Sona Sulduzlu Çay qåraêånda Imminin zamanånda, xalq nä qädär tämäddwndän uzaq yaâasaydå da, içlärindä insanlar tapålardå ki, camaatdan baâqa cwrä (särbäst) yaâasånlar. Belä insanlarån olmaså Immini sevindirärdi. Bu insanlardan ikisi Qulam ilä Märyäm idi. Qulam äkinçilikdän baâqa ovçuluêa da mäâqul idi. O, sinninä görä âäsli-âähamätli bir qoca idi. Xalqån dediyinä görä o iki räkät namazdan baâqa här zadå bilärmiâ. Misal wçwn bir adam damån wstwndän keçändä, bilärmiâ o qadåndår ya kiâi, qåzdår ya gälin. O, bilirdi xalq onun dalåycan nälär deyir, ancaq o, kimsäyä mähäl qoymayåb, öz yolunu gedärdi. Gwnlärin bir gwnwndä, Azan verän, Qulama namaz qålmåyanån cäzaså nä olduêunu demiâdi. Qulam gwlä-gwlä onun cavabånda demiâdi: "Män Allahåmla öz dilimdä danåâaram, istäsän deyim eâit! Män äräb dilini baâa dwâmäräm. Bäyä qaråxdåm yalvarmaq yerinä söywâ verdim. Sizdän nä gizlin, siz mänim aêzåmån pärtovluêunu bilirsinizki! " Qulam çox mårtçål kiâi idi, onun yaâamå mutlu, räftarå arvad-uâaêåynan sadä-sevimli idi. Xalqån dediyinä (böhtanlaråna) görä, o, pisi-yaxâånå bilmäziymiâ, onun aêzåna nä gälsäymiâ deyärmiâ. Arvadåyla baêda-bostanda mårt vurarmåâ. Qulamån bu iâläri Märyämi dä xalqån gözwndän salmåâdå. Märyäm 50 yaâånda, ärindän beâ-altå yaâ cavan olsada ärindän yaâlåya oxâayardå. O, da bäxti (äri) täk deyib-gwlän vä hämäâä gözw swrmäli, baâå xånalå bir qadån idi. Onlarån beâ oêlu iki qåzå var imiâ. Cämaat onlarå görändä, deyäsän cinä dämir görsädirsän. Yer qalmazdår ki xalq onlarån qeybätini elämäsin. Ancaq Qulamån ov ovlamaêå vä ondan qonâulara pay vermäsi onlarån aêzånå baêlamåâdå, yoxsa çoxdan evläri oda çäkilmiâdi. Bu känddä hamå bir-birinin yemäkdän tutub, yatmaê adätlärinäcän bilärdi. Olmazdå bir iâ göräsän, gälän gwn onun xäbäri känddä yayålmasån. Buna görä dä Immi därdinin çoxunu wräyindä saxlardå. Immi istärdi biri ilä därdi-dil eläyib, wräyinin sözwn desin. Ancaq xalqå yaxâå tanådåêåna görä därdini wräyindä saxlardå. O, inäkläri saêanda, ya da gecälär yatanda, o sözläri ki wyärini såxardå, onlara fikir elärdi. Xalqåna yanardå, uâaqlaråna aêlardå, bäzän dä keyfi çäkändä onlara bayatå qoâardå. ("Daêlar baâå susäni, könlwm istäyir säni, sänin könlwn nar istär, mänin dä könlwm säni.") Xalqån enerjisi qeybätä-böhtana gedärdi. Bu känddä lazåm deyildi, birisi sözbaz olsun, vä yada xalqån iâlärindän xäbärdar olsun, yalnåz bu känddä yaâamaq yetärdi. Immi kändin mamaså olduêuna görä baâqa känddilärdän daha çox xalqån adätini bilärdi. O, Märyämin deyib-gwlmäyini çox sevärdi. Bu är-arvadån zarafatå ona xoâ gälärdi. Istärdi, öz är-arvadlåêå da bunlar kimi olsun, ancaq neyläsin, onda nä o cwr wz, nä dä o cwr deyib-gwlän bir är varmåâ. Baâqa känddilär uâaqlarå göz açmadan yataqlarånå, otaqlarånå ayårardålar, qadån körpälärlä evdä (ev-damånda), kiâi dä böywk oêluynan otaqda yatardå, Märyämlä Qulam otaqlarånå ayårmamåâdålar, vä bu kätdilärin qäzäbinä säbäb olmuâdu. Yay gwnw idi. Çay bahara görä aram axårdå. Känddän çaya dörd-beâ däqiqqä yol idi. Çay daêlardan baâlanåb, täpänin dalåynan axåb, kändin qåraêåndan keçärdi. Çayån qåraêånå qocaman aêaâlar (sövwdaêacå, iydäaêacå) almåâdå. Illär boyu qadånlarån par-palaz yumaqlarå, çayån qåraêånå gözäl-dwz yerä çevirmiâdi. Qåz-gälinlärin täfrihlärindän biri dä çayda paltar yumaq idi. Uâaqlarån yayå bu çayån qåraêånda keçärdi. Kimisi çimärdi, kimisi balåq tutuardå, kimisi çamårnan oynardå, kimisi malånå bu çayda çimdirärdi. Çoxlu är-arvadlarån seviâmäläri elä bu çayån känaråndan baâlamåâdå. Çay kändin qåraêånda da olsa, kändin wräyi sayålardå. Havalar bir az istilänmiâdi, qadånlar çirk-pasaq paltarlarå, teâd-qazanå götwrwb çaya gedärdilär. Onlar ocaq qurub, su qåzdårardålar. Paltarlarå yuyub särärdilär. Sonrada uâaqlarånå tutub, sabånlardålar. Qarålar çayån qåraêånda saçlarånå yuvardålar. Qåz-gälinlär paltarlå suya girib, özlärini särinlädärdilär. Immi dä bu gälinlärdän biri idi. O, su görsäydi dayana bilmäzdi, o yan bu yana baxåb, gälän olmasaydå, paltarlå atålåb yuvunardå. O, Älilä evlänändän sonra ärinä xoâa gälmiyän adätlärini tärk etmiâdi, ancaq suyla oynamaqdan äl çäkä bilmirdi. Bir gwn Immi genä bir neçä baâqa qadånla çayda paltar yuvurdu, Märyäm bacå dalånda aêår ywkw ilä bostandan gälirdi. Märyäm qadånlarla salamlaâåb neçä kälmä danåâdå. Qadånlar bir-birinä qaâ-göz ata-ata onun cavabånå verdilär. O, qadånlarån mänzurunu dwâwnwb, bekef lal-kar yolunu çäkib kändä sarå getdi. Immi qadånlarån häräkätindän acåyåb, onlara qäzäblä dedi. "Ay qåzlar! Bu nä iâ idi? Ywngwllwkdän äl çäkin!" Qadånlar bir-birinä baxåb gwlwâdwlär, biri dedi: "Yaxâå-yaxâå sän iâini gör! Sändän ki deyildik!" Immi säsini ucaldåb dedi: "Yaxâålåêå yox idi. Deyin göräk, nädän o cwr elädiniz?" Birisi dedi: " Demäk lazåmdårmå? Hamå bilir, sän özwn dä bilirsän!" Immi: "Ay balam, näyi hamå bilir? Män ki, bir söz bilmiräm! Deyin män dä bilim". Härä bir söz dedi. Sonra Immi wzwnw yaâlå bir qadåna tutub, dedi: " Sara xala, sänin yaâån bizdän daha çoxdur, sän neçä köynäk bizdän artåq yårtåbsan, pisi-yaxâånå bizlärdän yaxâå baâa dwâärsän. Sän bunlara bir söz de!" "Qåzåm Immi, Märyäm, arvad-kiâini, pisi-yaxâånå, hälal-häramå bilmir. O, açåx yaâår. Ondan danåâsan käffarä vermälisän." Immi soruâdu: " De görwm, onun hanså iâläri käffarä gätirir? Bizlär ondan az gwnah edirik?!" Sara xala yaxasånå açåb, döâwnä twpwrwb, ästäxfurullah! Immiyä dedi: "Dilini diâlä! Gwnaha batarsan!" Immi wzdän getmäyib dedi: " Sara xala, demädin Märyämin açåqlåêå nädädir?!" "Män nä bilim ay Immi, xalq deyir, män dä sänin kimi eâidiräm." Immi älini iâdän çäkib wzwnw baâqa bir qadåna tutub dedi: "Äkräm, elä bil sän çox bilirsän, de görwm Märyämin abårsåzlåêå nädädir?" Äkräm älini iâdän çäkib, ayaêa qalxdå, boyunu dikätdi, aêzånå doldurub gwlä-gwlä dedi: " Qåzåm, män öz gözwmlä görmwâäm, xärmändä ärilä elä hällänirdi, mårt vururdu, deyäsän xarabaså yox imiâ! Ona bu iâlär yaraâmaz, o, indi mänbär dalånda otura gäräk, bizlär dä ondan därs alaq, nä ki kaftar vaxtånda swrmälänib, adaxlå bazlåq eliyä. Xalqdan da utanmasa, öz buêu-burma oêlanlaråndan utansån! Kändin uâaqlarå bacadan pusmuâdu, kaftarlar oêlanlarånån yanånda bir döâäkdä yatårlar". Indi qadånlar gwlwâdwlär, kimisi dedi: "Deyiräm, kiâi qorxur qarå onu yuxuya verib, baâqasånån yanåna getsin, ona görä Qulam arvadå özw ilä yatårdår"! Qadånlarån hamåså gwlwâdwlär. Immi içindä bu nadan qadånlarå qånayåb, wräyindä dedi: "Elä bu sizin kimi qadånlardå, bizi bu gwndä saxlatdårår, Märyäm arvad cavan olsa idi yazåêå boâatdårardånåz". Immi acåêånå paltarlara tökäräk, wzwnw qadånlara tutub dedi: "Xalq it-piâik täk keçinändä, gwndä bir qadånån diâi qarnåna gedändä, kiminin vecinä deyil. Ancaq birinin bir az xoâ keçinäcäyi olanda, göränmirik! Nä olardå bizlär dä onlar täk yaâåya bileydik! Bir dä ay qåzlar! Qadånån näyi sizi ziyana salår? Onlarån beâ-on gwn ömwrläri qalåb, qoyun onu da sözswz baâa çatdårsånlar, biz ki, dwnyadan bir âey öyränmädik, ola bilsin bizim balalaråmåz bir az onlardan, insaniyyätçilik öyränsinlär!" Immi naêållarda Äsli-Kärämin, Âirin-Färhadån ha belä Leyli-Mäcnunun pak eâqindän çox eâitmiâdi, näisä, yaâamda är-arvadlarån yalnåz it-piâik kimi boêuâmalaråna âahit olmuâdu. Bu idi ki, o, bu är-arvadån yaâam adätini wräkdän bäyänirdi. Kimisi dä onlara gözwn wstä qaâån var deyändä ona acåq gälärdi. O, bu ailädä bir eyib görmwrdw. Ata-ananån ovladlaråynan da xoâa gälim räftarlarå var idi. Imminin wräyi tutulanda Märyäm bacånån evinä gedärdi, yaråm saat Märyämlä oturmaq wräyini açardå. Immiyä belä gälirdi, xalq paxållåqdan Märyämin dalåcan söz qoâurdu, yoxsa kimä nä var onlar är-arvad çiyin-çiyinä ya on addåm dalå-qabaq yol getsinlär! Immiyä belä gälirdi ki, Allah bu ailäni bu kändä salåb mutlu-mutsuz insanlarån färqini göstärsin, çwnkw sevib-sevilmäyi hamå bacara bilmäz. Onu uâaqlåqda ana-atadan öyränmäk gäräk.