" 
     "Vi ne ricevos dankon pro tio!" diris la cikonia patrino; "sed 
vi estas ja la sinjoro!   Nur en la tempo de kovado mi havas rajton 
de voc^o." 

                             * * 
                              * 

      En la vikinga kastelo c^e la sovag^a marc^ejo, kien la cikonioj 
flugis en la printempo, al la malgranda knabino estis donita nomo. 
Oni donis al s^i la nomon Helga, sed c^i tiu nomo por tia spirito, 
kia plenigis la belan estaj^on, estis tro milda.   Kun c^iu monato la 
infano pli disvolvig^is, kaj en la dau^ro de kelke da jaroj, dum kiuj 
la cikonioj regule faris la saman vojag^on, au^tune al Nilo, 
printempe al la sovag^a marc^ejo, el la malgranda infano farig^is 
granda knabino, kaj antau^ ol oni bone rimarkis, s^i ekfloris kiel 
plej belega deksesjara junulino.   Sed la bela s^elo kas^is en si 
malmolan kaj maldolc^an kernon; la junulino havis naturon pli 
sovag^an, ol ec^ en tiu kruela malluma tempo oni povus c^e iu trovi. 
     Estis por s^i plezuro trempi siajn blankajn manojn en la varma 
sango de la oferbuc^ita c^evalo; s^i tramordadis en sia sovag^eco la 
kolon al la nigraj kokoj, kiujn la oferpastro devis buc^i, kaj al sia 
adoptinta patro s^i diris tute serioze: 
     "Se venus via malamiko kaj ligus s^nuron al la traboj de nia 
tegmento kaj levus c^i tiun senpere super la c^ambro, en kiu vi 
dormas, mi vin ne vekus, ec^ se mi tion povus fari.   Mi tion tute ne 
au^dus, tiel c^iam ankorau^ bruas la sango c^irkau^ mia orelo, sur 
kiun vi donis al mi vangfrapon antau^ kelka nombro da jaroj!   Ho, mi 
havas bonan memoron!" 
     Sed la vikingo ne kredis al s^iaj vortoj; simile al c^iuj aliaj 
li estis blindigita de sia beleco, li ankau^ ne sciis, ke la 
malgranda Helga c^iutage s^ang^ig^as interne kaj ekstere.   Sen selo 
s^i sidadis kiel kunkreskig^inta kun la c^evalo, kiu kuradis en plena 
galopo, kaj ec^ en plej granda dang^ero s^i ne desaltis de g^i. 
Tute vestita s^i ofte j^etadis sin de la deklivo en la fortan fluon 
de la golfo kaj nag^adis renkonte al la vikingo, kiam lia boato estis 
alproksimig^anta al la tero.   De siaj belaj longaj haroj s^i 
detranc^is al si la plej longan buklon kaj plektis al si el tio 
tendenon por la pafarko. 
     "Kion oni mem faras, tio estas bone farita!" s^i diris. 
     La vikingedzino konforme al la tempo kaj kutimoj havis firman 
volon kaj fortan karakteron, sed en komparo kun sia filino s^i estis 
milda, timema virino.   S^i sciis ja ankau^, ke sur la terura infano 
kus^as sorc^o. 
     Kiam la patrino estis en la subtegmento au^ eliris sur la 
korton, Helgan tre ofte kaptadis la malbona fantazio sidig^i sur la 
rando de la puto, bati c^irkau^en per la manoj kaj piedoj kaj poste 
j^eti sin en la mallarg^an profundan puton.   Tie s^i konforme al sia 
rana naturo subakvig^adis kaj poste levig^adis returne supren, 
grimpadis kiel kato kaj venadis, abunde gutigante akvon, en la 
salonon. 
     Tamen ekzistis unu ligilo, kiu retenadis Helgan, tio estis la 
vespera krepusko; tiam s^i farig^adis silenta kaj meditema, lasadis 
sin voki kaj konduki.   Tiam la interna sento tiradis s^in al la 
patrino, kaj kiam la suno subig^is kaj s^ia ekstera kaj interna 
aliformig^o plenumig^is, s^i sidadis silente, malgaje, en sia formo 
de rano; s^ia korpo tiam estis multe pli granda ol la korpo de 
ordinara rano, sed g^uste c^i tiu cirkonstanco pligrandigis la 
malbelecon.   S^i aspektis kiel abomeniga pigmeino kun kapo de rano 
kaj kun nag^membrano inter la fingroj.   Io senfine malgaja kus^is en 
la okuloj, per kiuj s^i rigardis c^irkau^en; voc^on s^i ne havis, nur 
sensonan kvakadon s^i de tempo al tempo au^digadis, tute tiel, kiel 
au^digas infano, kiam g^i g^emas en song^o.   Tiam la vikingedzino 
povis preni s^in sur siajn genuojn, s^i forgesis la malbelan formon, 
s^i vidis nur la malgajajn okulojn, kaj ofte diradis: 
     "Mi preskau^ dezirus, ke vi c^iam estu mia muta rano.   Pli 
malbona estas via aspekto, kiam via beleco brilas eksteren." 
     S^i skribis runojn kontrau^ sorc^o kaj kontrau^ malsano kaj 
j^etis ilin sur la malfelic^an estaj^on, sed plibonig^o ne aperis. 
     "Oni ne povus pensi, ke s^i estis tiel malgranda kaj kus^is en 
akvolilio!" diris unu fojon la cikonia patro; "nun s^i estas tuta 
homo kaj mirinde simila al sia Egipta patrino.   C^i tiun ni neniam 
plu vidis!   S^i ne savig^is, kiel diris vi kaj la scienculoj. 
C^iujare mi flugis lau^longe kaj lau^larg^e super la tuta sovag^a 
marc^ejo, sed s^i neniam donis ian signon pri si.   Mi ec^ konfesos 
al vi, en la jaroj, kiam mi venis c^i tien kelke da tagoj antau^ vi, 
por ripari la neston kaj ordigi tion au^ alian, mi c^iufoje flugadis 
tien kaj reen tra tuta nokto, kvazau^ mi estus strigo au^ vesperto, 
c^iam super la akvo c^i tie, sed tute sen ia sukceso.   G^is nun 
ankorau^ kus^as tute sen ia utilo la du cignaj vestoj, kiu^jn mi kun 
niaj infanoj trenis de Nilo c^i tien; tio estis sufic^e malfacila, ni 
bezonis por tio tri plenajn vojag^ojn.   Nun ili jam de tre longa 
tempo kus^as sur la fundo de nia nesto, kaj se iam okazos fajro, se 
la traba domo forbrulos, tiam ankau^ ili malaperos!" 
     "Kaj malaperos nia bona nesto!" diris la cikonia patrino. "Pri 
tio vi pensas malpli ol pri la plumvestoj kaj pri via marc^eja 
princino.   Vi devus prefere tuj malsupreniri al s^i kaj resti en la 
marc^o.   En rilato al via propra familio vi estas malbona patro, 
tion mi jam diris al vi, kiam mi la unuan fojon kovis.   Ke nur la 
sovag^a vikinga knabinac^o ne pafu al ni au^ al niaj infanoj sagon en 
la flugilojn!   S^i ne scias ja, kion s^i faras.   Ni vivas ja c^i 
tie de pli longatempe ol s^i, tion s^i devus pripensi!   Ni neniam 
forgesas nian devon, ni donas c^iujare nian imposton, plumon, ovon 
kaj birdidon, kiel la justeco kaj leg^o postulas.   C^u vi pensas, ke 
tiam, kiam s^i estas ekstere, mi kurag^as iri malsupren, kiel antau^e 
kaj kiel mi faradis en Egiptujo, kie mi komunikig^adis kun la homoj 
tute familiare kaj enrigardadis en pladojn kaj potojn?   Ne, mi sidas 
c^i tie supre kaj koleras pri s^i, tiu knabinac^o!   Kaj mi koleras 
ankau^ pri vi!   Vi devis tiam trankvile lasi s^in en la akvolilio, 
tiam s^i nun ne estus c^i tie!" 
     "Vi estas multe pli estiminda ol via parolo!" diris la cikonia 
patro; "mi konas vin pli bone, ol vi mem vin konas!" 
     Kaj li faris salton, du fortajn batojn per la flugiloj, strec^is 
la piedojn malantau^en kaj ekflugis pluen, au^ pli g^uste eknag^is, 
tute ne movante la flugilojn.   Kiam li estis jam sufic^e 
malproksime, li faris ankorau^ unu fortan flugilbaton, la suno 
prilumis liajn blankajn plumojn, kaj lia kolo kaj kapo strec^ig^is 
antau^en.   Oni povis samtempe admiri en li forton kaj energion. 
     "Li tamen c^iam ankorau^ estas la plej bela el c^iuj" pensis la 
cikonia patrino, "sed mi tion ne diros al li." 

                             * * 
                              * 

     Frue, jam en la tempo de rikoltado, c^i tiun fojon revenis la 
vikingo kun militakiraj^o kaj kaptitoj.   Inter c^i tiuj trovig^is 
juna Kristana pastro, unu el tiuj viroj, kiuj persekutis la malnovajn 
diojn de la nordaj landoj.   El la lasta tempo oni ofte parolis en la 
c^ambrego kaj ankau^ en la virina c^ambro pri la nova religio, kiu 
jam disvastig^is en c^iuj pli sudaj landoj kaj per la sankta Ansgario 
penetris jam ec^ alte norden.   Ec^ la malgranda Helga au^dis pri la 
kredo je la blanka Kristo, kiu pro amo al la homoj sin fordonis, por 
ilin savi.   Tio, kiel oni ordinare diras, en unu orelon al s^i 
eniris kaj el la dua eliris.   Senton por amo s^i, kiel s^ajnis, 
havis nur tiam, kiam s^i en la s^losita c^ambreto ricevadis la 
mizeran formon de rano.   Sed la vikingedzino au^skultis, kaj s^i 
sentis sin mirinde impresita de la rakontoj kiuj cirkuladis pri la 
filo de la sole vera Dio. 
     La viroj, kiuj revenis el la militiro, rakontis pri la belegaj 
temploj el c^irkau^hakitaj multekostaj s^tonoj, kiuj estis 
konstruitaj por la honoro de tiu, kies ordono estis la amo.   Kelke 
da pezaj oraj vazoj artiste faritaj oni alportis kun si hejmen, kaj 
c^iu el ili eligadis strangan spican odoron.   Tio estis incensiloj, 
kiujn la Kristanaj pastroj svingadis antau^ la altaro, sur kiu neniam 
fluis sango, sed nur la konsekrita pano kaj vino aliformig^adis en 
lian korpon kaj lian sangon, kiun li estis fordoninta por la ankorau^ 
ne naskitaj generacioj. 
     La kaptitan junan Kristanan pastron, ligitan per s^nuroj je la 
manoj kaj piedoj, oni metis en la profundan s^tonan kelon de la traba 
domo.   Bela li estis, "bela kiel Baldur", diris la vikingedzino, kaj 
lia suferado s^in kortus^is, dum la juna Helga postulis, ke oni 
tratiru al li s^nuron tra la genuo kaj alligu lin al la vostoj de 
sovag^aj bovoj. 
     "Tiam mi ellasus la hundojn.   Hu, antau^en trans la marc^o al 
la erikejo!   Tio estus gaja vidaj^o!" 
     Tamen la vikingo ne volis, ke li ricevu tian morton, sed morgau^ 
li, kiel neiganto kaj persekutanto de la altaj dioj, estis oferota 
sur la s^tono de sango en la arbareto; nun la unuan fojon oni tie 
estis oferontaj homon. 
     La juna Helga petis la permeson, ke s^i aspergu per lia sango la 
bildojn de la dioj kaj la popolon.   S^i akrigis sian brilantan 
tranc^ilon, kaj kiam unu el la grandaj furiozaj hundoj, kiuj en 
granda kvanto trovig^is sur la korto, transkuris super siaj piedoj, 
s^i enpus^is al g^i la tranc^ilon en la flankon. "Tio estas farata 
por elprovi!" s^i diris.   La vikingedzino afliktite rigardis la 
sovag^an, malbonan knabinon, kaj kiam venis la nokto kaj s^ia filino 
aliformig^is korpe kaj anime, s^i kun malg^oja animo eldiris sian 
aflikton per varmaj vortoj. 
     La malbela rano kun la prisorc^ita korpo staris antau^ s^i kaj 
fiksis sur s^i siajn brunajn malgajajn okulojn, au^skultis kaj --- 
kiel s^ajnis --- kun homa prudento komprenis s^iajn vortojn. 
     "Neniam, ec^ antau^ mia edzo, eliris el mia bus^o ec^ unu vorto 
pri tio, pro kio mi per vi nun duoble suferas!" diris la 
vikingedzino. "En mia koro log^as pli da suferado pro vi, ol kiom mi 
mem povus pensi.   Granda estas la amo de patrino, sed via koro c^iam 
estis nealirebla por amo.   Via koro estas malvarma kaj marc^a! 
Kiamaniere vi venis en mian domon?" 
     Tiam stranga tremo trakuris la korpon de la malbela estaj^o, 
kvazau^ la vortoj ektus^is ian nevideblan ligilon inter la korpo kaj 
la animo; grandaj larmoj aperis en g^iaj okuloj. 
     "Via tempo de puno ankau^ iam venos!" diris la vikingedzino; 
"terura g^i estos ankau^ por mi!   Estus pli bone, se vi, estante 
ankorau^ malgranda infano, estus elj^etita sur la landvojon kaj la 
malvarmo de la nokto lulus vin en la morton!"   Kaj la vikingedzino 
ploris per maldolc^aj larmoj kaj kolere kaj afliktite eliris 
malantau^ la ledan tapis^on, kiu pendis malsupren de la plafona trabo 
kaj dividis la c^ambron. 
     La s^rumpinta rano sidis tute sola en la angulo; g^i estis muta, 
sed post kelka tempo g^i eligis duone sufokitan g^emon.   Estis tiel, 
kvazau^ en profunda doloro en la angulo de g^ia koro naskig^is nova 
vivo.   La malbela estaj^o faris unu pas^on antau^en, au^skultis, 
faris denove unu pas^on kaj kaptis per mallertaj manoj la pezan 
stangon, kiu estis antau^sovita antau^ la pordo.   Senbrue g^i 
eltiris la stangon, singarde g^i forprenis la s^tipeton, kiu estis 
s^ovita sub la anson.   Poste g^i prenis la brulantan lampon, kiu 
staris en la antau^a parto de la c^ambro; estis tiel, kvazau^ firma 
volo donis al g^i forton.   G^i eltiris la feran bolton el la fermita 
plankpordo kaj s^telece malsupreniris al la malliberulo.   C^i tiu 
dormis.   La rano ektus^is lin per sia malvarma malseka mano, kaj 
kiam li vekig^is kaj ekvidis antau^ si la malbelan figuron, li 
ektremis kiel de malbona vizio.   La monstro eltiris sian tranc^ilon, 
distranc^is la ligilojn de la malliberulo kaj faris al li signon, ke 
li g^in sekvu. 
     Li vokis sanktajn nomojn, faris la signon de kruco, kaj kiam li 
vidis, ke la figuro staras sens^ange, li diris: 

     "Felic^a estas tiu, kiu agas prudente en rilato al malaltulo, la 
Eternulo lin savos en la malbona tago! --- Kiu vi estas?   Kiamaniere 
vi havas la eksteraj^on de besto kaj tamen estas plena de 
favorkoreco?" 

     La rano faris al li signon kaj kondukis lin malantau^ kas^antaj 
tapis^oj lau^longe de malplena koridoro g^is en la stalon, kie g^i 
montris al li c^evalon.   Li saltis sur la c^evalon, sed la rano 
ankau^ sidig^is antau^e kaj tenis sin forte je la kolharoj de la 
besto.   La kaptito g^in komprenis, kaj en rapida trotado ili rajdis 
lau^ vojo, kiun li neniam povus trovi, eksteren al la libera stepo. 
     Li forgesis g^ian malbelan formon, li sentis nur la favorkorecon 
kaj kompaton de la Eternulo, aperigitan per c^i tiu monstro; li 
eldiris piajn preg^ojn kaj kantis sanktajn kantojn.   Tiam g^in 
atakis tremo; c^u tio estis la forto de la preg^o kaj la potenco de 
la kantoj, kiuj c^i tie sin elmontris, au^ c^u tio estis la malvarmo 
de la mateno, kiu estis jam proksima?   Kion s^i povis senti?   S^i 
elrektig^is, volis haltigi la c^evalon kaj desalti, sed la Kristana 
pastro tenis s^in per c^iuj fortoj, lau^te kantis kanton, kiu povus 
forigi la sorc^on, kiu enigis s^in en la malbelan ranan formon, kaj 
la c^evalo pli sovag^e ekkuris antau^en, la c^ielo farig^is rug^a, la 
unua radio de la suno trarompis la nubon, kaj la klara lumfonto 
kau^zis la aliformig^on, s^i denove estis la juna belulino kun la 
demona malbona spirito.   Li tenis en siaj brakoj la plej belan junan 
virinon! kaj eksentis teruron pro tio, li desaltis de la c^evalo kaj 
haltigis g^in, pensante, ke nova pereiga sorc^aj^o blindigas liajn 
okulojn.   Sed la juna Helga ankau^ per unu salto estis sur la tero, 
la mallonga infana jupeto atingis nur g^is s^iaj genuoj; la akran 
tranc^ilon s^i eltiris el sia zono kaj j^etis sin sur la surpriziton. 
     "Mi vin atingos!" s^i kriis, mi vin atingos, kaj mi enpus^os al 
vi la tranc^ilon en la korpon!   Vi estas ja pala kiel la morto! 
Sklavo!   Senbarbulo!" 
     S^i atakis lin; en malfacila batalo ili luktis unu kun la alia, 
sed s^ajnis, ke nevidebla potenco donis forton al la Kristana viro. 
Li tenis s^in forte, kaj la maljuna kverko tute apud lia flanko 
prezentis por li helpon, c^irkau^ante kaj implikante s^iajn piedojn, 
kiuj elglitig^is sub g^iaj duone elterig^intaj radikoj.   Tute apude 
de la loko de batalo s^prucis fonto; li aspergis per la fres^a akvo 
s^ian bruston kaj vizag^on, ordonis al la malpura spirito eliri kaj 
faris super s^i krucosignon lau^ Kristana moro, sed la bapta akvo ne 
havas forton tie, kie samtempe el interne ne fluas fonto de kredo. 
     Kaj tamen li ankau^ c^i tie estis la pli forta; pli ol forto de 
viro kus^is en lia agado kontrau^ la batalanta malbona potenco, kiun 
g^i venkis.   S^i mallevis siajn brakojn kaj rigardis kun admirantaj 
okuloj tiun viron, kiu s^ajnis al s^i potenca sorc^isto, potenca en 
la sekreta arto.   Mallumajn, fatalajn runojn li lau^te legis; 
misterajn signojn li faradis en la aero.   Nek antau^ la brilanta 
hakilo nek antau^ la akra tranc^ilo s^i ec^ palpebrumus, se li tion 
svingus antau^ s^iaj okuloj, sed s^i ektremis, kiam li faris al s^i 
sur la frunto kaj sur la brusto la signon de kruco.   Kiel malsovag^a 
birdo s^i nun sidis, klininte la kapon al la brusto. 
     Milde li parolis al s^i pri la ama ago, kiun s^i en tiu nokto 
faris rilate al li, kiam s^i en la malbela formo de rano venis al li, 
disigis liajn ligilojn kaj rekondukis lin al la lumo kaj al la vivo. 
S^i ankau^, li diris, estas ligita, ligita per pli kruelaj ligiloj ol 
li, sed s^i ankau^ venos al lumo kaj vivo per li.   Al la sankta 
Ansgario en Hedeby li s^in venigos; tie en la Kristana urbo la sorc^o 
dissolvig^os.   Sed li ne povas konduki s^in tien antau^ si sur la 
c^evalo, ec^ se s^i sidus trankvile kaj bonvole. 
     "Malantau^ mi vi devas sidi sur la c^evalo, ne antau^ mi!   Via 
sorc^a beleco havas potencon, kiu devenas el malbono, mi g^in timas, 
--- kaj tamen mi venkos en Kristo!" 
     Li starig^is genue kaj ekpreg^is pie kaj sincere.   S^ajnis, 
kvazau^ la silenta arbara naturo per tio farig^is sankta preg^ejo, la 
birdoj komencis kanti, kvazau^ ankau^ ili apartenus al la nova 
komunumo, kaj la sovag^a mento bonodoris, kvazau^ g^i volus 
anstatau^i altaron kaj incensojn.   Lau^te li proklamis la vortojn de 
la Sankta Skribo: 

     "La lumo el supre nin vizitis, por lumi al tiuj, kiuj sidas en 
la mallumo kaj en la ombro de la morto, por gvidi niajn piedojn al la 
vojo de la paco!" 

     Kaj li parolis pri la sopirado de la kreitaj^o, kaj dum lia 
parolado haltis la c^evalo, kiu estis portinta ilin en sovag^a 
kurado, kaj movetadis la longajn trunketojn de la rubusarbeto, tiel 
ke la maturaj sukoplenaj fruktoj falis al la malgranda Helga en la 
manon kaj sin mem proponis kiel refres^igaj^on. 
     Pacience s^i lasis sin levi sur la dorson de la c^evalo kaj 
sidis tie kiel somnambulino, kiu ne vekig^is kaj tamen ne vagas.   La 
Kristana viro kunligis du branc^ojn tiel, ke ili formis krucon, kiun 
li tenis rekte en la mano, kaj poste ili ekrajdis tra la arbaro, kie 
la denseco farig^is c^iam pli granda, la vojo c^iam pli mallarg^a, 
kie la vojo fine ec^ tute c^esig^is.   La prunelarbo baris al ili la 
vojon kiel bartrabo, kiun oni devis c^irkau^rajdi; el la fonto 
farig^is ne fluanta rivereto, sed staranta marc^o, kiun oni ankau^ 
devis c^irkau^rajdi.   Forton kaj fres^econ elspiradis la pura arbara 
aero, kaj ne malpli granda forto fluis el la mildaj vortoj, kiuj 
sonadis en kredo kaj en Kristana amo, plenaj de kora deziro konduki 
al lumo kaj vivo s^in, kiu estis jam venkita de la unua impreso. 
     La guto da pluvo, kiel oni diras, kavigas la malmolan s^tonon, 
la ondoj de la maro iom post iom rondigas la angulecan pecon da roko, 
la roso de la Dia favorkoreco, kiu nun la unuan fojon falis sur la 
malgrandan Helgan, kavigis la malmolaj^on, rondigis la akraj^on. 
Estas vero, ke tuj oni tion ne povis rimarki, s^i mem tion ne 
konsciis; ankau^ la g^ermo en la tero c^e la refres^iga malsekeco kaj 
la varma radio de la suno ne scias ja, ke g^i kas^as en si kreskaj^on 
kaj floron. 
     Kiel la kantado de la patrino nerimarkeble restas en la menso de 
la infano kaj c^i tiu imite balbutas la simplajn vortojn, ne 
komprenante ilin, g^is ili poste farig^as al g^i pli kaj pli klaraj, 
tiel ankau^ c^i tie efikis la vorto, tiu Dia forto, kiu felic^igas 
c^iujn, kiuj kredas je g^i. 
     Ili rapide forlasis la arbaron, trapasis la erikejon kaj denove 
senvojan arbaron, kaj vespere ili renkontig^is kun rabistoj. 
     "Kie vi s^telis la belan pupeton?" ili kriis; ili haltigis la 
c^evalon kaj detiris la du rajdantojn, c^ar ili estis en tre granda 
nombro.   La pastro havis nenian alian batalilon krom la tranc^ilo, 
kiun li estis els^irinta el la manoj de la malgranda Helga, kaj per 
g^i li kurag^e batadis c^irkau^en.   Unu el la rabistoj eksvingis 
sian hakilon, sed la juna Kristano felic^e saltis flanken, alie li 
estus trafita, tamen la tranc^flanko de la hakilo penetris profunde 
en la kolon de la c^evalo, tiel ke la sango els^prucis fonte kaj la 
besto falis teren.   Tiam la malgranda Helga, kvazau^ vekita el 
profunda dormo, ektremis kaj j^etis sin sur la g^emegantan beston. 
La Kristana pastro starig^is antau^ s^i, por s^in defendi kaj s^irmi, 
sed unu el la rabistoj frapis per sia peza fera martelo lian frunton, 
tiel ke g^i frakasig^is kaj la sango kaj cerbo eks^prucis c^irkau^en; 
senviva li falis teren. 
     La rabistoj kaptis Helgan je s^iaj blankaj brakoj; en la sama 
momento la suno subiris, la lasta radio estingig^is, kaj s^i 
aliformig^is en malbelan ranon.   La blankete verda bus^o 
dislarg^ig^is g^is duono de la vizag^o, la brakoj farig^is maldikaj 
kaj mukaj, la manoj kun nag^membrano dislarg^ig^is en formo de 
ventumilo!   Tiam la rabistoj terurite s^in ellasis; s^i staris inter 
ili kiel malbela monstro, eksaltis lau^ sia rana naturo pli alten ol 
s^ia propra alteco kaj malaperis en la densejo.   Tiam la rabistoj 
komprenis, ke ili havas aferon kun sekreta sorc^a forto, kaj kun 
timego ili forkuris de la terura loko. 

                             * * 
                              * 

     La plenluno levig^is, baldau^ g^i komencis disj^etadi brilon kaj 
lumon, kaj el la arbetaj^oj elrampis la malgranda Helga en sia 
malbela rana hau^to.   S^i haltis apud la kadavro de la Kristana 
pastro kaj apud sia mortigita c^evalo kaj rigardis ilin per okuloj, 
kiuj s^ajnis larmantaj.   La rana kapo eligis apartspecan kvakadon, 
kiel infano, kiu komencas plori.   S^i j^etis sin jen sur unu, jen 
sur la alian, alportis akvon en sia mano, kiu kau^ze de sia 
nag^membrano farig^is pli granda kaj pli kava, kaj vers^is sur ilin. 
Ili estis senvivaj, ili restis senvivaj!   S^i tion komprenis. 
Baldau^ povis veni la sovag^aj bestoj kaj mang^i iliajn korpojn; ne, 
tio ne devis okazi!   Tial s^i elfosis kavon en la tero, tiel 
profunde, kiel s^i povis, s^i volis fari por ili tombon, sed por la 
fosado s^i povis uzi nur fortan branc^on de arbo kaj siajn manojn; 
c^e tio tamen la nag^membrano inter la fingroj tiel strec^ig^is, ke 
g^i diss^irig^is kaj la sango komencis flui.   S^i komprenis, ke s^ia 
laboro ne sukcesos.   Tiam s^i alportis akvon, lavis la vizag^on de 
la mortinto, kovris g^in per fres^aj verdaj folioj, altrenis grandajn 
branc^ojn kaj metis ilin sur lin kaj s^utis sur tion foliojn.   Poste 
s^i prenis la plej pezajn s^tonojn, kiujn s^i povis trovi, metis ilin 
super la senvivajn korpojn kaj s^topis la aperturojn per musko.   Nun 
s^i opiniis, ke la tomba monteto estas sufic^e fortika kaj 
kontrau^gardita, sed dum tiu malfacila laborado pasis la nokto, la 
suno aperis, --- kaj jen la malgranda Helga staris en sia tuta 
beleco, kun sangantaj manoj kaj la unuan fojon kun larmoj sur la 
rug^ig^antaj virgaj vangoj. 
     Tiam c^e la aliformig^o estis tiel, kvazau^ en s^i du naturoj 
batalas pri regado; s^i tremis, rigardis c^irkau^en, kvazau^ s^i 
vekig^is el terura song^o, alkuris al la gracia fago, por havi ian 
apogon, kaj poste subite s^i simile al kato grimpis sur la supron de 
la arbo kaj forte alkroc^ig^is.   Tie s^i sidis kiel timeganta 
sciureto, sidis en la dau^ro de la longa tago en la profunda arbara 
izoliteco, kie, kiel oni ja diras, c^io estas senviva kaj silenta! 
Senviva!   Flugis tie kelke da papilioj unu c^irkau^ la alia en ludo 
au^ en malpaco; trovig^is tie tute apude kelke da formikejoj, el kiuj 
c^iu estis log^ata de centoj da laboremaj estaj^eto;, kiuj svarmadis 
tien kaj reen.   En la aero dancis sennombraj kuloj, svarmo apud 
svarmo; amasoj da zumantaj mus^oj preterflugis, libeloj kaj aliaj 
flugilaj bestetoj, la lumbriko elrampis el la malseka tero, la talpoj 
fosis, --- krom tio estis silente, senvive c^irkau^e, senvive en tiu 
senco, en kiu oni komprenas c^i tiun vorton.   Neniu atentis la 
malgrandan Helgan, krom la garoloj, kiuj flugis c^irkau^ la supro de 
la arbo, sur kiu s^i sidis; kun kurag^a scivoleco ili saltetis 
lau^longe de la branc^oj g^is s^i.   Unu ekrigardo el s^iaj okuloj 
ilin forpelis, sed per tio s^i ne farig^is pli komprenebla por ili 
kaj ankau^ ne por si mem. 
     Kiam la vespero alproksimig^is kaj la suno komencis subig^i, la 
alif^ormig^o devigis s^in denove movig^i.   S^i mallevig^is lau^ la 
trunko, kaj kiam la lasta radio de la suno estingig^is, g^i sidis 
malsupre en la s^rumpinta formo de rano, kun diss^irita nag^membrano 
sur la manoj, sed la okuloj radiis nun per tia bela brilo, kiun ili 
antau^e ne havis ec^ en s^ia bela formo.   Tio estis plej mildaj, 
piaj knabinaj okuloj, kiuj lumis el la rana masko; ili atestis pri 
s^ia profunda animo, pri s^ia homa koro.   La belaj okuloj komencis 
vers^i larmojn, ploris per pezaj larmoj, kiuj malpezigas la koron. 
     Apud la arang^ita tomba monteto kus^is ankorau^ la kruco, kiu 
estis farita el branc^oj, la lasta faritaj^o de li, kiu nun estis 
mortinta kaj transirinta en alian mondon.   La malgranda Helga g^in 
levis, kaj, cedante al subita ideo, s^i g^in plantis inter la s^tonoj 
super li kaj la mortigita c^evalo.   C^e la malg^oja rememoro ekfluis 
s^iaj larmoj, kaj en tiu korstato s^i gratis la saman signon sur la 
tero c^irkau^ la tombo, --- la plej bela enfermo, kiun oni povas 
imagi al si, --- kaj jen, dum s^i per ambau^ manoj gratis la signon 
de kruco, s^ia nag^membrano defalis kiel diss^irita ganto, kaj kiam 
s^i sin lavis en la fonto kaj kun granda miro vidis siajn blankajn 
manojn, s^i denove faris la signon de kruco en la aero inter si kaj 
la mortinto.   Tiam ektremis s^iaj lipoj, tiam ekmovig^is s^ia lango, 
kaj la nomo, kiun s^i dum la rajdado tra la arbaro plej ofte au^dis 
kantatan kaj parolatan, eksonis el s^ia bus^o.   S^i g^in elparolis: 
"Jesuo Kristo!" 
     Tiam defalis la rana c^irkau^kovro, s^i estis la juna belulino, 
--- sed s^ia kapo lace klinig^is, s^iaj membroj bezonis ripozon, --- 
s^i dormis. 
     Tamen s^ia dormo estis nur mallonga; en noktomezo s^i vekig^is; 
antau^ s^i staris la mortigita c^evalo, radianta, plena de vivo; el 
g^iaj okuloj kaj la vundita kolo lumis apartspeca brilo.   Apud g^i 
montrig^is la mortigita Kristana pastro. "Pli bela ol Baldur!" dirus 
la vikingedzino, kaj tamen li estis kvazau^ en flamoj. 
     En liaj grandaj mildaj okuloj kus^is tia alta seriozeco, ili 
proklamis tiel justan jug^on, lia rigardo estis tiel penetranta, ke 
mirinda lumo heligis la plej internajn korfaldojn de la elprovitino. 
La malgranda Helga tremis, kaj s^iaj rememoroj vekig^is kun tia 
forto, kiel tio iam farig^os c^e la lasta jug^o.   C^io bona, kion 
oni iam faris al s^i, c^iu ama vorto, kiu iam estis parolita al s^i, 
farig^is kvazau^ vivanta.   S^i komprenis, ke la amo estis tiu forto, 
kiu s^in tenis rekte en la tagoj de elprovado, en kiuj ni, naskitoj 
de animo kaj marc^o, agas kaj strebas.   S^i komprenis, ke s^i sekvis 
nur la impulsojn de siaj korinklinoj kaj ke per si mem s^i nenion 
faris.   C^io, kio estis donita al s^i, c^io staris sub pli alta 
gvidado.   S^i klinig^is profunde, humile, honte antau^ tiu, kiu 
kredeble povis legi en c^iu faldo de s^ia koro; kaj en tiu momento 
s^i sentis kvazau^ fajreron de la puriga flamo, fajreron de la flamo 
de la sankta spirito. 
     "Vi filino de la marc^o!" diris la Kristana pastro, "el marc^o, 
el la tero vi venis, --- nun vi levig^os denove el la tero.   La 
sunradio en vi, konsciante sian korpon, reiras al sia naskig^fonto, 
ne la radio el la suno, sed la radio el Dio!   Neniu animo pereos, 
sed longa estas la vojo tra la pasantaj^o, g^i estas forkuro de la 
vivo al la eterneco.   Mi venas el la lando de la mortintoj; vi 
ankau^ iam transmigros el la profundaj valoj en la lumantan 
montolandon, kie log^as la favorkoreco kaj perfekteco.   Mi ne 
kondukas vin en Hedebyon al Kristana bapto, antau^e vi devas krevigi 
la akvan kovron super la profunda marc^o, vi devas eltiri supren la 
vivantan radikon de via vivo, vi devas fari amajn agojn, antau^ ol 
povos veni la konsekro." 
     Kaj li levis s^in sur la c^evalon kaj donis al s^i oran 
incensilon, similan al tiu, kiun s^i antau^e vidis en la vikinga 
kastelo.   Dolc^a kaj forta bonodoro fluis el g^i.   La nefermita 
vundo sur la frunto de la mortinto lumis kiel radianta diademo; li 
prenis de la tombo la krucon, levis g^in supren, kaj nun ili ekflugis 
antau^en tra la aero, super la bruanta arbaro, super la montetoj, en 
kiuj estis enterigitaj la grandeguloj kaj kie ili en la nokto sidis 
sur siaj mortigitaj c^evaloj.   La potencaj figuroj levig^is, 
elrajdis kaj haltis supre sur siaj gigantaj tombaj montetoj.   En la 
lunlumo brilis la ora ringo c^irkau^ ilia frunto, ilia mantelo 
flirtis en la vento.   La drako, kiu gardis la trezorojn, levis sian 
kapon kaj rigardis ilin.   La gnomoj rigardis de altaj^oj kaj el 
sulkoj, c^ie aperis rug^aj, bluaj kaj verdaj lumoj, kiujn ili portis 
en la manoj; tiu gaja svarmado similis al la fajreroj en la cindro de 
forbrulanta papero. 
     Super arbaro kaj erikejo, riveretoj kaj marc^oj ili flugis g^is 
la sovag^a marc^ejo; super g^i ili s^vebis en grandaj rondoj.   La 
Kristana pastro levis alte la krucon, kiu malproksimen radiis oran 
brilon, kaj el lia bus^o sonis la kantado de meso.   La malgranda 
Helga kunkantis, kiel infano akompanas la kantadon de sia patrino. 
S^i svingadis la incensilon, kiu eligadis altaran bonodoron tiel 
fortan, tiel miraklofaran, ke la kanoj per tio ekfloris.   C^iuj 
g^ermoj rapide elkreskis el la profunda grundo, c^io, kio havis 
vivon, strec^ig^is supren; simile al teksita flortapis^o etendig^is 
tavolo da akvolilioj, kaj sur g^i kus^is dormanta virino, juna kaj 
bela.   La malgranda Helga pensis, ke s^i vidas sin mem, sian 
spegulan bildon en la trankvila akvo.   Tio, kion s^i vidis, estis 
s^ia patrino, la edzino de la marc^reg^o, la princino de la regiono 
de Nilo. 
     La mortinta Kristana pastro ordonis levi la dormantinon sur la 
c^evalon, sed c^i tiu mallevig^is sub la s^arg^o, kvazau^ g^ia korpo 
estus nur kadavra tuko, flirtanta en la aero; sed signo de kruco 
faris la aeran fantomon fortika, kaj c^iuj tri rajdis, g^is ili 
atingis firman grundon sub la piedoj. 
     Tiam kokokriis la koko en la kastelo de la vikingo, kaj la 
fantomoj dissolvig^is en nebulon, kiun la vento forrulis; sed la 
patrino kaj la filino staris unu kontrau^ la alia. 
     "C^u tio estas mi mem, kiun mi vidas en la profunda akvo?" diris 
la patrino. 
     "C^u tio estas mi mem, kiun mi vidas en la brilanta s^ildo?" 
vive ekkriis la filino; kaj ili alproksimig^is al si reciproke, 
brusto al brusto, brako al brako.   Plej forte batis la koro de la 
patrino, kaj s^i tion komprenis. 
     "Mia infano!   Floraj^o de mia propra koro!   Mia lotuso el la 
profunda akvo!" 
     Kaj s^i c^irkau^prenis sian infanon kaj ploris; la larmoj estis 
la ama bapto de la malgranda Helga. 
     "En cigna plumaj^o mi venis c^i tien kaj dej^etis g^in!" 
rakontis la patrino. "Tra la s^ancelig^anta marc^a grundo mi 
mallevig^is profunde en la s^limon de la marc^o, kiu fermig^is 
c^irkau^ mi kiel muro; sed baldau^ mi eksentis pli fres^an fluon; ia 
forto tiris min pli profunden, c^iam pli profunden.   Miaj palpebroj 
mallevig^is pro stranga dormemeco, mi ekdormis, mi song^is.   S^ajnis 
al mi, ke mi denove kus^as en la Egipta piramido, sed ke antau^ mi 
trovig^as ankorau^ la s^ancelig^anta alna trunko, kiu nag^is sur la 
supraj^o de la marc^o.   Mi rigardis la fendojn de la arba s^elo, kaj 
ili lumis per c^iaj eblaj koloroj kaj akceptis la formon de c^iaj 
eblaj hieroglifoj.   La loko, kiun miaj okuloj fiksis, prezentis la 
c^irkau^kovron de mumio.   G^i diss^irig^is, kaj el g^i eliris la 
miljara reg^o, la mumia figuro, nigra kiel peco, nigre brilanta kiel 
arbara limako au^ kiel la grasa nigra grundo de la marc^ejo; mi ne 
sciis, c^u tio estas la marc^reg^o c^u la mumio de la piramido.   Li 
c^irkau^plektis min per siaj brakoj, kaj mi havis la senton, kvazau^ 
mi devas morti.   Vivon mi denove eksentis nur per tio, ke ia 
siaspeca varmo farig^is sentebla sur mia brusto kaj sur g^i malgranda 
birdo ekbatis per la flugiloj, pepis kaj kantis.   De mia brusto g^i 
flugis supren al la malluma, peza plafono, sed per longa verda 
rubando g^i estis alligita al mi.   Mi au^dis kaj komprenis la tonojn 
de g^ia sopirado: Liberecon! sunlumon! al la patro!   Tiam mi 
ekpensis pri mia patro en la suna lando de la hejmo, ekpensis pri mia 
vivo, pri mia amo!   Kaj mi malligis la ligilon, lasis la birdon 
forflugi-hejmen al la patro.   Depost tiu horo mi neniam plu song^is; 
mi dormis per peza kaj longa dormo, g^is en la nuna momento tonoj kaj 
bonodoro min levis kaj liberigis!" 
     La verda rubando, kiu ligis la patrinan koron kun la flugiloj de 
la birdo, kie g^i nun flirtis, kie g^i kus^is forj^etita kaj 
forgesita?   Nur la cikonio g^in vidis siatempe; la rubando estis la 
verda trunketo, la banto estis la brilanta floro, la lulilo de tiu 
infano, kiu nun plene elkreskis kiel perfekta belulino kaj denove 
ripozis c^e la patrina brusto. 
     Kaj dum ili staris brako c^e brako, la cikonia patro flugis 
c^irkau^ ili, poste g^i sin direktis returne al sia nesto, prenis la 
cignajn vestojn, kiuj dum jaroj estis tie konservataj, kaj j^etis po 
unu al c^iu el la du virinoj.   La plumaj kovroj firme 
c^irkau^fiksig^is sur ili, tiel ke ili baldau^ levig^is de la tero en 
la formo de du blankaj cignoj. 
     "Nun ni reciproke intertraktu!" diris la cikonia patro; "nun ni 
povas nin reciproke kompreni, kvankam niaj bekoj havas malsamajn 
fasonojn.   Estas tre felic^e, ke vi venis hodiau^ nokte; morgau^ ni 
jam plu ne estas c^i tie, la patrino, mi kaj la infanoj!   Ni flugas 
suden!   Jes, rigardu min bone!   Mi estas ja malnova amiko el la 
Nila lando, kaj la patrino ankau^ estas tio sama, kvankam s^ia beko 
ne c^iam klakas tiel, kiel sentas s^ia koro.   S^i c^iam pensis ke la 
princino iel savig^os!   Mi kun la infanoj altrenis c^i tien la 
cignajn vestojn!   Ha, kiel g^oja mi estas kaj kia felic^o tio estas, 
ke mi estas ankorau^ c^i tie.   Kiam komencos tagig^i, ni forflugos 
de c^i tie.   Ni havas grandan societon da cikonioj!   Ni flugos 
antau^e, vi flugu c^iam post ni, tiam vi ne forklinig^os de la vojo. 
Mi kun la infanoj ankorau^ speciale observos vin!" 
     "Kaj la lotusa floro, kiun mi devis alporti," diris la Egipta 
princino, "g^i en cigna plumaj^o flugos c^e mia flanko; la floron de 
mia koro mi havas c^e mi, tiel mia tasko estas do plenumita. 
Hejmen!   Hejmen!" 
     Sed Helga diris, ke s^i ne povas forlasi la Danan landon, antau^ 
ol s^i ne estos vidinta ankorau^ unu fojon sian adoptintan patrinon, 
la amplenan vikingedzinon.   C^iu bela rememoro, c^iu ama vorto, c^iu 
larmo, kiun la adoptinta patrino estis plorinta, subite starig^is 
klare antau^ la animo de Helga, kaj en c^i tiu momento s^i preskau^ 
sentis, ke tiun patrinon s^i plej multe amas. 
     "Jes, ni devas flugi al la vikinga domo!" diris la cikonia 
patro; "tie atendas ja la patrino kun la infanoj!   Kiel ili elmetos 
la okulojn kaj laborigos la klakbekon!   Estas vero, ke la patrino 
nun ne parolas tre multe, s^i parolas mallonge kaj koncize, sed s^iaj 
sentoj estas pli bonaj ol kiel s^i s^ajnigas.   Mi tuj iom ekklakos, 
por anonci nian alvenon!" 
     Kaj la cikonia patro ekklakis per la beko kaj ekflugis kun la 
cignoj al la vikinga kastelo. 
     Tie c^iuj ankorau^ kus^is en profunda dormo; nur malfrue en la 
nokto la vikingedzino endormig^is.   S^i kus^is en granda timego pri 
la malgranda Helga, kiu jam de tri tagoj malaperis kun la Kristana 
pastro.   S^i videble helpis al li savig^i, c^ar la c^evalo, kiu nun 
forestis el la stalo, estis s^ia.   Per kia potenco c^io c^i tio 
plenumig^is!   La vikingedzino ekpensis pri la mirakloj, kiuj 
farig^adis per Kristo kaj per tiuj, kiuj kredis je li kaj lin sekvis. 
La s^ang^ig^antaj pensoj en s^ia song^o akceptis la formon de realaj 
bildoj.   S^ajnis al s^i, ke s^i sendorme kaj meditante sidas 
ankorau^ sur sia lito, dum ekstere sur la lando kus^as densa mallumo. 
Aperis ventego, s^i au^dis la rulig^adon de la maro okcidente kaj 
oriente, de la Norda maro kaj de la akvoj de Kategat.   La grandega 
serpento, kiu c^irkau^tenis la teron en la profundo de la maro, 
konvulsie kuntirig^is. Alproksimig^is la nokto de la dioj, Ragnarok, 
kiel la idolanoj nomis la tagon de la lasta jug^o, kiam c^io devis 
perei, ec^ la altaj dioj.   La korno sonis lau^tege, kaj trans la 
c^ielarkon rajdis la dioj, vestitaj per s^talo, por batali la lastan 
batalon; antau^ ili flugis la flugilhavaj s^ildistinoj, kaj en la 
fino de la vico estis la figuroj de la mortintaj gigantoj.   La tuta 
aero c^irkau^ ili lumis en la brilo de la nordlumo, sed la mallumo 
fine venkis.   Tio estis terura momento. 
     Kaj tute apude de la terurita vikingedzino sidis sur la tero la 
malgranda Helga en sia malbela formo de rano; s^i ankau^ tremis kaj 
alpremis sin al sia adoptinta patrino, kiu prenis s^in sur la genuojn 
kaj tenis s^in c^irkau^prenite plene de amo, kiel ajn abomeninda 
estis por s^i la rana eksteraj^o.   La aero resonadis de batoj de 
glavoj kaj de bastonegoj, de siblantaj sagoj, kiuj elvers^ig^is super 
s^i kiel c^ion s^utkovranta hajlego.   Venis la horo, kiam la c^ielo 
kaj tero devis perei, la steloj devis fali kaj c^io devis forbruli. 
Sed s^i sciis ankau^, ke devas naskig^i nova c^ielo kaj nova tero, ke 
greno devas ondigi tie, kie nun la maro rulig^as sur la senfruktan 
sablan grundon, ke ekregos la nenomebla Dio kaj ke Baldur, la milda, 
la c^arma, liberigita el la regno de la mortintoj, devas levig^i al 
li.   Li venis, la vikingedzino lin vidis, s^i rekonis lian vizag^on, 
--- tio estis la Kristana pastro, la kaptita. 
     "Kristo!" s^i lau^te ekkriis, kaj c^e la elparolado de la nomo 
s^i metis kison sur la frunton de sia malbela rana infano.   Tiam la 
rana hau^to defalis kaj la malgranda Helga staris tie en sia tuta 
beleco, milda kiel neniam antau^e kaj kun radiantaj okuloj.   S^i 
kisis la manojn de sia adoptinta patrino, benis s^in pro s^ia tuta 
prizorgado kaj amo, kiun c^i tiu havigis al s^i en la tagoj de la 
mizero kaj de la elprovado; s^i dankis s^in pro la elparolo de la 
nomo, kiun s^i ripetis: Kristo.   Poste la malgranda Helga levig^is 
en la formo de potenca cigno, majeste s^i etendis siajn flugilojn, 
kaj kun bruo s^i ekflugis supren, kiel kiam amasoj da migrantaj 
birdoj komencas sian vojag^on. 
     C^e tio la vikingedzino vekig^is, kaj de ekstere penetradis 
ankorau^ al sia orelo la sama bruo de fortaj flugilbatoj.   S^i 
sciis, ke tiam estis la tempo, kiam la cikonioj formigras; de ili 
kredeble venis la bruo.   S^i volis ankorau^ unu fojon vidi ilin 
antau^ ilia formigro kaj diri al ili adiau^.   S^i levig^is, eliris 
sur la balkonon, kaj sur la supro de la tegmento de la flanka 
konstruaj^o s^i ekvidis vicon da cikonioj, kaj de c^iuj flankoj 
c^irkau^ la korto trans la altajn arbojn flugis grandaj 
balancig^antaj amasoj, sed g^uste antau^ s^i sur la rando de la puto, 
kie Helga tiel ofte sidadis kaj timigadis s^in per sia sovag^eco, 
sidis nun du cignoj kaj rigardis s^in per siaj sag^aj okuloj.   Tiam 
s^i rememoris sian song^on, kiu staris ankorau^ antau^ s^i tiel vive, 
kvazau^ g^i estus realaj^o.   S^i pensis pri la malgranda Helga en 
formo de cigno, s^i pensis pri la Kristana pastro kaj eksentis sin 
subite mirinde g^oja en sia koro. 
     La cignoj batis per siaj flugiloj, klinis siajn kolojn, kvazau^ 
ili ankau^ volus esprimi sian saluton, kaj la vikingedzino etendis al 
ili siajn brakojn, kvazau^ s^i tion komprenus, kaj ridetis sub larmoj 
kaj diversaj pensoj. 
     Tiam kun flugilbatoj kaj klakado levig^is c^iuj cikonioj por la 
vojag^o al sudo. 
     "Ni ne atendos la cignojn!" diris la cikonia patrino. "Se ili 
volas flugi kun ni, ili venu.   Ni ne povas resti c^i tie, g^is c^iuj 
birdoj estos formigrintaj.   Estas ja io bela vojag^i tiel familie, 
ne kiel la fringoj kaj batalkokoj, c^e kiuj la viroj flugas aparte 
kaj la virinoj aparte.   Parolante inter ni, tio tute ne estas 
konvena.   Ha, kian strangan flugilbatadon havas tiuj cignoj!" 
     "C^iu flugas lau^ sia maniero!" respondis la cikonia patro. "La 
cignoj flugas en oblikva direkto, la gruoj triangule kaj la numenioj 
en serpentforma linio." 
     "Ne parolu al mi pri serpentoj, kiam ni flugas c^i tie supre!" 
interrompis lin la cikonia patrino. "La infanoj ricevus apetiton, 
kiun ni ne povus kontentigi!" 

                             * * 
                              * 

     "C^u tie malsupre estas la altaj montoj, pri kiuj mi au^dis?" 
demandis Helga en la cigna plumaj^o. 
     "Tio estas fulmotondraj nuboj, kiuj portig^as sub ni," respondis 
la patrino. 
     "Kio estas tiuj blankaj nuboj, kiuj trovig^as tiel alte?" 
demandis Helga. 
     "La montoj, kiujn vi tie vidas, estas kovritaj per eterna 
neg^o!" respondis la patrino; kaj ili flugis trans la Alpojn al la 
blueta Mediteranea maro. 

                             * * 
                              * 

     "Afriko!   La marbordo de Egiptujo!" g^ojkriis en sia cigna 
formo la filino de Nilo, kiam ili alte el la aero ekvidis 
blanketeflavan ondforman strion, s^ian hejmon. 
     Ankau^ la birdoj ekvidis la celon de sia migrado kaj 
plirapidigis sian flugadon. 
     "Mi flarsentas Nilan s^limon kaj malsekajn ranojn!" diris la 
cikonia patrino. "Jam bone svarmas kaj jukas!   Nun vi baldau^ 
kontentigos vian tikladon de la palato.   Vi ankau^ vidos la 
marabuon, la ibison kaj la gruojn.   Ili apartenas c^iuj al nia 
familio, sed mankas al ili multe, por esti tiel belaj kiel ni.   Ili 
tenas sin tre grandsinjore, precipe la ibiso.   La Egiptoj g^in tro 
eldorlotis, ili ec^ s^topas g^in per bonodoraj herbaj^oj, kion ili 
nomas balzami.   Mi preferas lasi s^topi min per vivantaj ranoj; mi 
pensas, tia estas ankau^ via opinio, kaj g^i estos kontentigita. 
Pli bone estas havi ion en la ventro, dum oni ankorau^ vivas, ol 
servi al parado post sia morto.   Tio estas mia opinio, kaj g^i estas 
c^iam g^usta!" 
     "La cikonioj alvenis!" oni diris en la ric^a domo c^e la bordo 
de Nilo, kie en la nefermita c^ambrego sur molaj, per leoparda felo 
kovritaj kusenoj kus^is etendite la reg^a sinjoro, ne vivante kaj 
ankau^ ne mortinte, esperante je la lotusa floro el la profunda 
marc^o en nordo.   Parencoj kaj servistoj staris c^irkau^ li. 
     Kaj en la c^ambregon enflugis la du belegaj blankaj cignoj, kiuj 
venis kune kun la cikonioj.   Ili dej^etis la blindige blankajn 
cignajn vestojn kaj jen tie staris du belaj virinaj figuroj, tiel 
similaj unu al la alia, kiel du gutoj da roso.   Ili sin klinis super 
la palan kadukan maljunan viron, ili j^etis malantau^en siajn longajn 
harojn, kaj dum la malgranda Helga sin klinis super la avon, liaj 
vangoj rug^ig^is, liaj okuloj ricevis brilon kaj nova vivo ekfluis 
tra la paralizitaj membroj.   La maljunulo sane kaj plijunigite 
levig^is.   La filino kaj la nepino tenis lin en siaj brakoj kiel por 
g^oja matena saluto post longa turmenta song^o. 

                             * * 
                              * 

     G^ojo regis en la tuta palaco kaj ankau^ en la cikonia nesto, 
sed en c^i tiu g^i estis kau^zita c^efe de la bona mang^aj^o, de la 
svarmado de ranoj; kaj dum la scienculoj rapide skizis per supraj^aj 
konturoj la historion de la du princinoj kaj de la saniga floro, kiu 
estis granda okazintaj^o kaj beno por la domo kaj la lando, la 
cikoniaj gepatroj rakontis la historion al sia familio en sia maniero 
sed nur tiam, kiam ili c^iuj estis sataj, c^ar alie ili ja havus ion 
alian por fari ol au^skulti historiojn. 
     "Nun vi ja farig^os io!" flustris la cikonia patrino, "tio estas 
tre kredebla!" 
     "Ho, kio mi povus farig^i!" diris la cikonia patro, "kaj kion do 
mi faris?   Nenion!" 
     "Vi faris pli ol c^iuj aliaj!   Sen vi kaj niaj infanoj la du 
princinoj neniam plu revidus Egiptujon kaj certe ne rehavigus al la 
maljunulo la sanon.   Vi farig^os io!   Vi certe ricevos doktoran 
titolon, kaj niaj estontaj infanoj tiam estos naskitaj doktoroj, kaj 
iliaj infanoj tiam atingos ankorau^ ion pli.   Cetere vi jam nun 
aspektas kiel Egipta doktoro, almenau^ en miaj okuloj!" 
     La scienculoj kaj sag^uloj disvolvis kiel fundamentan penson, 
kiel ili tion nomis, kiu tirig^is tra la tuta okazintaj^o, la 
sentencon: "Amo donas vivon!"   Kaj la klarigon por tio ili donis en 
diversaj manieroj: "La varma sunradio estas la Egipta princino, s^i 
mallevig^is al la marc^reg^o, kaj de s^ia c^irkau^preno 
naskig^is....!" 
     "Mi ne povas tiel precize ripeti la vortojn!" diris la cikonia 
patro, kiu au^skultis de sur la tegmento kaj devis raporti pri tio en 
la nesto. "C^io, kion ili diris, estis tiel s^rau^bita kaj 
komplikita, tiel terure sag^a, ke ili tuj ricevis rangojn kaj 
donacojn, ec^ la kuiristo ricevis grandan ordenon, --- tio estis 
kredeble pro la bona supo!" 
     "Kaj kion vi ricevis?" demandis la cikonia patrino; "ili ne 
devis ja forgesi la plej gravan, kaj tio estas vi!   La scienculoj 
c^e la tuta historio nur faris bruon.   Sed via distingo espereble 
ankorau^ venos!" 
     Malfrue en la nokto, kiam la paco de la dormo kus^is super la 
denove felic^a domo, la okuloj de unu persono ankorau^ ne fermig^is, 
kaj tio estis ne la okuloj de la cikonia patro, kvankam li supre sur 
unu piedo staris en la nesto kaj dormis gardstarante, --- ne, la 
malgranda Helga ankorau^ ne dormis, s^i elklinig^is super la balkonon 
kaj rigardis en la klaran aeron supren al la grandaj lumantaj steloj, 
kiuj brilis pli klare kaj pli pure ol en la alta nordo kaj tamen 
estis la samaj steloj.   S^i pensis pri la vikingedzino c^e la 
sovag^a marc^o, pri la mildaj okuloj de sia adoptinta patrino, pri la 
larmoj, kiujn s^i ploris pro la malfelic^a rano-infano, kiu nun en 
lukso kaj en stelbrilo staras c^e la bordo de Nilo en la c^armega 
printempa aero.   S^i pensis pri la amo en la brusto de la idolana 
virino, pri la amo, kiun s^i montris al mizera estaj^o, kiu en formo 
de homo estis sovag^a besto kaj en formo de besto estis abomeninda 
por la vido kaj por la ektus^o.   S^i rigardis la lumantajn stelojn, 
kaj s^i pensis pri la brilo, kiun radiis la frunto de la mortinto, 
kiam ili flugis super la arbaro kaj la marc^o.   Tonoj eksonis en 
s^ia rememoro, vortoj, kies elparoladon s^i estis au^dinta, kiam ili 
rajdis kune kaj s^i sidis profunde emociita, vortoj pri la c^efa 
fonto de la amo, de la plej alta amo, kiu ampleksas c^iujn 
generaciojn. 
     Jes, kio ne estis donita, akirita, atingita!   La pensoj de la 
malgranda Helga prezentis al si tage kaj nokte la tutan sumon de s^ia 
felic^o, kaj c^e la konsiderado de tio s^i staris kiel infano, kiu 
rapide turnas sin de la doninto al la dono, al c^iuj belegaj donacoj. 
S^i kvazau^ dissolvig^is en la c^iam pligrandig^anta felic^o, kiu 
povis veni.   Per mirakloj s^i estis ja levata al c^iam pli alta 
g^ojo, al c^iam pli alta felic^o, kaj en tio s^i unu tagon tiel 
perdis la orientig^on, ke s^i plu ne pensis pri la doninto.   Tio 
estis la memfido de s^ia juneca spirito, kiu fordonis sin al s^iaj 
fieraj revoj.   C^e tio s^iaj okuloj brilis; sed en tiu momento el 
s^iaj revoj els^iris s^in granda bruo malsupre sur la korto.   S^i 
rimarkis, ke tie du grandaj strutoj rapide kuras en malvasta rondo. 
Neniam antau^e s^i vidis tiun beston, tian grandan, tian mallertan 
kaj malgracian birdon; la flugiloj aspektis kiel pritranc^itaj, la 
birdo faris la impreson, kvazau^ iu g^in difektis, kaj s^i demandis, 
kio farig^is al g^i.   La unuan fojon s^i au^dis la legendon, kiun la 
Egiptoj rakontas al si pri la struto. 
     Bela iam estis g^ia gento, grandaj kaj fortaj g^iaj flugiloj. 
Unu vesperon la potencaj birdoj de la arbaro diris al g^i: "Frato, 
c^u ni flugu morgau^, se Dio volos, al la rivero, por trinki?"   La 
struto respondis: "Mi tion faros!"   Kiam komencis tagig^i, ili 
ekflugis, antau^e alten, renkonte al la suno, la okulo de Dio, c^iam 
pli kaj pli alten, la struto multe antau^ c^iuj aliaj.   Plena de 
fiero g^i flugis al la lumo.   G^i fidis sian forton kaj ne la 
doninton de tiu forto; g^i ne diris: "se Dio volos!"   Tiam la 
ang^elo de jug^o fortiris la vualon de antau^ la suno, kaj en la sama 
momento ekbrulis la flugiloj de la birdo; mizere g^i falis sur la 
teron.   G~i kaj g^ia raso neniam plu povas levig^i; kiam g^in atakas 
timo, g^i komencas kuri kaj maltrankvile kuras ronde en mallarg^a 
spaco; tio estas averto por ni homoj, ke c^e c^iuj niaj pensoj, c^e 
c^iu entrepreno ni diru: "se Dio volos!" 
     Helga enpensig^inte klinis sian kapon, rigardis la kuradantan 
struton, vidis g^ian timegon kaj vidis g^ian naivan g^ojon c^e la 
vido de sia propra granda ombro sur la blanka lunlumita muro. 
Seriozeco profunde enradikig^is en s^ia koro kaj menso.   Ric^a, 
felic^a vivo estis akirita, estis atingita, --- kio farig^os nun, kio 
ankorau^ venos?   La plej bona, "se Dio volos!" 

                             * * 
                              * 

     En la unuaj tagoj de la printempo, kiam la cikonioj denove 
ekflugis norden, la malgranda Helga prenis sian oran braceleton, 
engravuris en g^i sian nomon, alvokis per kapsigno la cikonian 
patron, metis al li la oran ringon c^irkau^ la kolon kaj petis lin, 
ke li transdonu g^in al la vikingedzino, kiu vidos el tio, ke s^ia 
adoptita filino vivas, estas felic^a kaj c^iam ankorau^ ame s^in 
memoras. 
     "Estas peze g^in porti!" diris al si la cikonia patro, kiam li 
eksentis g^ian s^arg^on c^irkau^ sia kolo; sed oron kaj honoron oni 
ne devas forj^eti sur la vojon.   Ili tie norde devos konfesi, ke la 
cikonio alportas felic^on!" 
     "Vi alportas oron, kaj mi alportas ovojn!" diris la cikonia 
patrino, "sed vi alportas nur unu fojon, mi tion faras c^iujare! 
Sed dankon neniu el ni ricevas!   Tio c^agrenas!" 
     "Oni havas la konscion de sia merito, patrino!" diris la cikonia 
patro. 
     "Sed tion vi ne povas porti ekstere sur la brusto!" diris la 
cikonia patrino; "gi donas nek favoran venton nek mang^aj^on!" 
     Kaj ili forflugis. 
     La malgranda najtingalo, kiu kantis en la tamarinda arbetaj^o, 
ankau^ intencis baldau^ forflugi norden.   Tie c^e la sovag^a 
marc^ejo la malgranda Helga ofte estis g^in au^dinta; s^i volis sendi 
per g^i sciigon pri si, s^i komprenis ja la lingvon de la birdoj 
depost tiu tempo, kiam s^i flugis en cigna plumaj^o.   La najtingalo 
certe sin komprenos.   S^i petis g^in, ke g^i flugu en la fagarbaron 
sur la Jutlanda duoninsulo, kie estis arang^ita la tombo el s^tonoj 
kaj branc^oj, s^i komisiis al g^i peti c^iujn malgrandajn birdojn, ke 
ili gardu tie la tombon kaj kantadu super g^i kantojn. 
     Kaj la najtingalo forflugis, kaj la tempo forflugis! 

                             * * 
                              * 

     C^irkau^ la rikolta tempo la aglo staris sur la piramido kaj 
ekvidis majestan karavanon de ric^e s^arg^itaj kameloj kaj multekoste 
vestitaj armitaj homoj sur lau^te spiregantaj arabaj c^evaloj.   Tio 
estis belegaj blankaj c^evaloj, iliaj rug^etaj nazotruoj estis en 
senc^esa movig^ado, kaj iliaj grandaj densaj kolharoj pendis 
malsupren g^is la maldikaj piedoj.   Ric^aj gastoj, reg^a princo el 
Arabujo, bela, kiel princo devas esti, faris sian enveturon en la 
fieran domon, sur kiu la cikonia nesto nun staris malplena.   G^iaj 
log^antoj nun trovig^is ja en lando norda, sed devis baldau^ reveni. 
Kaj ili alvenis g^uste en tiu tago, kiam c^i tie g^ojo kaj gajeco 
atingis la plej altan gradon.   Edzig^ofesta gajeco nun regis, kaj la 
malgranda Helga, en silka vesto kaj brilanta de juveloj, estis la 
fianc^ino.   La fianc^o estis la juna Araba princo.   Ambau^ okupis 
la honorajn lokojn c^e la tablo kaj sidis inter la patrino kaj la 
avo. 
     Sed s^i ne rimarkis la brunajn virajn vangojn de la fianc^o, sur 
kiuj krispig^is la nigra barbo, s^i ne rimarkis liajn fajrajn 
mallumajn okulojn, kiuj estis fiksitaj sur s^i, s^i rigardis 
eksteren, supren al la brilanta, fajreranta stelo, kiu radiis al s^i 
el la c^ielo. 
     Jen ekstere en la aero eksonis fortaj flugilbatoj, la cikonioj 
revenis.   Kiel ajn laca de vojag^o estis maljuna cikonia paro kaj 
kiel ajn forte g^i bezonis ripozon, ili tamen tuj flugis malsupren 
sur la balustradon de la verando, c^ar ili jam au^dis, kia festo 
estas solenata.   C^e la limo de la lando oni jam sciigis al ili, ke 
la malgranda Helga lasis ilin pentri sur la muro, c^ar ili ambau^ 
apartenis ja al s^ia historio. 
     "Tio estas granda distingo por ni!" diris la cikonia patro. 
     "Tre malgranda!" diris la cikonia patrino, "malpli da honoro ili 
ja ne povis fari al ni!" 
     Kiam Helga ilin ekvidis, s^i levig^is kaj eliris al ili sur la 
verandon, por karesi al ili la dorson.   La maljuna cikonia paro 
klinis la kolojn, kaj la plej junaj infanoj tion ankau^ vidis kaj 
sentis sin honoritaj. 
     Helga rigardis supren al la brilanta stelo, kiu lumis c^iam pli 
kaj pli hele.   Kaj inter g^i kaj s^i movig^adis figuro ankorau^ pli 
klara ol la aero kaj tamen rimarkebla.   G^i als^vebis tute proksimen 
al s^i; tio estis la mortinta Kristana pastro.   Li ankau^ venis al 
s^ia edzig^a festo, venis el la c^iela regno. 
     "La brilo kaj la belegeco tie supre superas c^ion, kion konas la 
tero!" li diris. 
     La malgranda Helga preg^is tiel profunde, tiel kore, kiel s^i 
neniam antau^e preg^is, ke estu permesite al s^i nur por unu sola 
minuto enrigardi, nur unu solan rigardon j^eti en la c^ielan regnon 
al la Patro. 
     Kaj li levis s^in al la eterna brilo, al la eterna belegeco; 
torento da tonoj kaj pensoj s^in trafluis.   Ne sole ekstere s^in 
c^irkau^is brilo kaj c^iela muziko, en s^i mem ankau^ eklumis kaj 
eksonis.   Vortoj ne povas tion eldiri. 
     "Nun ni devas iri returne, oni rimarkis vian foreston!" li 
diris. 
     "Nur ankorau^ unu rigardon!" s^i respondis, "nur ankorau^ unu 
mallongan minuton!" 
     "Ni devas reveni sur la teron, c^iuj gastoj foriras!" 
     "Nur unu rigardon, la lastan!" 
     Denove la malgranda Helga staris sur la verando, --- sed c^iuj 
torc^oj ekstere estis estingitaj, c^iuj lumoj en la edzig^a c^ambro 
malaperis, la cikonioj malaperis, gastojn oni plu ne vidis, oni plu 
ne vidis la fianc^on, c^io en la tri mallongaj minutoj estis kvazau^ 
forblovita. 
     Tiam la malgranda Helga eksentis timon, kaj s^i eniris tra la 
malplena granda c^ambrego en la plej proksiman c^ambron.   Fremdaj 
soldatoj tie dormis; s^i malfermis la flankan pordon, kiu kondukis en 
s^ian propran c^ambron, kaj dum s^i pensis, ke s^i staras en g^i, s^i 
staris ekstere en la g^ardeno; tiel antau^e ja ne estis c^i tie. 
Rug^ete lumetis la c^ielo, estis c^irkau^ komencig^o de la tago. 
     Pasis nur tri minutoj en la c^ielo, sed granda nokto sur la 
tero. 
     S^i ekvidis la cikoniojn; s^i alvokis ilin, parolis en ilia 
lingvo, kaj la cikonia patro turnis la kapon, au^skultis kaj 
alproksimig^is. 
     "Vi parolas nian lingvon!" li diris, "kion vi deziras?   Kio vin 
venigis c^i tien, vi fremda virino?" 
     "Tio estas ja mi, la malgranda Helga!   C^u vi min ne konas? 
Antau^ tri minutoj ni parolis unu kun la alia, tie sur la verando! " 
     "Tio estas eraro," diris la cikonio; "c^ion c^i tion vi nur 
song^is!" 
     "Ne, ne!" s^i ekkriis kaj rememorigis al li pri la vikinga 
kastelo, pri la sovag^a marc^ejo kaj pri la vojag^o c^i tien. 
     Tiam la cikonia patro palpebrumis per la okuloj. "Tio estas ja 
malnova historio, kiun mi au^dis el la tempo de mia prapraavino. 
Jes, efektive c^i tie en Egiptujo ekzistis iam princino el Danujo, 
sed antau^ multaj centoj da jaroj s^i malaperis en la vespero de sia 
edzig^o kaj s^i neniam plu revenis!   Tion vi povas legi ec^ sur la 
monumento c^i tie en la g^ardeno.   Sur g^i estas ja skulptitaj 
cignoj kaj cikonioj, kaj tute supre staras vi mem en blanka marmoro." 
     Tiel efektive estis.   La malgranda Helga tion vidis, komprenis 
kaj starig^is surgenue. 
     La suno montrig^is, kaj kiel iam sub g^iaj radioj faladis la 
rana c^irkau^kovro kaj montrig^adis la bela figuro, tiel nun en la 
lumo levig^is bela figuro, pli klara, pli pura ol la aero, radio de 
lumo --- supren al la Patro. 
     La korpo disfalis en cindron; tie, kie g^i estis starinta, 
kus^is nun forvelkinta lotusa floro. 

                             * * 
                              * 

     "Tio estis ja nova finig^o de la historio!" diris la cikonia 
patro; "tian mi ne atendus!   Sed g^i tre bone plac^as al mi!" 
     "Kion diros pri tio la infanoj?" demandis la cikonia patrino. 
     "Jes, tio kompreneble estas la plej grava!" diris la cikonia 
patro. 

"*****INIZIO FILE mercuriojobjavierftpftpstackFabel404.doc"
 Kuristoj 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 registro: 1992-09-17

           Kuristoj 

     Premio estis destinita, ec^ du premioj estis destinitaj, 
malgranda kaj granda, pro plej rapida kurado, ne pro unufoja kuro, 
sed pro egalmezura rapideco de kurado en la dau^ro de tuta jaro. 
     "Mi ricevis la unuan premion!" diris la leporo. "Devas ja esti 
justeco, kiam en la decidantaro trovig^as membroj de la propra 
familio kaj bonaj amikoj; sed ke la limako ricevis la duan premion, 
tion mi trovas preskau^ ofenda por mi!" 
     "Ne!" asertis la barila paliso, kiu estis atestanto c^e la 
disdono de la premioj, "diligenteco kaj bona volo ankau^ devas esti 
atentataj, tion diris multaj estimindaj personoj, kaj tion mi ankau^ 
trovis tre g^usta.   Estas vero, ke la limako uzis duonon da jaro, 
por veni trans la sojlon de la pordego, sed c^e tiu strec^ita 
laborado, kio g^i c^iuokaze estis por g^i, g^i rompis al si la 
femuron.   G^i vivis ekskluzive nur por sia kurado, kaj krom tio g^i 
kuris ankorau^ kun sia domo!   C^io c^i tio estas atentinda, --- kaj 
tial g^i ricevis la duan premion!" 
     "Min oni ja ankau^ povus konsideri!" diris la hirundo; "pli 
rapida ol mi, mi pensas, montrig^is neniu, kaj kie nur mi ne estis! 
malproksime, malproksime, malproksime!" 
     "G^uste tio estas via malfelic^o", respondis la barila paliso; 
"vi tro multe vagas!   Kiam komencas frosti, vi tuj strebas c^iam 
antau^en, ekster la landon.   Vi ne havas patriotismon!   Vin oni ne 
povas konsideri!" 
     "Sed se mi dum la tuta vintro kus^is en la marc^ejo!" diris la 
hirundo, "tradormis la tutan tempon, c^u en tia okazo mi povas esti 
konsiderata?" 
     "Havigu al vi ateston de la vulpo, ke vi tradormis duonon de la 
tempo en la patrujo, tiam oni povos konsideri vin ankau^! " 
     "En efektiveco mi meritus la unuan premion, ne la duan!" diris 
la limako. "Mi scias tre certe, ke la leporo kuris nur pro timemeco, 
kiam g^i pensis, ke prokrasto estus dang^era; sed mi kontrau^e faris 
mian kuradon tasko de mia vivo, kaj en la servado mi farig^is 
kriplulo.   Se iu devis ricevi la unuan premion, g^i certe estis nur 
mi sola.   Tamen mi ne volas komenci malpacon pro tio, ion similan mi 
malestimas!" 
     Kaj g^i krac^is. 
     "Mi povas garantii per mia tuta elokventeco, ke c^iu el la 
premioj, almenau^ koncerne mian voc^on en tiu afero, estas donita nur 
lau^ tute justaj konsideroj!" diris la malnova termezura stango en la 
arbaro, kiu estis membro de la decidanta jug^antaro. "Mi c^iam agas 
orde, kun pripenso kaj prikalkulo.   C^e c^iu disdonado mi gvidis min 
per io difinita, mi c^iam decidas lau^ alfabeta ordo.   La nomoj de 
la leporo kaj de la limako ambau^ komencig^as per "L"; sed la leporo 
havas post la "L" la literon "e" kaj la limako la literon "i", kaj 
c^ar "e" staras en la alfabeto antau^ "i", tial mi aljug^is la unuan 
premion al la leporo kaj la duan al la limako.   C^iam en c^iu afero 
devas esti ordo!   Oni devas havi ion, per kio oni sin gvidas." 
     "Se mi ne estus unu el la jug^antoj, mi donus la voc^on por mi 
mem," diris la mulo, kiu ankau^ apartenis al la asesoroj. "Oni devas 
konsideri ne sole la rapidecon, sed oni devas atenti ankau^ aliajn 
aferojn, ekzemple la cirkonstancon, kiom multe oni havas la kapablon 
tiri.   Tamen mi c^i fojon tion ne akcentus, ankau^ ne la sag^econ de 
la leporo, ke g^i dum sia forkurado subite saltas flanken kaj per tio 
falsvojigas la homojn.   Ne, ekzistas ankorau^ io, al kio multaj 
atribuas grandan gravecon kaj kion oni neniel devas lasi sen atento, 
--- g^i estas tio, kion oni nomas la belo.   Tion mi atentis; mi 
rigardis la belajn, bone elkreskintajn orelojn de la leporo; estas 
plezuro admiri ilian longecon!   S^ajnis al mi, kvazau^ mi vidas min 
mem, kiam mi estis ankorau^ malgranda, kaj tial mi donis por la 
leporo mian voc^on." 
     "Silentu, silentu!" diris la mus^o. "Mi ne faros longan 
paroladon, mi faros nur mallongan rimarkon.   Tion mi scias, ke mi 
kurantau^ig^is pli ol je unu leporo.   Antau^ nelonge mi al unu el la 
plej junaj leporoj rompis la malantau^ajn piedojn.   Mi sidis sur la 
lokomotivo antau^ fervoja vagonaro; tion mi ofte faras, c^ar tie oni 
plej bone povas observi sian propran rapidecon.   Unu juna leporo 
kuris en granda distanco antau^e; g^i ne suspektis, ke mi estas c^i 
tie.   Fine g^i devis forflankig^i de la vojo, sed c^e tio la 
lokomotivo transveturis al li la malantau^ajn piedojn, c^ar mi sidis 
sur la lokomotivo.   La leporo restis kus^ante, mi veturis pluen. 
C^i tio certe estas sufic^a, por ke mi estu g^ia venkanto?   Sed mi 
ne pretendas pri la premio!" 
     "Mi opinias," pensis la sovag^a rozo, sed g^i tion ne diris, 
c^ar g^i ne havas la naturon paroli, kvankam povus esti tre bone, se 
g^i tion farus, --- "mi opinias, ke la suna radio devus ricevi la 
unuan premion kaj al tio ankau^ la duan.   G^i en unu momento 
traflugas la nemezureblan vojon de la suno g^is ni kaj venas kun tia 
forto, ke la tuta naturo per tio vekig^as.   G^i estas tiel bela, ke 
c^iuj rozoj rug^ig^as kaj komencas bonodori.   La alta estraro, kiu 
eldiris la verdikton, videble tute g^in ne rimarkis.   Se mi estus la 
sunradio, tiam mi farus al c^iu el ili sunfrapon, --- sed tio farus 
ilin plej efektive frenezaj, kaj tiaj ili sen tio farig^os.   Mi 
nenion diras!" pensis la sovag^a rozo. "Paco estu en la arbaro! 
Estas bele flori, bonodori kaj refres^ig^i, vivi en la legendoj kaj 
kantoj!   La sunradio postvivos ja nin c^iujn!" 
     "En kio konsistas la unua premio?" demandis la lumbriko, kiu 
estis tro longe dorminta kaj nur nun alvenis. 
     "En libera aliro al brasika g^ardeno!" diris la mulo. "La 
premion proponis mi!   La leporo nepre devis g^in ricevi, kaj tial 
mi, kiel pensanta kaj aktiva membro de la jug^antaro, sag^e prenis 
sub atenton la utilecon por tiu, kiu g^in devis ricevi; nun la leporo 
estas tute prizorgita.   La limako ricevis la permeson sidi sur la 
muro, kiu c^irkau^as la brasikan g^ardenon, kaj varmigi sin en la 
suno, kaj krom tio g^i ricevis la oficon de unu el la jug^antoj por 
kura konkurso.   Estas bone havi inter la jug^antaro unu 
specialiston!   Mi devas konfesi, ke mi atendas multe de la 
estonteco, c^ar ni jam faris tiel bonan komencon." 

"*****INIZIO FILE mercuriojobjavierftpftpstackFabel405.doc"
 Sonorila profundo 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 regsitro: 1992-09-17

           Sonorila profundo 

     "Ting-tang, ting-tang!" oni au^das el la sonorila profundo en la 
rivereto de Odense.   Kia rivereto tio estas?   G^in konas c^iu 
infano en la urbo Odense; g^i fluas malantau^ la g^ardenoj, de la 
kluzo g^is la akva muelejo sub la lignaj pontoj.   En la rivereto 
kreskas flavaj akvolilioj, brunpluma junko kaj nigraj velursimilaj 
bastonuloj, altaj kaj grandaj.   Maljunaj salikoj kun multe da krevoj 
kaj fendoj, kreskante kurbe kaj oblikve, sur la flanko de la tiel 
nomata Monah^a marc^ejo kaj c^e la blankigejo pendas malproksime en 
la akvon; sed rekte kontrau^e trovig^as g^ardenoj unu apud la alia, 
c^iu arang^ita kaj vartata malsame ol la aliaj; unuj havas belajn 
florojn kaj lau^bojn, estas puraj kaj elegantaj kiel juvelujo, aliaj 
havas nur brasikon au^ tute ne estas videblaj por la okulo de 
rigardanto, c^ar grandaj siringaj arbetoj etendig^as kaj pendas 
larg^e super la fluanta akvo, kiu en kelkaj lokoj estas tiel 
profunda, ke oni ne povas atingi la fundon per remilo.   Antau^ la 
malnova instituto por frau^linoj trovig^as la plej profunda loko, 
kiun oni nomas la sonorila profundo, kaj tie log^as la nikso!   Dum 
la tago, kiam la suno lumas tra la akvo, li dormas, sed en stellumaj 
noktoj kaj c^e lunlumo li levig^as super la akvon.   Li estas tre 
maljuna; la avino diris, ke s^i au^dis pri li de sia avino; li vivas 
tre solece kaj havas neniun, kun kiu li povus interparoli, krom la 
granda malnova preg^eja sonorilo.   Iam g^i pendis en la preg^eja 
turo, sed nun ekzistas plu nenia postsigno de la turo nek de la 
preg^ejo, kiu havis la nomon de la sankta Albano. 
     "Ting-tang, ting-tang!" sonadis la sonorilo, kiam la turo 
ankorau^ staris; kaj unu vesperon, kiam la suno estis subig^anta kaj 
la sonorilo estis en la plej granda svingig^ado, g^i des^irig^is kaj 
ekflugis tra la aero; la metalo brilis arde en la rug^aj radioj. 
     "Ting-tang, ting-tang!   Nun mi iras en la liton!" kantis la 
sonorilo kaj flugis en la rivereton Odense kaj g^uste en la plej 
profundan lokon, kiu tial ankorau^ nun estas nomata la sonorila 
profundo.   Sed g^i ricevis nek dormon nek ripozon.   C^e la nikso 
g^i sonas kaj sonoras tiel, ke iufoje tio estas au^debla ec^ tra la 
akvo, kaj multaj asertas, ke tio signifas, ke mortos unu el la 
log^antoj de la urbo.   Sed ne por tio sonoras la sonorilo, ne, g^i 
interparolas kun la nikso, kiu nun ne estas plu sola. 
     Kaj kion la sonorilo rakontas?   G^i estas tiel maljuna, tiel 
maljuna; kiel ni diris, g^i jam ekzistis longe antau^ ol la avino de 
la avino naskig^is, kaj tamen g^i koncerne sian ag^on estas nur 
infano en komparo kun la nikso, kiu estas maljuna, silentema, stranga 
persono, kun pantalonoj el angila hau^to kaj kun kamizolo el fis^aj 
skvamoj ornamita per akvolilioj, kun junko c^irkau^ la haroj kaj 
lemno en la barbo, kaj tio ne tute bele aspektas. 
     Multe da tempo oni bezonus, por transdoni c^ion, kion la 
sonorilo rakontas.   G^i rakontas senc^ese, tre ofte la samajn 
aferojn, jen mallonge jen longe, kiel diktas al g^i la kaprico, g^i 
rakontas pri malnovaj tempoj, pri la kruelaj, la mallumaj tempoj. 
     "Supren en la turon de la preg^ejo de la sankta Albano, en kiu 
pendis la sonorilo, venis unu monah^o, kiu estis juna kaj bela, sed 
meditema kiel neniu alia.   Li rigardis tra la fenestreto trans la 
rivereton, kies fluejo tiam estis larg^a, trans la lagon, kiu kus^is 
sur la loko de la nuna marc^ejo, li rigardis trans la herbejon al la 
"Monah^ina monteto" kontrau^e, kie staris la monah^inejo, el kies 
c^eloj briletis lumo.   Li konis s^in bone, kaj li pensis pri tio, 
kaj lia koro forte batis c^e la rememoro.... ting-tang, 
ting-tang!...." 
     Jes, tiajn aferojn rakontis la sonorilo. 
     "En la turon iam venis la idiota sklavo de la episkopo, kaj kiam 
mi, la sonorilo, kiu estas fandita el kupro, malmola kaj peza, 
svingig^adis tien kaj reen, mi povus frakasi al li la frunton.   Li 
sidig^is rekte sub mi kaj ludis per du pecetoj da ligno, kvazau^ ili 
estus kordinstrumento, kaj li kantis c^e tio: "Nun mi povas lau^te 
kanti tion, kion mi aliloke ne kurag^as flustri, kanti pri c^io, kio 
estas tenata kas^ite tie malantau^ seruro kaj riglilo.   Tie estas 
malvarme kaj malseke!   La ratoj formang^as ilin vivantajn!   Neniu 
scias pri tio, neniu au^das pri tio!   Nun ankau^ ne, c^ar la 
sonorilo sonoras tiel lau^te: ting-tang, tingtang." 
     Estis iam reg^o, oni lin nomis Knut; li klinadis sin antau^ 
episkopo kaj monah^o, sed kiam li surmetis tro pezajn impostojn kaj 
parolis nur malmildajn vortojn, la popolo kaptis batalilojn kaj 
stangojn kaj forpelis lin, kvazau^ li estus sovag^a besto.   Li 
forkuris en la preg^ejon kaj s^losis la portalon kaj pordon; la 
ekscitita popolamaso eksieg^is la preg^ejon.   La pigoj kaj kornikoj 
kaj ankau^ la monedoj timegig^is de la krioj kaj bruo.   Ili flugadis 
en la turon kaj returne, ili rigardis malsupren al la popolamaso kaj 
enrigardis tra la fenestroj en la preg^ejon kaj lau^te kriis, kion 
ili vidis.   La reg^o Knut kus^is antau^ la altaro kaj preg^is, liaj 
fratoj Eriko kaj Benedikto staris garde kun eltiritaj glavoj, sed la 
servisto de la reg^o perfidis sian sinjoron.   Oni sciis ekstere, kie 
oni povas lin trafi, kaj iu j^etis s^tonon tra la fenestro, kaj la 
reg^o falis senviva.   La sovag^a amaso kaj la svarmoj da birdoj 
kriis kaj bruis, kaj mi ankau^ kriis, mi kantis kaj sonoris: 
ting-tang, ting-tang!" 
     "La preg^eja sonorilo pendas alte, vidas malproksime c^irkau^ 
si, ricevas vizitojn de la birdoj kaj komprenas ilian lingvon, la 
vento bruas al g^i tra aperturoj kaj sontruoj, tra c^iu fendo, kaj la 
vento scias c^ion, g^i havas tion el la aero, kaj c^i tiu ampleksas 
c^ion, kio vivas, penetras en la pulmojn de la homo, scias c^ion, kio 
farig^as au^debla, c^iun vorton kaj c^iun g^emon!   La aero tion 
scias, la vento tion rakontas, la preg^eja sonorilo komprenas g^ian 
lingvon kaj elsonoras tion antau^ la tuta mondo: ting-tang, 
ting-tang!" 
     "Sed c^ion c^i tion au^di kaj scii farig^is por mi tro multe, mi 
ne havis la eblon c^ion elsonori!   Mi farig^is tiel laca, mi 
farig^is tiel peza, ke la trabo rompig^is kaj mi elflugis en la aeron 
kaj de tie en la plej profundan lokon de la rivereto, kie log^as la 
nikso, sola kaj soleca; kaj c^e li mi rakontas c^iam, kion mi au^dis 
kaj kion mi scias: ting-tang, ting-tang!" 
     Tiel sonas el la sonorila profundo en la rivereto Odense, la 
avino tion rakontis. 
     Sed nia instruisto diras: "Ne ekzistas sonorilo, kiu sonoras tie 
malsupre.   Kaj g^i ne povus tion fari!   Kaj tie malsupre ne log^as 
nikso, c^ar niksoj ne ekzistas!"   Kiam c^iuj preg^ejaj sonoriloj 
sonoras tiel gaje, tiam li diras, ke sonoras ne la sonoriloj, sed nur 
la aero, ke la sonon aperigas la aero.   Tion, diris la avino, 
asertis ankau^ la sonorilo.   Pri tio ili ambau^ konsentas, kaj tial 
tio estas certa. "Gardu vin, atentu!" diras ambau^. 
     La aero scias c^ion!   G^i estas c^irkau^ ni, g^i estas en ni, 
g^i parolas pri niaj pensoj kaj agoj, kaj g^i parolas tion pli longe 
ol la sonorilo malsupre en la profundo de la rivereto Odense, g^i 
parolas tion en la grandan profundon de la c^ielo, tiel malproksimen, 
c^iam kaj eterne, g^is eksonas la sonoriloj de la c^iela regno: 
ting-tang, ting-tang! 

"*****INIZIO FILE mercuriojobjavierftpftpstackFabel406.doc"
 Malbona princo (Legendo) 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 registro: 1992-09-20

           Malbona princo 
           Legendo 

     Estis iam malbona kaj malhumila princo, kies c^iuj pensoj estis 
direktitaj nur al tio, ke li akiru c^iujn landojn de la mondo kaj ke 
lia nomo estu timegata.   Kun fajro kaj glavo li iris tra la mondo; 
liaj soldatoj piedpremadis la grenon sur la kampo kaj forbruligadis 
la domojn de la vilag^anoj, tiel ke la rug^a flamo konsumadis la 
foliojn de la arboj kaj la fruktoj karbigite pendis sur la nigrigitaj 
branc^oj.   Ofte ia malfelic^a patrino kas^is sin kun sia nuda 
suc^infano malantau^ la fumantaj muroj; sed la soldatoj ne konis 
kompaton, ili traserc^is c^iujn angulojn, kaj kiam ili s^in trovis 
kun s^ia infano, tiam ilia diabla g^ojo vere komencig^is.   Malbonaj 
spiritoj ne povus esti pli malbonaj gastoj.   Sed la princo opiniis, 
ke tute ne povas esti alie.   Kun c^iu tago kreskis lia potenco, lian 
nomon c^iuj timis, kaj felic^o akompanis c^iujn liajn entreprenojn. 
El la militakiritaj urboj li fortrenis kun si oron kaj grandajn 
trezorojn; en lia reg^urbo kolektig^is tia ric^eco, kian oni nenie 
povus trovi.   Li konstruigis belegajn palacojn, preg^ejojn kaj 
arkadojn, kaj c^iu, kiu vidis tiujn belegajn konstruaj^ojn, ekkriis: 
"Kia granda princo!"   Ili ne pensis pri la mizero, kiun li venigis 
sur la aliajn landojn, ili ne au^dis la g^emojn kaj plorkriojn, kiuj 
sonis el la forbruligitaj urboj. 
     La princo g^ojis c^e la vidado de sia oro, c^e la vidado de siaj 
belegaj konstruaj^oj kaj pensis tiam kiel la amaso: "Kia granda 
princo!   Sed mi devas havi pli, multe pli!   Nenia potenco devas 
esti simila al mia, des pli esti pli granda!"   Kaj li iris milite 
kontrau^ c^iujn siajn najbarojn kaj venkis ilin c^iujn.   La 
venkitajn reg^ojn li, veturante tra la stratoj, alkatenigis per oraj 
c^enoj al sia kales^o; kaj kiam li sidis c^e la tablo, ili devis 
kus^i antau^ liaj piedoj kaj la piedoj de liaj korteganoj kaj nutri 
sin per la paneroj, kiujn oni j^etadis al ili. 
     Jen la princo ordonis starigi sian statuon sur la urbaj placoj 
kaj en la reg^aj palacoj, li ec^ postulis, ke g^i staru en la 
preg^ejoj antau^ la altaro de Dio; sed la pastroj diris: "Princo, vi 
estas granda, sed Dio estas pli granda, ni ne kurag^as tion fari." 
     "Bone," diris la malbona princo, "en tia okazo mi volas venki 
ankau^ Dion!"   En la malhumileco kaj malsag^eco de sia koro li 
konstruigis eksterordinaran s^ipon, per kiu li povis veturi en la 
aero; g^i estis kolorric^a kiel vosto de pavo kaj s^ajnis esti 
garnita per mil okuloj, sed c^iu okulo estis tubaperturo de pafilo. 
Meze en la s^ipo sidis la princo, li bezonis nur alpremi risorton, 
tiam miloj da kugloj flugis al sia celo, kaj la pafiloj tuj denove 
s^argig^is.   Cent fortaj agloj estis aljungitaj al la s^ipo, kaj g^i 
levig^is renkonte al la suno. Profunde malsupre kus^is la tero; en la 
komenco g^i kun siaj montoj kaj arbaroj faris impreson de replugita 
kampo, kie la verdaj^o elvidig^as el la renversitaj terpecoj, poste 
g^i similis al plata geografia karto, kaj baldau^ g^i tute kovrig^is 
per nebulo kaj nuboj.   C^iam pli kaj pli alten flugis la agloj. 
Tiam Dio sendis unu solan el siaj sennombraj ang^eloj, kaj la malbona 
princo ekpafis kontrau^ lin per unu fojo el c^iuj siaj mil pafiloj. 
Sed la kugloj resaltis kiel hajlo de la lumantaj flugiloj de la 
ang^elo; unu guto da sango, nur unu sola guto els^prucis el blanka 
flugila plumo kaj falis sur la s^ipon, en kiu sidis la princo.   Kun 
bruliga ardo g^i eniris en la s^ipon, pezege premis g^in malsupren 
kaj pus^is g^in kun terura rapideco al la tero.   La fortaj flugiloj 
de la agloj frakasig^is, la vento bruis c^irkau^ la kapo de la 
princo, kaj la nuboj c^irkau^e, kiuj kolektig^is el la fumo de la 
cindrigitaj urboj, formis minacantajn bildojn; jen ili similis al 
mejle grandaj kankroj, kiuj etendis kontrau^ lin siajn fortajn 
pinc^ilojn, jen al rulig^antaj rokpecoj kaj fajrokrac^antaj drakoj. 
Duone mortinta la princo kus^is en la s^ipo, kiu fine pendig^is inter 
la densaj branc^oj de arbaro. 
     "Mi volas venki Dion!" li diris, "mi tion j^uris, mia volo 
plenumig^u!"   En la dau^ro de sep jaroj li konstruigis artoplenajn 
flugmas^inojn kaj forg^igis fulmajn radiojn el plej malmola s^talo, 
c^ar li volis krevigi la fortikaj^on de la c^ielo.   El c^iuj siaj 
landoj li kolektis grandajn armeojn, kiuj, kiam ili estis starigitaj 
en vicoj, homo apud homo, kovris la spacon de multe da mejloj.   Ili 
suriris sur la mas^inojn, la reg^o mem jam alproksimig^is al sia, sed 
tiam Dio subite sendis svarmon da kuloj, unu solan malgrandan 
svarmon.   G^i c^irkau^svarmis la reg^on kaj pikis al li la vizag^on 
kaj la manojn.   Plena de kolero li eltiris s^ian glavon, sed li 
batis nur la malplenan aeron, la kulojn li ne povis trafi.   Tiam li 
ordonis alporti multekostajn tapis^ojn kaj envolvis sin, kaj neniu 
pikilo de kulo povis penetri tra g^i.   Sed unu sola kulo sidig^is 
sur la interna flanko de tapis^o; g^i enrampis en la orelon de la 
princo kaj tie pikis lin.   Tio brulis kiel fajro, la veneno penetris 
en la cerbon, li forj^etis de si la tapis^ojn, diss^iris siajn 
vestojn kaj dancis nude antau^ la krudaj sovag^aj soldatoj, kiuj nun 
mokis la frenezan princon, kiu volis ataki la regnon de Dio kaj estis 
venkita jam de unu malgranda kulo. 

"*****INIZIO FILE mercuriojobjavierftpftpstackFabel407.doc"
 La vento rakontas pri Valdemaro Doe kaj pri liaj filinoj 
 el "FABELOJ"
 verkita de H.C.Andersen
 tradukita de L.L.Zamenhof
 registro: 1992-09-20

           La vento rakontas pri 
           Valdemaro Doe 
           kaj pri liaj filinoj 

     Kiam la vento blovas super la herbo, tiam c^i tiu krispig^as 
kiel trankvila akvo, sed kiam la vento blovas super la greno, tiam 
c^i tiu ondig^as kiel la maro; tio estas la danco de la vento. 
Au^skultu tamen, kion g^i rakontas; g^i c^ion lau^te elkantas, kaj 
tio sonas alie en la arboj de la arbaro ol tra la truoj, fendoj kaj 
krevoj de la muro.   C^u vi vidas, kiel la vento tie supre pelas la 
nubojn, kvazau^ ili estus s^afaro?   C^u vi au^das, kiel la vento c^i 
tie malsupre krias tra la korta pordo, kvazau^ g^i estus la gardisto 
kaj trumpetus per korno?   Mirinde g^i siblas en la kamentubon kaj en 
la kamenon; la fajro c^e tio flamas pli gaje kaj kraketas, enlumas en 
la c^ambron, kaj tiam c^i tie estas varme kaj komforte, tiel ke oni 
volonte sidas kaj au^skultas.   Nun la vento rakontu!   G^i scias 
fabelojn kaj historiojn, pli ol ni c^iuj kune.   Au^skultu do, kiel 
g^i rakontas: 
     "Hu-u-u!" tia estas rekantaj^o de gs^ia kanto. 

                              * 
                             * * 

     C^e la granda Belto staras malnova kastelo kun dikaj rug^aj 
muregoj", rakontas la vento. "Mi konas c^iun s^tonon, mi vidis g^in 
jam antau^e, kiam g^i trovig^is ankorau^ en la kastelo de Marsk Stig. 
La posedanto malric^ig^is, la s^tono denove levig^is kaj formis novan 
muregon, novan kastelon, en alia loko, la kastelon Borreby, kiu 
staras ankorau^ nun. 
     Mi vidis kaj konis la alte nobelajn virojn kaj virinojn, la 
s^ang^ig^antajn generaciojn, kiuj tie log^is.   Nun mi rakontos pri 
Valdemaro Doe kaj pri liaj filinoj! 
     Kun fiere levita kapo li iradis, li estis el reg^a devenantaro. 
Li povosciis pli ol peli cervon kaj malplenigi kruc^on, --- tion oni 
baldau^ vidos, diris li mem. 
     Rigide lia edzino en vestoj el ors^tofo iradis sur la 
frotpurigita pargeta planko; belegaj tapetoj kovris la murojn, kaj la 
artiste skulptitaj mebloj estis multekostaj kaj grandvaloraj. 
Arg^entajn kaj orajn vazojn s^i alportis en la domon; germana biero 
kus^is en la kelo; nigraj fajraj c^evaloj blekis en la stalo; granda 
ric^eco montrig^is c^ie en la kastelo Borreby. 
     Ankau^ infanoj tie trovig^is; tri elegantaj knabinoj, Ido, 
Johanino kaj Anno-Doroteo.   Mi memoras la nomojn ankorau^ tre 
precize. 
     Tio estis ric^aj homoj, tio estis grandsinjoraj homoj, naskitaj 
kaj elkreskintaj en lukso!   Hu-u-u!" kantis la vento, kaj poste g^i 
rakontis plue. 
     "Tie mi ne vidis, kiel en la aliaj malnovaj kasteloj, ke la 
altmos^ta sinjorino sidas kun s^iaj servistinoj en la c^ambrego kaj 
turnas la s^pinilon; s^i ludadis la bonsonan liuton kaj kantadis, 
tamen ne c^iam la malnovajn patrujajn kantojn, sed kantojn en fremda 
lingvo.   Tie regis vivo kaj societemeco, eminentaj fremduloj venadis 
de proksime kaj de malproksime, muziko sonadis, pokaloj sonadis, mi 
ne povis superbrui ilin!" diris la vento. "Tie regis malhumileco kun 
lukso kaj ric^eco, sinjoreco, sed ne Dio! 
     Estis g^uste la vespero de bela Maja tago," rakontis la vento, 
"mi venis de okcidente, mi estis ruiniginta la s^ipojn c^e la 
okcidenta bordo de Jutlando, mi estis kurinta trans la erikejon kaj 
la arbarverdan marbordon kaj venis nun senspire trans la Belton. 
C^e la bordo de Zelando mi kus^ig^is por ripozi, proksime de la 
kastelo Borreby, kie staris ankorau^ la arbaro kun belegaj kverkoj. 
     La junuloj el la c^irkau^aj^o elvenis kaj kolektis branc^aj^on 
kaj branc^ojn, la plej grandajn kaj plej sekajn, kiujn ili povis 
trovi.   Ili iris kun tio en la vilag^on, metis tion en formo de 
amasetoj, ekbruligis ilin, kaj knabinoj kaj knaboj dancis c^irkau^ 
ili kun kantado. 
     "Mi kus^is silente", diris la vento, "sed senbrue mi blovis sur 
unu branc^on, kiu estis kus^igita de la plej bela junulo.   G^i 
ekflamis, flamis pli alte ol c^iuj aliaj.   Li estis la elektito, li 
farig^is la reg^o de la festo kaj antau^ c^io elektis al si inter la 
knabinoj sian reg^inon.   Estis g^ojo, estis gajeco, pli granda ol en 
la kastelo Borreby. 

                              * 
                             * * 

     Al la kastelo veturis en ora kales^o kun ses c^evaloj la 
altmos^ta sinjorino kaj s^iaj tri filinoj, tiel elegantaj, tiel 
junaj, tri c^armaj floroj: rozo, lilio kaj pala hiacinto.   La 
patrino mem estis luksa tulipo, s^i salutis neniun el la tuta 
kolektig^inta societo, kiu haltis en sia amuzig^o kaj riverencis kaj 
salutis per la piedoj; oni povus pensi, ke la sinjorino timis, ke de 
saluto s^i rompig^us. 
     La rozo, la lilio kaj la pala hiacinto, jes, mi vidis ilin 
c^iujn tri!   Kies reg^inoj ili iam farig^os? mi pensis.   Ilia 
elektito estos fiera kavaliro, eble ec^ princo! 
     Hu-u-u! 
     La kales^o veturis kun ili pluen, kaj la vilag^anoj dau^rigis