Sona Sulduzlu
"Nä qåz oldu nä gälin, Yandå odlara buda"
Payåzån axårlarå idi. Sähärlär gwn çåxmadan hava yaman soyuq olurdu. Bu gwn yer qårov baêlamåâdå. Immi tezdän qalxåb gwndälik iâlärini görmäyä baâlamåâdå. O, tövlädä mallara baxåb, inäkläri saêdå. Immi inäklärinä ad qoymuâdu. O, inäkläri saêanda onlara danåâardå. Bu gwn dä o, onlara qåâån yaxånlaâmasåndan danåâårdå. Onlara uâaqlarån ayaqqabålaråndan, qåâ paltarlaråndan deyirdi. O, Saråbaâ adlå inäyä deyirdi: "Saråbaâ, sevin danalara ayaqqabå lazåm deyil, yoxsa sän dä mänim kimi qämä qalacaqdån... "
Immi älindä inäksaêan dolçaså tövlädän çåxdå. "Ay havar!" deyä bir baêårma säsi eâitdi. Dayandå. Qulaq asdå. Säs Tärlan bacånån säsinä oxâayårdå. Immi dolçanå mätbäxä buraxåb kwçäyä çåxdå. O, dwz eâitmiâdi. Baêåran Tärlan bacå idi. " Aha! Deyäsän Mir Novruz öldw." Dwâwnäräk o, Tärlanån häyätinä girdi. 
Mir Novruz cansåz bir qoca idi. O, cavanlåqda äkin äksä dä, indi neçä ildän bäri seyidmalå ilä yaâayårdå. Immi häyätä gircäk çaâdå. Mir Novruz Tärlanla birlikdä aêlaâårdå. Immi birindän soruâdu. Ay balam, nä olub? Xalq nädän aêlaâår? Bir qadån cavab verdi: -Pärvanä ölmwâ. Imminin gözläri yekäldi. Immi Kim deyir, deyä soruâdu. Qadån gözläri ilä mätbäxi göstärdi. Immi mätbäxä girdi. Pärvanä aêaç kimi qurumuâ, gözläri källäsinä çåxmåâdå. Aêzånån qåraêåndan qan axåb, quruyub qalmåâdå, rängi qap-qara olmuâdu. Imminin gözläri qaraldå. Dwnya baâåna fårlandå. Ayaqlarå sustaldå. O, astanadan içäriyä-eâiyä çåxa bilmädi. Istädi çåêårsån, ancaq säsi çåxmadå. Durduêu yerdä quruyub qaldå. Bu an Kwbra xala yetiâib, onu eâiyä çäkdi. 
Kwbra xala Tärlan bacånå meyitdän ayåråb, häyätä çåxartmåâdå. O, tez bir yorêança tapåb Pärvanänin wstwnä örtdw. Asdanadan baxanlarå häyätä çåxardåb, evqapåsånå kiplädi. Wzwnw qadånlara tutub baêårdå: 
-Keçin otaêa bir baâ çäkin! Yerläri yåêån! Indi bu yazåq är-arvad soyuqdan ölärlär.
Immi saçånå yolaraq:" Ya Hwseyn!" çäkirdi. Kwbra xala ona bir dwmswk yetirib, dedi: 
-Qåz, Mir Novruza bax utan! Keç o otaêån yerlärini yåê! 
Immi sözä baxåb otaêa sarå getdi. Otaq qaranlåq idi. Ordan, gecädän qalmåâ, bir pis qoxu da gälirdi. Immi az qalmåâdå qussun. Tez päncäräni açåb, baâånå eâiyä uzatdå. Payåzån soyuq, tämiz havasånå içinä çäkdi. Pärdäläri qåraêa çäkdi. Otaq bir az iâåqlandå. Yorêan-döâäyi bir bucaêa yåêdå. Sonra Kwbra xalanå säsläyib, "Mir Novruz ämini gätirin!" dedi. 
Näisä, känd bir parça aâuraya çevrildi. Iâä gedän kim? Mäktäbä gedän kim? Hamå Mir Novruzun evinä toplaâdålar. Ölwnw bu mahalda adät olduêu kimi yerdän götwrdwlär. Ancaq qåz cavan olduêuna görä bu yas daha çox kädärli oldu. Xalqda sorêu çox idi, söz gäliâi, Pärvanä täzä gälin olaraq, äri yanånda olmadan burada nä gäzirdi? Onun äri harada idi? O, özwmw özwnw öldwrmwâdw, yoxsa onu birisi öldwrmwâdw? Ölw yuyan qåzå yuyanda qåzån bädänindä çoxlu täzä, köhnä yara yeri görwb, Tärlan ilä danåâmåâdå, Tärlan da baâåna döywb aêlamåâdå. Påçapåç qadånlarån içindä dwâmwâdw. Birisi: -Deyäsän qåz, qåz çåxmayåb," deyirdi. Kimisi: "Göräsän onu qovubmuâlarmå?" deyirdi. Qeybätlär çox olsa da, ailä seyid olduêu wçwn xalq çox açåq bu hadisäyä sataâa bilmirdi. Oêlan adamlaråndan gözä däyän olmamåâdå. Bu xalqå daha çox âäkkä salmåâdå.
Wçwncw gwn idi. Immi halva çalanda, ölän qåzån, qardaâå arvadånå xälvätä salåb, xalqån içindäki påçapåçån dwzwnw soruâdu. Dilbär, faêår bir gälin idi. O, Immini çox sevärdi. O, Imminin söz-bazlåqdan ötrw bu sözläri soruâmadåêånå bilirdi, demäk qåza wräk yandårmaêåndan imiâ. Genä Dilbär iâini möhkäm tutub, ona and içirdi, bu sözläri kimsäyä demäsin. Immi täk oêlunun canåna and içib, söz verdi. 
Dilbär sözä baâladå: 
-Immi bacå! Baldåzåm yaramadå, o, yazåq on yeddi yaâånda täläf oldu. Immi soruâdu: "Dilbär, Pärvanä nädän özwnw öldwrdw?" Gälin cavab verdi:
-Pärvanä ärinin evindän qaçmåâdå, ataså onu geri qaytarmaq istäyirdi. Qåz istämirdi oraya dönswn. Qoy sänä sözw baâdan açåm! Pärvanäyä elçi gälän gwn, män onu apardåm Zeynäb xala gildä oêlanå görswn. Elçilär bizdä danåâårdålar. Oêlanån anaså, dedi, oêlu Zeynäb xala gildädir. O, utandåêåndan buraya gälmädi. Män Yavaâcana qåza dedim, gäl gedäk oêlana baxaq. Zeynäb xala bizi evinä apardå. Bunu yalnåz män, Pärvanä, Qayånana vä Zeynäb xala bilirdik. Oêlan, näcib, gözäl, utancaq bir oêlan idi. Biz dörd-beâ däqiqä orada qaldåq, o, yalnåz iki däfä baâånå qaldåråb, qåzån wzwnä baxdå. Oêlanån alnåndan tär axårdå. Män yolda baldåzåmdan soruâdum: 
-Hä Pärvana nä deyirsän? 
Qåzån rängi pörtmwâ: 
-Ay gälinbacå, ömrwmdä belä bir abårlå oêlan görmämiâdim. Bu oêlan qåzdan häyalå idi, dedi. 
Immi bacå, baâånå aêråtmayåm, bu namussuzlar kiçik oêlanå görsädib, böywk, keçäl, çirkin oêlana käbin käsdilär. 
Immi Dilbärin sözwnw käsib, dedi: 
-Axå necä? Mägär bu olan iâdir?
Dilbär:
-Görwrsän ki olmadå, dedi. Oêlan evi bizi qandårdålar, Äsgäri Kazåm adåna görsätdilär. Onlar istämädilär toy tutalar, adamåmåz ölwb yaslåyåq dedilär. Bunlardakå seyid tayfaså, käbin käsdirib bir ywngwlcä xåna tutub, gälini apardålar. Bizdän yalnåz bir yengä orada qaldå. Yengä qayånanamån xalaså idi. Gecä qåz ilä oêlanå gärdäyä salanda qåz baâqa bir kiâini öz gärdäyindä görwb qåâqårår. Yengä içäriyä girir. Qåzån rängi atmåâ titiräyä-titiräyä deyir. 
-Bu kimdir? Män bu kiâini tanåmåram! Bu mänim ärim deyil. Yengänin aêzå açåq qalår, o, deyir bäs qåzån baâåna hava gälib. Qåzåm, bu sänin ärin Kazåmdår! Qåz, wz-gözwnw cåråb, deyir yox ki yox! Oêlan evi qåza yalançå deyib, deyirlär biz säni ävväl bir gwndän Kazåma almåâåq. Wç gwn qåz qoymur Kazåm ona yaxån dwâswn. Axårda Yengä mäcbur olur iâini yerinä yetirmädän, qayånanamla danåâmaêa kändä qayåtsån. Bu kwlbaâlar abårlaråndan qorxub, qåzå qurban edirlär. Yeddi gwndän sonra qayånanam bir qåzål wzwk ilä qåzån görwâwnä gedir. O, bizi aparmadå ki onlar yaslådårlar. Qåz anasånån ayaqlaråna döâänir, and verir, yalvarår, ancaq deyäsän ananån wräyi daâdan imiâ, ana deyir: 
-Qåzåm, indi sän evimizä qayåtsan, bir tikä murdar ät kimi sayålarsan. Abåråmåzå dwâwn, qal evindä. Bu gwn sabah boylu olarsan, baâån qaråâar, bu sözläri unudarsan. Ärin ilä xoâbäxt yaâarsan. 
Qåz anasåna:
-Ay anacan nä danåâårsan, necä yanå xoâbäxt olum! Män Kazåmå ärim bilmiräm, Kazåm mänä äl vuranda, elä bil ätimi käsirlär, mänim ärim Äsgärdir. Män Äsgäri görwb sevmiâäm. Indi necä onun qardaâåyla yatåm-durum? Ay ana, kar qulaqlarånå aç eâit! Män burada qalan deyiläm! Demiâdi. Bu sözlär qayånanama xoâ gälmämiâdi, o, qåzånå, qarêåyåb yamanlamåâdå. O, qåzåna: 
-Bir qåzisä, öz keyfindän ötrw ailänin cäddinä, abåråna toxunsun, onun ölmäsi qalmasåndan yaxâådår, demiâdi. O, acåêåndan, daha o adda onun qåzå yoxdur deyir. Ana qåzå abårånån därdindän buraxåb gälir. Ancaq qåz orada, ana burada därd içindä yanår. Bu dörd-beâ häftädä qåz yalqåz qalår. Evdän eâiyä çåxa bilmir. Evdä ancaq aêlayåb-såzlayår. Onun aêlayåb-såzlamasånå bir yaxån qonâu qadån eâidir. Qåza wräyi yanår. Qonâu ärinä yalvarår, qåzå ordan qurtarsån. Kiâi Kazåmdan qorxur. Ancaq qåza yazåêå gälir. Bir dä, bu ki arvadå beynini qazårmåâ. Çoxlu qorxudan-hövwânädän sonra kiâi belä qärara gälir, qåzån kändän eâiyä çåxmaså öz boynuna, qalanånå o, arabaså ilä aparsån. 
Qåzån o känddä täkcä yoldaâå o, qadån idi. Nä bilim, allah o qadånån tufaêånå daêåtsån. Onlar dällallåq elämäsä idilär, indi Pärvanä diri idi! 
Sonra Dilbär qäzäbli-qäzäbli:
-O, Kaftarå cårmalådår, dedi. 
Immi:
-Hanså kaftarå? deyä soruâdu. 
-Zeynäbi! Bwtwn käläkläri o qurmuâdu. Görwrsän qorxusundan buraya ayaq basa bilmir. Ärimdän qorxmasaydåm, xarabasånå oda çäkmiâdim, and olsun balamån canåna!
Immi qäzäbländi, içindän bir od alåâdå, içini yandårdå, beyni qaynadå. Dilbär deyänläri eâitmäz oldu. O, halvanå çalåb evinä getmäk istädi. Ancaq evinä sarå yox, baâqa täräfä getdi. Immi bu wç gwnw çox aêlamåâdå. O, indi Leyla kimi bir nakam aâiqä aêlayårdå. Qapånå çalmadan içäriyä girdi. Zeynäb xala pis durumda bir zad aråtdayårdå. 
Immi:
-Zeynäb xala, niyyätinä çatdånmå!? Gecälär yaxâå yata bilirsänmi!? Böylä imansåzlara tfu olsun deyib, yerä twpwrdw! 
Zeynäbä wç gwn wç il kimi keçmiâdi. Qarå qorxudan eâiyä çåxa bilmämiâdi. O, qisaså qåzån evindän gözläyirdi, ona görä o, Imminin häräkätindän bir az tumdu, çaâdå. Sonra o, Imminin halånå görwb özwnä gäldi. Bala Immi, oêlum ölswn, ägär män bileydim belä olacaq. Män bilmädim qåzda o wz olacaq, getsin oêlanå görswn. Män dedim, bu seyid qåzådår. Gedär yaâar, oêlan keçäl olsa da çox qeyrätli oêlandår, qåzå xoâbäxt eliyär. Män nä bilim bu qåz belä... dedi. 
Immi:
-Arvad sän utanmadån özgädän ötrw öz imanånå yandårdån? deyä baêårdå. Nä qädär pul aldån, haramån olsun! Özwnw satsaydån daha âäräfli olardå, dedi. Immi wräyini boâaldåb evdän çåxdå. O gecä Immi yata bilmirdi, Pärvanä gözwnwn önwndä canlanårdå. Kazåmå, Äsgäri zehnindän keçirdirdi. O, istäyirdi o iki qardaâå ona göstärsinlär, onlarån wzwnä twpwrswn. Immi çox çabaladå, ancaq onu yuxu tutmadå, axårda allahån yaxasåndan yapåâdå:
-Ay allah, özwn bilän yaxâådår, ancaq nädän öz qwdrätini göstärmädin? Qåzån wräyinä öz ayändä Kazåmån eâqini salmadån? Iki insanå käbin mähräm edir, deyirlär, bäs nädän bir cavan qåzån baxåâånån gwcw Sänin ayändän zorlu oldu! Ey Pärvärdigar, özwn bilän yaxâådår, ancaq yadånda qalsån, Sän dä, yazåqlarån ayaqlarånån altånå qazårsan! Demä bändälärim baâa dwâmwr, Pärvanä såçan davaså yeyib özwnw bu zillätdän qurtardå. Demä bändälärimä aê gwnlwk veriräm... dedi. 
Sizä deyim, oêlan adamlaråndan. Pärvanä yox olan gwn, onlar kändi, yaxån meâäläri, därin-dayaz däräläri ovuc-ovuc axtarårlar, ancaq qåzdan bir xäbär-äsär tapammårlar. Gälän gwnwn sähäri tezdän Kazåmån ataså ata minib qåzån kändinä gälir. Ävväl Zeynäbin evindä dwâwr, bu an qåzån ölwm xäbäri bwtwn kändä yayålmåâdå. Zeynäb qocaya bu dähâätli xäbäri verir. Qoca isä ävväl bir gwndän bu iâä qarâå idi, kor-peâman evlärinä qayådår. Onlar qorxudan Mir Novruzgilä yaxån dwâä bilmirlär. O ki qaldå Immiyä, o, här iâdän bir näticä alardå, Pärvanänin macärasåndan da bunu anladå. Bir qåz ilä bir oêlanå käbin mähräm edä bilmäz, onlarå mähräm edän yalnåz onlarån arasånda bir mähäbbätli baxåâa baêlådår. Immi özw ilä ähd baêladå, o, qåzlarånå wräkläri tutduêu adamlara versin, äri Äli mane törätsä, qåzlara qaçmaêå öyrätsin, deyä...