Azär harakatåndan täcrwbälär
Ähäd Ä
1324-ci ilin Azär ayånån 21-dä Azärbaycan xalqå öz milli hwkumätin qurdu. 53 il bundan qabaq Azärbaycan xalqå öz istäkläri wçwn ayaêa qalxmåâdå. Istäklärin 12 âährivär adlanan bäyannamädä bildirmiâdi. Seyid Cäfär Piâäväri Demokrat firqäsinin rähbäri butun f'äaliyyätin o yerä qoymuâdur ki, xalqå bir yerä toplasån. Azärbaycan xalqå öz dilinä malik olmadan bir iâ görä bilmiyäcäk. Buna dayanaraq, butun f'äaliyyätini dilin qabaêa getmäsinä qoyur. Ancaq tässuflä 1325-ci ilin azär ayånån 24-dä fä'aliyyätlär dayanaraq, öz iâinä davam verä bilmäyib, dwâmän ginä azärbaycan xalqåna basqån edib, hwkumäti daêåtdå.
Biz öz novbämizdä 21 Azär harkatåndan därs alaraq, Azärbaycanlålarå Ana dili istäki ilä häräktä gätirib bir topluma yåêmalåyåq. Aâaêådakå yazå 21 Azär kitabåndan seçilibdir( S.75,76). Bu yazånå burada gätirmäklä, bir daha da olmuâ olsa dil mäsäläsini gwcländiräk.
(( Dil mäsäläsilä eliyä bilärdik xalqå öz ätrafåmåza toplayaq. Ona görä dil mäsäläsini birinci däfä ortaya qoyduq. Çalåâdåq ki, uâaqlaråmåzå yad dildän qurtaraq vä o, tarixçilärä ki, bizim dilimizi aradan aparårlar vä deyirdilär ki, bunlarån dili yoxdur, bunlarån dili fars dilinin âöbäsidir. Biz isbat etdik ki, bizim dilimiz mwstäqil bir dildir.
Azärbaycan dili fars dilinin âöbäsi deyil, mäxsus bir dildir. Bu dili danmaq, häqiqäti danmaq kimidir. Bizim içimizdä bir iddä adamlar vardår ki, özw fars dili bilmäz, deyändä deyir ki, mänim dilim fars dilidir.
Män demiräm ki, fars dili pis dildir. Lakin mänim dilim azärbaycan dilidir. Öz dilini danan azärbaycanlå, xain deyir nädir?
Bizim özwmwz wçwn iftixaratåmåz vardår. Biz butun töhmät diyänlär ilä mwbarizä edib vä onlarå hämiâälik mäêlub etdik. Biz Tehran ilä danåâdåqda mwväffäq olduq ki, bwtwn orta vä hätta ali mäktäblärdä vä idarälärdä azärbaycan dilincä yazålsån. Biz böywk iâ görmwâwk. Illär boyu kök salan qara täbliêatån wstwnä qårmåzå xät çäkmiâik.
Bizim dilimizi nehzätdän qabaq o qädär mähdud etmiâdilär ki, tiyatirlarda fars dilindä aparålårdå. Ona görädä xalq tiyatra räêbät etmirdi. Xalq indi musiqi vä tiyatra çox räêbät edir, çwnki indi öz dilindä eâidir.
Bizim bu böywk inqilabi häräkätimiz xalqå cälb edirdi. Bizim nehzätimizin milli xasiyyätindän birisi dil mäsäläsi idi. Bizim nehzätimiz dil vasitäsiylä dwnyada nufuz vä âohrätä malik ola bildi. Dwnya bildi ki, 5 milyonluq bir xalq var ki, öz dilindä yazåb oxuyur. Bunu isbat etmäk qährämanlåqdår. Indi dwnyanån mäzlum millätläri bizä tähsin edirlär vä bizä näcat verän bir millät kimi baxårlar. Indi swlh konfransina gälän täkcä yaxån âärqdän deyir, bälkä Älcazayår vä Tunesdän gälän mätbuat numayändäläri dä bizim numayändälärimizä demiâlär ki, onlar bizim böywk iâimizi tähsin edirlär.)) 
Biz indi här cwr gwzäât etsäkdä, dil mäsäläsindä gwzäâtä keçmärik. Siyasi mwbarizädä dal-qabaq getmäk olar. Lakin äsas sängär äldän verilsä mäêlub olmaq olar. Bizim dä dil mäsälämiz äsas mäsälädir. Buna särsäri baxmaq olmaz.