Jonas Lariviere Kiskêyihtamâsowin (Wisdom) ******** 1. Jonas Lariviere niya, namôya kâkikê ôta nôh-ayân wapâsihk. tâpitawê nikî- papâmipicinân. êkosi piko kayâs ê-kî-isi-pimâcihohk, kîkwask mâna ôta wâsakâm wapâsihk. 1918 ohci ê-oskinîkiyân nikî-itohtân wêyâkwin, piyêsiwacîhk (Thunderhill). Molonosa êkwa isiyihkâtêw anohc. êyako ôma pimâcihowin piyêsiwacîhk isi, kinwês âcimowin, mâka apisîs k-âcimostâtin. 2. ninîkihikwak ôma k-âcimoyân kî-papâmipiciwak kâkikê papâmi kapê-nîpin mîna kapê-pipon. âskaw wâskahikanihk kî-wîkiwak, ôta wapâsihk. êkosi kâwi mâna sipwêpiciwak, pakwânikamikohk ê-nitaw-wîkicik nânitaw, âskaw nîso askiy. 3. pêyakwâw ê-pimipicicik okâw-sâkahikanihk, Dore Lake isiyihkâtêw êkwa anohc, êkota ninîkihikwak kî-nahinêwak niyânan owâhkômâkaniwâwa. nêwo iskwêwak êkwa pêyak oskinîkiw. êkota êsa mâna ê-kî-nahinihcik. kahkiyaw niyanân nêwosâp nikî- itahtasinân, nâpêwak mîna iskwêwak. ayênânêw ôta nahinâwak wapâsihk. niya êkwa piko ê-pêyakoyân. 4. kinêpiko-sâkahikanihk nikî-nihtâwikin êyako êkwa Pinehouse Lake ê-kî-itamihk. êkota ê-mêkwâ-piponisicik ninîkihikwak. ê-takwâkik êkwa êsa wapâsihk k-îsi-pimiskâcik, ê-tipahamâtohk oskac êkospî 1906. mwêcasîs ôma kâ-kî-nihtâwikiyân. êkosi êkwa ôta kâ-kî-ati-wîkicik. 5. pahkaci ê-kî-ispiciyâhk wapâsihk êkosi namôya nitôh-wâyinînân, PinehouseLake isi. têyakwâc pâhkisikêw-askîhk (Bombing Range) nikî-ayânân nîso pipon, nêhiyaw- wapâsihk mîna mâna kî-isiyihkâtêw. Buffalo Narrows wiya mostos-wapâsihk kî-isiyihkâtêw ahpô mîna cîpwêyân-wapâsihk (Dene Narrows). 6. nohtâwiy Morand kî-itâw êkwa nikâwiy Rosalyn. askiy ohci iyiniwak nikî-itikawinân mâna êkospî. kahkiyaw niwâhkômâkanak nohtâwiy isi ohci, kî-âpihtawikosisâniwak. niyanân wiya nîcisânak, kâ-wîkimât nohtâwiy nêhiyawiskwêwa, kî-nêhiyawi-pimâcihow. êkosi kâ-kî-isi-nêhiyâwiyâhk. anohc kâ-pêhtaman wîhowin ôma Lariviere, osâm piko âpihtawikosisânihtâkwan, namôya tâskôc âta niyanân. 7. wâposwayân (Rabbitskin) mistahi-sîpihk ohci êkwa nohtâwiy kî-wîcisânihtowak. cîki niwâhkômâwak, Rabbitskin. nikâwînân wiya Derocher ohci. pêyak êsa mâna awa nâpêw asinîs ê-kî-wîkiskwêwêt. tânitahto iskwêwa ê-kî-wîcêwât, pêyak awa nohtâwiy okâwiya êkwa pêyak okâwîsa. êkosi kisêyiniw Derocher ohci êkwa k-ôh-wâhkômâyâhkik. 8. namôya nôh-kiskinohamâkosin mâka mitoni nikî-miywêyihtên tânisi kâ-kî-isi- pimâtisiyâhk ninîkihikwak. ê-ay-ohpahikêyâhk, ê-ma-mâcîyâhk, ê-pa-pakitahwâyâhk, êkwa mîna ê-mâh-mônahaskihkwêyâhk, ê-mostâcihoyâhk askîhk. mîna namôya nôh-nakînân t-êtohtêyâhk itê kâ-wî-itohtêyâhk. sôskwâc ê-papâmâcihoyâhk, êkosi piko ê-kî-isi- nakayâskamâhk. nikî-wêhci-pimâcihonân, tâskôc ôma k-âpihtâ-pipohk âskaw nikî-wîkinân pakwayânikamikohk namôya awiyak nânitaw ohci itwêw. kiyâm êyikohk kâ-tahkâyâk ka- mêtawêyâhk, sôskwâc nikî-ayahkwêtaw-postayiwinisânân. ê-kîsowahoyâhk ayiwinisa mâna, akohpa ê-kî-ohc-ôsîhcikâtêki, wâpiskâwa anihi akohpa êkwa ê-masinâstêki. Hudson Bay (H.B.C.) ohci miskotâkaya mitoni mâna ê-kî-mâh-misâki. 9. ninîkihikwak kî-osîhtâwak wâskahikanis, mistikwa ohci êkota Derocher Lake. êkota nikî-ay-ayânân osâm piko, iskohk ê-ati-oskinîkîwiyân. Beauval, opahkopêwinihk kî-itamwak mâna, êkota mîna nikî-âh-ayânân. ê-oskâyiwiyâhk nîcisânak êkota nikî-wâh-wîkinân. kâh- kinwêsîs Laplonge Lake mîna pêyakwan êkosi kî-isiyihkâtêw mâna opahkopêw- sâkahikanihk. 10. 1918 êkospi kâ-kî-nakatamâhk wapâsihk, êskwayâc Pinehouse Lake ê-itohtêyâhk, ohpahowi-pîsim mêkwâc ê-akimiht. nîsosâp ê-itahtopiponêyân. wapâsihk ohci isi Beauval ê-isi-pimiskâyâhk ninîkihikwak. onikâp portage ati isi nânitaw nisto tipahaskân. Dore River nipimicimânân, ê-pimi-kâh-kapêsiyâhk êkota ohci Dore Lake nisâkêwêcimânân. Dore Lake ohci êkwa nipimicimânân sôskiwâpisk-sâkahikanihk, (Smooth Stone Lake) isi. k- âyimôtamân ôma, nêhiyawak mâna êkota ê-kî-isi-pimiskâcik. môniyâw-sâkahikanihk. (White Man's Lake) kî-itamwak. êkota ohci nitâsôcimânân sâkahikan, âsamîna êkwa êkota ohci nikaskawahtânân nisto tipahaskân, êkosi mahihkan-sâkahikan nitotihtênân. 11. pêyahtak nipimâcihonân nisihkâc. tâskôc pêyakwan ê-mosci-misi-wâskâhtêyâhk. mihcêtwâw posko-tipisk nikî-sipwêhtânân. namôya nikêhcinâhon tâniyikohk ê- nôcihtâyâhk êkospî kinwês wiya, êkwa ê-nêwiyâhk ê-pimi-kâh-kapêsiyâhk asici. nohtâwiy niya niwîcêwâw waskway-ôsihk, êkwa nisîmis mîna nikâwiy nîsiwak kotakihk ôsihk. mitoni sîsîpak ê-ayâcik. nipimi-pâh-pâskiswâwak, oski-pâskisikanis ê-kî-ayâyân, êkosi mâna êkwa ê-pimi-kapâyâhk ê-nawacîyâhk, ê-môwâyâhkik sîsîpak. 12. Wolf Lake, kâ-takohtêyâhk, Rabbitskin, nohtâwiy owâhkômâkana êkwa wîcisâna, mîna kahkiyaw kotakak mâna kî-miywêyihtamwak ka-wâpamikoyâhkik. kotakak mîna mâna wapâsihk ohci kî-pê-kâh-kiyokêwak. owâhkômâkaniwâwa ê-pê-kiyokawâcik êkwa âtiht ê-mosci-pê-itohtêcik êkosi kâwi ê-si-kîwêwak. 13. namôya kîkwây ohci-âyiman sakâhk k-ôhtâcihohk. wâposwak, mîna kotaka, iyinito-wiyâs nikî-ohtapamihonân. pahkwêsikan namôya mwasi nôh-môwânân. âskaw piko nikî-môwânân, wayawîtimihk ê-nawacîyâhk mistikohk ohci. m-m-m, wihkicisiw! wâpos mîna êkosi nikî-isi-nawacînân mistikohk ê-kâh-kwêskiniht. kahkiyaw ôhi ê-kî- kiskinohamâsoyâhk wayawîtimihk k-ôh-tâcihoyâhk. kâ-takwâkik wiya êkwa wiyâs nikî- pâsênân akwâwânihk. 14. kinosêwak mîna kî-mihcêtiwak Derocher Lake, nikî-wîcêwâw mâna nimis ê- nâtahyapêyâhk. kî-miywâsin kâ-pakitahwâhk, misikitiwak kinosêwak êkwa ê-miyosicik. mâka pêyakwâw mâka kî-mêscinêwak êkota Derocher Lake sisikoc. wâwâskêsiw mîna Chitek Lake, kotaka ôhi sâkahikana, nohtâwiy kî-nâh-nôcihcikêw êkwa ê-mâh-mâcît. Thunderhill mâna ê-kî-ohci-wâyinîyâhk. kâ-takohtêyâhk êkota ê-kî-ay-ayâyâhk êkosi mâna kâwi êkota ohci ê-kî-kîwêyâhk. 15. namôya wihkâc nôh-wânisinin sakâhk ê-kîsikâk ahpô ê-tipiskâk, kiyâm kâ-tipiskâk ahpô wâhyaw kâ-ayâyân ita kâ-kapêsiyâhk, kâwi nikî-takohtân. anohc êkwa namôya nikâh-kiskisin tânisi mâna ê-kî-isi-kaskihtâyân. pêyakawâw nikî-sipwêhtân ê-tipiskâk nitakohtân itê kâ-wî-itohtêyân ê-wâpahk mwêhci ê-pê-sâkâstêk. 16. atimwak mîna kî-ihtakowak t-ôtâpahihcik ê-kiskisiyân. mihcêt kâ-otêmicik kî- môniyâwi-wîhêwak otêmiwâwa. âtiht kî-wîhêwak tânisi kâ-isi-waskawîyit ôma. kâ- miyosicik atimwak kikî-kîwêhtahikwak kiyâm ê-nipâyan otâpânâskohk. mihcêtwâw mitoni ôma kâ-nêstosiyân nikî-kîwêhtahikwak, "mush," piko ê-itwêyân, êkosi! 1950, nistam misatimwak kâ-kî-ayâcik wapâsihk. êkota iskohk osâm piko nayêstaw atimwak ê-kî- âpacisicik kîwêtinohk. 17. nîso nikî-pê-owîcêwâkanin iskwêwak pîwâpisk ê-isiyihkâsocik, nistam niwîkimâkan kî-oskâyiwiw êkosi kâ-kî-nakataskît, osîmisa nikî-pê-wâh-wîcihik awâsisa ê-pê-kâh- kanawêyimât. piyisk nikî-ati-wîkimâw. 18. anohc kâ-kîsikâk osk-âyak namôya nitohtamwak, namôya mîna ahpô nêhiyawêwak. tâpwê piko âkayâsîmowak, mitoni ê-otinamâsocik âkayâsîmowin. wanisinwak ita kê-ispayiniyik t-âpacihtâcik onêhiyaw-pimâtisiwiniwâw. nisihkiskên pimâtisiwin mîna ita mâmawi-ohtâwîmâw ê-tâpwêwakêyimiht êyako ta-pimicisahakik osk-âyak. 19. ahpô êtikwê kêtahtawê nânitaw kîkway t-êspayin ôta askîhk, êkwa piko ta- mâmawinamahk tahto kîkway ê-nitawêyihtamahk t-ôh-pimâcihoyahk. mihcêtwâw nipêhtên ôma êyako ê-mâmiskôtamihk. kêhtê-ayak mâna kâ-pâh-pîkiskwêcik, tânisi ôtê nîkân kâ- wî-ispayik. askiy êsa mâna kayâs ê-kî-iskipêk, êkwa ayisiyiniwak ê-kî-mêsci-nistâpâwêcik. êkosi ôma âsamîna pêyakwan ê-itapiyahk anohc. mâka ôki kâ-kî-mawimoscikêcik kâ- miywâsiniyik pimâtisiwin kâ-pimitisahahkik namôya ohci pasastêhokowisiwak. aniki piko êkâ kâ-nitohtahkik kî-wanihowak êsa. 20. ta-miyo-mâmitonêyihtahk awiyak anohc kâ-kîsikâk, êyako kihcêyihtâkwan. ta- kistêyihtaman kipimâtisiwin. ta-miyohtwâyan, êkâ kîkway mîna ta-wiyipihikohk. t- âpacihtâyan kimâmitonêyihcikan kwayask isi, êyako ka-nitawêyihtamâkawêyan. osk-âyak êkwa piko ta-mâci-mawimoscikêcik, ta-nitomâcik, manitowa ta-wîcihikowisicik kâ- kwêtamâcik mîciwin, mîna kotaka kîkwaya, namôya êkwayikohk kihcêyihtâkwanwa, namôya tâskôc ta-kâkîsimot awiyak.