Afrikaanse rekenaar- en Internetterme Opgestel deur proff. Johan Combrink (Stigting vir Afrikaans) en Niek du Plooy (Departement Informatika, UP) en mnr. Deon Meyer (Bestuurder: Internet- en Multimediasentrum, Sanlam). Die plan is om in samewerking met Destiny Electronic Publishing mettertyd 'n Internet-gebaseerde Engels-Afrikaanse woordeboek van rekenaar- en Internetterme op te stel en as 'n diens aan die publiek te bied. Kommentaar is welkom. Vertaling vir ander Amerikaanse rekenaar- en Internetterme is nog meer welkom. Stuur dit asb. aan Johan Combrink: tesouries@cis.co.za Sleutel: * = NUWE TERM ** = VERANDERDE TERM N.A.V. KOMMENTAAR VAN KORRESPONDENTE L.W.: As daar twee Afrikaanse terme aangegee word, verkies DM, NduP en JC die eerste, maar die tweede is ook in gebruik. A access port*: toegangspoort accessory*: hulpprogram (Kommentaar: sien utility program.) activate: aktiveer active drive*: aktiewe aandrywer active icon*: aktiewe ikoon active window*: aktiewe venster active*: aktief add*: byvoeg add-on b.nw.: byvoeg- add-on s.nw.: byvoegsel addressbook: adresboek A-drive*: A-aandrywer ampersand ("&"): ampersand ("&") (drukkersterm) Noot 1: Afr. uitspraak, klem op am-. Noot 2: Eng. ampersand < and, per se and. anti-virus software: antivirus-program application: toepassing applied: toegepas(te) apply: toepas archive ww.: argiveer archived: geargiveer(de) arrange: rangskik ASCII (American Standard Code for Information Interchange): ASCII (Amerikaanse Standaardkode for Inligtingsoordrag) at ("@"): by ("@") Noot: "aapstert" word afbeveel. attribute n.: eienskap B backslash*: tru-streep, tru-solidus (sien ook slash.) Kommentaar asseblief. backup n.: rugsteun backup ww.: rugsteun bandwidth*: bandwydte bar 1 n.: staaf (soos in rolstaaf (scroll bar)) bar 2 n.: balk (soos in spasiebalk (space bar)) batch: bondel batch command: bondelopdrag baud rate: baudtempo binary: binęr(e) bit: bis bitmap: bispatroon bookmark*: boekmerk boot ww.: selflaai (-ge-) bounce [ww.]: bons box* [n.] 1: blokkie box* [n.] 2: raam browse: blaai, rondblaai browser: blaaier, rondblaaier bug n.: gogga bulletin board: bulletinbord button: knoppie byte: greep C call up ww.: oproep capability: vermoë capacity: kapasiteit caps lock: hoofletterslot (voorkeurterm), bokasslot capture ww.: vaslę capture n.: vaslegging carrier signal: drasein case sensitive: kassensitief CD-ROM*: CD (Afr. uitspr.)(Kommentaar: Die ROM-deel van die Amerikaanse benaming is nou nie meer waar nie.) CD-ROM drive: CD-aandrywer (Afr. uitspr.) central processing unit (CPU): sentrale verwerkingseenheid (CPU; SVE) chat group*: geselsgroep chat* [n.]: geselsie, praatjie chat* [ww.]: gesels, klets check 1 ww. (_ a box): merk (_ 'n blokkie) check 2 ww.: kontroleer check box*: merkblokkie chip: tjip click* [ww. & n.]: kliek client: kliënt client server: kliënt(e)bediener clipboard: knipbord (voorkeurterm) clock speed: klokspoed clone n.,ww.: kloon close ww.: toemaak (bv. 'n lęer) colour resolution: kleurresolusie colour resolution enhancement: verbetering van kleurresolusie command* [n.]: opdrag command button: opdragknoppie command line: opdragreël compatible: versoenbaar, ...bare compatibility: versoenbaarheid computer: rekenaar computer game: rekenaarspeletjie computer-literate: rekenaarvaardig configure ww.: opstel configuration ww.: opstelling connect ww. 1 (e.g._ a computer): konnekteer (bv. _ 'n rekenaar) Noot: vgl. link. connect ww. 2 (e.g. _ two pages): verbind (bv. twee bladsye) connection 1 (e.g. _ in a program): konneksie (bv _ in 'n program) Noot: vgl. link. connection 2 (e.g. _ between two facts): verband (bv. _ tussen twee feite) connection* (tel.): aansluiting (tel.) control n., ww.: beheer control panel: beheerpaneel conversion: omskakeling cookie: koekie core set: kernstel CPU (central processing unit): CPU; SVE (sentrale verwerkingseenheid) cursor*: loper (Kommentaar: die pyltjie wat met die muis beweeg word, is die wyser.) customise: pasmaak customised: pasgemaak; doelgemaak cut ww.: knip (voorkeurterm), uitknip cut and paste: knip en plak cybercafe: netkafee, kuberkafee cyber merchant: nethandelaar, e-handelaae, E-handelaar cyber shop: netwinkel, e-winkel, E-winkel cybershopping*: net(in)kopie(s), kuberinkopie(s) cyberspace 1: netruimte cyberspace 2: kuberruimte D data: data database: databasis data capture: datavaslegging data file: datalęer debug: ontgogga, ontfout debugging n.: ontfouting, ontgogging default*: standaardwaarde, verstekwaarde default driver: verstek(aan)drywer defragment: defragmenteer defragmentation: defragmentering delete: skrap deletion: skrapping deselect: ontkies design n., ww.:: ontwerp designed b.nw.: ontwerp(te) desktop PC*: tafelrekenaar, tafel-PR desktop 1*: lessenaar desktop 2*: werkskerm destination directory: doelgids Noot: vgl. origin diretory) device: toestel device driver: toestel(aan)drywer dialler: beller dialogue box*: dialoogblokkie dial-up connection: belkoppeling, belkonneksie dial-up link: belkoppeling digital: digitaal, ...tale directory: lęergids directory tree: lęergidsboom disconnect 1 (e.g._ a computer): diskonnekteer (bv. _ 'n rekenaar) Noot: vgl. link. disk: skyf disk drive: skyf(aan)drywer disk space: skyfspasie diskette: disket diskette drive: disket(aan)drywer domain*: domein domain address*: domeinadres DOS command: DOS-opdrag dot 1: stippel dot 2: dot dot file: dotlęer dot matrix printer: stippeldrukker download [ww.]: aflaai downloaded b.nw.: afgelaai(de) downloading [n.]: aflaai drag ww.: sleep drag and drop ww.: sleep en los drag and drop process: sleep-en-los-proses drive n.: aandrywer drive ww.: aandryf driver n.: aandrywer drop down b.nw.: aftrek- drop down combination box*: aftrekkombinasieblokkie drop down list b.nw.: aftreklys drop down list box*: aftuimellys-hokkie drop down menu*: aftuimelkieslys E electronic commerce*: elektroniese handel (E-handel, e-handel) electronic highway*: elektroniese snelweg (E-snelweg, e-snelweg) electronic mail: elektroniese pos e-mail: E-pos**, e-pos (Kommentaar: In Afr. gebruik mens 'n hoofletter vir lettersamestellings. Vergelyk A-raam-huis, B-mol, D-dag, F-sleutel, G5-kanon, H-vormig, K-faktor, S-draai, T-hemp, U-draai, X-bene, X-as, Y-as en CD-speler.) emoticon (< emotion + icon): emotikon (< emotief + ikon) entry level [a.]: beginners- entry level Intel chip*: Intel-tjip vir beginners entry-level PC: beginners-PR, beginnersrekenaar expandable: uitbreibaar F FAQ* (frequently asked question): AV (algemene vraag); AVV (algemeen voorkomende vraag) fire wall*: brandmuur flame* [ww.]: afskiet free ware*: gratis program(me), gratis programmatuur frequently asked question* (FAQ): veel voorkomende vraag (VVV), neulvraag (NV) G graphic file*: grafikalęer H hands-on approach*: selfwerk-benadering hard drive 1: hardeskyf hard drive 2: hardeskyfaandrywer hardware*: apparatuur (Kommentaar: teenoor programmatuur wat "software" is; "hardeware" is boute, moere spykers, nes.; "sagteware" is handdoeke, waslappe, lakens, ens.) helpdesk*: hulptoonbank home page*: tuisblad hot key*: snelsleutel hypertext: hiperteks I icon*: ikoon Information highway*: Informasiesnelweg, Infosnelweg, I-snelweg integrated: geďntegreer interactive: interaktief Internet: Internet Internet connection*: Internetaansluiting Internet shop *: Internetwinkel intranet*: intranet, binnenet K keyboard: sleutelbord L LAN (local area network): LAN (Afr. uitspr.; plaaslike netwerk) lap-top (computer): skootrekenaar laserprinter: laserdrukker list box*: lyshokkie local area network: lokalearea-netwerk M mailing list*: poslys mainframe: hoofraam Mb: Mb (Afr. uitspr.) Megabyte (Mb): megagreep (Mb; Afr. uitspr.) memory: geheue menu: kieslys minicomputer: minirekenaar, miniraam monochrome: monochroom multimedia: multimedia multitasking [a.]: multitaak** multitasking [n.]: multitaakverwerking** N net PC*: net(werk)-PR netiquette (< Internet + etiquette): netiket (< Internet + etiket) network: netwerk network computer: netwerkrekenaar newsgroup 1: diskussiegroep, (vgl. chatgroup) nickel-cadmium battery: nikkelkadmiumbattery notebook computer: notaboekrekenaar O order form*: bestelvorm P parallel port: parallelpoort, parallelle poort password*: wagwoord PC (personal computer): PR (persoonlike rekenaar); mv. PR's, PR'e PCI controller (peripheral component interface): PCI-kaart, (persoonlikerekenaar-koppelvlakkaart; PKK-kaart) peripherals: randapparatuur point of presence* (PoP): toegangspunt (TGP); inbelpunt (IBP) PoP* (point of presence): PoP (toegangspunt; inbelpunt) pop-up menu: opspringkieslys ppm (pages per minute)*: bpm (bladsye per minuut) pre-installed: vooraf geďnstalleer(de) preloaded*: vooraf gelaai(de) print spreed: drukspoed, druktempo printer: drukker printer speed*: drukspoed processor: verwerker public-domain software: publieke sagteware R RAM (random-access memory)*: RAM (Afr. uitspr. soos in bokram)(ewetoeganklike geheue) random-access memory (RAM)*: ewetoeganklike geheue (RAM, Afr. uitspr. soos in bokram) readme.txt*: leesmy.txt read-only memory (ROM)*: leesalleengeheue (ROM, LAG) remailer: herverspreider request for comment: kommentaarversoek return screen* [n.]: terugkomskerm RFC (request for comment): KV (kommentaarversoek) ROM (read-only memory) *: ROM (leesalleengeheue) S screen dump* [n.]: skermstorting scroll* [ww.]: rol scroll bar*: rolstaaf scroll down* [ww.]: afrol scroll up* [ww.]: oprol search* [n.]: soektog search* [ww.]: soek search command*: soekopdrag search engin: soekprogram search word*: soekwoord serial port: seriepoort server: bediener service provider*: diensverskaffer shareware: deelware, &deelprogrammatuur site: tuiste, ruimte Kommentaar asseblief. slash*: skuinsstreep, solidus (drukkersterm)(sien ook backslash) Kommentaar asseblief. smiley (= emoticon): glimlag (= emotikon) software: programmatuur sound card: klankkaart spell(ing)checker*: speltoetser spreadsheet 1: spreitabel spreadsheet 2: ontledingstaat spreadsheet 3: sigblad spreadsheet: ontledingstaat, sigblad, rekenstaat stiffy: stiffie, starskyf T terminal: terminaal U uniform resouce locator* (URL): bronadres (BA) upgrade [s.nw.]: opgradering upgrade [ww.]: opgradeer upgrading* [s.nw.]: opgradering URL* (uniform resouce locator): BA (bronadres) Usenet (< users' network): Usenet user*: gebruiker user name*: gebruikersnaam utility program: nutsprogram (**Kommentaar: Sien accessory.) utility program: nutsprogram V VGA screen: VGA-skerm (Afr. uitspr.) video graphics adaptor (VGA): videografika-aanpasser (VGA) virtual reality*: virtuele werklikheid W web: web web design: webontwerp web design application: webontwerp-toepassing web site: webruimte, webtuiste, webwerf Kommentaar asseblief. wordprocessing: woordverwerking wordprocessor: woordverwerker worldwide web: węreldwye web WWW (worldwide web): WWW (węreldwye web) na bo