Gwerz ar Roue Gralon ha Ker-Iz 


War don Judit hag Holofernez 
pe war hini Bosenn Eliant.


I
Petra 'zo nevez e Ker-lz, 
Mar deo ken foll ar yaouankiz, 
Mar klevan-me ar biniou, 
Ar vombard hag an telennou ?

N'eus e Kêr Iz netra nevez, 
An ebatou-man 'vez bemdez; 
N'eus e Kêr Iz nemet traou koz, 
Rak ar festou-man 'vez bemnoz.

Bodennou drez 'zo diwanet 
Ha dor an ilizou prennet; 
Ha war ar beorien o ouela 
E hiser ar chas d'o drailha.

Da c'houezek vloaz an holl verc'hed 
N'o deus doue 'met ar pec'hed, 
Ha da ober e gurunenn 
E roont o c'haera rozenn.

Ahez, merc'h ar Roue Gralon, 
Tan an ifern en he c'halon, 
Er penn kenta eus an diroll, 
A gas d'he heul ar ger da goll.

Sant Wenole, gant kalonad, 
'Zo bet meur 'wech o kaout he zad 
Ha gant daelou an den Doue 
En deus lavaret d'ar Roue:

" Gralon, Gralon, laka evez 
En dizurziou a ren Ahez, 
Rak tremenet 'vo an amzer 
Pa skuilho Doue e gounner ! "

" E-lec'h ma oa c'hoarzadeg kent 
E vo neuze skrignadeg-dent; 
E-lec'h ma oa kanaouennou 
E vo neuze skrijadennou !... "

Hag ar roue koz, spouronet, 
E verc'h en deveus kelennet; 
Met diskaret gant ar gozni, 
N'eus mui a nerz da stourm outi.

Ha, skuiz gant rebechou he zad, 
Evit mont diouz e zaoulagad, 
He deus graet gant drouksperedou 
Eur palez kaer tost d'ar skluziou.

Eno, gant hec'h amourouzien, 
Eman fenoz an abadenn. 
Eno, en aour hag er perlez, 
Evel an heol e par Ahez...


II
Ñ " Plijadur d'eoc'h er palez-man, 
Merc'hed jentil ha paotred skanv, 
Plijadur d'eoc'h ha nozvez gren, 
Eme eur prins en eur antren.

Ar prins a zouge dilhad ru, 
E varo a oa hir ha du; 
E holI izili a verve 
Hag e zaoulagad a zeve.

- " Ra viot deut mat, estranjour ", 
Eme Ahez gant eur beg flour; 
" -Ya, ra viot deut ar gwella 
Ma anvezit an traou falla." 

- " Neuze me 'm bo digemer mat ", 
A respontas an divroad, 
" Rak me eo 'r fall 'zo ken desket 
Hag an Hini 'n deus e grouet."

Ha kerkent Ahez d'e bedi 
Da ober eun dro-zañs ganti, 
Hag an holl, a-eneb Doue, 
Gwasa ma c'hellent a doue.

Pa oa d 'an abadenn-se fin,
Dañser Ahez, en eur c'hoarzin
Hag en eur sevel e ziouskoa,
A lavaras: " N'ouzoc'h netra !"

" Kerc'hit d'in-me eus a Gêr-lz 
Veseilhou santel an iliz; 
Kerc'hit kroaz ar C'hrusifiet, 
Eun osti sakr hag e welfet !"

Ahez a respontas timat:
" Kavet 'vint e iliz va zad;
Rak va zad diot c'hoaz a gred
En trompler-se a Nazared !..."

Tri a redas e berr-amzer 
Hag a ziskaras an aoter, 
Hag an traou sakr a voe douget 
Etre o daouarn milliget.

Ar Prins Ruz, raktal m'o gwelas, 
A greiz e galon a c'hoarzas 
Hag a lavaras joa ennañ: 
- " Plijadur d'eoc'h er palez-mañ ! "

Da genta, a daoliou botou, 
E vruzunas ar veseilhou. 
Goude 'flastras ar grusifi 
Hag e krañchas war an osti !...

Ha warno, gant an holl en noaz, 
En eur gana: " Malloz d'ar Groaz ! "
'Reas, e seiz stumm disheñvel, 
Dañsou ar Seiz Pec'hed Marvel.

Kerkent ar palez a grenas 
Hag ar c'hurunou a strakas, 
Hag a-dreuz o sellou nec'het 
E skoas tan glas al luc'hed.

- "Na c'houi 'wel", eme ar Prins Ru,
"Me 'laka Doue war e du..." 
Hag e lavarent gant glac'har: 
- "Ahez he deus kavet he far !.. "


III
Pa oa fin d'ar sakrilejou, 
Mesajer an drouksperedou, 
Chomet e-unan er palez, 
A dostaas da gaout Ahez.

-" Va dousig koant, merc'h da C'hralon
Ha muia karet va c'halon, 
Ha n'hellfen-me ket, eneb giz, 
Gwelout alc'houez skluziou Kêr-lz ? "

- " Va zad a zoug en e gerc'henn
Eun alc'houez aour diouz eur chadenn.
Va zad breman a zo kousket
Ha kaout an alc'houez n'hellan ket."

Met hen d'he zreid en em strinkas 
Ha d'he dournig flour a bokas, 
Hag he dallas gant e sellou, 
Karget a dan hag a zaelou.


IV
Hep gout ar pez a dremene, 
Neuze eur pennad ac'hane, 
En e balez ar roue koz 
A oa kousket e kreiz an noz.

Kambr paour Gralon ne oa enni 
Netra nemet eur grusifi 
Deuet a zourn eur mignon ker, 
Sant Kaourintin, eskob Kemper.

Netra nemet eun aviel 
Roet c'hoaz gant eun den santel, 
Roet d'ezan gant Gwenole 
Evel eur merk a garante.

Kaer en e gozni, 'vel eun êl, 
E kouske roue Breiz-lzel 
Hag, en dro d'e dal, e vleo gwenn 
A re, dispak, eur gurunenn.

Neuze Ahez, ar brinsez fall, 
Evel pa vije skoet dall, 
En e gambr, hep aon rak Doue, 
A zeu da laerez an alc'houe.

'N eur vale skañv war veg he zroad 
E tosta ar verc'h ouz he zad 
Ha goustadik, eus e gerc'henn, 
E tenn, hep c'hoarzin, ar chadenn.


V
Piou 'zo 'tont du-hont gant ar ru, 
Pignet war eun inkane du,
Hag hen d'an daoulamm war e gein 
Ken na strink an tan diouz ar vein ?

Hennez eo mesajer Doue, 
Digaset en Iz d'ar roue; 
Hennez eo abostol ar feiz, 
Sant Wenole, karet e Breiz.

Tostât a ra 'n eur c'haloupat, 
En e zourn dehou e vaz-abad, 
Hag eur stol aour war e sae wenn 
Hag eur c'helc'h tan en dro d'e benn.

Setu heñ 'tal dor ar palez 
E-lec'h 'mañ kousket tad Ahez. 
Diwar e varc'h, an den santel 
A c'halv, en noz, a vouez uhel.

- " Gralon ! Gralon ! sav hep dale, 
Sav evit heulia Gwenole; 
Sav evit tec'hout raog ar mor: 
Skluziou Kêr-lz a zo digor

Hag ar roue koz trubuilhet 
Er-rnaez e wele 'zo sailhet: 
- " D'in-me, d'in-me, va marc'h prima ! 
Siouaz, peurgollet ar gêr-ma !

Ha war e varc'h, e-berr-amzer, 
E kerz da heul e vignon ker. 
Ha war o lerc'h, eur eur yudal, 
E klevont ar mor o ruilhal.

Neuze ar brinsez dirollet, 
Hec'h amourous ganti kollet, 
Dre Gêr-lz, a-gleiz hag a zeho, 
A rede, dispaket he bleo.

Met a glev daoulamm ar c'hezek 
A-raok ar mor o tiredek,
Dre al luc'hed, gant nec'hamant, 
Ec'h anvez he zad hag ar Sant.

- " Va zad, va zad, ma am c'harit, 
War ho marc'h skanv va c'hemerit 
Hag, hep respont, an tad tener, 
A sav e verc'h war an tailher.

Kerkent, ar mor a vuana 
Ha Gwenole, en eur grena, 
A gri: " Gralon, taol an diaoul-se 
Diwar dailher da inkane !... 

Koulskoude c'hoaz, leun a enkrez, 
An tad a zalc'h ar bec'herez. 
Met ar Sant a ra sin ar groaz, 
A zeu hag a sko gant e vaz.

Kerkent mestrez an droukspered 
A ruilh er mor bras fuloret 
Hag e klev tost ar roue koz 
Eur c'hoarz skiltrus e kreiz an noz.

Met rentet skañvoc'h hep dale, 
E sailh prim, da heul Gwenole; 
Hag e varc'h, gleb e beder c'har, 
A lamm eus ar mor en douar.

Bremañ aet da Vari Vorgan, 
Ahez, ouz skeud al loar, a gan, 
A gan hag, en eur vousc'hoarzin, 
A grib er mor he bleo bezin.


VI
Da sav-heol, ar Sant ha Gralon 
A bigne war lein Menez-C'homm 
A zo e dreid e-barz an trez 
Hag a sell ouz Douarnenez.

Ac'hane, roue Breiz-lzel 
War e lerc'h a daolas eur sell; 
Met e-lec'h Iz gant he dek dor 
Ne wele mui nemet ar mor.

- " Eur gêr am boa eus ar gaera
Ha setu hi aet da netra !... ", 
Hag e galon holl a frailhas 
Hag e zaoulagad a ouelas.

- " Gralon, Gralon", 'me Wenole,
" Gralon, d'an daoulin ganin-me !
Ha Gralon, dindan e c'hlac'har, 
Gouezas d'an daoulin d'an douar.

Hag eno, dispak e vleo gwenn
Hag e dal stouet er boultrenn,
E lavare c'hoaz ar roue:
" Ra vo graet bolontez Doue ! "

Pa savas diwar e zaoulin, 
Dindan tan flamm heol ar mintin, 
E welas, a-dreuz e zaelou, 
O luc'ha Maen Ruz ar Goulou

War ar maen-se, hon tadou koz 
A skuilhe gwad d'eun doue faos 
Hag ar roue, e berr-amzer, 
A lavaras d'e vignon ker:

- " Du-hont, en eñvor a Gêr-lz, 
" Me 'savo d'ar feiz eun iliz 
" Hag, evit testeni d'an holl, 
" M' hec'h anvo: iliz Rumengol.

" Rak war daol-vaen ruz Tentatez 
" Me 'lakay da ren ar Werc'hez 
" Ha bep bloaz, en enor d'ar groaz, 
" E rin ober eur pardon bras.

Eno an holl ud aflijet 
" A gavo d'o foaniou remed 
" Ha silvidigez d'o ene, 
" Dre c'hras Mari, gwir vamm Doue.

Pa vo an doueou maro 
" a kouezet meur a goad dero, 
" Eun deiz, diouz ar peder avel, 
" E teuio di pobl Breiz-lzel.

" Neuze, ma vez soñj eus Gralon,
" E vo lavaret a galon:
" Bras ar burzudou a zo bet
" E-barz an amzer tremenet !... "